തസ്മാത് പാര്ഥ ന സംതാപസ് ത്വയാ കാര്യഃ പരാഭവാത് ഭവന്തി ഭവകാലേഷു പുരുഷാണാം പരാക്രമാഃ
അതിനാൽ, പാർഥാ, പരാജയത്തെക്കുറിച്ച് നീ ദുഃഖിക്കേണ്ട; ജീവചരിത്രത്തിൽ മനുഷ്യരുടെ വീര്യം ഉയരുകയും താഴുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്.
യതസ് ത്വയൈകേന ഹതാ ഭീഷ്മദ്രോണാദയോ നൃപാഃ തേഷാമ് അര്ജുന കാലോത്ഥഃ കിം ന്യൂനാഭിഭവോ ന സഃ
നീ ഒറ്റയ്ക്കു തന്നെ ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും മറ്റും സംഹരിച്ചിരുന്നു; അർജുനാ, അവരുടെ പരാജയവും കാലത്തിന്റെ ഫലമായിരുന്നു—നിന്റെ തോൽവിയും അതിൽ കുറവല്ല.
വിഷ്ണോസ് തസ്യാനുഭാവേന യഥാ തേഷാം പരാഭവഃ ത്വത്തസ് തഥൈവ ഭവതോ ദസ്യുഭ്യോ ഽന്തേ തദുദ്ഭവഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തിയാൽ അവർക്കു തോൽവി സംഭവിച്ചതു പോലെ, നിന്റെ സ്വന്തം ശക്തിയാൽ, അവസാനം ദസ്യുക്കളുടെ കൈയിൽ നിന്നു നിനക്കും തോൽവി സംഭവിക്കും.
സ ദേവോ ഽന്യശരീരാണി സമാവിശ്യ ജഗത്സ്ഥിതിമ് കരോതി സര്വഭൂതാനാം നാശം ചാന്തേ ജഗത്പതിഃ
അവൻ, ലോകത്തിന്റെ രക്ഷകനായ ദൈവം, മറ്റു ശരീരങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ച് ലോകം നിലനിർത്തുന്നു; അവസാനം എല്ലാ ജീവികളെയും നശിപ്പിക്കുന്നു.
ഭവോദ്ഭവേ ച കൌന്തേയ സഹായസ് തേ ജനാര്ദനഃ ഭവാന്തേ ത്വദ്വിപക്ഷാസ് തേ കേശവേനാവലോകിതാഃ
സൃഷ്ടിയിലും ലയത്തിലും, കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, ജനാർദ്ദനൻ നിന്റെ കൂട്ടുകാരനാണ്; നിന്റെ ജീവിതാവസാനത്ത്, നിന്റെ ശത്രുക്കളെ കേശവൻ നോക്കിക്കാണും.
കഃ ശ്രദ്ദധ്യാത് സഗാങ്ഗേയാന് ഹന്യാസ് ത്വം സര്വകൌരവാന് ആഭീരേഭ്യശ് ച ഭവതഃ കഃ ശ്രദ്ദധ്യാത് പരാഭവമ്
ഗാംഗേയനെ കൊല്ലുകയും എല്ലാ കൗരവന്മാരെയും സംഹരിക്കുകയും ചെയ്തതിനെ ആരാണ് വിശ്വസിക്കുക? അതുപോലെ, ആഭീരന്മാർ നിന്നെ തോൽപ്പിച്ചെന്നതും ആരാണ് വിശ്വസിക്കുക?
പാര്ഥൈതത് സര്വഭൂതേഷു ഹരേര് ലീലാവിചേഷ്ടിതമ് ത്വയാ യത് കൌരവാ ധ്വസ്താ യദ് ആഭീരൈര് ഭവാഞ് ജിതഃ
പാർഥാ, ഈ എല്ലാം ഹരിയുടെ ലീലകളാണ്; നീ കൗരവന്മാരെ സംഹരിച്ചതും, ആഭീരന്മാർ നിന്നെ ജയിച്ചതും, എല്ലാം അവന്റെ കളിയാണു.
ഗൃഹീതാ ദസ്യുഭിര് യച് ച രക്ഷിതാ ഭവതാ സ്ത്രിയഃ തദ് അപ്യ് അഹം യഥാവൃത്തം കഥയാമി തവാര്ജുന
ദസ്യുക്കൾ നിന്നെ പിടിച്ചപ്പോൾ, നീ സ്ത്രീകളെ രക്ഷിച്ചതും, അർജ്ജുനാ, അതും യഥാർത്ഥത്തിൽ സംഭവിച്ചതുപോലെ ഞാൻ പറയാം.
അഷ്ടാവക്രഃ പുരാ വിപ്ര ഉദവാസരതോ ഽഭവത് ബഹൂന് വര്ഷഗണാന് പാര്ഥ ഗൃണന് ബ്രഹ്മ സനാതനമ്
പാർഥാ, പഴയകാലത്ത് അഷ്ടാവക്രൻ എന്ന മഹർഷി, വ്രതങ്ങളിൽ ത്യജിച്ചു, അനേകം വർഷങ്ങൾ ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മം ജപിച്ചു.
ജിതേഷ്വ് അസുരസംഘേഷു മേരുപൃഷ്ഠേ മഹോത്സവഃ ബഭൂവ തത്ര ഗച്ഛന്ത്യോ ദദൃശുസ് തം സുരസ്ത്രിയഃ
അസുരസംഘങ്ങൾ ജയിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, മേരുപർവ്വതത്തിന്റെ മുകളിൽ വലിയ ഉത്സവം നടന്നു; അവിടെ പോകുന്ന ദേവസ്ത്രികൾ അവനെ കണ്ടു.
രമ്ഭാതിലോത്തമാദ്യാശ് ച ശതശോ ഽഥ സഹസ്രശഃ തുഷ്ടുവുസ് തം മഹാത്മാനം പ്രശശംസുശ് ച പാണ്ഡവ
രಂಭ, തിലോത്തമ എന്നിവരെയും അനേകം ദേവസ്ത്രികളെയും ഉൾപ്പെടുത്തി, നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും അവർ ആ മഹാത്മാവിനെ സ്തുതിച്ചു, പാണ്ഡവാ.
ആകണ്ഠമഗ്നം സലിലേ ജടാഭാരധരം മുനിമ് വിനയാവനതാശ് ചൈവ പ്രണേമുഃ സ്തോത്രതത്പരാഃ
കഴുത്തുവരെ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി, ജടാമുടിയോടെ ഇരുന്നിരുന്ന ആ മുനിയെ, സ്തുതിയിൽ മുഴുകിയവരും വിനയത്തോടെ വന്ദിച്ചവരും നമസ്കരിച്ചു.
യഥാ യഥാ പ്രസന്നോ ഽഭൂത് തുഷ്ടുവുസ് തം തഥാ തഥാ സര്വാസ് താഃ കൌരവശ്രേഷ്ഠ വരിഷ്ഠം തം ദ്വിജന്മനാമ്
അവൻ കൂടുതൽ സന്തോഷം കാണിച്ചതുപോലെ, എല്ലാ സ്ത്രീകളും, കൗരവശ്രേഷ്ഠനേ, ആ ദ്വിജന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവനെ സ്തുതിച്ചു.
പ്രസന്നോ ഽഹം മഹാഭാഗാ ഭവതീനാം യദ് ഇഷ്യതേ മത്തസ് തദ് വ്രിയതാം സര്വം പ്രദാസ്യാമ്യ് അപി ദുര്ലഭമ്
"നിങ്ങൾക്ക് ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, മഹാഭാഗ്യവതികളേ; നിങ്ങൾക്ക് എന്ത് ആഗ്രഹമുണ്ടോ, ചോദിക്കൂ. എത്രയും പ്രയാസമുള്ളതായാലും ഞാൻ അതു നൽകും."
രമ്ഭാതിലോത്തമാദ്യാശ് ച ദിവ്യാശ് ചാപ്സരസോ ഽബ്രുവന്
അപ്പോൾ രംഭ, തിലോത്തമ എന്നിവരും മറ്റു ദിവ്യമായ അപ്സരസുകളും സംസാരിച്ചു.
പ്രസന്നേ ത്വയ്യ് അസംപ്രാപ്തം കിമ് അസ്മാകമ് ഇതി ദ്വിജാഃ
"നിങ്ങൾ സന്തുഷ്ടനാണെങ്കിൽ, ദ്വിജന്മാരേ, ഞങ്ങൾക്ക് പ്രാപിക്കാനാവാത്തത് എന്താണ്?"
ഇതരാസ് ത്വ് അബ്രുവന് വിപ്ര പ്രസന്നോ ഭഗവന് യദി തദ് ഇച്ഛാമഃ പതിം പ്രാപ്തും വിപ്രേന്ദ്ര പുരുഷോത്തമമ്
മറ്റുള്ളവരാകട്ടെ പറഞ്ഞു: "മഹർഷിയേ, ഭഗവാനെ, നിങ്ങൾ സന്തുഷ്ടനാണെങ്കിൽ, ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, ദ്വിജേന്ദ്രനേ, പുരുഷോത്തമനായ ഭർത്താവിനെ നേടാനാണ്."
ഏവം ഭവിഷ്യതീത്യ് ഉക്ത്വാ ഉത്തതാര ജലാന് മുനിഃ തമ് ഉത്തീര്ണം ച ദദൃശുര് വിരൂപം വക്രമ് അഷ്ടധാ
"അങ്ങനെ തന്നെ സംഭവിക്കും" എന്നു പറഞ്ഞ്, മുനി വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു; പുറത്ത് വന്നപ്പോൾ, അവൻ എട്ടിടങ്ങളിൽ വളഞ്ഞ് വിരൂപനായിരിക്കുന്നതു അവർ കണ്ടു.
തം ദൃഷ്ട്വാ ഗൂഹമാനാനാം യാസാം ഹാസഃ സ്ഫുടോ ഽഭവത് താഃ ശശാപ മുനിഃ കോപമ് അവാപ്യ കുരുനന്ദന
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, ചിലർ ചിരി ഒളിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, അതു പൊട്ടി പുറത്തുവന്നു; അപ്പോൾ മുനി കോപത്തോടെ അവരെ ശപിച്ചു, കുരുനന്ദനാ.
യസ്മാദ് വിരൂപരൂപം മാം മത്വാ ഹാസാവമാനനാ ഭവതീഭിഃ കൃതാ തസ്മാദ് ഏഷ ശാപം ദദാമി വഃ
"നിങ്ങൾ എന്നെ വിരൂപനായി കണ്ടു, അവമാനത്തോടെ ചിരിച്ചുവല്ലോ; അതുകൊണ്ടു ഞാൻ നിങ്ങളെ ശപിക്കുന്നു."
മത്പ്രസാദേന ഭര്താരം ലബ്ധ്വാ തു പുരുഷോത്തമമ് മച്ഛാപോപഹതാഃ സര്വാ ദസ്യുഹസ്തം ഗമിഷ്യഥ
എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, നിങ്ങൾക്ക് പരമപുരുഷനായ ഭർത്താവിനെ ലഭിച്ചശേഷം, എന്റെ ശാപം മൂലം നിങ്ങൾ എല്ലാവരും കള്ളന്മാരുടെ കയ്യിൽ പോകും.
ഇത്യ് ഉദീരിതമ് ആകര്ണ്യ മുനിസ് താഭിഃ പ്രസാദിതഃ പുനഃ സുരേന്ദ്രലോകം വൈ പ്രാഹ ഭൂയോ ഗമിഷ്യഥ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത് കേട്ട ശേഷം, ആ സ്ത്രീകൾ സാന്ത്വനപെടുത്തിയ മুনি വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ വീണ്ടും ദേവലോകത്തിലേക്ക് മടങ്ങും.'
ഏവം തസ്യ മുനേഃ ശാപാദ് അഷ്ടാവക്രസ്യ കേശവമ് ഭര്താരം പ്രാപ്യ താഃ പ്രാപ്താ ദസ്യുഹസ്തം വരാങ്ഗനാഃ
അങ്ങനെ ആ മുനിയുടെ ശാപം മൂലം, അഷ്ടാവക്രന്റെ കീശവനെ ഭർത്താവായി ലഭിച്ച ശേഷം, ആ മഹിളകൾ കള്ളന്മാരുടെ കയ്യിൽ വീണു.
തത് ത്വയാ നാത്ര കര്തവ്യഃ ശോകോ ഽല്പോ ഽപി ഹി പാണ്ഡവ തേനൈവാഖിലനാഥേന സര്വം തദ് ഉപസംഹൃതമ്
അതുകൊണ്ട്, പാണ്ഡവാ, ഇവിടെ നീ ഒരു ചെറിയ ദുഃഖം പോലും അനുഭവിക്കേണ്ടതില്ല. ആ സർവ്വലോകനാഥൻ എല്ലാം അവസാനിപ്പിച്ചു.
ഭവതാം ചോപസംഹാരമ് ആസന്നം തേന കുര്വതാ ബലം തേജസ് തഥാ വീര്യം മാഹാത്മ്യം ചോപസംഹൃതമ്
നിങ്ങളുടെ വംശത്തിന്റെയും അവസാനം അടുത്തിരിക്കുന്നു. അവൻ നിങ്ങളുടെ ശക്തിയും തേജസ്സും വീര്യവും മഹത്വവും എല്ലാം പിൻവലിച്ചു.
ജാതസ്യ നിയതോ മൃത്യുഃ പതനം ച തഥോന്നതേഃ വിപ്രയോഗാവസാനം തു സംയോഗഃ സംചയഃ ക്ഷയഃ
ജനിച്ചവർക്കു മരണം ഉറപ്പാണ്; ഉയർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം വീഴ്ചയും ഉറപ്പാണ്; കൂടിച്ചേരലിന് അവസാനം വേർപാടാണ്; സമ്പാദ്യത്തിന് അവസാനം നഷ്ടമാണ്.
വിജ്ഞായ ന ബുധാഃ ശോകം ന ഹര്ഷമ് ഉപയാന്തി യേ തേഷാമ് ഏവേതരേ ചേഷ്ടാം ശിക്ഷന്തഃ സന്തി താദൃശാഃ
ഇത് മനസ്സിലാക്കുന്ന ജ്ഞാനികൾക്ക് ദുഃഖമോ സന്തോഷമോ വരില്ല; അവരുടെ പ്രവൃത്തികളിൽ നിന്ന് പഠിക്കുന്നവരാണ് അങ്ങനെ ഉള്ളവർ.
തസ്മാത് ത്വയാ നരശ്രേഷ്ഠ ജ്ഞാത്വൈതദ് ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ പരിത്യജ്യാഖിലം രാജ്യം ഗന്തവ്യം തപസേ വനമ്
അതിനാൽ, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ, ഇതെല്ലാം മനസ്സിലാക്കി നീയും സഹോദരന്മാരും രാജ്യം മുഴുവൻ ഉപേക്ഷിച്ച് വനംചെന്നു തപസ്സ് ചെയ്യണം.
തദ് ഗച്ഛ ധര്മരാജായ നിവേദ്യൈതദ് വചോ മമ പരശ്വോ ഭ്രാതൃഭിഃ സാര്ധം ഗതിം വീര യഥാ കുരു
പോ, ഈ വാക്കുകൾ ധർമ്മരാജാവിന് അറിയിക്കു; അതിനുശേഷം, വീരാ, നീ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം രണ്ടാമത്തെ ദിവസം പോകേണ്ടതാണ്.
ഇത്യ് ഉക്തോ ധര്മരാജം തു സമഭ്യേത്യ തഥോക്തവാന് ദൃഷ്ടം ചൈവാനുഭൂതം വാ കഥിതം തദ് അശേഷതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവൻ ധർമ്മരാജാവിനെ സമീപിച്ച് നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ എല്ലാം കണ്ടതും അനുഭവിച്ചതും പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞു.