നിവാരയാമ് ആസ ഹരിര് യാദവാസ് തേ ച കേശവമ് സഹായം മേനിരേ പ്രാപ്തം തേ നിജഘ്നുഃ പരസ്പരമ്
ഹരി യാദവന്മാരെ തടയാൻ ശ്രമിച്ചു; എന്നാൽ അവർ കേശവനെ സഹായിയായി കാണിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അവർ പരസ്പരം അടിച്ചു.
കൃഷ്ണോ ഽപി കുപിതസ് തേഷാമ് ഏരകാമുഷ്ടിമ് ആദദേ വധായ തേഷാം മുശലം മുഷ്ടിലോഹമ് അഭൂത് തദാ
കൃഷ്ണൻ അവരോട് കോപിച്ചു, എരകപ്പുല്ല് ഒരു കയ്യിൽ എടുത്തു; അവരുടെ നാശത്തിനായി ആ പുല്ല് അന്നേരം ഇരുമ്പ് മുഷ്ടിയായി മാറി.
ജഘാന തേന നിഃശേഷാന് ആതതായീ സ യാദവാന് ജഘ്നുശ് ച സഹസാഭ്യേത്യ തഥാന്യേ തു പരസ്പരമ്
ആ ആക്രമണത്തിൽ, ആ ആയുധം ഉപയോഗിച്ച്, യാദവന്മാരെ മുഴുവനായും അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു. പിന്നെ മറ്റുള്ളവരും പെട്ടെന്ന് പരസ്പരം ആക്രമിച്ച് ഒരുമിക്കൊന്നു.
തതശ് ചാര്ണവമധ്യേന ജൈത്രോ ഽസൌ ചക്രിണോ രഥഃ പശ്യതോ ദാരുകസ്യാശു ഹൃതോ ഽശ്വൈര് ദ്വിജസത്തമാഃ
അപ്പോൾ സമുദ്രത്തിന്റെ നടുവിൽ, ചക്രധാരിയുടെ വിജയരഥം, ദാരുകൻ നോക്കിനിൽക്കുമ്പോൾ, കുതിരകൾ വേഗത്തിൽ കൊണ്ടുപോയി.
ചക്രം ഗദാ തഥാ ശാര്ങ്ഗം തൂണൌ ശങ്ഖോ ഽസിര് ഏവ ച പ്രദക്ഷിണം തതഃ കൃത്വാ ജഗ്മുര് ആദിത്യവര്ത്മനാ
ചക്രം, ഗദ, ശാരംഗം, തൂണികൾ, ശംഖം, വാൾ — ഇവയെല്ലാം പ്രദക്ഷിണം കഴിച്ച് സൂര്യന്റെ വഴി പുറപ്പെട്ടു.
ക്ഷണമാത്രേണ വൈ തത്ര യാദവാനാമ് അഭൂത് ക്ഷയഃ ഋതേ കൃഷ്ണം മഹാബാഹും ദാരുകം ച ദ്വിജോത്തമാഃ
അവിടെ, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട്, യാദവന്മാരെല്ലാം നശിച്ചു; മഹാബാഹുവായ കൃഷ്ണനും ദാരുകനും മാത്രം ശേഷിച്ചു.
ചങ്ക്രമ്യമാണൌ തൌ രാമം വൃക്ഷമൂലകൃതാസനമ് ദദൃശാതേ മുഖാച് ചാസ്യ നിഷ്ക്രാമന്തം മഹോരഗമ്
അവർ ഇരുവരും നടക്കുമ്പോൾ, വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവടിൽ ഇരുന്ന രാമനെ കണ്ടു; അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് വലിയ ഒരു പാമ്പ് പുറത്തുവരികയും ചെയ്തു.
നിഷ്ക്രമ്യ സ മുഖാത് തസ്യ മഹാഭോഗോ ഭുജംഗമഃ പ്രയാതശ് ചാര്ണവം സിദ്ധൈഃ പൂജ്യമാനസ് തഥോരഗൈഃ
അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന ആ വലിയ പാമ്പ് സമുദ്രത്തേക്കു പോയി; സിദ്ധന്മാരും പാമ്പുകളുമൊക്കെ അതിനെ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു.
തമ് അര്ഘ്യമ് ആദായ തദാ ജലധിഃ സംമുഖം യയൌ പ്രവിവേശ ച തത്തോയം പൂജിതഃ പന്നഗോത്തമൈഃ ദൃഷ്ട്വാ ബലസ്യ നിര്യാണം ദാരുകം പ്രാഹ കേശവഃ
അപ്പോൾ സമുദ്രം അർഘ്യം എടുത്ത് മുന്നോട്ട് വന്നു, ആ വെള്ളത്തിൽ കടന്നു, ഉത്തമപാമ്പുകൾ അതിനെ ആദരിച്ചു. ബലരാമന്റെ യാത്ര കണ്ട കൃഷ്ണൻ ദാരുക്കനോട് പറഞ്ഞു.
ഇദം സര്വം ത്വമ് ആചക്ഷ്വ വസുദേവോഗ്രസേനയോഃ നിര്യാണം ബലദേവസ്യ യാദവാനാം തഥാ ക്ഷയമ്
ഇവയെല്ലാം നീ വസുദേവനും ഉഗ്രസേനനും അറിയിക്കണം — ബലദേവന്റെ യാത്രയും യാദവന്മാരുടെ നാശവും.
യോഗേ സ്ഥിത്വാഹമ് അപ്യ് ഏതത് പരിത്യജ്യ കലേവരമ് വാച്യശ് ച ദ്വാരകാവാസീ ജനഃ സര്വസ് തഥാഹുകഃ
ഞാനും യോഗത്തിൽ നിലകൊണ്ടു ഈ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കും; ദ്വാരകയിലെ എല്ലാവരെയും അഹുകനെയും അറിയിക്കണം.
യഥേമാം നഗരീം സര്വാം സമുദ്രഃ പ്ലാവയിഷ്യതി തസ്മാദ് രഥൈഃ സുസജ്ജൈസ് തു പ്രതീക്ഷ്യോ ഹ്യ് അര്ജുനാഗമഃ
സമുദ്രം ഈ നഗരം മുഴുവനും മുക്കുമ്പോൾ, നന്നായി ഒരുക്കിയ രഥങ്ങളുമായി, നീ അർജുനന്റെ വരവ് കാത്തിരിക്കണം.
ന സ്ഥേയം ദ്വാരകാമധ്യേ നിഷ്ക്രാന്തേ തത്ര പാണ്ഡവേ തേനൈവ സഹ ഗന്തവ്യം യത്ര യാതി സ കൌരവഃ
പാണ്ഡവൻ അവിടെ നിന്ന് പോയാൽ, ദ്വാരകയിൽ ആരും തുടരരുത്; അവനോടൊപ്പം, ആ കൗരവൻ എവിടേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നുവോ അവിടെ പോകണം.
ഗത്വാ ച ബ്രൂഹി കൌന്തേയമ് അര്ജുനം വചനം മമ പാലനീയസ് ത്വയാ ശക്ത്യാ ജനോ ഽയം മത്പരിഗ്രഹഃ
പോയി കുന്തിപുത്രനായ അർജുനനോട് എന്റെ വാക്കുകൾ പറയണം: 'എന്റെ സംരക്ഷണത്തിലുള്ള ഈ ജനങ്ങളെ നീ കഴിയുന്നത്ര സംരക്ഷിക്കണം.'
ഇത്യ് അര്ജുനേന സഹിതോ ദ്വാരവത്യാം ഭവാഞ് ജനമ് ഗൃഹീത്വാ യാതു വജ്രശ് ച യദുരാജോ ഭവിഷ്യതി
ഇങ്ങനെ, അർജുനനോടൊപ്പം ദ്വാരകയിൽ നിന്നുള്ള ജനങ്ങളെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകണം; വജ്രൻ യാദുക്കളുടെ രാജാവാകും.
ഇത്യ് ഉക്തോ ദാരുകഃ കൃഷ്ണം പ്രണിപത്യ പുനഃ പുനഃ പ്രദക്ഷിണം ച ബഹുശഃ കൃത്വാ പ്രായാദ് യഥോദിതമ്
ഇങ്ങനെ കേട്ട ദാരുകൻ കൃഷ്ണനോട് വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു, പലതവണ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, പറഞ്ഞതുപോലെ പുറപ്പെട്ടു.
സ ച ഗത്വാ തഥാ ചക്രേ ദ്വാരകായാം തഥാര്ജുനമ് ആനിനായ മഹാബുദ്ധിം വജ്രം ചക്രേ തഥാ നൃപമ്
അവൻ പോയി ദ്വാരകയിൽ അതുപോലെ ചെയ്തു; മഹാബുദ്ധിയുള്ള അർജുനനെ കൊണ്ടുവന്നു, വജ്രനെ രാജാവാക്കി.
ഭഗവാന് അപി ഗോവിന്ദോ വാസുദേവാത്മകം പരമ് ബ്രഹ്മാത്മനി സമാരോപ്യ സര്വഭൂതേഷ്വ് അധാരയത്
ഭഗവാൻ ഗോവിന്ദനും, വാസുദേവന്റെ പരമാത്മാവിനെ പരബ്രഹ്മത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, അതിനെ എല്ലാ ജീവികളിലും നിലനിറുത്തി.
സ മാനയന് ദ്വിജവചോ ദുര്വാസാ യദ് ഉവാച ഹ യോഗയുക്തോ ഽഭവത് പാദം കൃത്വാ ജാനുനി സത്തമാഃ
ദുര്വാസമുനിയുടെ വാക്ക് ആദരിച്ച്, യോഗത്തിൽ ലയിച്ചു, കാൽ മുട്ടിൽ വെച്ച് ഇരുന്നു, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണേ.
സംപ്രാപ്തോ വൈ ജരാ നാമ തദാ തത്ര സ ലുബ്ധകഃ മുശലശേഷലോഹസ്യ സായകം ധാരയന് പരമ്
അപ്പോൾ അവിടെ ജര എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു വേട്ടക്കാരൻ എത്തി; മുഷലത്തിന്റെ ശേഷിച്ച ഇരുമ്പിൽ നിന്നുള്ള അമ്പ് കൈവശമുണ്ടായിരുന്നു.
സ തത്പാദം മൃഗാകാരം സമവേക്ഷ്യ വ്യവസ്ഥിതഃ തതോ വിവ്യാധ തേനൈവ തോമരേണ ദ്വിജോത്തമാഃ
അവൻ മൃഗത്തിന്റെ കാലുപോലെയുള്ള那个 പാദം ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കി ഉറപ്പോടെ നിന്നു. പിന്നെ അതേ കുന്തംകൊണ്ട് അതിനെ തുള്ളി, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
ഗതശ് ച ദദൃശേ തത്ര ചതുര്ബാഹുധരം നരമ് പ്രണിപത്യാഹ ചൈവൈനം പ്രസീദേതി പുനഃ പുനഃ
അവൻ അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ, നാലു കൈകളുള്ള ഒരു പുരുഷനെ അവിടെ കണ്ടു. അവനു വന്ദനം ചെയ്തു വീണ്ടും വീണ്ടും, 'ദയവായി എന്നോടു കരുണ കാണിക്കണം' എന്നു പറഞ്ഞു.
അജാനതാ കൃതമ് ഇദം മയാ ഹരിണശങ്കയാ ക്ഷമ്യതാമ് ആത്മപാപേന ദഗ്ധം മാ ദഗ്ധുമ് അര്ഹസി
ഞാൻ അറിയാതെ, മൃഗമാണെന്നു കരുതി ഇതു ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ദയവായി ക്ഷമിക്കണം; എന്റെ പാപം കൊണ്ടു ഞാൻ നേരത്തെ തന്നെ കത്തിക്കഴിഞ്ഞു, ദയവായി ഇനി എന്നെ ദഹിപ്പിക്കരുത്.
തതസ് തം ഭഗവാന് ആഹ നാസ്തി തേ ഭയമ് അണ്വ് അപി ഗച്ഛ ത്വം മത്പ്രസാദേന ലുബ്ധ സ്വര്ഗേശ്വരാസ്പദമ്
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഒരു ഭയവും ഇല്ല, പോവുക. എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ നീ സ്വർഗത്തിലെ ആധിപത്യം നേടുക, വേട്ടക്കാരാ.'
വിമാനമ് ആഗതം സദ്യസ് തദ്വാക്യസമനന്തരമ് ആരുഹ്യ പ്രയയൌ സ്വര്ഗം ലുബ്ധകസ് തത്പ്രസാദതഃ
അവൻ പറഞ്ഞതിന്റെ ഉടനെ, ഒരു ദിവ്യവിമാനം അവിടെ എത്തി. അതിൽ കയറി, വേട്ടക്കാരൻ ഭഗവാന്റെ കൃപയാൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
ഗതേ തസ്മിന് സ ഭഗവാന് സംയോജ്യാത്മാനമ് ആത്മനി ബ്രഹ്മഭൂതേ ഽവ്യയേ ഽചിന്ത്യേ വാസുദേവമയേ ഽമലേ
അവൻ പോയശേഷം, ഭഗവാൻ തന്റെ ആത്മാവിനെ പരമാത്മാവിൽ, അക്ഷരമായ, അചിന്ത്യമായ, വാസുദേവനാൽ നിറഞ്ഞ, നിർമ്മലമായ ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിപ്പിച്ചു.
അജന്മന്യ് അജരേ ഽനാശിന്യ് അപ്രമേയേ ഽഖിലാത്മനി ത്യക്ത്വാ സ മാനുഷം ദേഹമ് അവാപ ത്രിവിധാം ഗതിമ്
ജനനം ഇല്ലാത്ത, വയസ്സില്ലാത്ത, നശിക്കാത്ത, അളക്കാനാകാത്ത, എല്ലായിടത്തും ഉള്ള ആത്മാവിൽ, മനുഷ്യശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, അവൻ മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള ഗതികൾ നേടി.
അര്ജുനോ ഽപി തദാന്വിഷ്യ കൃഷ്ണരാമകലേവരേ സംസ്കാരം ലമ്ഭയാമ് ആസ തഥാന്യേഷാമ് അനുക്രമാത്
അർജുനൻ കൃഷ്ണനും രാമനും ഉള്ളശരീരങ്ങൾ അന്വേഷിച്ച്, അവർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും ക്രമമായി ശവസംസ്കാരം നടത്തി.
അഷ്ടൌ മഹിഷ്യഃ കഥിതാ രുക്മിണീപ്രമുഖാസ് തു യാഃ ഉപഗൃഹ്യ ഹരേര് ദേഹം വിവിശുസ് താ ഹുതാശനമ്
രുക്മിണിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി എട്ട് ഭാര്യമാർ, ഹരിയുടെ ശരീരം അണക്കി, അഗ്നിയിൽ ചാടിച്ചു.
രേവതീ ചൈവ രാമസ്യ ദേഹമ് ആശ്ലിഷ്യ സത്തമാഃ വിവേശ ജ്വലിതം വഹ്നിം തത്സങ്ഗാഹ്ലാദശീതലമ്
രാമന്റെ ഭാര്യയായ രേവതിയും, അവന്റെ ശരീരം അണക്കി, അവന്റെ സാന്നിധ്യസുഖത്തിൽ തണുത്ത മനസ്സോടെ, കത്തുന്ന അഗ്നിയിൽ ചാടിച്ചു.