മയി മത്തേ പ്രമത്തേ വാ സുപ്തേ പ്രവസിതേ ഽപി വാ യാദവാഭിഭവം ദുഷ്ടാ മാ കുര്വന് വൈരിണോ ഽധികമ്
ഞാൻ മദത്തിൽ ആണോ, അലസനോ, ഉറങ്ങുകയോ, അകലെ പോകുകയോ ചെയ്താലും, ദുഷ്ടശത്രുക്കൾ യാദവരെ അതിക്രമിച്ച് ജയിക്കരുത്.
ഇതി സംചിന്ത്യ ഗോവിന്ദോ യോജനാനി മഹോദധിമ് യയാചേ ദ്വാദശ പുരീം ദ്വാരകാം തത്ര നിര്മമേ
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് ഗോവിന്ദൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് പന്ത്രണ്ട് യോജന ഭൂമി ചോദിച്ചു; അവിടെ ദ്വാരകാപുരി നിർമ്മിച്ചു.
മഹോദ്യാനാം മഹാവപ്രാം തഡാഗശതശോഭിതാമ് പ്രാകാരശതസംബാധാമ് ഇന്ദ്രസ്യേവാമരാവതീമ്
വലിയ തോട്ടങ്ങളും, കനത്ത മതിലുകളും, നൂറുകണക്കിന് കുളങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അനേകം മതിലുകൾകൊണ്ട് നിറഞ്ഞു, ഇന്ദ്രന്റെ അമരാവതിപോലെയായിരുന്നു.
മഥുരാവാസിനം ലോകം തത്രാനീയ ജനാര്ദനഃ ആസന്നേ കാലയവനേ മഥുരാം ച സ്വയം യയൌ
ജനാർദ്ദനൻ മഥുരാവാസികളെ അവിടെ എത്തിച്ചു; കാലയവനൻ അടുത്തെത്തുമ്പോൾ, സ്വയം മഥുരയിലേക്കു പോയി.
ബഹിര് ആവാസിതേ സൈന്യേ മഥുരായാ നിരായുധഃ നിര്ജഗാമ സ ഗോവിന്ദോ ദദര്ശ യവനശ് ച തമ്
മഥുരയുടെ സൈന്യം പുറത്തു നിർത്തിയപ്പോൾ, ഗോവിന്ദൻ ആയുധമില്ലാതെ പുറത്തേക്കു നടന്നു; യവനൻ അവനെ കണ്ടു.
സ ജ്ഞാത്വാ വാസുദേവം തം ബാഹുപ്രഹരണോ നൃപഃ അനുയാതോ മഹായോഗിചേതോഭിഃ പ്രാപ്യതേ ന യഃ
വാസുദേവനെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞ രാജാവ്, കൈകൊണ്ടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ അവനെ പിന്തുടർന്നു; എന്നാൽ മഹായോഗശക്തിയുള്ള അവനെ പിടികൂടാൻ കഴിയില്ല.
തേനാനുയാതഃ കൃഷ്ണോ ഽപി പ്രവിവേശ മഹാഗുഹാമ് യത്ര ശേതേ മഹാവീര്യോ മുചുകുന്ദോ നരേശ്വരഃ
അവന്റെ പിന്നാലെ കൃഷ്ണനും ആ വലിയ ഗുഹയിലേക്ക് കടന്നു, അവിടെ മഹാവീര്യനായ മുചുകുന്ദൻ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുകയായിരുന്നു.
സോ ഽപി പ്രവിഷ്ടോ യവനോ ദൃഷ്ട്വാ ശയ്യാഗതം നരമ് പാദേന താഡയാമ് ആസ കൃഷ്ണം മത്വാ സ ദുര്മതിഃ
ആ യവനനും അകത്തു കടന്നു, കിടക്കയിൽ ഒരാൾ കിടക്കുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ, കൃഷ്ണനാണെന്ന് കരുതി ആ ദുഷ്ടൻ അവനെ കാലുകൊണ്ട് അടിച്ചു.
ദൃഷ്ടമാത്രശ് ച തേനാസൌ ജജ്വാല യവനോ ഽഗ്നിനാ തത്ക്രോധജേന മുനയോ ഭസ്മീഭൂതശ് ച തത്ക്ഷണാത്
അവനെ കണ്ടതുമാത്രത്തിൽ, ആ യവനൻ ക്രോധത്തിൽ നിന്നു പിറന്ന അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ചു; അതേ സമയം തന്നെ, ആ മুনি ചിതയാകി പൊടിയായി.
സ ഹി ദേവാസുരേ യുദ്ധേ ഗത്വാ ജിത്വാ മഹാസുരാന് നിദ്രാര്തഃ സുമഹാകാലം നിദ്രാം വവ്രേ വരം സുരാന്
ദേവാസുര യുദ്ധത്തിൽ പോയി മഹാസുരന്മാരെ ജയിച്ച ശേഷം, ഉറക്കത്തിൽ തളർന്നു, ദേവന്മാരോടു വളരെ നീണ്ട ഉറക്കം വേണമെന്ന് അപേക്ഷിച്ചു.
പ്രോക്തശ് ച ദേവൈഃ സംസുപ്തം യസ് ത്വാമ് ഉത്ഥാപയിഷ്യതി ദേഹജേനാഗ്നിനാ സദ്യഃ സ തു ഭസ്മീഭവിഷ്യതി
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: നിന്നെ ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ആരെങ്കിലും ഉണർത്തിയാൽ, അവൻ ഉടൻ തന്നെ നിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു പിറക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ ചിതയാകും.
ഏവം ദഗ്ധ്വാ സ തം പാപം ദൃഷ്ട്വാ ച മധുസൂദനമ് കസ് ത്വമ് ഇത്യ് ആഹ സോ ഽപ്യ് ആഹ ജാതോ ഽഹം ശശിനഃ കുലേ
അങ്ങനെ ആ പാപിയെ ചിതയാക്കി, മധുസൂദനനെ കണ്ടപ്പോൾ, 'നീ ആരാണ്?' എന്നു ചോദിച്ചു. കൃഷ്ണൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ചന്ദ്രവംശത്തിൽ ജനിച്ചവനാണ്.'
വസുദേവസ്യ തനയോ യദുവംശസമുദ്ഭവഃ മുചുകുന്ദോ ഽപി തച് ഛ്രുത്വാ വൃദ്ധഗാര്ഗ്യവചഃ സ്മരന്
വസുദേവന്റെ മകനായി, യദുവംശത്തിൽ ജനിച്ചവനാണ് ഞാൻ. ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, മുചുകുന്ദൻ വൃദ്ധനായ ഗാർഗ്യന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്തു.
സംസ്മൃത്യ പ്രണിപത്യൈനം സര്വം സര്വേശ്വരം ഹരിമ് പ്രാഹ ജ്ഞാതോ ഭവാന് വിഷ്ണോര് അംശസ് ത്വം പരമേശ്വരഃ
അത് ഓർത്ത്, അവൻ ഹരിയെ, സർവ്വേശ്വരനായി, നമസ്കരിച്ചു. പിന്നെ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളെ ഞാൻ അറിയുന്നു; നിങ്ങൾ വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാഗമാണ്, പരമേശ്വരനാണ്.'
പുരാ ഗാര്ഗ്യേണ കഥിതമ് അഷ്ടാവിംശതിമേ യുഗേ ദ്വാപരാന്തേ ഹരേര് ജന്മ യദുവംശേ ഭവിഷ്യതി
പണ്ടു ഗാർഗ്യൻ പറഞ്ഞിരുന്നു: ഇരുപത്തിയെട്ടാം യುಗത്തിൽ, ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ അവസാനം, ഹരി യദുവംശത്തിൽ ജനിക്കും എന്ന്.
സ ത്വം പ്രാപ്തോ ന സംദേഹോ മര്ത്യാനാമ് ഉപകാരകൃത് തഥാ ഹി സുമഹത് തേജോ നാലം സോഢുമ് അഹം തവ
നീ എത്തി; സംശയം ഇല്ല. മനുഷ്യർക്കു ഉപകാരമാകുന്നവനാണ് നീ. നിന്റെ മഹത്തായ പ്രകാശം ഞാൻ സഹിക്കാനാവുന്നില്ല.
തഥാ ഹി സുമഹാമ്ഭോദധ്വനിധീരതരം തതഃ വാക്യം തമ് ഇതി ഹോവാച യുഷ്മത്പാദസുലാലിതമ്
നിന്റെ വാക്കുകൾ വലിയ സമുദ്രത്തേക്കാൾ ആഴമുള്ളതാണു. അങ്ങനെ, നിന്റെ പാദങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ സേവിക്കുന്നവനായി, അവൻ പറഞ്ഞു.
ദേവാസുരേ മഹായുദ്ധേ ദൈത്യാശ് ച സുമഹാഭടാഃ ന ശേകുസ് തേ മഹത് തേജസ് തത് തേജോ ന സഹാമ്യ് അഹമ്
ദേവാസുര മഹായുദ്ധത്തിൽ, ശക്തനായ ദൈത്യന്മാർ പോലും നിന്റെ മഹത്തായ പ്രകാശം സഹിക്കാനായില്ല; അതുപോലെ ഞാൻ പോലും അതു സഹിക്കാനാവുന്നില്ല.
സംസാരപതിതസ്യൈകോ ജന്തോസ് ത്വം ശരണം പരമ് സംപ്രസീദ പ്രപന്നാര്തിഹര്താ ഹര മമാശുഭമ്
സംസാരത്തിൽ വീണ ജീവിക്ക് നീ ആണ് പരമാശ്രയം. ദയവായി, ആശ്രയം തേടുന്നവരുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്നവനേ, എന്റെ ദുർഭാഗ്യം നീക്കം ചെയ്യണം.
ത്വം പയോനിധയഃ ശൈലാഃ സരിതശ് ച വനാനി ച മേദിനീ ഗഗനം വായുര് ആപോ ഽഗ്നിസ് ത്വം തഥാ പുമാന്
നീ ആണ് സമുദ്രങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ, നദികൾ, കാടുകൾ, ഭൂമി, ആകാശം, കാറ്റ്, വെള്ളം, അഗ്നി, അതുപോലെ മനുഷ്യനും.
പുംസഃ പരതരം സര്വം വ്യാപ്യ ജന്മ വികല്പവത് ശബ്ദാദിഹീനമ് അജരം വൃദ്ധിക്ഷയവിവര്ജിതമ്
മനുഷ്യനിൽക്കപ്പുറം എല്ലാം നീ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ജനനവും ഭേദവും ഉള്ളതുപോലും, ശബ്ദാദികൾ ഇല്ലാത്തതും, വൃദ്ധിയും ക്ഷയവും ഇല്ലാത്തതും നീ തന്നെയാണ്.
ത്വത്തോ ഽമരാസ് തു പിതരോ യക്ഷഗന്ധര്വരാക്ഷസാഃ സിദ്ധാശ് ചാപ്സരസസ് ത്വത്തോ മനുഷ്യാഃ പശവഃ ഖഗാഃ
അമരന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, അപ്സരസ്സുകൾ, മനുഷ്യർ, മൃഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ ഇവയെല്ലാം നിന്നിൽ നിന്നാണ്.
സരീസൃപാ മൃഗാഃ സര്വേ ത്വത്തശ് ചൈവ മഹീരുഹാഃ യച് ച ഭൂതം ഭവിഷ്യദ് വാ കിംചിദ് അത്ര ചരാചരേ
സർപ്പങ്ങൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ, വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ, ഈ ലോകത്തിൽ ചലിക്കുന്നതോ അചലമോ ആയ എല്ലാം, ഉണ്ടായതും ഉണ്ടാകുന്നതും, എല്ലാം നിന്നിൽ നിന്നാണ്.
അമൂര്തം മൂര്തമ് അഥവാ സ്ഥൂലം സൂക്ഷ്മതരം തഥാ തത് സര്വം ത്വം ജഗത്കര്തര് നാസ്തി കിംചിത് ത്വയാ വിനാ
രൂപമില്ലാത്തതോ രൂപമുള്ളതോ, സ്ഥൂലമോ സൂക്ഷ്മമോ ആയതോ, എല്ലാം നീ ആണ്, ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവാണ് നീ; നിന്നെ വിട്ട് ഒന്നും ഇല്ല.
മയാ സംസാരചക്രേ ഽസ്മിന് ഭ്രമതാ ഭഗവന് സദാ താപത്രയാഭിഭൂതേന ന പ്രാപ്താ നിര്വൃതിഃ ക്വചിത്
പ്രഭോ, ഞാൻ ഈ ജനനമരണചക്രത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ എപ്പോഴും താപത്രയങ്ങളാൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്നു. എവിടെയും എനിക്ക് സത്യമായ ശാന്തി കിട്ടിയിട്ടില്ല.
ദുഃഖാന്യ് ഏവ സുഖാനീതി മൃഗതൃഷ്ണാജലാശയഃ മയാ നാഥ ഗൃഹീതാനി താനി താപായ മേ ഽഭവന്
നാഥാ, ഞാൻ ദു:ഖങ്ങളെ സുഖം എന്നു കരുതി, മൃഗതൃഷ്ണയിലെ വെള്ളം പോലെ അവയെ സ്വീകരിച്ചു. പക്ഷേ, അവയെല്ലാം എനിക്ക് വേദന മാത്രമേ നൽകിയത്.
രാജ്യമ് ഉര്വീ ബലം കോശോ മിത്രപക്ഷസ് തഥാത്മജാഃ ഭാര്യാ ഭൃത്യജനാ യേ ച ശബ്ദാദ്യാ വിഷയാഃ പ്രഭോ
പ്രഭോ, രാജ്യം, ഭൂമി, ശക്തി, ധനം, സുഹൃത്തുക്കൾ, കൂട്ടുകാർ, മക്കൾ, ഭാര്യ, ദാസന്മാർ, ശബ്ദാദി ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങൾ ഇവയെല്ലാം—
സുഖബുദ്ധ്യാ മയാ സര്വം ഗൃഹീതമ് ഇദമ് അവ്യയ പരിണാമേ ച ദേവേശ താപാത്മകമ് അഭൂന് മമ
ദൈവങ്ങളിലെ ദൈവമേ, ഇവയെല്ലാം ഞാൻ നിത്യമായ സന്തോഷം നൽകുന്നതാണെന്ന് കരുതി സ്വീകരിച്ചു. പക്ഷേ, അവസാനം ഇവ എനിക്ക് വേദനയുടെ കാരണമായി മാറി.
ദേവലോകഗതിം പ്രാപ്തോ നാഥ ദേവഗണോ ഽപി ഹി മത്തഃ സാഹായ്യകാമോ ഽഭൂച് ഛാശ്വതീ കുത്ര നിര്വൃതിഃ
നാഥാ, ദേവലോകം വരെ നേടിയിട്ടും, ദേവന്മാരും എന്റെ സഹായം തേടി. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ, എവിടെയാണ് സ്ഥിരമായ ശാന്തി?
ത്വാമ് അനാരാധ്യ ജഗതാം സര്വേഷാം പ്രഭവാസ്പദമ് ശാശ്വതീ പ്രാപ്യതേ കേന പരമേശ്വര നിര്വൃതിഃ
പരമേശ്വരാ, സകല സൃഷ്ടിയുടെയും ആധാരമായ നിന്നെ ആരാധിക്കാതെ ആര്ക്ക് ശാശ്വതമായ ശാന്തി ലഭിക്കും?