അഹോ ഗോപീജനസ്യാസ്യ ദര്ശയിത്വാ മഹാനിധിമ് ഉദ്ധൃതാന്യ് അദ്യ നേത്രാണി വിധാത്രാകരുണാത്മനാ
അയ്യോ, ഇന്ന് ഈ ഗോപി സ്ത്രീകളുടെ കണ്ണുകൾ, ആ മഹത്തായ ധനത്തെ കണ്ടശേഷം, കരുണയില്ലാത്ത സ്രഷ്ടാവ് അവരിൽ നിന്ന് എടുത്തുകളഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അനുരാഗേണ ശൈഥില്യമ് അസ്മാസു വ്രജതോ ഹരേഃ ശൈഥില്യമ് ഉപയാന്ത്യ് ആശു കരേഷു വലയാന്യ് അപി
കൃഷ്ണൻ പോകുമ്പോൾ നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിൽ ആഴമായ സ്നേഹത്തിന്റെ കാരണത്താൽ ഒരു ശൂന്യതയുണ്ട്; നമ്മുടെ കൈകളിലെ വളകളും ഉടൻ തന്നെ ഇളകിപ്പോകുന്നു.
അക്രൂരഃ ക്രൂരഹൃദയഃ ശീഘ്രം പ്രേരയതേ ഹയാന് ഏവമ് ആര്താസു യോഷിത്സു ഘൃണാ കസ്യ ന ജായതേ
അകൃൂരൻ ക്രൂരമായ മനസ്സോടെ കുതിരകളെ വേഗത്തിൽ ഓടിപ്പിക്കുന്നു; ഈ സ്ത്രീകൾ ഇങ്ങനെ ദുഃഖത്തിൽ ആകുമ്പോൾ ആര്ക്ക് ദയ തോന്നില്ല?
ഹേ ഹേ കൃഷ്ണ രഥസ്യോച്ചൈശ് ചക്രരേണുര് നിരീക്ഷ്യതാമ് ദൂരീകൃതോ ഹരിര് യേന സോ ഽപി രേണുര് ന ലക്ഷ്യതേ
കൃഷ്ണാ, കൃഷ്ണാ! രഥചക്രങ്ങൾ ഉയർത്തുന്ന പൊടിക്കുമ്ബളത്തെ നോക്കൂ—അത് വഴി ഹരിയെ ദൂരേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയി; ഇപ്പോൾ ആ പൊടിയും കാണാനില്ല.
ഇത്യ് ഏവമ് അതിഹാര്ദേന ഗോപീജനനിരീക്ഷിതഃ തത്യാജ വ്രജഭൂഭാഗം സഹ രാമേണ കേശവഃ
ഇങ്ങനെ അതിയായ വേദനയോടെ ഗോപി സ്ത്രീകൾ നോക്കുമ്പോൾ, രാമനോടൊപ്പം കേശവൻ വ്രജഭൂമിയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
ഗച്ഛന്തോ ജവനാശ്വേന രഥേന യമുനാതടമ് പ്രാപ്താ മധ്യാഹ്നസമയേ രാമാക്രൂരജനാര്ദനാഃ
വേഗത്തിലുള്ള കുതിരകൾ കയറിയ രഥത്തിൽ യാത്രചെയ്ത്, രാമനും അകൃൂരനും ജനാർദ്ദനനും മദ്ധ്യാഹ്ന സമയത്ത് യമുനാതീരത്ത് എത്തി.
അഥാഹ കൃഷ്ണമ് അക്രൂരോ ഭവദ്ഭ്യാം താവദ് ആസ്യതാമ് യാവത് കരോമി കാലിന്ദ്യാമ് ആഹ്നികാര്ഹണമ് അമ്ഭസി
അപ്പോൾ അകൃൂരൻ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ രണ്ടു പേരും ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കുക, ഞാൻ കാലിന്ദി നദിയിൽ എന്റെ ദിവസചടങ്ങുകൾ പൂർത്തിയാക്കട്ടെ.'
തഥേത്യ് ഉക്തേ തതഃ സ്നാതഃ സ്വാചാന്തഃ സ മഹാമതിഃ ദധ്യൌ ബ്രഹ്മ പരം വിപ്രാഃ പ്രവിശ്യ യമുനാജലേ
കൃഷ്ണൻ സമ്മതിച്ചതിനുശേഷം, ആ ജ്ഞാനിയാകുന്ന അകൃൂരൻ കുളിച്ച്, മനസ്സു ശുദ്ധീകരിച്ച്, യമുനാ ജലത്തിൽ കടന്ന് പരമബ്രഹ്മത്തെ ധ്യാനിച്ചു, മഹർഷിമാരേ.
ഫണാസഹസ്രമാലാഢ്യം ബലഭദ്രം ദദര്ശ സഃ കുന്ദാമലാങ്ഗമ് ഉന്നിദ്രപദ്മപത്ത്രായതേക്ഷണമ്
അവിടെ അകൃൂരൻ കണ്ടത്: ആയിരം ഫണികളുള്ള മാലയണിഞ്ഞ ബാലഭദ്രൻ, കുന്ദപുഷ്പം പോലെ വെളുത്ത ശരീരം, വിരിഞ്ഞ താമരയിലപോലെയുള്ള വലിയ കണ്ണുകൾ.
വൃതം വാസുകിഡിമ്ഭൌഘൈര് മഹദ്ഭിഃ പവനാശിഭിഃ സംസ്തൂയമാനമ് ഉദ്ഗന്ധിവനമാലാവിഭൂഷിതമ്
വാസുകി മുതലായ വലിയ പാമ്പുകൾ ചുറ്റി നിന്നു; വായുവിന്റെ ദേവന്മാർ സ്തുതിച്ചു; പുഷ്പവനങ്ങൾ പോലെയുള്ള സുഗന്ധമുള്ള മാലകൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ദധാനമ് അസിതേ വസ്ത്രേ ചാരുരൂപാവതംസകമ് ചാരുകുണ്ഡലിനം മത്തമ് അന്തര്ജലതലേ സ്ഥിതമ്
അവൻ കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച്, മനോഹരമായ മുടിയണിയും കാതിലഭരണങ്ങളും ധരിച്ച്, മദ്യപാനത്തിൽ മയങ്ങി, ജലത്തിനടിയിൽ നില്ക്കുന്നു.
തസ്യോത്സങ്ഗേ ഘനശ്യാമമ് ആതാമ്രായതലോചനമ് ചതുര്ബാഹുമ് ഉദാരാങ്ഗം ചക്രാദ്യായുധഭൂഷണമ്
അവന്റെ മടിയിൽ ഇരിക്കുന്നത്, കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള ശരീരവും താമ്രവർണ്ണമായ താമരക്കണ്ണുകളും നാലു കൈകളും ഉജ്ജ്വലമായ അവയവങ്ങളും ചക്രം മുതലായ ആയുധങ്ങൾ അണിഞ്ഞ കൃഷ്ണനാണ്.
പീതേ വസാനം വസനേ ചിത്രമാല്യവിഭൂഷിതമ് ശക്രചാപതഡിന്മാലാവിചിത്രമ് ഇവ തോയദമ്
അവൻ മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, അത്ഭുതകരമായ പുഷ്പമാലകൾ അണിഞ്ഞു, ഇന്ദ്രധനുസ്സിന്റെ നിറങ്ങൾ പോലെ അലങ്കരിച്ച മഴമേഘംപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
ശ്രീവത്സവക്ഷസം ചാരുകേയൂരമുകുടോജ്ജ്വലമ് ദദര്ശ കൃഷ്ണമ് അക്ലിഷ്ടം പുണ്ഡരീകാവതംസകമ്
അകൃൂരൻ കണ്ടത്: കൃഷ്ണൻ, അകൃത്യമായവൻ, ശ്രീവത്സം നെഞ്ചിൽ, മനോഹരമായ കൈവളകളും മുടിയണിയും, താമരപുഷ്പം തലയിൽ അലങ്കാരമായി.
സനന്ദനാദ്യൈര് മുനിഭിഃ സിദ്ധയോഗൈര് അകല്മഷൈഃ സംചിന്ത്യമാനം മനസാ നാസാഗ്രന്യസ്തലോചനൈഃ
സനന്ദനൻ തുടങ്ങിയ മുനികളും, പാപരഹിതരായ സിദ്ധയോഗികളും, മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച്, മൂക്കിന്റെ അറ്റത്ത് ദൃഷ്ടി നിർത്തി അവനെ ചിന്തിച്ചു.
ബലകൃഷ്ണൌ തദാക്രൂരഃ പ്രത്യഭിജ്ഞായ വിസ്മിതഃ അചിന്തയദ് അഥോ ശീഘ്രം കഥമ് അത്രാഗതാവ് ഇതി
അപ്പോൾ അകൃൂരൻ ബാലരാമനെയും കൃഷ്ണനെയും തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ അത്ഭുതപ്പെട്ടു: ഇവർ ഇങ്ങനെ വേഗത്തിൽ ഇവിടെ എങ്ങനെ എത്തി എന്ന് വിചാരിച്ചു.
വിവക്ഷോഃ സ്തമ്ഭയാമ് ആസ വാചം തസ്യ ജനാര്ദനഃ തതോ നിഷ്ക്രമ്യ സലിലാദ് രഥമ് അഭ്യാഗതഃ പുനഃ
അവൻ സംസാരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ ജനാർദ്ദനൻ അവന്റെ വാക്കുകൾ അടച്ചു; പിന്നെ ജലത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്ന് വീണ്ടും രഥത്തിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചു.
ദദര്ശ തത്ര ചൈവോഭൌ രഥസ്യോപരി സംസ്ഥിതൌ രാമകൃഷ്ണൌ യഥാ പൂര്വം മനുഷ്യവപുഷാന്വിതൌ
അവിടെ അകൃൂരൻ കണ്ടത്: രഥത്തിന്മേൽ, മുമ്പുപോലെ, മനുഷ്യരൂപത്തിൽ രാമനും കൃഷ്ണനും നില്ക്കുന്നു.
നിമഗ്നശ് ച പുനസ് തോയേ ദദൃശേ സ തഥൈവ തൌ സംസ്തൂയമാനൌ ഗന്ധര്വൈര് മുനിസിദ്ധമഹോരഗൈഃ
വീണ്ടും ആ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയപ്പോൾ, അക്രൂരൻ അവരെ അതേപോലെ തന്നെ കണ്ടു. ഗാന്ധർവന്മാരും മുനിമാരും സിദ്ധന്മാരും മഹാനാഗന്മാരും അവരെ സ്തുതിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.
തതോ വിജ്ഞാതസദ്ഭാവഃ സ തു ദാനപതിസ് തദാ തുഷ്ടാവ സര്വവിജ്ഞാനമയമ് അച്യുതമ് ഈശ്വരമ്
അപ്പോൾ അവരുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കി, ആ ദാനപതി സർവ്വവിജ്ഞാനത്തിന്റെ സാരമായ അച്യുതനെ, സർവ്വേശ്വരനെ, സ്തുതിച്ചു.
തന്മാത്രരൂപിണേ ഽചിന്ത്യമഹിമ്നേ പരമാത്മനേ വ്യാപിനേ നൈകരൂപൈകസ്വരൂപായ നമോ നമഃ
സൂക്ഷ്മഭൂതങ്ങളുടെ രൂപമായ, അപ്പമാനമായ മഹത്വമുള്ള, പരമാത്മാവായ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന, അനേകം രൂപങ്ങളുള്ള ഒരേ സ്വഭാവമുള്ളവനേ, വീണ്ടും വീണ്ടും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ശബ്ദരൂപായ തേ ഽചിന്ത്യഹവിര്ഭൂതായ തേ നമഃ നമോ വിജ്ഞാനരൂപായ പരായ പ്രകൃതേഃ പ്രഭോ
ശബ്ദത്തിന്റെ രൂപമായ, അപ്പമാനമായ പ്രകടനമുള്ളവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. വിജ്ഞാനത്തിന്റെ രൂപമായ, പ്രകൃതിയുടെ പരമേശ്വരനായവനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
ഭൂതാത്മാ ചേന്ദ്രിയാത്മാ ച പ്രധാനാത്മാ തഥാ ഭവാന് ആത്മാ ച പരമാത്മാ ച ത്വമ് ഏകഃ പഞ്ചധാ സ്ഥിതഃ
നീ എല്ലാ ജീവികളുടെ ആത്മാവും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ആത്മാവും, പ്രധാനത്തിന്റെ ആത്മാവും, വ്യക്തിയുടെയും പരമാത്മാവും ആകുന്നു. ഈ അഞ്ചു രൂപങ്ങളിലും നീ ഒരുവൻ തന്നെ.
പ്രസീദ സര്വധര്മാത്മന് ക്ഷരാക്ഷര മഹേശ്വര ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാദ്യാഭിഃ കല്പനാഭിര് ഉദീരിതഃ
സർവ്വധർമ്മങ്ങളുടെ ആത്മാവായ, ക്ഷരവും അക്ഷരവുമായ മഹേശ്വരനേ, ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ശിവനും മുതലായവരുടെ ധാരണകളിലൂടെ വിവരണചെയ്യപ്പെടുന്നവനേ, ദയവായി അനുഗ്രഹിക്കണമേ.
അനാഖ്യേയസ്വരൂപാത്മന്ന് അനാഖ്യേയപ്രയോജന അനാഖ്യേയാഭിധാന ത്വാം നതോ ഽസ്മി പരമേശ്വരമ്
വ്യക്തമാക്കാനാവാത്ത രൂപവും ലക്ഷ്യവും പേരും ഉള്ളവനേ, പരമേശ്വരനേ, ഞാൻ നിനക്ക് നമസ്കരിക്കുന്നു.
ന യത്ര നാഥ വിദ്യന്തേ നാമജാത്യാദികല്പനാഃ തദ് ബ്രഹ്മ പരമം നിത്യമ് അവികാരി ഭവാന് അജഃ
നാഥാ, പേര്, വർഗ്ഗം മുതലായ ധാരണകൾ ഇല്ലാത്തിടത്ത്, അതാണ് പരമവും ശാശ്വതവും മാറ്റമില്ലാത്ത ബ്രഹ്മം. നീ അജൻ ആകുന്നു.
ന കല്പനാമ് ഋതേ ഽര്ഥസ്യ സര്വസ്യാധിഗമോ യതഃ തതഃ കൃഷ്ണാച്യുതാനന്ത വിഷ്ണുസംജ്ഞാഭിര് ഈഡ്യസേ
എല്ലാ കാര്യങ്ങളുടെയും ഗ്രഹണം ധാരണകളിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടു കൃഷ്ണ, അച്യുത, അനന്താ, വിഷ്ണു എന്ന പേരുകൾകൊണ്ടു നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു.
സര്വാത്മംസ് ത്വമ് അജ വികല്പനാഭിര് ഏതൈര് ദേവാസ് ത്വം ജഗദ് അഖിലം ത്വമ് ഏവ വിശ്വമ് വിശ്വാത്മംസ് ത്വമ് അതിവികാരഭേദഹീനഃ സര്വസ്മിന് നഹി ഭവതോ ഽസ്തി കിംചിദ് അന്യത്
സർവ്വജീവികളുടെ ആത്മാവായ അജൻ, ഈ ധാരണകളിലൂടെ നീ ദേവന്മാരാകുന്നു. നീയാണു മുഴുവൻ ലോകവും, വിശ്വത്തിന്റെ ആത്മാവും, മാറ്റമോ വ്യത്യാസമോ ഇല്ലാത്തവനും. നിന്നിൽ മറ്റൊന്നും ഇല്ല.
ത്വം ബ്രഹ്മാ പശുപതിര് അര്യമാ വിധാതാ ത്വം ധാതാ ത്രിദശപതിഃ സമീരണോ ഽഗ്നിഃ തോയേശോ ധനപതിര് അന്തകസ് ത്വമ് ഏകോ ഭിന്നാത്മാ ജഗദ് അപി പാസി ശക്തിഭേദൈഃ
നീ ബ്രഹ്മാവും പശുപതിയും അര്യാമനും സൃഷ്ടാവും സംരക്ഷകനും ദേവന്മാരുടെ അധിപനും വായുവും അഗ്നിയും ജലങ്ങളുടെ ഇശ്വരനും ധനപതിയും യമനും ആകുന്നു. നീ ഒരുവൻ തന്നെ, എന്നാൽ വിവിധ ശക്തികളാൽ ലോകത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
വിശ്വം ഭവാന് സൃജതി ഹന്തി ഗഭസ്തിരൂപോ വിശ്വം ച തേ ഗുണമയോ ഽയമ് അജ പ്രപഞ്ചഃ രൂപം പരം സദിതിവാചകമ് അക്ഷരം യജ് ജ്ഞാനാത്മനേ സദസതേ പ്രണതോ ഽസ്മി തസ്മൈ
ലോകം സൃഷ്ടിക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനേ, കിരണങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നവനേ, ഈ ഗുണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ലോകം നിന്റെ അജൻ രൂപമാണ്. 'സത്' എന്ന പേരിൽ വിളിക്കപ്പെടുന്ന, വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ആത്മാവായ, സതാസതുകളുടെ അതിയായ ആ പരമരൂപത്തിന് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.