പാശം സലിലരാജസ്യ സമാകൃഷ്യോരഗാശനഃ ചചാല ഖണ്ഡശഃ കൃത്ത്വാ ബാലപന്നഗദേഹവത്
ജലരാജാവിന്റെ പാശം വലിച്ചെടുത്ത്, സർപ്പാസനത്തിൽ ഇരുന്നവൻ അതിനെ കുലുക്കി, കുഞ്ഞ് പാമ്പിന്റെ ശരീരത്തെപോലെ കഷ്ണങ്ങളാക്കി വെട്ടി.
യമേന പ്രഹിതം ദണ്ഡം ഗദാപ്രക്ഷേപഖണ്ഡിതമ് പൃഥിവ്യാം പാതയാമ് ആസ ഭഗവാന് ദേവകീസുതഃ
യമൻ അയച്ച ദണ്ഡം, ഗദയുടെ പ്രഹരത്തിൽ തകർന്ന്, ദേവകിപുത്രനായ ഭഗവാൻ ഭൂമിയിൽ വീഴ്ത്തി.
ശിബികാം ച ധനേശസ്യ ചക്രേണ തിലശോ വിഭുഃ ചകാര ശൌരിര് അര്കേന്ദൂ ദൃഷ്ടിപാതഹതൌജസൌ
ശൗര്യവാൻ തന്റെ ചക്രം ഉപയോഗിച്ച് ധനേശന്റെ ശിബികയെ പൊടിപൊടിയായി മാറ്റി; ഒരു നോക്കിൽ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും തേജസ് നഷ്ടപ്പെടുത്തി.
നീതോ ഽഗ്നിഃ ശതശോ ബാണൈര് ദ്രാവിതാ വസവോ ദിശഃ ചക്രവിച്ഛിന്നശൂലാഗ്രാ രുദ്രാ ഭുവി നിപാതിതാഃ
അഗ്നിയെ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തട്ടി; വസുക്കൾ ദിക്കുകളിലേക്ക് ഓടിച്ചു; ചക്രം കൊണ്ട് ശൂലങ്ങൾ വെട്ടി, രുദ്രന്മാർ ഭൂമിയിൽ വീണു.
സാധ്യാ വിശ്വേ ച മരുതോ ഗന്ധര്വാശ് ചൈവ സായകൈഃ ശാര്ങ്ഗിണാ പ്രേരിതാഃ സര്വേ വ്യോമ്നി ശാല്മലിതൂലവത്
സാധ്യന്മാർ, വിശ്വദേവന്മാർ, മരുത്ഗണങ്ങൾ, ഗന്ധർവന്മാർ—എല്ലാവരും ശാർംഗം വഹിക്കുന്നവന്റെ അമ്പുകളിൽ ആകാശത്ത് ശാൽമലി തൂലിക പോലെ പടർന്നുപോയി.
ഗരുഡശ് ചാപി വക്ത്രേണ പക്ഷാഭ്യാം ച നഖാങ്കുരൈഃ ഭക്ഷയന്ന് അഹനദ് ദേവാന് ദാനവാംശ് ച സദാ ഖഗഃ
ഗരുഡൻ തന്റെ തൂവലുകളും കുരുക്കും നഖങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ദേവന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും തിന്നും അടിച്ചുമാറ്റി; എപ്പോഴും പക്ഷിരാജാവായി നിലകൊണ്ടു.
തതഃ ശരസഹസ്രേണ ദേവേന്ദ്രമധുസൂദനൌ പരസ്പരം വവര്ഷാതേ ധാരാഭിര് ഇവ തോയദൌ
പിന്നീട് മധുസൂദനും ദേവേന്ദ്രനും തമ്മിൽ ആയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ മഴയുപോലെ പരസ്പരം വീശി.
ഐരാവതേന ഗരുഡോ യുയുധേ തത്ര സംകുലേ ദേവൈഃ സമേതൈര് യുയുധേ ശക്രേണ ച ജനാര്ദനഃ
ആ കൊടുംയുദ്ധത്തിൽ, ഗരുഡൻ എയരാവതനോടും ജനാർദ്ദനൻ ഇന്ദ്രനോടും യുദ്ധം ചെയ്തു; ദേവന്മാർ ഒത്തുചേർന്ന് നോക്കി.
ഛിന്നേഷു ശീര്യമാണേഷു ശസ്ത്രേഷ്വ് അസ്ത്രേഷു സത്വരമ് ജഗ്രാഹ വാസവോ വജ്രം കൃഷ്ണശ് ചക്രം സുദര്ശനമ്
ആയുധങ്ങളും അസ്ത്രങ്ങളും വെട്ടി തകർത്തപ്പോൾ, വാസവൻ വജ്രം എടുത്തു; കൃഷ്ണൻ സുദർശനചക്രം കൈവശമാക്കി.
തതോ ഹാഹാകൃതം സര്വം ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ് വജ്രചക്രധരൌ ദൃഷ്ട്വാ ദേവരാജജനാര്ദനൌ
അപ്പോൾ, വജ്രവും ചക്രവും കൈവശമുള്ള ദേവരാജാവിനെയും ജനാർദ്ദനനെയും കണ്ടു, സഞ്ചരിക്കുന്നവരും അചഞ്ചലന്മാരുമായ മൂന്നു ലോകവും ഭയത്തോടെ നിലവിളിച്ചു.
ക്ഷിപ്തം വജ്രമ് അഥേന്ദ്രേണ ജഗ്രാഹ ഭഗവാന് ഹരിഃ ന മുമോച തദാ ചക്രം തിഷ്ഠ തിഷ്ഠേതി ചാബ്രവീത്
ഇന്ദ്രൻ തന്റെ വജ്രം എറിഞ്ഞപ്പോൾ, ഭഗവാൻ ഹരിഃ അതു പിടിച്ചു. അപ്പോൾ അവൻ തന്റെ ചക്രം വിട്ടില്ല; 'നിൽക്കു, നിൽക്കു' എന്നു പറഞ്ഞു.
പ്രനഷ്ടവജ്രം ദേവേന്ദ്രം ഗരുഡക്ഷതവാഹനമ് സത്യഭാമാബ്രവീദ് വാക്യം പലായനപരായണമ്
വജ്രം നഷ്ടപ്പെട്ട ഇന്ദ്രനും, ഗരുഡനാൽ വണ്ടി പരിക്കേറ്റതും, ഓടിപ്പോകാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ സത്യഭാമ അവനോട് പറഞ്ഞു.
ത്രൈലോക്യേശ്വര നോ യുക്തം ശചീഭര്തുഃ പലായനമ് പാരിജാതസ്രഗാഭോഗാത് ത്വാമ് ഉപസ്ഥാസ്യതേ ശചീ
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയായ ഭർത്താവേ, ശചിയുടെ ഭർത്താവ് ഓടിപ്പോകുന്നത് യുക്തമല്ല. പാരിജാതമാലയുടെ ആസ്വാദനത്തിനായി ശചി നിന്നെ സമീപിക്കും.
കീദൃശം ദേവ രാജ്യം തേ പാരിജാതസ്രഗുജ്ജ്വലാമ് അപശ്യതോ യഥാപൂര്വം പ്രണയാഭ്യാഗതാം ശചീമ്
ദേവാ, നീ പ്രകാശമുള്ള പാരിജാതമാല കാണുമ്പോഴും, ശചി പഴയപോലെ സ്നേഹത്തോടെ നിന്നെ സമീപിക്കുമ്പോഴും, നിന്റെ രാജത്വം എങ്ങനെയാണ്?
അലം ശക്ര പ്രയാസേന ന വ്രീഡാം യാതുമ് അര്ഹസി നീയതാം പാരിജാതോ ഽയം ദേവാഃ സന്തു ഗതവ്യഥാഃ
ശക്രാ, മതിയാകട്ടെ ഈ പരിശ്രമം; നീ ലജ്ജിക്കേണ്ടതില്ല. ഈ പാരിജാതം കൊണ്ടുപോകട്ടെ; ദേവന്മാർക്ക് ഇനി ദുഃഖമില്ലായിരിക്കട്ടെ.
പതിഗര്വാവലേപേന ബഹുമാനപുരഃസരമ് ന ദദര്ശ ഗൃഹായാതാമ് ഉപചാരേണ മാം ശചീ
ഭർത്താവിനുള്ള അഭിമാനത്താലും അതികമായ മാനത്താലും, ശചി വീട്ടിൽ ഞാൻ എത്തിയപ്പോൾ എന്നെ യോജിച്ച ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചില്ല.
സ്ത്രീത്വാദ് അഗുരുചിത്താഹം സ്വഭര്തുഃ ശ്ലാഘനാപരാ തതഃ കൃതവതീ ശക്ര ഭവതാ സഹ വിഗ്രഹമ്
സ്ത്രിയായതിനാൽ എന്റെ മനസ്സ് ഉന്നതമായിരുന്നില്ല; ഞാൻ എന്റെ ഭർത്താവിനെ മാത്രം പ്രശംസിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ് ശക്രാ, നിന്നോടൊപ്പം ഞാൻ കലഹിച്ചത്.
തദ് അലം പാരിജാതേന പരസ്വേന ഹൃതേന വാ രൂപേണ യശസാ ചൈവ ഭവേത് സ്ത്രീ കാ ന ഗര്വിതാ
പാരിജാതം മറ്റൊരാൾ കൊണ്ടുപോയാലോ നഷ്ടമായാലോ മതിയാകട്ടെ; സൗന്ദര്യവും പ്രശസ്തിയും ഉള്ളപ്പോൾ ഏത് സ്ത്രീയാണു അഭിമാനിക്കാത്തത്?
ഇത്യ് ഉക്തേ വൈ നിവവൃതേ ദേവരാജസ് തയാ ദ്വിജാഃ പ്രാഹ ചൈനാമ് അലം ചണ്ഡി സഖി ഖേദാതിവിസ്തരൈഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദ്വിജന്മാരേ, ദേവരാജാവ് പിന്മാറി; അവൾ അവളോട് പറഞ്ഞു: 'മതി ചണ്ഡി, സഖി, ഇത്രയും ദുഃഖം പറയേണ്ട.'
ന ചാപി സര്ഗസംഹാരസ്ഥിതികര്താഖിലസ്യ യഃ ജിതസ്യ തേന മേ വ്രീഡാ ജായതേ വിശ്വരൂപിണാ
സൃഷ്ടി, സംഹാരം, നിലനിർത്തൽ എല്ലാം ചെയ്യുന്ന, വിശ്വരൂപനായ അവനാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടതിൽ എനിക്ക് ലജ്ജയില്ല.
യസ്മിഞ് ജഗത് സകലമ് ഏതദ് അനാദിമധ്യേ യസ്മാദ് യതശ് ച ന ഭവിഷ്യതി സര്വഭൂതാത് തേനോദ്ഭവപ്രലയപാലനകാരണേന വ്രീഡാ കഥം ഭവതി ദേവി നിരാകൃതസ്യ
ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാതെ ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിലകൊള്ളുന്നവനിൽ നിന്നാണ് എല്ലാം ഉണ്ടാകുന്നത്; സൃഷ്ടി, സംഹാരം, സംരക്ഷണം ചെയ്യുന്നതായ അവനാൽ തോറ്റതിൽ ദേവി, എങ്ങനെയാണ് ലജ്ജ ഉണ്ടാകുക?
സകലഭുവനമൂര്തിര് അല്പാ സുസൂക്ഷ്മാ വിദിതസകലവേദൈര് ജ്ഞായതേ യസ്യ നാന്യൈഃ തമ് അജമ് അകൃതമ് ഈശം ശാശ്വതം സ്വേച്ഛയൈനം ജഗദുപകൃതിമ് ആദ്യം കോ വിജേതും സമര്ഥഃ
സകലഭൂവനങ്ങളുടെയും രൂപവും, അത്യന്തം സൂക്ഷ്മവും, എല്ലാ വേദങ്ങളും അറിയുന്നവനും, മറ്റൊരാൾക്ക് അറിയാനാവാത്തവനും, ജനനം ഇല്ലാത്തവനും, സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാത്തവനും, ശാശ്വതനായ ഈശ്വരനും, സ്വച്ഛന്ദമായി ലോകത്തിന് ഉപകാരമാകുന്ന ആദിപുരുഷനുമായ അവനെ ജയിക്കാൻ ആരാണ് കഴിയുക?
സംസ്തുതോ ഭഗവാന് ഇത്ഥം ദേവരാജേന കേശവഃ പ്രഹസ്യ ഭാവഗമ്ഭീരമ് ഉവാചേദം ദ്വിജോത്തമാഃ
ഇങ്ങനെ ദേവരാജാവ് സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ഭഗവാൻ കേശവൻ ആഴത്തിലുള്ള ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ദേവരാജോ ഭവാന് ഇന്ദ്രോ വയം മര്ത്യാ ജഗത്പതേ ക്ഷന്തവ്യം ഭവതൈവൈതദ് അപരാധകൃതം മമ
ദേവരാജാവായതും ഇന്ദ്രനുമാണ് ഭവാൻ; ഞങ്ങൾ മനുഷ്യരാണ്, ലോകനാഥാ. ഞാൻ ചെയ്ത ഈ കുറ്റം ഭവാൻ ക്ഷമിക്കണം.
പാരിജാതതരുശ് ചായം നീയതാമ് ഉചിതാസ്പദമ് ഗൃഹീതോ ഽയം മയാ ശക്ര സത്യാവചനകാരണാത്
ഈ പാരിജാതവൃക്ഷം യോജിച്ച സ്ഥലത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകട്ടെ; സത്യവാക്ക് പാലിക്കാനായി ഞാൻ ഇതു കൈവശമാക്കി, ശക്രാ.
വജ്രം ചേദം ഗൃഹാണ ത്വം യഷ്ടവ്യം പ്രഹിതം ത്വയാ തവൈവൈതത് പ്രഹരണം ശക്ര വൈരിവിദാരണമ്
ഈ വജ്രം നീ സ്വീകരിക്കണം; യാഗത്തിൽ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതാണ്. ശക്രാ, ശത്രുക്കളെ തകർക്കാനുള്ളത് നിന്റെ തന്നെ ആയുധമാണ് ഇത്.
വിമോഹയസി മാമ് ഈശ മര്ത്യോ ഽഹമ് ഇതി കിം വദന് ജാനീമസ് ത്വാം ഭഗവതോ ഽനന്തസൌഖ്യവിദോ വയമ്
ഭഗവാനേ, 'ഞാൻ മനുഷ്യൻ' എന്നു പറഞ്ഞ് എന്നെ ഭ്രമിപ്പിക്കേണ്ട; അനന്തസുഖം അറിയുന്നവനാണ് ഭഗവാൻ എന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു.
യോ ഽസി സോ ഽസി ജഗന്നാഥ പ്രവൃത്തൌ നാഥ സംസ്ഥിതഃ ജഗതഃ ശല്യനിഷ്കര്ഷം കരോഷ്യ് അസുരസൂദന
ലോകനാഥാ, നീ തന്നെയാണ് നീ; പ്രവർത്തിയിലും വിശ്രമത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നവൻ. അസുരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനേ, ലോകത്തിലെ കഷ്ടത നീ നീക്കുന്നു.
നീയതാം പാരിജാതോ ഽയം കൃഷ്ണ ദ്വാരവതീം പുരീമ് മര്ത്യലോകേ ത്വയാ മുക്തേ നായം സംസ്ഥാസ്യതേ ഭുവി
കൃഷ്ണാ, ഈ പാർിജാതവൃക്ഷം ദ്വാരകനഗരിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകണം. നീ ഭൂമിയിൽ നിന്നു മോചിതനാകുമ്പോൾ, ഇത് ഭൂമിയിൽ തുടരുകയില്ല.
തഥേത്യ് ഉക്ത്വാ തു ദേവേന്ദ്രമ് ആജഗാമ ഭുവം ഹരിഃ പ്രയുക്തൈഃ സിദ്ധഗന്ധര്വൈഃ സ്തൂയമാനസ് ത്വ് അഥര്ഷിഭിഃ
അങ്ങനെയാണെന്ന് സമ്മതിച്ച്, ഹരിച്ഛൻ ദേവേന്ദ്രന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, സിദ്ധന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും ഋഷിമാരും സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ എത്തി.