വ്യാപീ വ്യാപ്യഃ ക്രിയാ കര്താ കാര്യം ച ഭഗവാന് സദാ സര്വഭൂതാത്മഭൂതാത്മാ സ്തൂയസേ ഽച്യുത കിം മയാ
നീ എല്ലിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനും, വ്യാപിക്കപ്പെടുന്നതും, പ്രവർത്തനത്തിന്റെ കര്ത്താവും പ്രവർത്തിയും ആകുന്നു. എല്ലാഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മാവും ആത്മാവിനുള്ളിലെ ആത്മാവും നീ തന്നെയാണ്, അച്യുതാ, എല്ലാവരും നിന്നെ പാടുമ്പോൾ ഞാൻ എന്തിനാണ് നിന്നെ വീണ്ടും പുകഴേണ്ടത്?
പരമാത്മാ ത്വമ് ആത്മാ ച ഭൂതാത്മാ ചാവ്യയോ ഭവാന് യദാ തദാ സ്തുതിര് നാസ്തി കിമര്ഥം തേ പ്രവര്തതാമ്
നീ പരമാത്മാവും, ആത്മാവും, എല്ലാഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മാവും, അക്ഷയനായ ഭഗവാനുമാണ്. എല്ലായ്പ്പോഴും നിന്നെ ഒഴികെ മറ്റൊരു സ്തുതി ഇല്ല; അപ്പോൾ നിന്നെ പുകഴ്ത്തുന്നതിന് എന്തിനാണ് കാര്യം?
പ്രസീദ സര്വഭൂതാത്മന് നരകേന കൃതം ച യത് തത് ക്ഷമ്യതാമ് അദോഷായ മത്സുതഃ സ നിപാതിതഃ
എല്ലാഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മാവേ, ദയചെയ്യണം. നരകൻ ചെയ്തതെല്ലാം ക്ഷമിക്കണം. എന്റെ മകൻ വീണുപോയെങ്കിലും അവനിൽ കുറ്റമില്ല.
തഥേതി ചോക്ത്വാ ധരണീം ഭഗവാന് ഭൂതഭാവനഃ രത്നാനി നരകാവാസാജ് ജഗ്രാഹ മുനിസത്തമാഃ
'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ഭഗവാൻ, എല്ലാഭൂതങ്ങളെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, നരകന്റെ വീടിൽ നിന്ന് രത്നങ്ങൾ എടുത്ത് ഭൂമിക്ക് നൽകി.
കന്യാപുരേ സ കന്യാനാം ഷോഡശാതുലവിക്രമഃ ശതാധികാനി ദദൃശേ സഹസ്രാണി ദ്വിജോത്തമാഃ
കന്യാപുരിയിൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരേ, പതിനാറിന്റെ തുല്യശക്തിയുള്ള ആയിരത്തിലധികം കന്യകളെ അവൻ കണ്ടു.
ചതുര്ദംഷ്ട്രാന് ഗജാംശ് ചോഗ്രാന് ഷട് സഹസ്രാണി ദൃഷ്ടവാന് കാമ്ബോജാനാം തഥാശ്വാനാം നിയുതാന്യ് ഏകവിംശതിമ്
നാലു ദന്തമുള്ള ആറായിരം ഭയങ്കരമായ ആനകളെയും, അതുപോലെ ഇരുപത്തൊന്ന് കോടി കാംബോജ ദേശത്തിലെ കുതിരകളെയും അവൻ കണ്ടു.
കന്യാസ് താശ് ച തഥാ നാഗാംസ് താന് അശ്വാന് ദ്വാരകാം പുരീമ് പ്രാപയാമ് ആസ ഗോവിന്ദഃ സദ്യോ നരകകിംകരൈഃ
ഗോവിന്ദൻ ഉടൻ തന്നെ ആ കന്യകളെയും ആനകളെയും കുതിരകളെയും നരകന്റെ സേവകരോടൊപ്പം ദ്വാരകാപുരിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
ദദൃശേ വാരുണം ഛത്ത്രം തഥൈവ മണിപര്വതമ് ആരോപയാമ് ആസ ഹരിര് ഗരുഡേ പതഗേശ്വരേ
വരുണന്റെ കുടയും രത്നപർവ്വതവും കണ്ടു, ഹരി അവയെ പക്ഷിരാജാവായ ഗരുഡന്റെ മേൽ വെച്ചു.
ആരുഹ്യ ച സ്വയം കൃഷ്ണഃ സത്യഭാമാസഹായവാന് അദിത്യാഃ കുണ്ഡലേ ദാതും ജഗാമ ത്രിദശാലയമ്
ശ്രീകൃഷ്ണൻ സ്വയം സത്യഭാമയോടൊപ്പം കയറി, ആദിത്യയുടെ കുണ്ഡലങ്ങൾ നൽകാൻ ദേവലോകത്തേക്ക് പോയി.
ഗരുഡോ വാരുണം ഛത്ത്രം തഥൈവ മണിപര്വതമ് സഭാര്യം ച ഹൃഷീകേശം ലീലയൈവ വഹന് യയൌ
ഗരുഡൻ, വരുണന്റെ കുടയും രത്നപർവ്വതവും, ഭാര്യയോടൊപ്പം ഹൃഷീകേശനെയും എളുപ്പത്തിൽ ചുമന്ന് യാത്രയായി.
തതഃ ശങ്ഖമ് ഉപാധ്മായ സ്വര്ഗദ്വാരം ഗതോ ഹരിഃ ഉപതസ്ഥുസ് തതോ ദേവാഃ സാര്ഘപാത്രാ ജനാര്ദനമ്
അതിനുശേഷം ഹരി ശംഖം ഊതി സ്വർഗ്ഗദ്വാരത്തിൽ എത്തി; അപ്പോൾ ദേവന്മാർ അർഘപാത്രങ്ങളുമായി ജനാർദ്ദനനെ സമീപിച്ചു.
സ ദേവൈര് അര്ചിതഃ കൃഷ്ണോ ദേവമാതുര് നിവേശനമ് സിതാഭ്രശിഖരാകാരം പ്രവിശ്യ ദദൃശേ ഽദിതിമ്
ദേവന്മാർ ആദരിച്ച ശേഷം കൃഷ്ണൻ വെള്ളമേഘശിഖരത്തിന് സമാനമായ ദേവമാതാവിന്റെ ഭവനത്തിൽ കടന്ന് ആദിതിയെ കണ്ടു.
സ താം പ്രണമ്യ ശക്രേണ സഹിതഃ കുണ്ഡലോത്തമേ ദദൌ നരകനാശം ച ശശംസാസ്യൈ ജനാര്ദനഃ
അവളെ വണങ്ങി, ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം, ജനാർദ്ദനൻ അത്യുത്തമമായ കുണ്ഡലങ്ങൾ നൽകി, നരകന്റെ നാശം അവളോട് അറിയിച്ചു.
തതഃ പ്രീതാ ജഗന്മാതാ ധാതാരം ജഗതാം ഹരിമ് തുഷ്ടാവാദിതിര് അവ്യഗ്രം കൃത്വാ തത്പ്രവണം മനഃ
അപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ ലോകമാതാവായ ആദിതി, മനസ്സ് സമാധാനത്തോടെ ഹരിയേ, ലോകങ്ങളുടെയും രക്ഷകനേ, നിന്നെ പുകഴ്ത്തി.
നമസ് തേ പുണ്ഡരീകാക്ഷ ഭക്താനാമ് അഭയംകര സനാതനാത്മന് ഭൂതാത്മന് സര്വാത്മന് ഭൂതഭാവന
കമലനയനനേ, ഭക്തന്മാർക്ക് ഭയമില്ലാത്തതിനെ നൽകുന്നവനേ, ശാശ്വതാത്മാവേ, എല്ലാഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മാവേ, സർവ്വാത്മാവേ, എല്ലാഭൂതങ്ങളെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.
പ്രണേതര് മനസോ ബുദ്ധേര് ഇന്ദ്രിയാണാം ഗുണാത്മക സിതദീര്ഘാദിനിഃശേഷകല്പനാപരിവര്ജിത
നീ മനസ്സിന്റെയും ബുദ്ധിയുടെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും വഴികാട്ടിയാകുന്നു. ഗുണങ്ങളുടെ സാരവും, വെള്ള, നീളം മുതലായ എല്ലാ ഭേദങ്ങളും അതിജീവിച്ചവനും, എല്ലാ പരിധികളിൽ നിന്നും അകന്നവനും നീ തന്നെയാണ്.
ജന്മാദിഭിര് അസംസ്പൃഷ്ടസ്വപ്നാദിവാരിവര്ജിതഃ സംധ്യാ രാത്രിര് അഹര് ഭൂമിര് ഗഗനം വായുര് അമ്ബു ച
ജനനം മുതലായവയൊന്നും തൊടാത്തവനും, സ്വപ്നം, വെള്ളം മുതലായവയൊന്നും ഇല്ലാത്തവനും, സംധ്യയും രാത്രി, പകലും ഭൂമി, ആകാശം, കാറ്റ്, വെള്ളം എന്നിവയും നീ തന്നെയാണ്.
ഹുതാശനോ മനോ ബുദ്ധിര് ഭൂതാദിസ് ത്വം തഥാച്യുത സൃഷ്ടിസ്ഥിതിവിനാശാനാം കര്താ കര്തൃപതിര് ഭവാന്
നീ അഗ്നിയും മനസ്സും ബുദ്ധിയും ഭൂതങ്ങളും അവയുടെ മൂലവും ആകുന്നു, അച്യുതാ, സൃഷ്ടി, നില, നാശം എന്നിവയുടെ സ്രഷ്ടാവും, പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ അധിപനും നീ തന്നെയാണ്.
ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാഖ്യാഭിര് ആത്മമൂര്തിഭിര് ഈശ്വരഃ മായാഭിര് ഏതദ് വ്യാപ്തം തേ ജഗത് സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
ബ്രഹ്മാവു, വിഷ്ണു, ശിവൻ എന്നിങ്ങനെ തൻറെ സ്വരൂപങ്ങളാൽ ഈ ലോകം—ചലനമുള്ളതും നിലനിൽക്കുന്നതും—ഭഗവാൻ തൻറെ മായാവശേഷങ്ങളാൽ നിറച്ചിരിക്കുന്നു.
അനാത്മന്യ് ആത്മവിജ്ഞാനം സാ തേ മായാ ജനാര്ദന അഹം മമേതി ഭാവോ ഽത്ര യയാ സമുപജായതേ
സ്വയം അല്ലാത്തതിൽ ആത്മാവിനെ കാണുന്ന അറിവ്, ജനാർദ്ദനാ, അതാണ് നിന്റെ മായ, അതിനാൽ 'ഞാൻ', 'എൻ്റെത്' എന്ന ഭാവങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ടാകുന്നു.
സംസാരമധ്യേ മായായാസ് തവൈതന് നാഥ ചേഷ്ടിതമ് യൈഃ സ്വധര്മപരൈര് നാഥ നരൈര് ആരാധിതോ ഭവാന്
ഭഗവൻ, ഈ ലോകജീവിതത്തിൽ നിന്റെ മായയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളാണ് നടക്കുന്നത്; എന്നാൽ തങ്ങളുടെ ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരമായ മനുഷ്യർ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.
തേ തരന്ത്യ് അഖിലാമ് ഏതാം മായാമ് ആത്മവിമുക്തയേ ബ്രഹ്മാദ്യാഃ സകലാ ദേവാ മനുഷ്യാഃ പശവസ് തഥാ
സ്വയം മോക്ഷത്തിനായി അവർ ഈ മുഴുവൻ മായ കടന്ന് പോകുന്നു—ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവതകളും മനുഷ്യരും മൃഗങ്ങളും അങ്ങനെ എല്ലാവരും.
വിഷ്ണുമായാമഹാവര്തേ മോഹാന്ധതമസാവൃതാഃ ആരാധ്യ ത്വാമ് അഭീപ്സന്തേ കാമാന് ആത്മഭവക്ഷയേ
വിഷ്ണുവിൻ്റെ വലിയ മായാവർത്തത്തിൽ ആഴത്തിൽ മുങ്ങി, മോഹത്തിന്റെ ഇരുണ്ട അന്ധകാരത്തിൽ മൂടപ്പെട്ടവരായ അവർ, ജന്മം അവസാനിപ്പിക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള ഇഷ്ടങ്ങൾക്കായി നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.
പദേ തേ പുരുഷാ ബദ്ധാ മായയാ ഭഗവംസ് തവ മയാ ത്വം പുത്രകാമിന്യാ വൈരിപക്ഷക്ഷയായ ച
ഭഗവൻ, നിന്റെ മായയാൽ ഞാൻ നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പുത്രാഗ്രഹം ആകട്ടെ, ശത്രുക്കളുടെ നാശം ആകട്ടെ, ഞാൻ നിന്റെതാണെന്നു ഞാൻ അറിയുന്നു.
ആരാധിതോ ന മോക്ഷായ മായാവിലസിതം ഹി തത് കൌപീനാച്ഛാദനപ്രായാ വാഞ്ഛാ കല്പദ്രുമാദ് അപി
നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നത് മോക്ഷത്തിനല്ല, അതെല്ലാം മായയുടെ കളിയാണ്; ഒരു കൌപ്പീനവും ലഭിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം പോലും കല്പവൃക്ഷത്തേക്കാൾ വലിയതാണ്.
ജായതേ യദ് അപുണ്യാനാം സോ ഽപരാധഃ സ്വദോഷജഃ തത് പ്രസീദാഖിലജഗന്മായാമോഹകരാവ്യയ
പാപികൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ദോഷം അവരുടെ സ്വന്തം കുറ്റം കൊണ്ടാണ്; അക്ഷയനായവാ, ലോകമാകെ മായയും മോഹവും ഉണ്ടാക്കുന്നവാ, ദയചെയ്യണമേ.
അജ്ഞാനം ജ്ഞാനസദ്ഭാവ ഭൂതഭൂതേശ നാശയ നമസ് തേ ചക്രഹസ്തായ ശാര്ങ്ഗഹസ്തായ തേ നമഃ
ഭൂതങ്ങളുടെ ഇശ്വരാ, സകലത്തിന്റെയും അധിപാ, അജ്ഞാനം നശിപ്പിച്ച് ജ്ഞാനം സ്ഥാപിക്കണമേ; ചക്രം കൈവശമുള്ളവനേ, ശാരംഗം കൈവശമുള്ളവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.
ഗദാഹസ്തായ തേ വിഷ്ണോ ശങ്ഖഹസ്തായ തേ നമഃ ഏതത് പശ്യാമി തേ രൂപം സ്ഥൂലചിഹ്നോപശോഭിതമ് ന ജാനാമി പരം യത് തേ പ്രസീദ പരമേശ്വര
ഗദ കൈവശമുള്ള വിഷ്ണുവേ, ശംഖം കൈവശമുള്ളവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം. നിന്റെ ഈ രൂപം ഞാൻ കാണുന്നു, വലിയ ലക്ഷണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; എന്നാൽ നിന്റെ പരമരൂപം എനിക്ക് അറിയില്ല—പരമേശ്വരാ, ദയചെയ്യണമേ.
അദിത്യൈവം സ്തുതോ വിഷ്ണുഃ പ്രഹസ്യാഹ സുരാരണിമ്
ഇങ്ങനെ ആദിതിയെ പ്രശംസിച്ചതിന് ശേഷം വിഷ്ണു പുഞ്ചിരിച്ച് ദേവമാതാവിനോട് പറഞ്ഞു.
മാതാ ദേവി ത്വമ് അസ്മാകം പ്രസീദ വരദാ ഭവ
മാതാവേ, ദേവിയേ, നീ ഞങ്ങളുടെതാണു; ദയചെയ്യണം, വരങ്ങൾ നൽകുന്നവളാവണം.