ഇത്യ് ഉക്ത്വാ പ്രയയൌ കൃഷ്ണഃ പ്രാദ്യുമ്നിര് യത്ര തിഷ്ഠതി തദ്ബന്ധഫണിനോ നേശുര് ഗരുഡാനിലശോഷിതാഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം കൃഷ്ണൻ പ്രദ്യുമ്നൻ ഇരുന്നിടത്തേക്ക് പോയി; അവനെ ബന്ധിച്ചിരുന്ന പാമ്പുകൾ, ഗരുഡന്റെ വായുവിൽ ഉണങ്ങിയതുകൊണ്ട്, നീങ്ങാൻ കഴിയാതെ നിന്നു.
തതോ ഽനിരുദ്ധമ് ആരോപ്യ സപത്നീകം ഗരുത്മതി ആജഗ്മുര് ദ്വാരകാം രാമകാര്ഷ്ണിദാമോദരാഃ പുരീമ്
അതിനുശേഷം അനിരുദ്ധനെയും ഭാര്യയെയും ഗരുഡന്റെ മേൽ ഇരുത്തി, ബാലരാമനും കൃഷ്ണനും ദാമോദരനും ദ്വാരകാപുരത്തേക്ക് മടങ്ങി.
ചക്രേ കര്മ മഹച് ഛൌരിര് ബിഭ്രദ് യോ മാനുഷീം തനുമ് ജിഗായ ശക്രം ശര്വം ച സര്വദേവാംശ് ച ലീലയാ
മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച് മഹത്തായ പ്രവൃത്തികൾ നടത്തിയ ഹരിയും, ഇന്ദ്രനെയും ശിവനെയും എല്ലാ ദേവന്മാരെയും എളുപ്പത്തിൽ ജയിച്ചു.
യച് ചാന്യദ് അകരോത് കര്മ ദിവ്യചേഷ്ടാവിഘാതകൃത് കഥ്യതാം തന് മുനിശ്രേഷ്ഠ പരം കൌതൂഹലം ഹി നഃ
അവൻ ദിവ്യപ്രവൃത്തികൾക്ക് തടസ്സമായിരുന്ന മറ്റെല്ലാ കാര്യങ്ങളും ചെയ്തതും പറയണം, മഹർഷികളേ; ഞങ്ങൾ അതിനേക്കുറിച്ച് വളരെ ആസക്തിയോടെ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഗദതോ മേ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ ശ്രൂയതാമ് ഇദമ് ആദരാത് നരാവതാരേ കൃഷ്ണേന ദഗ്ധാ വാരാണസീ യഥാ
ഞാൻ പറയുമ്പോൾ, മഹർഷികളേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ; മനുഷ്യാവതാരത്തിൽ കൃഷ്ണൻ എങ്ങനെ വാരാണസിയെ ദഹിപ്പിച്ചു എന്നത്.
പൌണ്ഡ്രകോ വാസുദേവശ് ച വാസുദേവോ ഽഭവദ് ഭുവി അവതീര്ണസ് ത്വമ് ഇത്യ് ഉക്തോ ജനൈര് അജ്ഞാനമോഹിതൈഃ
പൗണ്ഡ്രകവാസുദേവനും വാസുദേവനും ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചപ്പോൾ, അജ്ഞാനത്തിൽ മുങ്ങിയ ജനങ്ങൾ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ വാസുദേവനായി ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു.'
സ മേനേ വാസുദേവോ ഽഹമ് അവതീര്ണോ മഹീതലേ നഷ്ടസ്മൃതിസ് തതഃ സര്വം വിഷ്ണുചിഹ്നമ് അചീകരത് ദൂതം ച പ്രേഷയാമ് ആസ സ കൃഷ്ണായ ദ്വിജോത്തമാഃ
അവൻ 'ഞാനാണ് വാസുദേവൻ, ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചവൻ' എന്ന് കരുതി, ഓർമ്മ നഷ്ടപ്പെട്ട്, വിഷ്ണുവിന്റെ എല്ലാ ചിഹ്നങ്ങളും ധരിച്ചു, കൃഷ്ണനോട് ദൂതനെ അയച്ചു, മഹാബ്രാഹ്മണരേ.
ത്യക്ത്വാ ചക്രാദികം ചിഹ്നം മദീയം നാമ മാത്മനഃ വാസുദേവാത്മകം മൂഢ മുക്ത്വാ സര്വമ് അശേഷതഃ
ചക്രം മുതലായ ചിഹ്നങ്ങളും സ്വന്തം പേരും ഉപേക്ഷിച്ച്, മൂടനായവൻ വാസുദേവനാണെന്ന് കരുതി, എല്ലാം പൂർണ്ണമായും വിട്ടുകളഞ്ഞു.
ആത്മനോ ജീവിതാര്ഥം ച തഥാ മേ പ്രണതിം വ്രജ
നിന്റെ ജീവന് വേണ്ടി, അതുപോലെ തന്നെ, എനിക്ക് കീഴടങ്ങണം.
ഇത്യ് ഉക്തഃ സ പ്രഹസ്യൈവ ദൂതം പ്രാഹ ജനാര്ദനഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ജനാർദ്ദനൻ ചിരിച്ചു ദൂതനോടു പറഞ്ഞു.
നിജചിഹ്നമ് അഹം ചക്രം സമുത്സ്രക്ഷ്യേ ത്വയീതി വൈ വാച്യശ് ച പൌണ്ഡ്രകോ ഗത്വാ ത്വയാ ദൂത വചോ മമ
നീ പോയി പൗണ്ഡ്രകനോട് എന്റെ വാക്കുകൾ പറയണം: 'ഞാൻ എന്റെ ചിഹ്നമായ ചക്രം നിനക്കു എറിയും.'
ജ്ഞാതസ് ത്വദ്വാക്യസദ്ഭാവോ യത് കാര്യം തദ് വിധീയതാമ് ഗൃഹീതചിഹ്ന ഏവാഹമ് ആഗമിഷ്യാമി തേ പുരമ്
നിന്റെ വാക്കിന്റെ സത്യത്വം അവനു അറിയിച്ചശേഷം, വേണ്ടതെല്ലാം ചെയ്യുക; ഞാൻ എന്റെ ചിഹ്നം തിരികെ എടുത്ത് നിന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് വരും.
ഉത്സ്രക്ഷ്യാമി ച തേ ചക്രം നിജചിഹ്നമ് അസംശയമ് ആജ്ഞാപൂര്വം ച യദ് ഇദമ് ആഗച്ഛേതി ത്വയോദിതമ്
നിശ്ചയമായും ഞാൻ എന്റെ ചിഹ്നമായ ചക്രം നിനക്കു എറിയും; നീ വരണമെന്ന് നീ കല്പിച്ചതുപോലെ തന്നെയാണ് ഇതു പറയേണ്ടത്.
സംപാദയിഷ്യേ ശ്വസ് തുഭ്യം തദ് അപ്യ് ഏഷോ ഽവിലമ്ബിതമ് ശരണം തേ സമഭ്യേത്യ കര്താസ്മി നൃപതേ തഥാ യഥാ ത്വത്തോ ഭയം ഭൂയോ നൈവ കിംചിദ് ഭവിഷ്യതി
നാളെ തന്നെ, ഒരു വൈകിപ്പും കൂടാതെ, ഞാൻ ഇത് നിനക്കു നിർവഹിക്കും; രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നെ ആശ്രയിച്ചു വരുമ്പോൾ, ഇനി ഒരിക്കലും നിന്നെ എന്നിൽ നിന്ന് ഭയം ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പാക്കും.
ഇത്യ് ഉക്തേ ഽപഗതേ ദൂതേ സംസ്മൃത്യാഭ്യാഗതം ഹരിഃ ഗരുത്മന്തം സമാരുഹ്യ ത്വരിതം തത്പുരം യയൌ
അങ്ങനെ ദൂതൻ പോയശേഷം, ഹരി ഓർത്ത് ഗരുഡനിൽ കയറി, അതി വേഗത്തിൽ ആ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
തസ്യാപി കേശവോദ്യോഗം ശ്രുത്വാ കാശിപതിസ് തദാ സര്വസൈന്യപരീവാരപാര്ഷ്ണിഗ്രാഹമ് ഉപായയൌ
അപ്പോൾ, കേശവന്റെ ഒരുക്കങ്ങൾ കേട്ടു, കാശി രാജാവ് തന്റെ സൈന്യവും അനുയായികളും കൂട്ടി അവിടേക്ക് എത്തി.
തതോ ബലേന മഹതാ കാശിരാജബലേന ച പൌണ്ഡ്രകോ വാസുദേവോ ഽസൌ കേശവാഭിമുഖം യയൌ
പിന്നീട്, പൗണ്ഡ്രക വാസുദേവനും കാശിരാജാവിന്റെ വലിയ സൈന്യവും കൂട്ടി കേശവന്റെ നേരെ മുന്നേറി.
തം ദദര്ശ ഹരിര് ദൂരാദ് ഉദാരസ്യന്ദനേ സ്ഥിതമ് ചക്രശങ്ഖഗദാപാണിം പാണിനാ വിധൃതാമ്ബുജമ്
ദൂരത്ത് നിന്ന്, ഹരി അവനെ ഭംഗിയുള്ള രഥത്തിൽ നിന്നു, ചക്രം, ശംഖം, ഗദ, കയ്യിൽ താമരപൂവ് പിടിച്ച് നിൽക്കുന്നത് കണ്ടു.
സ്രഗ്ധരം ധൃതശാര്ങ്ഗം ച സുപര്ണരചനാധ്വജമ് വക്ഷസ്ഥലകൃതം ചാസ്യ ശ്രീവത്സം ദദൃശേ ഹരിഃ
ഹരി അവനെ മാല ധരിച്ച്, ശാരംഗം വഹിച്ച്, ഗരുഡനെ ആകൃതിയാക്കിയ പതാകയുമായി, നെഞ്ചിൽ ശ്രീവത്സം ചിഹ്നം കാണിച്ച് നിൽക്കുന്നത് കണ്ടു.
കിരീടകുണ്ഡലധരം പീതവാസഃസമന്വിതമ് ദൃഷ്ട്വാ തം ഭാവഗമ്ഭീരം ജഹാസ മധുസൂദനഃ
കിരീടവും കുണ്ഡലവും ധരിച്ച്, മഞ്ഞ വസ്ത്രം അണിഞ്ഞ്, ഗംഭീരമായ ഭാവത്തോടെ നിൽക്കുന്ന അവനെ കണ്ടു, മധുസൂദനൻ ചിരിച്ചു.
യുയുധേ ച ബലേനാസ്യ ഹസ്ത്യശ്വബലിനാ ദ്വിജാഃ നിസ്ത്രിംശര്ഷ്ടിഗദാശൂലശക്തികാര്മുകശാലിനാ
ദ്വിജന്മാരേ, ആൾക്കൂട്ടം, ആനകളും കുതിരകളും, വാൾ, കുന്തം, ഗദ, ത്രിശൂലം, വില്ല് എന്നിവയുമായി ശക്തരായി യുദ്ധം ചെയ്തു.
ക്ഷണേന ശാര്ങ്ഗനിര്മുക്തൈഃ ശരൈര് അഗ്നിവിദാരണൈഃ ഗദാചക്രാതിപാതൈശ് ച സൂദയാമ് ആസ തദ്ബലമ്
ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ, ശാരംഗത്തിൽ നിന്നു വിട്ട അഗ്നിപോലുള്ള അമ്പുകളും, ഗദയും ചക്രവും കൊണ്ട് ആ സൈന്യത്തെ നശിപ്പിച്ചു.
കാശിരാജബലം ചൈവ ക്ഷയം നീത്വാ ജനാര്ദനഃ ഉവാച പൌണ്ഡ്രകം മൂഢമ് ആത്മചിഹ്നോപലക്ഷണമ്
കാശിരാജാവിന്റെ സൈന്യത്തെ തകർത്ത്, ജനാർദ്ദനൻ തന്റെ ചിഹ്നങ്ങൾ ധരിച്ച മണ്ടനായ പൗണ്ഡ്രകനെ സമീപിച്ചു പറഞ്ഞു.
പൌണ്ഡ്രകോക്തം ത്വയാ യത് തദ് ദൂതവക്ത്രേണ മാം പ്രതി സമുത്സൃജേതി ചിഹ്നാനി തത് തേ സംപാദയാമ്യ് അഹമ്
നീ ദൂതന്റെ മുഖാന്തിരം എന്നോട് പറഞ്ഞത്, എന്റെ ചിഹ്നങ്ങൾ എറിയണമെന്ന്, ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിനക്കു നിറവേറ്റുന്നു.
ചക്രമ് ഏതത് സമുത്സൃഷ്ടം ഗദേയം തേ വിസര്ജിതാ ഗരുത്മാന് ഏഷ നിര്ദിഷ്ടഃ സമാരോഹതു തേ ധ്വജമ്
ഇവിടെയുണ്ട് ചക്രം എറിഞ്ഞത്, ഗദയും നിനക്കു എറിഞ്ഞു; ഗരുഡനും കല്പിച്ചതുപോലെ നിന്റെ പതാകയിൽ കയറിയിരിക്കും.
ഇത്യ് ഉച്ചാര്യ വിമുക്തേന ചക്രേണാസൌ വിദാരിതഃ പോഥിതോ ഗദയാ ഭഗ്നോ ഗരുത്മാംശ് ച ഗരുത്മതാ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വിട്ട ചക്രം കൊണ്ട് അവൻ തുളഞ്ഞു, ഗദയാൽ വീണു, ഗരുഡനും ഗരുഡനാൽ തകർന്നു.
തതോ ഹാഹാകൃതേ ലോകേ കാശീനാമ് അധിപസ് തദാ യുയുധേ വാസുദേവേന മിത്രസ്യാപചിതൌ സ്ഥിതഃ
അപ്പോൾ ലോകത്ത് ദുഃഖാരവങ്ങൾ ഉയർന്നപ്പോൾ, കാശി രാജാവു തന്റെ സ്നേഹിതന്റെ വേണ്ടി പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ വാസുദേവനോടു യുദ്ധം ചെയ്തു.
തതഃ ശാര്ങ്ഗവിനിര്മുക്തൈശ് ഛിത്ത്വാ തസ്യ ശരൈഃ ശിരഃ കാശിപുര്യാം സ ചിക്ഷേപ കുര്വംല് ലോകസ്യ വിസ്മയമ്
അതിനുശേഷം, ശാരംഗം വില്ലിൽ നിന്നും വിട്ട അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആ രാജാവിന്റെ തല വെട്ടി, അതു കാശി നഗരത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞു, ജനങ്ങളെ അത്ഭുതത്തിലാഴ്ത്തി.
ഹത്വാ തു പൌണ്ഡ്രകം ശൌരിഃ കാശിരാജം ച സാനുഗമ് രേമേ ദ്വാരവതീം പ്രാപ്തോ ഽമരഃ സ്വര്ഗഗതോ യഥാ
പൗണ്ഡ്രകനെയും കാശിരാജാവിനെയും അവന്റെ അനുചരന്മാരോടുകൂടി കൊല്ലുകയും, ശൗരി ദ്വാരകയിൽ പ്രവേശിച്ച്, അമരന്മാർ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നതുപോലെ ആനന്ദിച്ചു.
തച്ഛിരഃ പതിതം തത്ര ദൃഷ്ട്വാ കാശിപതേഃ പുരേ ജനഃ കിമ് ഏതദ് ഇത്യ് ആഹ കേനേത്യ് അത്യന്തവിസ്മിതഃ
കാശിരാജാവിന്റെ നഗരത്തിൽ ആ തല വീണതുകണ്ട്, ജനങ്ങൾ അത്യന്തം അത്ഭുതപ്പെട്ടു: 'ഇത് എന്താണ്? ആരാണ് ഇതു ചെയ്തതെന്ന്' പറഞ്ഞു.