യഥാഗൃഹീതം ചാമ്ഭോധൌ ഹൃത്വാഹം ദ്വാരകാം പുനഃ യാദവാന് ഉപസംഹൃത്യ യാസ്യാമി ത്രിദശാലയമ്
എങ്ങനെ ഞാൻ ദ്വാരകയെ കടലിൽ നിന്ന് എടുത്തുവോ, അതുപോലെ യാദവർക്ക് വിരാമം നൽകി, ദേവലോകത്തിലേക്ക് ഞാൻ മടങ്ങും.
മനുഷ്യദേഹമ് ഉത്സൃജ്യ സംകര്ഷണസഹായവാന് പ്രാപ്ത ഏവാസ്മി മന്തവ്യോ ദേവേന്ദ്രേണ തഥാ സുരൈഃ
മനുഷ്യശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, സംകർഷണനോടൊപ്പം ഞാൻ ദേവേന്ദ്രനും ദേവന്മാർക്കും എത്തിച്ചേർന്നവനായി കണക്കാക്കപ്പെടും.
ജരാസംധാദയോ യേ ഽന്യേ നിഹതാ ഭാരഹേതവഃ ക്ഷിതേസ് തേഭ്യഃ സ ഭാരോ ഹി യദൂനാം സമധീയത
ജരാസന്ധൻമാരെയും മറ്റു ഭാരനാശത്തിനായി കൊല്ലപ്പെട്ടവരെയും വിട്ടു, ആ ഭാരമൊക്കെ യാദവർക്ക് മാറി.
തദ് ഏതത് സുമഹാഭാരമ് അവതാര്യ ക്ഷിതേര് അഹമ് യാസ്യാമ്യ് അമരലോകസ്യ പാലനായ ബ്രവീഹി താന്
ഇങ്ങനെ ഭൂമിയിലെ വലിയ ഭാരമിറക്കി, ഞാൻ അമരലോകത്തിലെ സംരക്ഷണത്തിനായി പോകും; ഇത് അവർക്കു അറിയിക്കൂ.
ഇത്യ് ഉക്തോ വാസുദേവേന ദേവദൂതഃ പ്രണമ്യ തമ് ദ്വിജാഃ സ ദിവ്യയാ ഗത്യാ ദേവരാജാന്തികം യയൌ
വാസുദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദൈവദൂതൻ അവനോട് നമസ്കരിച്ചു, ദ്വിജന്മാരേ, ദിവ്യമായ വേഗത്തിൽ ദേവരാജാവിന്റെ അടുക്കൽ പോയി.
ഭഗവാന് അപ്യ് അഥോത്പാതാന് ദിവ്യാന് ഭൌമാന്തരിക്ഷഗാന് ദദര്ശ ദ്വാരകാപുര്യാം വിനാശായ ദിവാനിശമ്
ഭഗവാൻ ദ്വാരകാപുരിയിൽ, ഭൂമിയിലും ആകാശത്തിലും, ദിവസം രാത്രിയും നാശത്തിന്റെ സൂചനയായ അത്ഭുതകരമായ അശുഭസൂചനകൾ കണ്ടു.
താന് ദൃഷ്ട്വാ യാദവാന് ആഹ പശ്യധ്വമ് അതിദാരുണാന് മഹോത്പാതാഞ് ശമായൈഷാം പ്രഭാസം യാമ മാ ചിരമ്
അവയെ കണ്ടു യാദവന്മാരോട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ഈ അത്യന്തം ഭയാനകമായ മഹത്തായ അശുഭസൂചനകൾ നോക്കൂ; ഇവ ശമിപ്പിക്കാൻ നാം ഉടൻ പ്രഭാസത്തിലേക്ക് പോകാം.'
മഹാഭാഗവതഃ പ്രാഹ പ്രണിപത്യോദ്ധവോ ഹരിമ്
മഹാഭക്തനായ ഉദ്ധവൻ നമസ്കരിച്ച് ഹരിയോട് പറഞ്ഞു.
ഭഗവന് യന് മയാ കാര്യം തദ് ആജ്ഞാപയ സാംപ്രതമ് മന്യേ കുലമ് ഇദം സര്വം ഭഗവാന് സംഹരിഷ്യതി നാശായാസ്യ നിമിത്താനി കുലസ്യാച്യുത ലക്ഷയേ
'ഭഗവൻ, ഞാൻ ചെയ്യേണ്ടത് എന്താണെന്ന് ഇപ്പോൾ കല്പിക്കുക. ഈ വംശം മുഴുവൻ ഭഗവാൻ നശിപ്പിക്കും എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. അച്യുതാ, വംശത്തിന്റെ നാശത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഞാൻ കാണുന്നു.'
ഗച്ഛ ത്വം ദിവ്യയാ ഗത്യാ മത്പ്രസാദസമുത്ഥയാ ബദരീമ് ആശ്രമം പുണ്യം ഗന്ധമാദനപര്വതേ
'നിന്റെ ദിവ്യമായ ഗതിയാൽ, എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, നീ ഗന്ധമാദനപർവതത്തിലെ പുണ്യമായ ബദരിയാശ്രമത്തിലേക്ക് പോകൂ.'
നരനാരായണസ്ഥാനേ പവിത്രിതമഹീതലേ മന്മനാ മത്പ്രസാദേന തത്ര സിദ്ധിമ് അവാപ്സ്യസി
'നരനാരായണന്മാരുടെ സന്നിധിയിൽ, പവിത്രമായ ഭൂമിയിൽ, മനസ്സ് എന്നിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി, എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, അവിടെ നീ മോക്ഷം നേടും.'
അഹം സ്വര്ഗം ഗമിഷ്യാമി ഉപസംഹൃത്യ വൈ കുലമ് ദ്വാരകാം ച മയാ ത്യക്താം സമുദ്രഃ പ്ലാവയിഷ്യതി
'ഞാൻ ഈ വംശം പിൻവലിച്ച് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകും; ഞാൻ വിട്ട ദ്വാരകാപുരി സമുദ്രം മുക്കും.'
ഇത്യ് ഉക്തഃ പ്രണിപത്യൈനം ജഗാമ സ തദോദ്ധവഃ നരനാരായണസ്ഥാനം കേശവേനാനുമോദിതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഉദ്ധവൻ അവനോട് നമസ്കരിച്ചു, കേശവന്റെ അനുമതിയോടെ നരനാരായണന്മാരുടെ സന്നിധിയിലേക്ക് പോയി.
തതസ് തേ യാദവാഃ സര്വേ രഥാന് ആരുഹ്യ ശീഘ്രഗാന് പ്രഭാസം പ്രയയുഃ സാര്ധം കൃഷ്ണരാമാദിഭിര് ദ്വിജാഃ
അതിനുശേഷം എല്ലാ യാദവന്മാരും വേഗതയുള്ള രഥങ്ങളിൽ കയറി, കൃഷ്ണനും രാമനും മറ്റുള്ളവരുമായൊത്ത് പ്രഭാസത്തിലേക്ക് പോയി, ദ്വിജന്മാരേ.
പ്രാപ്യ പ്രഭാസം പ്രയതാ പ്രീതാസ് തേ കുക്കുരാന്ധകാഃ ചക്രുസ് തത്ര സുരാപാനം വാസുദേവാനുമോദിതാഃ
പ്രഭാസം എത്തിച്ചേർന്നപ്പോൾ, ശുദ്ധിയോടെ സന്തോഷത്തോടെ കുകുരന്മാരും അന്ധകന്മാരും വാസുദേവന്റെ അനുമതിയോടെ അവിടെ മദ്യം കുടിച്ചു.
പിബതാം തത്ര വൈ തേഷാം സംഘര്ഷേണ പരസ്പരമ് യാദവാനാം തതോ ജജ്ഞേ കലഹാഗ്നിഃ ക്ഷയാവഹഃ
അവിടെ അവർ മദ്യം കുടിക്കുമ്പോൾ, യാദവന്മാരുടെ ഇടയിൽ പരസ്പര സംഘർഷം ഉണ്ടായി; അതിൽ നിന്ന് നാശം വരുത്തുന്ന കലഹാഗ്നി ജനിച്ചു.
ജഘ്നുഃ പരസ്പരം തേ തു ശസ്ത്രൈര് ദൈവബലാത് കൃതാഃ ക്ഷീണശസ്ത്രാസ് തു ജഗൃഹുഃ പ്രത്യാസന്നാമ് അഥൈരകാമ്
ദൈവത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ അവർ പരസ്പരം ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു; ആയുധങ്ങൾ തീർന്നപ്പോൾ, സമീപത്തുള്ള എരകപ്പുല്ല് പിടിച്ചു.
ഏരകാ തു ഗൃഹീതാ തൈര് വജ്രഭൂതേവ ലക്ഷ്യതേ തയാ പരസ്പരം ജഘ്നുഃ സംപ്രഹാരൈഃ സുദാരുണൈഃ
അവർ പിടിച്ച എരകപ്പുല്ല് വജ്രംപോലെ തോന്നി; അതുകൊണ്ട് അവർ പരസ്പരം അത്യന്തം ക്രൂരമായ യുദ്ധത്തിൽ അടിച്ചു.
പ്രദ്യുമ്നസാമ്ബപ്രമുഖാഃ കൃതവര്മാഥ സാത്യകിഃ അനിരുദ്ധാദയശ് ചാന്യേ പൃഥുര് വിപൃഥുര് ഏവ ച
പ്രദ്യുമ്നൻ, സാംബൻ, കൃതവർമ്മ, സത്യകി, അനിരുദ്ധൻ, മറ്റു ചിലർ, പൃഥു, വിപൃഥു എന്നിവരും,
ചാരുവര്മാ സുചാരുശ് ച തഥാക്രൂരാദയോ ദ്വിജാഃ ഏരകാരൂപിഭിര് വജ്രൈസ് തേ നിജഘ്നുഃ പരസ്പരമ്
ചാരുവർമ്മ, സുചാരു, അക്രൂരൻ തുടങ്ങിയവരും, ദ്വിജന്മാരേ, വജ്രംപോലെ ആയ എരകപ്പുല്ല് കൊണ്ട് പരസ്പരം അടിച്ചു.
നിവാരയാമ് ആസ ഹരിര് യാദവാസ് തേ ച കേശവമ് സഹായം മേനിരേ പ്രാപ്തം തേ നിജഘ്നുഃ പരസ്പരമ്
ഹരി യാദവന്മാരെ തടയാൻ ശ്രമിച്ചു; എന്നാൽ അവർ കേശവനെ സഹായിയായി കാണിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും അവർ പരസ്പരം അടിച്ചു.
കൃഷ്ണോ ഽപി കുപിതസ് തേഷാമ് ഏരകാമുഷ്ടിമ് ആദദേ വധായ തേഷാം മുശലം മുഷ്ടിലോഹമ് അഭൂത് തദാ
കൃഷ്ണൻ അവരോട് കോപിച്ചു, എരകപ്പുല്ല് ഒരു കയ്യിൽ എടുത്തു; അവരുടെ നാശത്തിനായി ആ പുല്ല് അന്നേരം ഇരുമ്പ് മുഷ്ടിയായി മാറി.
ജഘാന തേന നിഃശേഷാന് ആതതായീ സ യാദവാന് ജഘ്നുശ് ച സഹസാഭ്യേത്യ തഥാന്യേ തു പരസ്പരമ്
ആ ആക്രമണത്തിൽ, ആ ആയുധം ഉപയോഗിച്ച്, യാദവന്മാരെ മുഴുവനായും അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു. പിന്നെ മറ്റുള്ളവരും പെട്ടെന്ന് പരസ്പരം ആക്രമിച്ച് ഒരുമിക്കൊന്നു.
തതശ് ചാര്ണവമധ്യേന ജൈത്രോ ഽസൌ ചക്രിണോ രഥഃ പശ്യതോ ദാരുകസ്യാശു ഹൃതോ ഽശ്വൈര് ദ്വിജസത്തമാഃ
അപ്പോൾ സമുദ്രത്തിന്റെ നടുവിൽ, ചക്രധാരിയുടെ വിജയരഥം, ദാരുകൻ നോക്കിനിൽക്കുമ്പോൾ, കുതിരകൾ വേഗത്തിൽ കൊണ്ടുപോയി.
ചക്രം ഗദാ തഥാ ശാര്ങ്ഗം തൂണൌ ശങ്ഖോ ഽസിര് ഏവ ച പ്രദക്ഷിണം തതഃ കൃത്വാ ജഗ്മുര് ആദിത്യവര്ത്മനാ
ചക്രം, ഗദ, ശാരംഗം, തൂണികൾ, ശംഖം, വാൾ — ഇവയെല്ലാം പ്രദക്ഷിണം കഴിച്ച് സൂര്യന്റെ വഴി പുറപ്പെട്ടു.
ക്ഷണമാത്രേണ വൈ തത്ര യാദവാനാമ് അഭൂത് ക്ഷയഃ ഋതേ കൃഷ്ണം മഹാബാഹും ദാരുകം ച ദ്വിജോത്തമാഃ
അവിടെ, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട്, യാദവന്മാരെല്ലാം നശിച്ചു; മഹാബാഹുവായ കൃഷ്ണനും ദാരുകനും മാത്രം ശേഷിച്ചു.
ചങ്ക്രമ്യമാണൌ തൌ രാമം വൃക്ഷമൂലകൃതാസനമ് ദദൃശാതേ മുഖാച് ചാസ്യ നിഷ്ക്രാമന്തം മഹോരഗമ്
അവർ ഇരുവരും നടക്കുമ്പോൾ, വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവടിൽ ഇരുന്ന രാമനെ കണ്ടു; അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് വലിയ ഒരു പാമ്പ് പുറത്തുവരികയും ചെയ്തു.
നിഷ്ക്രമ്യ സ മുഖാത് തസ്യ മഹാഭോഗോ ഭുജംഗമഃ പ്രയാതശ് ചാര്ണവം സിദ്ധൈഃ പൂജ്യമാനസ് തഥോരഗൈഃ
അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന ആ വലിയ പാമ്പ് സമുദ്രത്തേക്കു പോയി; സിദ്ധന്മാരും പാമ്പുകളുമൊക്കെ അതിനെ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു.
തമ് അര്ഘ്യമ് ആദായ തദാ ജലധിഃ സംമുഖം യയൌ പ്രവിവേശ ച തത്തോയം പൂജിതഃ പന്നഗോത്തമൈഃ ദൃഷ്ട്വാ ബലസ്യ നിര്യാണം ദാരുകം പ്രാഹ കേശവഃ
അപ്പോൾ സമുദ്രം അർഘ്യം എടുത്ത് മുന്നോട്ട് വന്നു, ആ വെള്ളത്തിൽ കടന്നു, ഉത്തമപാമ്പുകൾ അതിനെ ആദരിച്ചു. ബലരാമന്റെ യാത്ര കണ്ട കൃഷ്ണൻ ദാരുക്കനോട് പറഞ്ഞു.
ഇദം സര്വം ത്വമ് ആചക്ഷ്വ വസുദേവോഗ്രസേനയോഃ നിര്യാണം ബലദേവസ്യ യാദവാനാം തഥാ ക്ഷയമ്
ഇവയെല്ലാം നീ വസുദേവനും ഉഗ്രസേനനും അറിയിക്കണം — ബലദേവന്റെ യാത്രയും യാദവന്മാരുടെ നാശവും.