തസ്മൈ ദത്തോ വരാന് പ്രാദാച് ചതുരോ ഭൂരിതേജസഃ പൂര്വം ബാഹുസഹസ്രം തു പ്രാര്ഥിതം സുമഹദ് വരമ്
അവനു ദാനദാതാവ് നാലു മഹത്തായ വരങ്ങൾ നൽകി. അതിനു മുമ്പ് ആയിരം കൈകൾ എന്ന വലിയൊരു വരവും ലഭിച്ചിരുന്നു.
അധര്മേ ഽധീയമാനസ്യ സദ്ഭിസ് തത്ര നിവാരണമ് ഉഗ്രേണ പൃഥിവീം ജിത്വാ ധര്മേണൈവാനുരഞ്ജനമ്
അധർമ്മം ഉയർന്നപ്പോൾ സന്മാർഗ്ഗികൾ അതിനെ തടഞ്ഞു. ഭയങ്കരമായി ഭൂമി ജയിച്ച ശേഷം, അവൻ ധർമ്മപഥത്തിൽ ജനങ്ങളുടെ മനസ്സ് നേടി.
സംഗ്രാമാന് സുബഹൂഞ് ജിത്വാ ഹത്വാ ചാരീന് സഹസ്രശഃ സംഗ്രാമേ വര്തമാനസ്യ വധം ചാഭ്യധികാദ് രണേ
അനവധി യുദ്ധങ്ങൾ ജയിച്ച്, ആയിരക്കണക്കിന് ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ച്, യുദ്ധഭൂമിയിൽ തന്നെ കഠിനമായ മരണഭീഷണികൾ നേരിട്ടു.
തസ്യ ബാഹുസഹസ്രം തു യുധ്യതഃ കില ഭോ ദ്വിജാഃ യോഗാദ് യോഗീശ്വരസ്യേവ പ്രാദുര്ഭവതി മായയാ
അവൻ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ, യോഗശക്തിയാൽ, യോഗേശ്വരനു പോലെയായി, ആയിരം കൈകൾ അവനിൽ പ്രത്യക്ഷമായി, മഹർഷിമാരേ.
തേനേയം പൃഥിവീ സര്വാ സപ്തദ്വീപാ സപത്തനാ സസമുദ്രാ സനഗരാ ഉഗ്രേണ വിധിനാ ജിതാ
അവൻ ശക്തിയാൽ ഈ ഭൂമി മുഴുവൻ, ഏഴു ദ്വീപുകളും, പട്ടണങ്ങളും, സമുദ്രങ്ങളും, നഗരങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ കീഴടക്കി.
തേന സപ്തസു ദ്വീപേഷു സപ്ത യജ്ഞശതാനി ച പ്രാപ്താനി വിധിനാ രാജ്ഞാ ശ്രൂയന്തേ മുനിസത്തമാഃ
മഹർഷിമാരേ, ആ രാജാവു ഏഴു ദ്വീപുകളിലും, വിധിപ്രകാരം, എഴുനൂറ് യാഗങ്ങൾ നടത്തി എന്നത് കേൾക്കപ്പെടുന്നു.
സര്വേ യജ്ഞാ മുനിശ്രേഷ്ഠാഃ സഹസ്രശതദക്ഷിണാഃ സര്വേ കാഞ്ചനയൂപാശ് ച സര്വേ കാഞ്ചനവേദയഃ
മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, ആ യാഗങ്ങൾ എല്ലാം ആയിരക്കണക്കിന് ദാനങ്ങളോടും പൊൻതൂണുകളും പൊൻപീഠങ്ങളും കൊണ്ടുമാണ് നടന്നത്.
സര്വേ ദേവൈര് മുനിശ്രേഷ്ഠാ വിമാനസ്ഥൈര് അലംകൃതൈഃ ഗന്ധര്വൈര് അപ്സരോഭിശ് ച നിത്യമ് ഏവോപശോഭിതാഃ
മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരേ, ദേവന്മാരും, ഗന്ധർവന്മാരും, അപ്സരസ്സുകളും, അലങ്കരിച്ച വിഹയസ്യാനങ്ങളിൽ ഇരുന്ന്, ആ യാഗങ്ങൾ എല്ലാം എന്നും അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
യസ്യ യജ്ഞേ ജഗൌ ഗാഥാം ഗന്ധര്വോ നാരദസ് തഥാ വരീദാസാത്മജോ വിദ്വാന് മഹിമ്നാ തസ്യ വിസ്മിതഃ
അവന്റെ യാഗത്തിൽ, വാരിദാസിന്റെ പുത്രനായ ഗന്ധർവൻ നാരദൻ, അവന്റെ മഹത്വത്തിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ടു, ഗാനം പാടുകയായിരുന്നു.
ന നൂനം കാര്തവീര്യസ്യ ഗതിം യാസ്യന്തി പാര്ഥിവാഃ യജ്ഞൈര് ദാനൈസ് തപോഭിശ് ച വിക്രമേണ ശ്രുതേന ച
യാഗങ്ങളാലോ, ദാനങ്ങളാലോ, തപസ്സാലോ, വീര്യത്താലോ, അറിവാലോ, ആരും കാർത്തവീര്യന്റെ നിലയിലേക്കു എത്താൻ കഴിയില്ല.
സ ഹി സപ്തസു ദ്വീപേഷു ചര്മീ ഖഡ്ഗീ ശരാസനീ രഥീ ദ്വീപാന് അനുചരന് യോഗീ സംദൃശ്യതേ നൃഭിഃ
അവൻ കവർച്ചയുള്ള കവർച്ച, വാൾ, വില്ലും അമ്പും കൈവശം വച്ചും, രഥത്തിൽ കയറി, യോഗശക്തിയോടെ, ഏഴു ദ്വീപുകളിലെയും മനുഷ്യർക്ക് കാണപ്പെടുന്നു.
അനഷ്ടദ്രവ്യതാ ചൈവ ന ശോകോ ന ച വിഭ്രമഃ പ്രഭാവേണ മഹാരാജ്ഞഃ പ്രജാ ധര്മേണ രക്ഷതഃ
മഹാരാജാവിന്റെ ശക്തിയാൽ, അവൻ ജനങ്ങളെ ധർമ്മത്തോടെ രക്ഷിച്ചപ്പോൾ, അവർക്കു ധനനഷ്ടമോ, ദുഃഖമോ, ആശയക്കുഴപ്പമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
സ സര്വരത്നഭാക് സമ്രാട് ചക്രവര്തീ ബഭൂവ ഹ സ ഏവ പശുപാലോ ഽഭൂത് ക്ഷേത്രപാലഃ സ ഏവ ച
അവൻ സർവ്വരത്നങ്ങളുടെ ഉടമയായ ചക്രവർത്തിയായിരിന്നു; അവൻ പശുക്കളുടെ കാവലുകാരനും, കൃഷിഭവനിലും കാവലുകാരനുമായിരുന്നു.
സ ഏവ വൃഷ്ട്യാ പര്ജന്യോ യോഗിത്വാദ് അര്ജുനോ ഽഭവത് സ വൈ ബാഹുസഹസ്രേണ ജ്യാഘാതകഠിനത്വചാ
യോഗശക്തിയാൽ അവൻ മഴവർഷിക്കുന്ന മേഘംപോലും, അർജുനനുമായിരുന്നു; ആയിരം കൈകളിൽ വില്ലിന്റെ ചരടാൽ ചർമ്മം കട്ടിയായിരുന്നു.
ഭാതി രശ്മിസഹസ്രേണ ശരദീവ ച ഭാസ്കരഃ സ ഹി നാഗാന് മനുഷ്യേഷു മാഹിഷ്മത്യാം മഹാദ്യുതിഃ
ശരദ്കാലത്തിലെ സൂര്യനെപ്പോലെ ആയിരം കിരണങ്ങളോടെ അവൻ പ്രകാശിച്ചു; മഹിഷ്മതിയിൽ മനുഷ്യരിൽ ആ മഹാത്മാവ് പാമ്പിനെപ്പോലായിരുന്നു.
കര്കോടകസുതാഞ് ജിത്വാ പുര്യാം തസ്യാം ന്യവേശയത് സ വൈ വേഗം സമുദ്രസ്യ പ്രാവൃട്കാലേ ഽമ്ബുജേക്ഷണഃ
കർക്കോട്ടകന്റെ പുത്രന്മാരെ ജയിച്ച്, ആ നഗരത്തിൽ അവരെ പാർപ്പിച്ചു; കണികണ്ണനായവനേ, മഴക്കാലത്ത് സമുദ്രത്തിന്റെ വേഗം അവൻ തടഞ്ഞു.
ക്രീഡന്ന് ഇവ ഭുജോദ്ഭിന്നം പ്രതിസ്രോതശ് ചകാര ഹ ലുണ്ഠിതാ ക്രീഡതാ തേന നദീ തദ്ഗ്രാമമാലിനീ
കളിയാടുന്നതുപോലെ, തന്റെ കൈകളാൽ നദിയെ തിരിച്ചു ഒഴിപ്പിച്ചു; ഗ്രാമങ്ങൾ ചുറ്റിയ ആ നദി അവന്റെ കളിയിൽ കൊള്ളയടിക്കപ്പെട്ടു.
ചലദൂര്മിസഹസ്രേണ ശങ്കിതാഭ്യേതി നര്മദാ തസ്യ ബാഹുസഹസ്രേണ ക്ഷിപ്യമാണേ മഹോദധൌ
ആയിരം തിരമാലകളാൽ ചലിക്കുന്ന നർമദ, ഭയത്തോടെ സമീപിക്കുന്നു; അവൻ ആയിരം കൈകളാൽ മഹാസമുദ്രത്തെ എറിഞ്ഞപ്പോൾ.
ഭയാന് നിലീനാ നിശ്ചേഷ്ഠാഃ പാതാലസ്ഥാ മഹീസുരാഃ ചൂര്ണീകൃതമഹാവീചിം ചലന്മീനമഹാതിമിമ്
പാതാളത്തിൽ വസിക്കുന്ന മഹാനാഗങ്ങൾ ഭയത്താൽ അചഞ്ചലരായി ഒളിച്ചു; അവൻ വലിയ തിരകളും, നീന്തുന്ന മീനുകളും, വലിയ തിമിംഗലങ്ങളെയും ചുരണ്ടി സമുദ്രം കലക്കി.
മാരുതാവിദ്ധഫേനൌഘമ് ആവര്തക്ഷോഭസംകുലമ് പ്രാവര്തയത് തദാ രാജാ സഹസ്രേണ ച ബാഹുനാ
മാരുതൻ അടിച്ചുചേർത്ത നുരയാൽ നിറഞ്ഞതും, ചുഴലിക്കാറ്റിൽ കലങ്ങിയതുമായ ജലങ്ങൾ, രാജാവ് ആയിരം കൈകളാൽ അപ്പോൾ ചലിപ്പിച്ചു.
ദേവാസുരസമാക്ഷിപ്തഃ ക്ഷീരോദമ് ഇവ മന്ദരഃ മന്ദരക്ഷോഭചകിതാ അമൃതോത്പാദശങ്കിതാഃ
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ക്ഷീരസമുദ്രത്തിൽ മന്ദരപർവതം ഇടുന്നപോലെ, അവർ ഭയത്തിലും ആശങ്കയിലും വിറച്ചു നിന്നു; അമൃതം ജനിക്കുമോ എന്ന ഭയം അവരെ പിടിച്ചു.
സഹസോത്പതിതാ ഭീതാ ഭീമം ദൃഷ്ട്വാ നൃപോത്തമമ് നതാ നിശ്ചലമൂര്ധാനോ ബഭൂവുസ് തേ മഹോരഗാഃ
അപ്രതീക്ഷിതമായി, മഹാബലശാലിയായ രാജാവിനെ കണ്ടപ്പോൾ, ആ മഹാസർപ്പങ്ങൾ ഭയപ്പെട്ടു, തല താഴ്ത്തി അചഞ്ചലമായി നിൽക്കുമ്പോൾ അവൻമാർ ഉയർന്ന് നിന്നു.
സായാഹ്നേ കദലീഖണ്ഡാഃ കമ്പിതാ ഇവ വായുനാ സ വൈ ബദ്ധ്വാ ധനുര് ജ്യാഭിര് ഉത്സിക്തം പഞ്ചഭിഃ ശരൈഃ
വൈകുന്നേരത്തിൽ, കാറ്റിൽ കുലുങ്ങുന്ന വാഴക്കൊമ്പുകൾ പോലെ, അവൻ തന്റെ വില്ലിൽ ജ്യാ കെട്ടി, അഞ്ചു അമ്പുകൾ വേഗത്തിൽ എയ്തു.
ലങ്കേശം മോഹയിത്വാ തു സബലം രാവണം ബലാത് നിര്ജിത്യ വശമ് ആനീയ മാഹിഷ്മത്യാം ബബന്ധ തമ്
ലങ്കയുടെ രാജാവായ രാവണനെയും അവന്റെ സൈന്യത്തെയും ഭ്രമിപ്പിച്ച ശേഷം, അവനെ ശക്തിയാൽ കീഴടക്കി, മാഹിഷ്മതിയിൽ ബന്ധിച്ചു.
ശ്രുത്വാ തു ബദ്ധം പൌലസ്ത്യം രാവണം ത്വ് അര്ജുനേന ച തതോ ഗത്വാ പുലസ്ത്യസ് തമ് അര്ജുനം ദദൃശേ സ്വയമ്
പുലസ്ത്യവംശജനായ രാവണൻ അർജുനൻകൈയിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടുവെന്നു കേട്ടു, പുലസ്ത്യൻ സ്വയം അർജുനനെ കാണാൻ പോയി.
മുമോച രക്ഷഃ പൌലസ്ത്യം പുലസ്ത്യേനാഭിയാചിതഃ യസ്യ ബാഹുസഹസ്രസ്യ ബഭൂവ ജ്യാതലസ്വനഃ
പുലസ്ത്യൻ അപേക്ഷിച്ചതിനാൽ, ആയിരം കൈകളോടെ വില്ലിന്റെ ജ്യാതാളം മുഴങ്ങിച്ചേർത്തിരുന്ന രാക്ഷസനായ രാവണനെ അവൻ വിട്ടയച്ചു.
യുഗാന്തേ തോയദസ്യേവ സ്ഫുടതോ ഹ്യ് അശനേര് ഇവ അഹോ ബത മൃധേ വീര്യം ഭാര്ഗവസ്യ യദ് അച്ഛിനത്
യുഗാന്തത്തിൽ മേഘങ്ങൾ പൊട്ടുന്നതുപോലോ, ഇടിമുഴങ്ങുന്നതുപോലോ, അങ്ങനെ മഹാസമരത്തിൽ ഭാർഗവന്റെ വീര്യം അവന്റെ ശക്തി തകർത്ത് കളഞ്ഞു; അതൊരു അത്ഭുതം തന്നെയായിരുന്നു.
രാജ്ഞോ ബാഹുസഹസ്രസ്യ ഹൈമം താലവനം യഥാ തൃഷിതേന കദാചിത് സ ഭിക്ഷിതശ് ചിത്രഭാനുനാ
ആയിരം കൈകളുള്ള രാജാവിന്റെ പൊന്നിൻ താളവനം പോലെ, ഒരിക്കൽ ദാഹംകൂടിയ ചിത്രഭാനു അവനോട് ഭിക്ഷ ചോദിച്ചു.
സ ഭിക്ഷാമ് അദദാദ് വീരഃ സപ്ത ദ്വീപാന് വിഭാവസോഃ പുരാണി ഗ്രാമഘോഷാംശ് ച വിഷയാംശ് ചൈവ സര്വശഃ
ആ വീരൻ ഏഴു ദ്വീപുകളും, അഗ്നിയുടെ പഴയ നഗരങ്ങളും, ഗ്രാമങ്ങളും ചെറുപുരകളും, തന്റെ എല്ലാ ദേശങ്ങളും ഭിക്ഷയായി നൽകി.
ജജ്വാല തസ്യ സര്വാണി ചിത്രഭാനുര് ദിധൃക്ഷയാ സ തസ്യ പുരുഷേന്ദ്രസ്യ പ്രഭാവേണ മഹാത്മനഃ
ചിത്രഭാനു അവയെല്ലാം ദഹിപ്പിച്ചു, അവയെ നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; എന്നാൽ അതു ആ മഹാത്മാവായ പുരുഷേന്ദ്രന്റെ ശക്തിയാൽ ആയിരുന്നു.