തതഃ കോപസമാവിഷ്ടോ ദക്ഷിണാപഥമ് ഏത്യ സഃ സുതമ് ഇച്ഛംസ് തപസ് തേപേ യദുചക്രഭയാവഹമ്
അതിനാൽ കോപത്തോടെ അവൻ തെക്കേ ദേശത്തേക്ക് പോയി, മകനുണ്ടാകണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച് കഠിനതപം ചെയ്തു; അതു യദുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നതായിരുന്നു.
ആരാധയന് മഹാദേവം സോ ഽയശ് ചൂര്ണമ് അഭക്ഷയത് ദദൌ വരം ച തുഷ്ടോ ഽസൌ വര്ഷേ ദ്വാദശകേ ഹരഃ
അവൻ മഹാദേവനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു, ഭക്ഷണമായി പൊടിച്ച ധാന്യം മാത്രം കഴിച്ചു; ഹരൻ സന്തോഷത്തോടെ പന്ത്രണ്ടാം വർഷം അവനു ഒരു വരം നൽകി.
സംഭാവയാമ് ആസ സ തം യവനേശോ ഹ്യ് അനാത്മജമ് തദ്യോഷിത്സംഗമാച് ചാസ്യ പുത്രോ ഽഭൂദ് അലിസപ്രഭഃ
യവനരാജാവ് മകനില്ലാത്ത അവനെ ആദരിച്ചു; ഭാര്യയുമായി ചേർന്ന് അവനു ഒരു മകൻ ജനിച്ചു, ആ കുട്ടി തേനീച്ചപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
തം കാലയവനം നാമ രാജ്യേ സ്വേ യവനേശ്വരഃ അഭിഷിച്യ വനം യാതോ വജ്രാഗ്രകഠിനോരസമ്
യവനരാജാവ് തന്റെ രാജ്യത്തിൽ അവനെ രാജാവാക്കി 'കാലയവനൻ' എന്ന പേര് നൽകി; ശേഷം, വജ്രംപോലെ കഠിനമായ നെഞ്ചോടെ വനത്തിലേക്ക് പോയി.
സ തു വീര്യമദോന്മത്തഃ പൃഥിവ്യാം ബലിനോ നൃപാന് പപ്രച്ഛ നാരദശ് ചാസ്മൈ കഥയാമ് ആസ യാദവാന്
വീര്യത്തിന്റെ മദത്തിൽ ഉന്മത്തനായ അവൻ ഭൂമിയിലെ ബലവാന്മാരായ രാജാക്കന്മാരോട് ചോദിച്ചു; നാരദൻ അവനോട് യാദവന്മാരെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
മ്ലേച്ഛകോടിസഹസ്രാണാം സഹസ്രൈഃ സോ ഽപി സംവൃതഃ ഗജാശ്വരഥസംപന്നൈശ് ചകാര പരമോദ്യമമ്
അവൻ ആയിരക്കണക്കിന് മ്ലേച്ഛന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു; ആർക്കും, കുതിരകൾക്കും, രഥങ്ങൾക്കും സമൃദ്ധിയോടെ, വലിയ ശ്രമം ആരംഭിച്ചു.
പ്രയയൌ ചാതവച്ഛിന്നൈഃ പ്രയാണൈഃ സ ദിനേ ദിനേ യാദവാന് പ്രതി സാമര്ഷോ മുനയോ മഥുരാം പുരീമ്
കാടുകൾ കടന്നുള്ള യാത്രകളോടെ അവന്റെ സൈന്യം ദിവസേന മുന്നേറി, യാദവന്മാരെ നേരെ പോവുകയായിരുന്നു; അതു കണ്ട മുനികൾ കോപത്തോടെ മഥുരാപുരിയിലേക്ക് പോയി.
കൃഷ്ണോ ഽപി ചിന്തയാമ് ആസ ക്ഷപിതം യാദവം ബലമ് യവനേന സമാലോക്യ മാഗധഃ സംപ്രയാസ്യതി
കൃഷ്ണനും യാദവരുടെ ശക്തി ക്ഷയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു; യവനന്റെ ആക്രണം കണ്ട മാഗധരാജാവും ആക്രമിക്കാൻ തയ്യാറാകും.
മാഗധസ്യ ബലം ക്ഷീണം സ കാലയവനോ ബലീ ഹന്താ തദ് ഇദമ് ആയാതം യദൂനാം വ്യസനം ദ്വിധാ
മാഗധരാജാവിന്റെ ശക്തി കുറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, കാലയവനൻ ശക്തനാണ്; അങ്ങനെ യാദവർക്കു ഇരട്ട പ്രത്യാഘാതം വന്നിരിക്കുന്നു.
തസ്മാദ് ദുര്ഗം കരിഷ്യാമി യദൂനാമ് അതിദുര്ജയമ് സ്ത്രിയോ ഽപി യത്ര യുധ്യേയുഃ കിം പുനര് വൃഷ്ണിയാദവാഃ
അതിനാൽ, ഞാൻ യാദവർക്കായി അതിജയിക്കാനാവാത്ത ഒരു കോട്ട നിർമ്മിക്കും; അവിടെ സ്ത്രീകളും പോരാടും, പിന്നെ വൃഷ്ണിയാദവന്മാർ എത്ര ശക്തരാവും!
മയി മത്തേ പ്രമത്തേ വാ സുപ്തേ പ്രവസിതേ ഽപി വാ യാദവാഭിഭവം ദുഷ്ടാ മാ കുര്വന് വൈരിണോ ഽധികമ്
ഞാൻ മദത്തിൽ ആണോ, അലസനോ, ഉറങ്ങുകയോ, അകലെ പോകുകയോ ചെയ്താലും, ദുഷ്ടശത്രുക്കൾ യാദവരെ അതിക്രമിച്ച് ജയിക്കരുത്.
ഇതി സംചിന്ത്യ ഗോവിന്ദോ യോജനാനി മഹോദധിമ് യയാചേ ദ്വാദശ പുരീം ദ്വാരകാം തത്ര നിര്മമേ
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് ഗോവിന്ദൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് പന്ത്രണ്ട് യോജന ഭൂമി ചോദിച്ചു; അവിടെ ദ്വാരകാപുരി നിർമ്മിച്ചു.
മഹോദ്യാനാം മഹാവപ്രാം തഡാഗശതശോഭിതാമ് പ്രാകാരശതസംബാധാമ് ഇന്ദ്രസ്യേവാമരാവതീമ്
വലിയ തോട്ടങ്ങളും, കനത്ത മതിലുകളും, നൂറുകണക്കിന് കുളങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അനേകം മതിലുകൾകൊണ്ട് നിറഞ്ഞു, ഇന്ദ്രന്റെ അമരാവതിപോലെയായിരുന്നു.
മഥുരാവാസിനം ലോകം തത്രാനീയ ജനാര്ദനഃ ആസന്നേ കാലയവനേ മഥുരാം ച സ്വയം യയൌ
ജനാർദ്ദനൻ മഥുരാവാസികളെ അവിടെ എത്തിച്ചു; കാലയവനൻ അടുത്തെത്തുമ്പോൾ, സ്വയം മഥുരയിലേക്കു പോയി.
ബഹിര് ആവാസിതേ സൈന്യേ മഥുരായാ നിരായുധഃ നിര്ജഗാമ സ ഗോവിന്ദോ ദദര്ശ യവനശ് ച തമ്
മഥുരയുടെ സൈന്യം പുറത്തു നിർത്തിയപ്പോൾ, ഗോവിന്ദൻ ആയുധമില്ലാതെ പുറത്തേക്കു നടന്നു; യവനൻ അവനെ കണ്ടു.
സ ജ്ഞാത്വാ വാസുദേവം തം ബാഹുപ്രഹരണോ നൃപഃ അനുയാതോ മഹായോഗിചേതോഭിഃ പ്രാപ്യതേ ന യഃ
വാസുദേവനെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞ രാജാവ്, കൈകൊണ്ടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ അവനെ പിന്തുടർന്നു; എന്നാൽ മഹായോഗശക്തിയുള്ള അവനെ പിടികൂടാൻ കഴിയില്ല.
തേനാനുയാതഃ കൃഷ്ണോ ഽപി പ്രവിവേശ മഹാഗുഹാമ് യത്ര ശേതേ മഹാവീര്യോ മുചുകുന്ദോ നരേശ്വരഃ
അവന്റെ പിന്നാലെ കൃഷ്ണനും ആ വലിയ ഗുഹയിലേക്ക് കടന്നു, അവിടെ മഹാവീര്യനായ മുചുകുന്ദൻ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുകയായിരുന്നു.
സോ ഽപി പ്രവിഷ്ടോ യവനോ ദൃഷ്ട്വാ ശയ്യാഗതം നരമ് പാദേന താഡയാമ് ആസ കൃഷ്ണം മത്വാ സ ദുര്മതിഃ
ആ യവനനും അകത്തു കടന്നു, കിടക്കയിൽ ഒരാൾ കിടക്കുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ, കൃഷ്ണനാണെന്ന് കരുതി ആ ദുഷ്ടൻ അവനെ കാലുകൊണ്ട് അടിച്ചു.
ദൃഷ്ടമാത്രശ് ച തേനാസൌ ജജ്വാല യവനോ ഽഗ്നിനാ തത്ക്രോധജേന മുനയോ ഭസ്മീഭൂതശ് ച തത്ക്ഷണാത്
അവനെ കണ്ടതുമാത്രത്തിൽ, ആ യവനൻ ക്രോധത്തിൽ നിന്നു പിറന്ന അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ചു; അതേ സമയം തന്നെ, ആ മুনি ചിതയാകി പൊടിയായി.
സ ഹി ദേവാസുരേ യുദ്ധേ ഗത്വാ ജിത്വാ മഹാസുരാന് നിദ്രാര്തഃ സുമഹാകാലം നിദ്രാം വവ്രേ വരം സുരാന്
ദേവാസുര യുദ്ധത്തിൽ പോയി മഹാസുരന്മാരെ ജയിച്ച ശേഷം, ഉറക്കത്തിൽ തളർന്നു, ദേവന്മാരോടു വളരെ നീണ്ട ഉറക്കം വേണമെന്ന് അപേക്ഷിച്ചു.
പ്രോക്തശ് ച ദേവൈഃ സംസുപ്തം യസ് ത്വാമ് ഉത്ഥാപയിഷ്യതി ദേഹജേനാഗ്നിനാ സദ്യഃ സ തു ഭസ്മീഭവിഷ്യതി
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: നിന്നെ ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ആരെങ്കിലും ഉണർത്തിയാൽ, അവൻ ഉടൻ തന്നെ നിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു പിറക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ ചിതയാകും.
ഏവം ദഗ്ധ്വാ സ തം പാപം ദൃഷ്ട്വാ ച മധുസൂദനമ് കസ് ത്വമ് ഇത്യ് ആഹ സോ ഽപ്യ് ആഹ ജാതോ ഽഹം ശശിനഃ കുലേ
അങ്ങനെ ആ പാപിയെ ചിതയാക്കി, മധുസൂദനനെ കണ്ടപ്പോൾ, 'നീ ആരാണ്?' എന്നു ചോദിച്ചു. കൃഷ്ണൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ചന്ദ്രവംശത്തിൽ ജനിച്ചവനാണ്.'
വസുദേവസ്യ തനയോ യദുവംശസമുദ്ഭവഃ മുചുകുന്ദോ ഽപി തച് ഛ്രുത്വാ വൃദ്ധഗാര്ഗ്യവചഃ സ്മരന്
വസുദേവന്റെ മകനായി, യദുവംശത്തിൽ ജനിച്ചവനാണ് ഞാൻ. ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, മുചുകുന്ദൻ വൃദ്ധനായ ഗാർഗ്യന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്തു.
സംസ്മൃത്യ പ്രണിപത്യൈനം സര്വം സര്വേശ്വരം ഹരിമ് പ്രാഹ ജ്ഞാതോ ഭവാന് വിഷ്ണോര് അംശസ് ത്വം പരമേശ്വരഃ
അത് ഓർത്ത്, അവൻ ഹരിയെ, സർവ്വേശ്വരനായി, നമസ്കരിച്ചു. പിന്നെ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളെ ഞാൻ അറിയുന്നു; നിങ്ങൾ വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാഗമാണ്, പരമേശ്വരനാണ്.'
പുരാ ഗാര്ഗ്യേണ കഥിതമ് അഷ്ടാവിംശതിമേ യുഗേ ദ്വാപരാന്തേ ഹരേര് ജന്മ യദുവംശേ ഭവിഷ്യതി
പണ്ടു ഗാർഗ്യൻ പറഞ്ഞിരുന്നു: ഇരുപത്തിയെട്ടാം യುಗത്തിൽ, ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ അവസാനം, ഹരി യദുവംശത്തിൽ ജനിക്കും എന്ന്.
സ ത്വം പ്രാപ്തോ ന സംദേഹോ മര്ത്യാനാമ് ഉപകാരകൃത് തഥാ ഹി സുമഹത് തേജോ നാലം സോഢുമ് അഹം തവ
നീ എത്തി; സംശയം ഇല്ല. മനുഷ്യർക്കു ഉപകാരമാകുന്നവനാണ് നീ. നിന്റെ മഹത്തായ പ്രകാശം ഞാൻ സഹിക്കാനാവുന്നില്ല.
തഥാ ഹി സുമഹാമ്ഭോദധ്വനിധീരതരം തതഃ വാക്യം തമ് ഇതി ഹോവാച യുഷ്മത്പാദസുലാലിതമ്
നിന്റെ വാക്കുകൾ വലിയ സമുദ്രത്തേക്കാൾ ആഴമുള്ളതാണു. അങ്ങനെ, നിന്റെ പാദങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ സേവിക്കുന്നവനായി, അവൻ പറഞ്ഞു.
ദേവാസുരേ മഹായുദ്ധേ ദൈത്യാശ് ച സുമഹാഭടാഃ ന ശേകുസ് തേ മഹത് തേജസ് തത് തേജോ ന സഹാമ്യ് അഹമ്
ദേവാസുര മഹായുദ്ധത്തിൽ, ശക്തനായ ദൈത്യന്മാർ പോലും നിന്റെ മഹത്തായ പ്രകാശം സഹിക്കാനായില്ല; അതുപോലെ ഞാൻ പോലും അതു സഹിക്കാനാവുന്നില്ല.
സംസാരപതിതസ്യൈകോ ജന്തോസ് ത്വം ശരണം പരമ് സംപ്രസീദ പ്രപന്നാര്തിഹര്താ ഹര മമാശുഭമ്
സംസാരത്തിൽ വീണ ജീവിക്ക് നീ ആണ് പരമാശ്രയം. ദയവായി, ആശ്രയം തേടുന്നവരുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്നവനേ, എന്റെ ദുർഭാഗ്യം നീക്കം ചെയ്യണം.
ത്വം പയോനിധയഃ ശൈലാഃ സരിതശ് ച വനാനി ച മേദിനീ ഗഗനം വായുര് ആപോ ഽഗ്നിസ് ത്വം തഥാ പുമാന്
നീ ആണ് സമുദ്രങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ, നദികൾ, കാടുകൾ, ഭൂമി, ആകാശം, കാറ്റ്, വെള്ളം, അഗ്നി, അതുപോലെ മനുഷ്യനും.