സ തത്പാദം മൃഗാകാരം സമവേക്ഷ്യ വ്യവസ്ഥിതഃ തതോ വിവ്യാധ തേനൈവ തോമരേണ ദ്വിജോത്തമാഃ
അവൻ മൃഗത്തിന്റെ കാലുപോലെയുള്ള那个 പാദം ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കി ഉറപ്പോടെ നിന്നു. പിന്നെ അതേ കുന്തംകൊണ്ട് അതിനെ തുള്ളി, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
ഗതശ് ച ദദൃശേ തത്ര ചതുര്ബാഹുധരം നരമ് പ്രണിപത്യാഹ ചൈവൈനം പ്രസീദേതി പുനഃ പുനഃ
അവൻ അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ, നാലു കൈകളുള്ള ഒരു പുരുഷനെ അവിടെ കണ്ടു. അവനു വന്ദനം ചെയ്തു വീണ്ടും വീണ്ടും, 'ദയവായി എന്നോടു കരുണ കാണിക്കണം' എന്നു പറഞ്ഞു.
അജാനതാ കൃതമ് ഇദം മയാ ഹരിണശങ്കയാ ക്ഷമ്യതാമ് ആത്മപാപേന ദഗ്ധം മാ ദഗ്ധുമ് അര്ഹസി
ഞാൻ അറിയാതെ, മൃഗമാണെന്നു കരുതി ഇതു ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ദയവായി ക്ഷമിക്കണം; എന്റെ പാപം കൊണ്ടു ഞാൻ നേരത്തെ തന്നെ കത്തിക്കഴിഞ്ഞു, ദയവായി ഇനി എന്നെ ദഹിപ്പിക്കരുത്.
തതസ് തം ഭഗവാന് ആഹ നാസ്തി തേ ഭയമ് അണ്വ് അപി ഗച്ഛ ത്വം മത്പ്രസാദേന ലുബ്ധ സ്വര്ഗേശ്വരാസ്പദമ്
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഒരു ഭയവും ഇല്ല, പോവുക. എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ നീ സ്വർഗത്തിലെ ആധിപത്യം നേടുക, വേട്ടക്കാരാ.'
വിമാനമ് ആഗതം സദ്യസ് തദ്വാക്യസമനന്തരമ് ആരുഹ്യ പ്രയയൌ സ്വര്ഗം ലുബ്ധകസ് തത്പ്രസാദതഃ
അവൻ പറഞ്ഞതിന്റെ ഉടനെ, ഒരു ദിവ്യവിമാനം അവിടെ എത്തി. അതിൽ കയറി, വേട്ടക്കാരൻ ഭഗവാന്റെ കൃപയാൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
ഗതേ തസ്മിന് സ ഭഗവാന് സംയോജ്യാത്മാനമ് ആത്മനി ബ്രഹ്മഭൂതേ ഽവ്യയേ ഽചിന്ത്യേ വാസുദേവമയേ ഽമലേ
അവൻ പോയശേഷം, ഭഗവാൻ തന്റെ ആത്മാവിനെ പരമാത്മാവിൽ, അക്ഷരമായ, അചിന്ത്യമായ, വാസുദേവനാൽ നിറഞ്ഞ, നിർമ്മലമായ ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിപ്പിച്ചു.
അജന്മന്യ് അജരേ ഽനാശിന്യ് അപ്രമേയേ ഽഖിലാത്മനി ത്യക്ത്വാ സ മാനുഷം ദേഹമ് അവാപ ത്രിവിധാം ഗതിമ്
ജനനം ഇല്ലാത്ത, വയസ്സില്ലാത്ത, നശിക്കാത്ത, അളക്കാനാകാത്ത, എല്ലായിടത്തും ഉള്ള ആത്മാവിൽ, മനുഷ്യശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, അവൻ മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള ഗതികൾ നേടി.
അര്ജുനോ ഽപി തദാന്വിഷ്യ കൃഷ്ണരാമകലേവരേ സംസ്കാരം ലമ്ഭയാമ് ആസ തഥാന്യേഷാമ് അനുക്രമാത്
അർജുനൻ കൃഷ്ണനും രാമനും ഉള്ളശരീരങ്ങൾ അന്വേഷിച്ച്, അവർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും ക്രമമായി ശവസംസ്കാരം നടത്തി.
അഷ്ടൌ മഹിഷ്യഃ കഥിതാ രുക്മിണീപ്രമുഖാസ് തു യാഃ ഉപഗൃഹ്യ ഹരേര് ദേഹം വിവിശുസ് താ ഹുതാശനമ്
രുക്മിണിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി എട്ട് ഭാര്യമാർ, ഹരിയുടെ ശരീരം അണക്കി, അഗ്നിയിൽ ചാടിച്ചു.
രേവതീ ചൈവ രാമസ്യ ദേഹമ് ആശ്ലിഷ്യ സത്തമാഃ വിവേശ ജ്വലിതം വഹ്നിം തത്സങ്ഗാഹ്ലാദശീതലമ്
രാമന്റെ ഭാര്യയായ രേവതിയും, അവന്റെ ശരീരം അണക്കി, അവന്റെ സാന്നിധ്യസുഖത്തിൽ തണുത്ത മനസ്സോടെ, കത്തുന്ന അഗ്നിയിൽ ചാടിച്ചു.
ഉഗ്രസേനസ് തു തച് ഛ്രുത്വാ തഥൈവാനകദുന്ദുഭിഃ ദേവകീ രോഹിണീ ചൈവ വിവിശുര് ജാതവേദസമ്
ഇത് കേട്ട ഉഗ്രസേനനും അനകദുണ്ടുഭിയും ദേവകിയും രോഹിണിയും അഗ്നിയിൽ ചാടിച്ചു.
തതോ ഽര്ജുനഃ പ്രേതകാര്യം കൃത്വാ തേഷാം യഥാവിധി നിശ്ചക്രാമ ജനം സര്വം ഗൃഹീത്വാ വജ്രമ് ഏവ ച
അർജുനൻ അവർക്കെല്ലാം വിധിപ്രകാരം ശവസംസ്കാരം നടത്തി, ജനങ്ങളെയും വജ്രനെയും കൂട്ടി പുറപ്പെട്ടു.
ദ്വാരവത്യാ വിനിഷ്ക്രാന്താഃ കൃഷ്ണപത്ന്യഃ സഹസ്രശഃ വജ്രം ജനം ച കൌന്തേയഃ പാലയഞ് ശനകൈര് യയൌ
കൃഷ്ണന്റെ ആയിരക്കണക്കിന് ഭാര്യമാർ ദ്വാരകയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു; കുന്തിപുത്രൻ വജ്രനെയും ജനങ്ങളെയും സംരക്ഷിച്ചു, പതുക്കെ പുറപ്പെട്ടു.
സഭാ സുധര്മാ കൃഷ്ണേന മര്ത്യലോകേ സമാഹൃതാ സ്വര്ഗം ജഗാമ ഭോ വിപ്രാഃ പാരിജാതശ് ച പാദപഃ
കൃഷ്ണൻ മനുഷ്യലോകത്ത് കൊണ്ടുവന്ന സുധർമ്മാ സഭയും, പാരിജാതമരവും, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
യസ്മിന് ദിനേ ഹരിര് യാതോ ദിവം സംത്യജ്യ മേദിനീമ് തസ്മിന് ദിനേ ഽവതീര്ണോ ഽയം കാലകായഃ കലിഃ കില
ഹരി ഭൂമി വിട്ട് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയ അതേ ദിവസം, കാലത്തിന്റെ രൂപമായ കലി ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചു എന്നു പറയുന്നു.
പ്ലാവയാമ് ആസ താം ശൂന്യാം ദ്വാരകാം ച മഹോദധിഃ യദുശ്രേഷ്ഠഗൃഹം ത്വ് ഏകം നാപ്ലാവയത സാഗരഃ
അവിടത്തെ ശൂന്യമായ ദ്വാരകയും മഹാസമുദ്രം മുക്കി; എന്നാൽ യദുക്കുലത്തിലെ പ്രധാനിയുടെ ഒരു വീട് മാത്രം സമുദ്രം മുക്കിയില്ല.
നാതിക്രാമതി ഭോ വിപ്രാസ് തദ് അദ്യാപി മഹോദധിഃ നിത്യം സംനിഹിതസ് തത്ര ഭഗവാന് കേശവോ യതഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഇന്നും ആ സ്ഥലത്ത് മഹാസമുദ്രം കടന്നുപോകുന്നില്ല, കാരണം ഭഗവാൻ കേശവൻ അവിടെ എപ്പോഴും സന്നിഹിതനാണ്.
തദ് അതീവ മഹാപുണ്യം സര്വപാതകനാശനമ് വിഷ്ണുക്രീഡാന്വിതം സ്ഥാനം ദൃഷ്ട്വാ പാപാത് പ്രമുച്യതേ
അത് അത്യന്തം പുണ്യമുള്ള, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന, വിഷ്ണുവിന്റെ ലീലകളാൽ നിറഞ്ഞ സ്ഥലം; അതു കണ്ടാൽ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
പാര്ഥഃ പഞ്ചനദേ ദേശേ ബഹുധാന്യധനാന്വിതേ ചകാര വാസം സര്വസ്യ ജനസ്യ മുനിസത്തമാഃ
അന്നേരം പാഞ്ചജന്യപ്രദേശത്ത് ധാന്യവും സമ്പത്തും സമൃദ്ധമായി, പാർത്ഥൻ എല്ലാ ജനങ്ങളോടൊപ്പം താമസിച്ചു.
തതോ ലോഭഃ സമഭവത് പാര്ഥേനൈകേന ധന്വിനാ ദൃഷ്ട്വാ സ്ത്രിയോ നീയമാനാ ദസ്യൂനാം നിഹതേശ്വരാഃ
അവിടെ, ഏകാന്തമായ അർജ്ജുനൻ, ധനുസ്സുമായി, ദുഷ്ടന്മാരുടെ നേതാക്കളെ കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെ സ്ത്രീകൾ അവരാൽ കൊണ്ടുപോകുന്ന കാഴ്ച കണ്ടപ്പോൾ, അവനിൽ ലോഭം ഉണർന്നു.
തതസ് തേ പാപകര്മാണോ ലോഭോപഹതചേതസഃ ആഭീരാ മന്ത്രയാമ് ആസുഃ സമേത്യാത്യന്തദുര്മദാഃ
അതിനുശേഷം, പാപകരമായ പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെട്ട, ലോഭം മനസ്സിൽ പിടിച്ചെടുത്ത ആ അഭീരന്മാർ, അത്യന്തം അഹങ്കാരത്തോടെ ഒത്തുചേർന്ന് ആലോചിച്ചു.
അയമ് ഏകോ ഽര്ജുനോ ധന്വീ സ്ത്രീജനം നിഹതേശ്വരമ് നയത്യ് അസ്മാന് അതിക്രമ്യ ധിഗ് ഏതത് ക്രിയതാം ബലമ്
ഇവിടെ ഒരൊറ്റ അർജ്ജുനൻ, ധനുസ്സുമായി, നേതാക്കളെ കൊല്ലപ്പെട്ട സ്ത്രീകളെ നമ്മെ അവഗണിച്ച് കൊണ്ടുപോകുന്നു; ഇതെന്ത് അപമാനം! ശക്തി പ്രയോഗിക്കണം.
ഹത്വാ ഗര്വസമാരൂഢോ ഭീഷ്മദ്രോണജയദ്രഥാന് കര്ണാദീംശ് ച ന ജാനാതി ബലം ഗ്രാമനിവാസിനാമ്
ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും ജയദ്രഥനും കർണ്ണനും മറ്റുള്ളവരെയും കൊല്ലുകയും അതിനാൽ അഹങ്കാരത്തിൽ നിറയുകയും ചെയ്തിട്ടും, ഗ്രാമവാസികളുടെ ശക്തി അർജ്ജുനൻ അറിയുന്നില്ല.
ബലജ്യേഷ്ഠാന് നരാന് അന്യാന് ഗ്രാമ്യാംശ് ചൈവ വിശേഷതഃ സര്വാന് ഏവാവജാനാതി കിം വോ ബഹുഭിര് ഉത്തരൈഃ
ഗ്രാമത്തിലെ ശക്തരായ പുരുഷന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും അർജ്ജുനൻ അവഹേളിക്കുന്നു; കൂടുതൽ വാക്കുകൾ പറയേണ്ടതില്ല.
തതോ യഷ്ടിപ്രഹരണാ ദസ്യവോ ലോഷ്ടഹാരിണഃ സഹസ്രശോ ഽഭ്യധാവന്ത തം ജനം നിഹതേശ്വരമ് തതോ നിവൃത്തഃ കൌന്തേയഃ പ്രാഹാഭീരാന് ഹസന്ന് ഇവ
പിന്നീട്, ആയിരക്കണക്കിന് ദുഷ്ടന്മാർ കശുന്തിരിയും കല്ലും എടുത്ത്, നേതാക്കളില്ലാത്ത ആ ജനത്തെ ആക്രമിച്ചു; അപ്പോൾ കൌന്തേയൻ പിന്മാറി, അഭീരന്മാരോട് ചിരിച്ചുപോലെ പറഞ്ഞു.
നിവര്തധ്വമ് അധര്മജ്ഞാ യദീതോ ന മുമൂര്ഷവഃ
ധർമ്മം അറിയാത്തവരേ, മരിക്കാൻ മനസ്സില്ലെങ്കിൽ തിരിച്ചു പോവുക.
അവജ്ഞായ വചസ് തസ്യ ജഗൃഹുസ് തേ തദാ ധനമ് സ്ത്രീജനം ചാപി കൌന്തേയാദ് വിഷ്വക്സേനപരിഗ്രഹമ്
അവന്റെ വാക്കുകൾ അവഗണിച്ച്, വിശ്വക്സേനൻ സംരക്ഷിച്ച കൌന്തേയനിൽ നിന്ന് അവർ സമ്പത്തും സ്ത്രീകളെയും പിടിച്ചെടുത്തു.
തതോ ഽര്ജുനോ ധനുര് ദിവ്യം ഗാണ്ഡീവമ് അജരം യുധി ആരോപയിതുമ് ആരേഭേ ന ശശാക സ വീര്യവാന്
അതിനുശേഷം, യുദ്ധത്തിൽ ശക്തനായ അർജ്ജുനൻ തന്റെ ദിവ്യമായ, പ്രായംകൂടാത്ത ഗാണ്ഡീവം വലിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു, പക്ഷേ അവൻക്ക് കഴിയില്ലായിരുന്നു.
ചകാര സജ്ജം കൃച്ഛ്രാത് തു തദ് അഭൂച് ഛിഥിലം പുനഃ ന സസ്മാര തഥാസ്ത്രാണി ചിന്തയന്ന് അപി പാണ്ഡവഃ
വളരെ പ്രയാസത്തോടെ അർജ്ജുനൻ വില്ല് ഒരുക്കിയെങ്കിലും, വീണ്ടും അത് ദുർബലമായി; പാണ്ഡവൻ ആസ്രങ്ങൾ ഓർത്തുപിടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല, എത്രയും ആലോചിച്ചിട്ടും.
ശരാന് മുമോച ചൈതേഷു പാര്ഥഃ ശേഷാന് സ ഹര്ഷിതഃ ന ഭേദം തേ പരം ചക്രുര് അസ്താ ഗാണ്ഡീവധന്വനാ
പാർത്ഥൻ സന്തോഷത്തോടെ അമ്പുകൾ അവരിലേക്കു വിട്ടുവിട്ടു, പക്ഷേ അവയുടെ ശേഷിപ്പുകൾക്ക് യാതൊരു ഫലവും ഉണ്ടായില്ല; ഗാണ്ഡീവത്തിൽ നിന്നുള്ള അമ്പുകൾ അവരെ ബാധിച്ചില്ല.