സംസാരമധ്യേ മായായാസ് തവൈതന് നാഥ ചേഷ്ടിതമ് യൈഃ സ്വധര്മപരൈര് നാഥ നരൈര് ആരാധിതോ ഭവാന്
ഭഗവൻ, ഈ ലോകജീവിതത്തിൽ നിന്റെ മായയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളാണ് നടക്കുന്നത്; എന്നാൽ തങ്ങളുടെ ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരമായ മനുഷ്യർ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.
തേ തരന്ത്യ് അഖിലാമ് ഏതാം മായാമ് ആത്മവിമുക്തയേ ബ്രഹ്മാദ്യാഃ സകലാ ദേവാ മനുഷ്യാഃ പശവസ് തഥാ
സ്വയം മോക്ഷത്തിനായി അവർ ഈ മുഴുവൻ മായ കടന്ന് പോകുന്നു—ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവതകളും മനുഷ്യരും മൃഗങ്ങളും അങ്ങനെ എല്ലാവരും.
വിഷ്ണുമായാമഹാവര്തേ മോഹാന്ധതമസാവൃതാഃ ആരാധ്യ ത്വാമ് അഭീപ്സന്തേ കാമാന് ആത്മഭവക്ഷയേ
വിഷ്ണുവിൻ്റെ വലിയ മായാവർത്തത്തിൽ ആഴത്തിൽ മുങ്ങി, മോഹത്തിന്റെ ഇരുണ്ട അന്ധകാരത്തിൽ മൂടപ്പെട്ടവരായ അവർ, ജന്മം അവസാനിപ്പിക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള ഇഷ്ടങ്ങൾക്കായി നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.
പദേ തേ പുരുഷാ ബദ്ധാ മായയാ ഭഗവംസ് തവ മയാ ത്വം പുത്രകാമിന്യാ വൈരിപക്ഷക്ഷയായ ച
ഭഗവൻ, നിന്റെ മായയാൽ ഞാൻ നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പുത്രാഗ്രഹം ആകട്ടെ, ശത്രുക്കളുടെ നാശം ആകട്ടെ, ഞാൻ നിന്റെതാണെന്നു ഞാൻ അറിയുന്നു.
ആരാധിതോ ന മോക്ഷായ മായാവിലസിതം ഹി തത് കൌപീനാച്ഛാദനപ്രായാ വാഞ്ഛാ കല്പദ്രുമാദ് അപി
നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നത് മോക്ഷത്തിനല്ല, അതെല്ലാം മായയുടെ കളിയാണ്; ഒരു കൌപ്പീനവും ലഭിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം പോലും കല്പവൃക്ഷത്തേക്കാൾ വലിയതാണ്.
ജായതേ യദ് അപുണ്യാനാം സോ ഽപരാധഃ സ്വദോഷജഃ തത് പ്രസീദാഖിലജഗന്മായാമോഹകരാവ്യയ
പാപികൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ദോഷം അവരുടെ സ്വന്തം കുറ്റം കൊണ്ടാണ്; അക്ഷയനായവാ, ലോകമാകെ മായയും മോഹവും ഉണ്ടാക്കുന്നവാ, ദയചെയ്യണമേ.
അജ്ഞാനം ജ്ഞാനസദ്ഭാവ ഭൂതഭൂതേശ നാശയ നമസ് തേ ചക്രഹസ്തായ ശാര്ങ്ഗഹസ്തായ തേ നമഃ
ഭൂതങ്ങളുടെ ഇശ്വരാ, സകലത്തിന്റെയും അധിപാ, അജ്ഞാനം നശിപ്പിച്ച് ജ്ഞാനം സ്ഥാപിക്കണമേ; ചക്രം കൈവശമുള്ളവനേ, ശാരംഗം കൈവശമുള്ളവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.
ഗദാഹസ്തായ തേ വിഷ്ണോ ശങ്ഖഹസ്തായ തേ നമഃ ഏതത് പശ്യാമി തേ രൂപം സ്ഥൂലചിഹ്നോപശോഭിതമ് ന ജാനാമി പരം യത് തേ പ്രസീദ പരമേശ്വര
ഗദ കൈവശമുള്ള വിഷ്ണുവേ, ശംഖം കൈവശമുള്ളവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം. നിന്റെ ഈ രൂപം ഞാൻ കാണുന്നു, വലിയ ലക്ഷണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; എന്നാൽ നിന്റെ പരമരൂപം എനിക്ക് അറിയില്ല—പരമേശ്വരാ, ദയചെയ്യണമേ.
അദിത്യൈവം സ്തുതോ വിഷ്ണുഃ പ്രഹസ്യാഹ സുരാരണിമ്
ഇങ്ങനെ ആദിതിയെ പ്രശംസിച്ചതിന് ശേഷം വിഷ്ണു പുഞ്ചിരിച്ച് ദേവമാതാവിനോട് പറഞ്ഞു.
മാതാ ദേവി ത്വമ് അസ്മാകം പ്രസീദ വരദാ ഭവ
മാതാവേ, ദേവിയേ, നീ ഞങ്ങളുടെതാണു; ദയചെയ്യണം, വരങ്ങൾ നൽകുന്നവളാവണം.
ഏവമ് അസ്തു യഥേച്ഛാ തേ ത്വമ് അശേഷസുരാസുരൈഃ അജേയഃ പുരുഷവ്യാഘ്ര മര്ത്യലോകേ ഭവിഷ്യസി
അങ്ങിനെ തന്നെയാകട്ടെ, നിന്റെ ഇഷ്ടം പോലെ; എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ഇടയിൽ, മനുഷ്യലോകത്ത് നീ ജയിക്കാനാവാത്തവനാകും, പുരുഷവ്യാഘ്രാ.
തതോ ഽനന്തരമ് ഏവാസ്യ ശക്രാണീസഹിതാം ദിതിമ് സത്യഭാമാ പ്രണമ്യാഹ പ്രസീദേതി പുനഃ പുനഃ
അതിന് ശേഷം ഉടനെ സത്യഭാമ, ശചിയോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്ന ദിതിയെ വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദിച്ച്, 'ദയചെയ്യണം' എന്നു പറഞ്ഞു.
മത്പ്രസാദാന് ന തേ സുഭ്രു ജരാ വൈരൂപ്യമ് ഏവ ച ഭവിഷ്യത്യ് അനവദ്യാങ്ഗി സര്വകാമാ ഭവിഷ്യസി
എൻ്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, സുന്ദരഭ്രൂവളളേ, നിനക്ക് വയസ്സാകലും ദേഹദോഷവും ഉണ്ടാകില്ല; നീ ദോഷരഹിതമായ രൂപവും എല്ലാ ഇഷ്ടങ്ങളും പ്രാപിക്കും.
അദിത്യാ തു കൃതാനുജ്ഞോ ദേവരാജോ ജനാര്ദനമ് യഥാവത് പൂജയാമ് ആസ ബഹുമാനപുരഃസരമ്
ആദിതിയുടെ അനുവാദത്തോടെ, ദേവരാജാവ് ജനാർദ്ദനനെ യഥാവിധി വലിയ ആദരവോടെ ആരാധിച്ചു.
തതോ ദദര്ശ കൃഷ്ണോ ഽപി സത്യഭാമാസഹായവാന് ദേവോദ്യാനാനി സര്വാണി നന്ദനാദീനി സത്തമാഃ
അതിനുശേഷം കൃഷ്ണൻ സത്യഭാമയോടൊപ്പം നന്ദനം തുടങ്ങിയ എല്ലാ ദൈവികോദ്യാനങ്ങളും കണ്ടു, മഹാന്മാരേ.
ദദര്ശ ച സുഗന്ധാഢ്യം മഞ്ജരീപുഞ്ജധാരിണമ് ശൈത്യാഹ്ലാദകരം ദിവ്യം താമ്രപല്ലവശോഭിതമ്
അവൻ സുഗന്ധം നിറഞ്ഞു, പൂക്കളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ കുലുങ്ങുന്ന, തണുപ്പും ആനന്ദവും നൽകുന്ന, താമ്രവർണ്ണത്തിലുള്ള ഇലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ദൈവികവൃക്ഷം കണ്ടു.
മഥ്യമാനേ ഽമൃതേ ജാതം ജാതരൂപസമപ്രഭമ് പാരിജാതം ജഗന്നാഥഃ കേശവഃ കേശിസൂദനഃ തം ദൃഷ്ട്വാ പ്രാഹ ഗോവിന്ദം സത്യഭാമാ ദ്വിജോത്തമാഃ
അമൃതം കുഴച്ചപ്പോൾ പൊന്നുപോലെയുള്ള പ്രകാശം ഉള്ള പാരിജാതവൃക്ഷം ഉദിച്ചുവന്നു; ലോകനാഥനായ കേശവൻ, കേശിസൂദനൻ, അതിനെ കണ്ടു. അതു കണ്ടപ്പോൾ സത്യഭാമാ, ഗോവിന്ദനോടു这样 പറഞ്ഞു, മഹാന്മാരേ.
കസ്മാന് ന ദ്വാരകാമ് ഏഷ നീയതേ കൃഷ്ണ പാദപഃ യദി തേ തദ് വചഃ സത്യം സത്യാത്യര്ഥം പ്രിയേതി മേ
ഈ വൃക്ഷം ദ്വാരകയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നില്ലേ, കൃഷ്ണാ? നിന്റെ വാക്ക് എനിക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രിയമായിട്ടാണെങ്കിൽ, അതു സത്യമായിക്കൊള്ളട്ടെ.
മദ്ഗൃഹേ നിഷ്കുടാര്ഥായ തദ് അയം നീയതാം തരുഃ ന മേ ജാമ്ബവതീ താദൃഗ് അഭീഷ്ടാ ന ച രുക്മിണീ
എന്റെ വീട്ടിലെ പ്രാകാരത്തിനായി ഈ വൃക്ഷം കൊണ്ടുവരണം. ജാംബവതിക്കും രുക്മിണിക്കും എനിക്കിത്രയും പ്രിയമില്ല.
സത്യേ യഥാ ത്വമ് ഇത്യ് ഉക്തം ത്വയാ കൃഷ്ണാസകൃത് പ്രിയമ് സത്യം തദ് യദി ഗോവിന്ദ നോപചാരകൃതം വചഃ
നീ പലതവണ 'നീ സത്യമായിരിക്കുന്നു' എന്ന് പറഞ്ഞതുപോലെ, കൃഷ്ണാ, അതു സത്യമായിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഗോവിന്ദാ, നിന്റെ വാക്കുകൾ വെറും ഔപചാരികമാകരുത്.
തദ് അസ്തു പാരിജാതോ ഽയം മമ ഗേഹവിഭൂഷണമ് ബിഭ്രതീ പാരിജാതസ്യ കേശപാശേന മഞ്ജരീമ് സപത്നീനാമ് അഹം മധ്യേ ശോഭേയമ് ഇതി കാമയേ
ഈ പാരിജാതം എന്റെ വീട്ടിന്റെ അലങ്കാരമാകട്ടെ. സഹഭാര്യമാരുടെ ഇടയിൽ ഞാൻ എന്റെ മുടിയിൽ പാരിജാതപൂവ് ധരിച്ച് ഭംഗിയായി തിളങ്ങാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഇത്യ് ഉക്തഃ സ പ്രഹസ്യൈനം പാരിജാതം ഗരുത്മതി ആരോപയാമ് ആസ ഹരിസ് തമ് ഊചുര് വനരക്ഷിണഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഹരി ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പാരിജാതവൃക്ഷം ഗരുഡന്റെ മേൽ വെച്ചു. അപ്പോൾ തോട്ടം കാത്തിരുന്നവർ അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഭോഃ ശചീ ദേവരാജസ്യ മഹിഷീ തത്പരിഗ്രഹമ് പാരിജാതം ന ഗോവിന്ദ ഹര്തുമ് അര്ഹസി പാദപമ്
ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രന്റെ ഭാര്യയായ ശചിയുടെ സ്വത്തായ പാരിജാതവൃക്ഷം നീ കൊണ്ടുപോകാൻ പാടില്ല, ഗോവിന്ദാ.
ശചീവിഭൂഷണാര്ഥായ ദേവൈര് അമൃതമന്ഥനേ ഉത്പാദിതോ ഽയം ന ക്ഷേമീ ഗൃഹീത്വൈനം ഗമിഷ്യസി
ശചിക്ക് അലങ്കാരത്തിനായി ദേവന്മാർ അമൃതം കുഴച്ചപ്പോൾ ഈ വൃക്ഷം ഉദിച്ചുവന്നു; നീ ഇതു കൊണ്ടുപോകുകയാണെങ്കിൽ സുരക്ഷിതനാവാൻ കഴിയില്ല.
മൌഢ്യാത് പ്രാര്ഥയസേ ക്ഷേമീ ഗൃഹീത്വൈനം ച കോ വ്രജേത് അവശ്യമ് അസ്യ ദേവേന്ദ്രോ വികൃതിം കൃഷ്ണ യാസ്യതി
നീ മൗഢ്യത്തിൽ ഈ വൃക്ഷം എടുത്തുകൊണ്ട് സുരക്ഷിതനാകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ആരാണ് ഇതു എടുത്ത് പോകാൻ ധൈര്യപ്പെടുക? കൃഷ്ണാ, ഇന്ദ്രൻ തീർച്ചയായും പ്രതികരിക്കും.
വജ്രോദ്യതകരം ശക്രമ് അനുയാസ്യന്തി ചാമരാഃ തദ് അലം സകലൈര് ദേവൈര് വിഗ്രഹേണ തവാച്യുത വിപാകകടു യത് കര്മ ന തച് ഛംസന്തി പണ്ഡിതാഃ
വജ്രം ഉയർത്തിയശേഷം ഇന്ദ്രനെ ചാമരന്മാർ പിന്തുടരും. അച്യുതാ, എല്ലാ ദേവന്മാരോടും കലഹം വേണ്ട; കഠിനഫലം ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രവൃത്തികൾ പണ്ഡിതന്മാർ പ്രശംസിക്കാറില്ല.
ഇത്യ് ഉക്തേ തൈര് ഉവാചൈതാന് സത്യഭാമാതികോപിനീ
അവർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അത്യന്തം കോപത്തോടെ സത്യഭാമ അവരോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
കാ ശചീ പാരിജാതസ്യ കോ വാ ശക്രഃ സുരാധിപഃ സാമാന്യഃ സര്വലോകാനാം യദ്യ് ഏഷോ ഽമൃതമന്ഥനേ
പാരിജാതവൃക്ഷത്തിൽ ശചിക്ക് എന്ത് അവകാശം? ദേവന്മാരുടെ രാജാവായ ശക്രന് എന്താണ്? അമൃതം കുഴച്ചപ്പോൾ ഇത് ഉദിച്ചുവന്നതാണെങ്കിൽ, എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും ഇത് പൊതുവാണ്.
സമുത്പന്നഃ പുരാ കസ്മാദ് ഏകോ ഗൃഹ്ണാതി വാസവഃ യഥാ സുരാ യഥാ ചേന്ദുര് യഥാ ശ്രീര് വനരക്ഷിണഃ
ഇത് പഴയകാലത്ത് ഉദിച്ചുവന്നതാണെങ്കിൽ, എങ്ങനെ വസവൻ മാത്രം ഇതിനെ സ്വന്തമാക്കുന്നു? അമൃതവും ചന്ദ്രനും ശ്രീയും പോലെ അല്ലേ, തോട്ടം കാത്തിരിക്കുന്നവരേ?
സാമാന്യഃ സര്വലോകസ്യ പാരിജാതസ് തഥാ ദ്രുമഃ ഭര്തൃബാഹുമഹാഗര്വാദ് രുണദ്ധ്യ് ഏനമ് അഥോ ശചീ
പാരിജാതവൃക്ഷം എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും പൊതുവാണ്; എങ്കിലും ഭർത്താവിന്റെ വലിയ അഭിമാനത്തിൽ ശചി അതിനെ തടയുന്നു.