ത്വമ് അന്തഃ സര്വഭൂതാനാം സര്വഭൂതേഷ്വ് അവസ്ഥിതഃ വര്തതേ ച സമസ്താത്മംസ് ത്വത്തോ ഭൂതഭവിഷ്യതീ
നീ എല്ലാ ജീവികളുടെയും അന്തര്യാമാവാണ്. എല്ലാ ജീവികളിലും നീ നിലകൊള്ളുന്നു. സകലവും നിന്റെ സ്വരൂപമാണ്; ഭൂതകാലവും ഭാവിയും നിന്നിൽ നിന്നാണ്.
യജ്ഞേ ത്വമ് ഇജ്യസേ ഽചിന്ത്യ സര്വദേവമയാച്യുത ത്വമ് ഏവ യജ്ഞോ യജ്വാ ച യജ്ഞാനാം പരമേശ്വര
യജ്ഞത്തിൽ, അചിന്ത്യനായ സർവ്വദേവരൂപനായ അച്യുതാ, നിന്നെയാണ് ആരാധിക്കുന്നത്. നീ തന്നെയാണ് യജ്ഞം, യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവൻ, യജ്ഞങ്ങളുടെ പരമേശ്വരൻ.
സാപഹ്നവം മമ മനോ യദ് ഏതത് ത്വയി ജായതേ ദേവക്യാശ് ചാത്മജ പ്രീത്യാ തദ് അത്യന്തവിഡമ്ബനാ
ദേവകിയുടെ മകനേ, നിന്നോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ എന്റെ മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സംശയം ഏറ്റവും വലിയ മായയാണ്.
ത്വം കര്താ സര്വഭൂതാനാമ് അനാദിനിധനോ ഭവാന് ക്വ ച മേ മാനുഷസ്യൈഷാ ജിഹ്വാ പുത്രേതി വക്ഷ്യതി
നീ എല്ലാ ജീവികളുടെയും സ്രഷ്ടാവും, ആദിയും അന്ത്യവും ഇല്ലാത്തവനും ആണ്. എന്നിരുന്നാലും, എന്റെ മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ ഈ നാവു നിന്നെ 'മകൻ' എന്ന് വിളിക്കുമോ?
ജഗദ് ഏതജ് ജഗന്നാഥ സംഭൂതമ് അഖിലം യതഃ കയാ യുക്ത്യാ വിനാ മായാം സോ ഽസ്മത്തഃ സംഭവിഷ്യതി
സകല ലോകവും നിന്നിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചത്, ലോകനാഥാ. നിന്റെ മായ ഇല്ലാതെ, ഞങ്ങൾക്കിൽ നിന്നു എന്തെങ്കിലും ഉണ്ടാകാൻ എങ്ങനെ സാധിക്കും?
യസ്മിന് പ്രതിഷ്ഠിതം സര്വം ജഗത് സ്ഥാവരജങ്ഗമമ് സ കോഷ്ഠോത്സങ്ഗശയനോ മനുഷ്യാജ് ജായതേ കഥമ്
സ്ഥാവരജംഗമങ്ങളായ എല്ലാം ആരിൽ ആധാരമാകുന്നു, ആ മഹാത്മാവു, ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ വിശ്രമിക്കുന്നവൻ, മനുഷ്യനിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ ജനിക്കുമെന്നു പറയൂ.
സ ത്വം പ്രസീദ പരമേശ്വര പാഹി വിശ്വമ് അംശാവതാരകരണൈര് ന മമാസി പുത്രഃ ആബ്രഹ്മപാദപമയം ജഗദ് ഈശ സര്വം ചിത്തേ വിമോഹയസി കിം പരമേശ്വരാത്മന്
അതിനാൽ, പരമേശ്വരാ, ദയചെയ്യണം, ലോകത്തെ രക്ഷിക്കണം. നീ അംശാവതാരങ്ങളിലൂടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, എങ്കിലും നീ എന്റെ മകൻ അല്ല. ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ഒരു പുല്ല് വരെ, എല്ലാരുടെയും മനസ്സും നീ മോഹിപ്പിക്കുന്നു, പരമാത്മാവേ, ഇതെന്തിനാണ് ചെയ്യുന്നത്?
മായാവിമോഹിതദൃശാ തനയോ മമേതി കംസാദ് ഭയം കൃതവതാ തു മയാതിതീവ്രമ് നീതോ ഽസി ഗോകുലമ് അരാതിഭയാകുലസ്യ വൃദ്ധിം ഗതോ ഽസി മമ ചൈവ ഗവാമ് അധീശ
മായയാൽ കണ്ണ് മറഞ്ഞ്, 'ഇവൻ എന്റെ മകനാണ്' എന്നു ഞാൻ കരുതിയിരുന്നു. കംസയെ ഭയന്ന് ഞാൻ അതിയായ വിഷമം അനുഭവിച്ചു. നീ പശുക്കളുടെ നാഥനായ ഗോക്കുലത്തിൽ എത്തി വളർന്നു, ഞാൻ അശക്തനായി അവിടെ തന്നെ നിന്നു.
കര്മാണി രുദ്രമരുദശ്വിശതക്രതൂനാം സാധ്യാനി യാനി ന ഭവന്തി നിരീക്ഷിതാനി ത്വം വിഷ്ണുര് ഈശജഗതാമ് ഉപകാരഹേതോഃ പ്രാപ്തോ ഽസി നഃ പരിഗതഃ പരമോ വിമോഹഃ
രുദ്രനും മരുതുകളും അശ്വിനികളും ഇന്ദ്രനും ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങൾ, നീ ചെയ്യുന്നതുപോലെ സാധ്യമാകുന്നില്ല. ലോകങ്ങളുടെ നാഥനായ വിഷ്ണുവേ, ഞങ്ങളുടെ ഭാവുകത്ക്കായി നീ വന്നിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ അത്യന്തം മോഹത്തിൽ ആകുന്നു.
തൌ സമുത്പന്നവിജ്ഞാനൌ ഭഗവത്കര്മദര്ശനാത് ദേവകീവസുദേവൌ തു ദൃഷ്ട്വാ മായാം പുനര് ഹരിഃ
അപ്പോൾ, ഭഗവാന്റെ കർമ്മങ്ങൾ കണ്ടു, ദേവകിയും വസുദേവനും സത്യജ്ഞാനം നേടി, ഹരിയുടെ ശക്തിയാൽ വീണ്ടും മായയെ കണ്ടു.
മോഹായ യദുചക്രസ്യ വിതതാന സ വൈഷ്ണവീമ് ഉവാച ചാമ്ബ ഭോസ് താത ചിരാദ് ഉത്കണ്ഠിതേന തു
യദുകുലത്തെ മോഹിപ്പിക്കാൻ, അവൻ വൈഷ്ണവമായ മായ പടർത്തി. പിന്നെ പറഞ്ഞു: 'അമ്മേ, അച്ഛാ, നീണ്ട കാത്തിരിപ്പിന് ശേഷം ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു, നിങ്ങൾ എന്നെ ആഗ്രഹിച്ചു കാത്തിരുന്നു.'
ഭവന്തൌ കംസഭീതേന ദൃഷ്ടൌ സംകര്ഷണേന ച കുര്വതാം യാതി യഃ കാലോ മാതാപിത്രോര് അപൂജനമ്
കംസയെ ഭയന്ന് സംകർഷണൻ നിങ്ങളെ കണ്ടിരുന്നു. മാതാപിതാക്കളെ ആദരിക്കാതെ പോകുന്ന സമയമൊന്നും വെറുതെയാണ്.
സ വൃഥാ ക്ലേശകാരീ വൈ സാധൂനാമ് ഉപജായതേ ഗുരുദേവദ്വിജാതീനാം മാതാപിത്രോശ് ച പൂജനമ്
ഗുരുക്കന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും ദ്വിജന്മാരെയും മാതാപിതാക്കളെയും ആദരിക്കാതെ കഴിയുന്ന സമയം സത്പുരുഷന്മാർക്ക് ദു:ഖം മാത്രം നൽകുന്ന, ഫലമില്ലാത്തതാണ്.
കുര്വതഃ സഫലം ജന്മ ദേഹിനസ് താത ജായതേ തത് ക്ഷന്തവ്യമ് ഇദം സര്വമ് അതിക്രമകൃതം പിതഃ കംസവീര്യപ്രതാപാഭ്യാമ് ആവയോഃ പരവശ്യയോഃ
ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവർക്കു ജന്മം ഫലപ്രദമാകും, അച്ഛാ. കംസന്റെ ശക്തിയിലും വീര്യത്തിലും ഞങ്ങൾ അശക്തരായിരുന്നതിനാൽ സംഭവിച്ച എല്ലാ തെറ്റുകളും ക്ഷമിക്കണം.
ഇത്യ് ഉക്ത്വാഥ പ്രണമ്യോഭൌ യദുവൃദ്ധാന് അനുക്രമാത് പാദാനതിഭിഃ സസ്നേഹം ചക്രതുഃ പൌരമാനസമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഇരുവരും യദുകുലവൃദ്ധന്മാരെ ഒരൊരുത്തരായി വണങ്ങി, സ്നേഹപൂർവ്വം പാദപ്രണാമം ചെയ്തു, ജനങ്ങളുടെ മനസ്സു ജയിച്ചു.
കംസപത്ന്യസ് തതഃ കംസം പരിവാര്യ ഹതം ഭുവി വിലേപുര് മാതരശ് ചാസ്യ ശോകദുഃഖപരിപ്ലുതാഃ
അതിനുശേഷം, കംസന്റെ ഭാര്യമാർ അവന്റെ ചിതലശം ചുറ്റി നിലത്ത് കിടന്നു വിലപിച്ചു. അമ്മമാരും ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങി കരഞ്ഞു.
ബഹുപ്രകാരമ് അസ്വസ്ഥാഃ പശ്ചാത്താപാതുരാ ഹരിഃ താഃ സമാശ്വാസയാമ് ആസ സ്വയമ് അസ്രാവിലേക്ഷണഃ
വിവിധവിധം വിഷമിച്ചു, പശ്ചാത്താപത്തിൽ കഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്ന അവരെ, കണ്ണുനീരോടെ ഹരിഃ സ്വയം ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
ഉഗ്രസേനം തതോ ബന്ധാന് മുമോച മധുസൂദനഃ അഭ്യഷിഞ്ചത് തഥൈവൈനം നിജരാജ്യേ ഹതാത്മജമ്
പിന്നീട്, മധുസൂദനൻ ഉഗ്രസേനനെ തടവിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു, മകനെ നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടും അവനെ സ്വന്തം രാജ്യം ഭരിക്കാൻ സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്തു.
രാജ്യേ ഽഭിഷിക്തഃ കൃഷ്ണേന യദുസിംഹഃ സുതസ്യ സഃ ചകാര പ്രേതകാര്യാണി യേ ചാന്യേ തത്ര ഘാതിതാഃ
കൃഷ്ണൻ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്ത ഉഗ്രസേനൻ, തന്റെ മകനും അവിടെ കൊല്ലപ്പെട്ട മറ്റുള്ളവർക്കും പ്രേതകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി.
കൃതോര്ധ്വദൈഹികം ചൈനം സിംഹാസനഗതം ഹരിഃ ഉവാചാജ്ഞാപയ വിഭോ യത് കാര്യമ് അവിശങ്കയാ
പ്രേതകർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയായി, സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നപ്പോൾ ഹരിഃ പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, നിർഭയമായി എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആജ്ഞാപിക്കൂ.'
യയാതിശാപാദ് വംശോ ഽയമ് അരാജ്യാര്ഹോ ഽപി സാംപ്രതമ് മയി ഭൃത്യേ സ്ഥിതേ ദേവാന് ആജ്ഞാപയതു കിം നൃപൈഃ
'യയാതിയുടെ ശാപം മൂലം ഈ വംശം ഇപ്പോൾ രാജ്യം ഭരിക്കാൻ യോഗ്യമല്ല. ഞാൻ ഭൃത്യനായി ഇവിടെ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ ദേവന്മാരെ ആജ്ഞാപിക്കൂ, രാജാക്കന്മാർക്ക് എന്ത് ആവശ്യം?'
ഇത്യ് ഉക്ത്വാ ചോഗ്രസേനം തു വായും പ്രതി ജഗാദ ഹ നൃവാചാ ചൈവ ഭഗവാന് കേശവഃ കാര്യമാനുഷഃ
ഇങ്ങനെ ഉഗ്രസേനനോട് പറഞ്ഞ്, ഭഗവാൻ കേശവൻ വായുവിനോടും മനുഷ്യഭാഷയിൽ ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങൾ അറിയിച്ചു.
ഗച്ഛേന്ദ്രം ബ്രൂഹി വായോ ത്വമ് അലം ഗര്വേണ വാസവ ദീയതാമ് ഉഗ്രസേനായ സുധര്മാ ഭവതാ സഭാ
ഇന്ദ്രനേ, നീ പോയി പറയണം, വായുവേ, നീയും പോകണം. മതിയാകട്ടെ ഈ അഹങ്കാരം, വാസവാ. സുധർമ്മ എന്ന സഭ ഉഗ്രസേനന് നൽകണം.
കൃഷ്ണോ ബ്രവീതി രാജാര്ഹമ് ഏതദ് രത്നമ് അനുത്തമമ് സുധര്മാഖ്യാ സഭാ യുക്തമ് അസ്യാം യദുഭിര് ആസിതുമ്
കൃഷ്ണൻ പറയുന്നു: രാജാവിന് യോജിച്ച ഈ അതുല്യമായ രത്നം, സുധർമ്മ എന്ന സഭ, യദുക്കൾക്ക് അതിൽ ഇരിക്കാൻ യുക്തമാണ്.
ഇത്യ് ഉക്തഃ പവനോ ഗത്വാ സര്വമ് ആഹ ശചീപതിമ് ദദൌ സോ ഽപി സുധര്മാഖ്യാം സഭാം വായോഃ പുരംദരഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, വായു പോയി ശചീപതിക്ക് എല്ലാം പറഞ്ഞു. പിന്നെ പുരന്ദരൻ വായുവിന് സുധർമ്മ എന്ന സഭ നൽകി.
വായുനാ ചാഹൃതാം ദിവ്യാം തേ സഭാം യദുപുംഗവാഃ ബുഭുജുഃ സര്വരത്നാഢ്യാം ഗോവിന്ദഭുജസംശ്രയാഃ
വായു കൊണ്ടുവന്ന ആ ദിവ്യസഭ, എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും സമൃദ്ധമായത്, ഗോവിന്ദന്റെ കൈകളുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ യദുക്കളുടെ പ്രഥമർ ആ സഭയിൽ ആനന്ദിച്ചു.
വിദിതാഖിലവിജ്ഞാനൌ സര്വജ്ഞാനമയാവ് അപി ശിഷ്യാചാര്യക്രമം വീരൌ ഖ്യാപയന്തൌ യദൂത്തമൌ
സകലവിദ്യകളും അറിയുന്ന, സർവ്വജ്ഞതയാൽ നിറഞ്ഞ യദുപ്രമുഖർ, ശിഷ്യാചാര്യ പരമ്പരയെ ലോകത്ത് പ്രസിദ്ധമാക്കി.
തതഃ സാംദീപനിം കാശ്യമ് അവന്തിപുരവാസിനമ് അസ്ത്രാര്ഥം ജഗ്മതുര് വീരൌ ബലദേവജനാര്ദനൌ
അതിനുശേഷം, ബാലരാമനും ജനാർദ്ദനനും ആയ ആ വീരന്മാർ, ആയുധവിദ്യ പഠിക്കാൻ അവന്തി നഗരത്തിൽ താമസിക്കുന്ന കാശ്യനായ സാന്ദീപനിയെ സമീപിച്ചു.
തസ്യ ശിഷ്യത്വമ് അഭ്യേത്യ ഗുരുവൃത്തിപരൌ ഹി തൌ ദര്ശയാം ചക്രതുര് വീരാവ് ആചാരമ് അഖിലേ ജനേ
അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരായി, ആ വീരന്മാർ ഗുരുവിന്റെ സേവനത്തിൽ മുഴുകി, എല്ലാവർക്കും നല്ല ആചാരം കാണിച്ചു.
സരഹസ്യം ധനുര്വേദം സസംഗ്രഹമ് അധീയതാമ് അഹോരാത്രൈശ് ചതുഃഷഷ്ട്യാ തദ് അദ്ഭുതമ് അഭൂദ് ദ്വിജാഃ
അവർ രഹസ്യമായ ധനുര്വേദവും അതിന്റെ സംഗ്രഹവും അറുപത്തിനാലു ദിവസം-രാത്രി പഠിച്ചു; അതൊരു അത്ഭുതം തന്നെയായിരുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.