ഗ്രാമ്യോ ഹരിര് അയം താസാം വിലാസനിഗഡൈര് യതഃ ഭവതീനാം പുനഃ പാര്ശ്വം കയാ യുക്ത്യാ സമേഷ്യതി
നഗരസ്ത്രികളുടെ വിനോദങ്ങളുടെ ബന്ധനത്തിൽ ഈ ഗ്രാമഹരി കുടുങ്ങും; പിന്നെ അവൻ എങ്ങനെയാണ് വീണ്ടും നിങ്ങൾക്കൊപ്പം വരിക?
ഏഷോ ഹി രഥമ് ആരുഹ്യ മഥുരാം യാതി കേശവഃ അക്രൂരക്രൂരകേണാപി ഹതാശേന പ്രതാരിതഃ
ഇവിടെ കേശവൻ രഥത്തിൽ കയറി മഥുരയിലേക്ക് പോകുന്നു; ആകൃരൻ എന്ന ക്രൂരൻ അവനെ വഞ്ചിച്ചു കൊണ്ടുപോകുന്നു.
കിം ന വേത്തി നൃശംസോ ഽയമ് അനുരാഗപരം ജനമ് യേനേമമ് അക്ഷരാഹ്ലാദം നയത്യ് അന്യത്ര നോ ഹരിമ്
ഇവൻ എങ്ങനെയാണ് നമ്മുടെ അനുരാഗം അറിയാത്തത്? എപ്പോഴും സന്തോഷം നൽകുന്ന ഹരിയെ നമ്മെ വിട്ട് എവിടെയോ കൊണ്ടുപോകുന്നതെന്തിന്?
ഏഷ രാമേണ സഹിതഃ പ്രയാത്യ് അത്യന്തനിര്ഘൃണഃ രഥമ് ആരുഹ്യ ഗോവിന്ദസ് ത്വര്യതാമ് അസ്യ വാരണേ
രാമനോടൊപ്പം, ഈ നിർദയൻ രഥത്തിൽ കയറി പുറപ്പെടുന്നു; ഗോവിന്ദനെ തടയാൻ നമുക്ക് വേഗം പോകാം.
ഗുരൂണാമ് അഗ്രതോ വക്തും കിം ബ്രവീഷി ന നഃ ക്ഷമമ് ഗുരവഃ കിം കരിഷ്യന്തി ദഗ്ധാനാം വിരഹാഗ്നിനാ
മൂപ്പന്മാരുടെ മുമ്പിൽ സംസാരിക്കണമെന്ന് പറയുന്നത് എന്തിന്? അതു ഞങ്ങൾക്ക് യോജിക്കുന്നതല്ല. വേർപാടിന്റെ തീയിൽ കത്തുന്നവർക്കു മൂപ്പന്മാർ എന്തു ചെയ്യും?
നന്ദഗോപമുഖാ ഗോപാ ഗന്തുമ് ഏതേ സമുദ്യതാഃ നോദ്യമം കുരുതേ കശ്ചിദ് ഗോവിന്ദവിനിവര്തനേ
നന്ദഗോപനെ മുന്നിൽ നിർത്തി എല്ലാ ഗോപ്പന്മാരും പോകാൻ തയ്യാറാണ്; പക്ഷേ, ഗോവിന്ദനെ തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ ആരും ശ്രമിക്കുന്നില്ല.
സുപ്രഭാതാദ്യ രജനീ മഥുരാവാസിയോഷിതാമ് യാസാമ് അച്യുതവക്ത്രാബ്ജേ യാതി നേത്രാലിഭോഗ്യതാമ്
ഇന്ന് മഥുരയിലെ സ്ത്രീകൾക്കു നല്ലൊരു പ്രഭാതമാണ്; അച്യുതന്റെ കമലമുഖം അവരുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ആസ്വാദ്യമായിരിക്കും.
ധന്യാസ് തേ പഥി യേ കൃഷ്ണമ് ഇതോ യാന്തമ് അവാരിതാഃ ഉദ്വഹിഷ്യന്തി പശ്യന്തഃ സ്വദേഹം പുലകാഞ്ചിതമ്
കൃഷ്ണനെ വഴിയിൽ തടസ്സമില്ലാതെ കാണാൻ കഴിയുന്നവർ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്; അവരെ കണ്ടപ്പോൾ അവരുടെ ശരീരം ആനന്ദത്തിൽ പുളകിതമാകും.
മഥുരാനഗരീപൌരനയനാനാം മഹോത്സവഃ ഗോവിന്ദവദനാലോകാദ് അതീവാദ്യ ഭവിഷ്യതി
മഥുരാ നഗരവാസികളുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ഇന്ന് വലിയോരു ഉത്സവമാണ്; അവർ ഗോവിന്ദന്റെ മുഖം കാണാൻ പോകുന്നു.
കോ നു സ്വപ്നഃ സഭാഗ്യാഭിര് ദൃഷ്ടസ് താഭിര് അധോക്ഷജമ് വിസ്താരികാന്തനയനാ യാ ദ്രക്ഷ്യന്ത്യ് അനിവാരിതമ്
എന്തൊരു സ്വപ്നമാണിത്, ഭാഗ്യവതികളായ സ്ത്രീകൾ കണ്ടത്? അവരുടെ വിശാലമായ കണ്ണുകൾക്ക് അദ്ധോക്ഷജനെ തടസ്സമില്ലാതെ കാണാൻ സാധിക്കും.
അഹോ ഗോപീജനസ്യാസ്യ ദര്ശയിത്വാ മഹാനിധിമ് ഉദ്ധൃതാന്യ് അദ്യ നേത്രാണി വിധാത്രാകരുണാത്മനാ
അയ്യോ, ഇന്ന് ഈ ഗോപി സ്ത്രീകളുടെ കണ്ണുകൾ, ആ മഹത്തായ ധനത്തെ കണ്ടശേഷം, കരുണയില്ലാത്ത സ്രഷ്ടാവ് അവരിൽ നിന്ന് എടുത്തുകളഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അനുരാഗേണ ശൈഥില്യമ് അസ്മാസു വ്രജതോ ഹരേഃ ശൈഥില്യമ് ഉപയാന്ത്യ് ആശു കരേഷു വലയാന്യ് അപി
കൃഷ്ണൻ പോകുമ്പോൾ നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിൽ ആഴമായ സ്നേഹത്തിന്റെ കാരണത്താൽ ഒരു ശൂന്യതയുണ്ട്; നമ്മുടെ കൈകളിലെ വളകളും ഉടൻ തന്നെ ഇളകിപ്പോകുന്നു.
അക്രൂരഃ ക്രൂരഹൃദയഃ ശീഘ്രം പ്രേരയതേ ഹയാന് ഏവമ് ആര്താസു യോഷിത്സു ഘൃണാ കസ്യ ന ജായതേ
അകൃൂരൻ ക്രൂരമായ മനസ്സോടെ കുതിരകളെ വേഗത്തിൽ ഓടിപ്പിക്കുന്നു; ഈ സ്ത്രീകൾ ഇങ്ങനെ ദുഃഖത്തിൽ ആകുമ്പോൾ ആര്ക്ക് ദയ തോന്നില്ല?
ഹേ ഹേ കൃഷ്ണ രഥസ്യോച്ചൈശ് ചക്രരേണുര് നിരീക്ഷ്യതാമ് ദൂരീകൃതോ ഹരിര് യേന സോ ഽപി രേണുര് ന ലക്ഷ്യതേ
കൃഷ്ണാ, കൃഷ്ണാ! രഥചക്രങ്ങൾ ഉയർത്തുന്ന പൊടിക്കുമ്ബളത്തെ നോക്കൂ—അത് വഴി ഹരിയെ ദൂരേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയി; ഇപ്പോൾ ആ പൊടിയും കാണാനില്ല.
ഇത്യ് ഏവമ് അതിഹാര്ദേന ഗോപീജനനിരീക്ഷിതഃ തത്യാജ വ്രജഭൂഭാഗം സഹ രാമേണ കേശവഃ
ഇങ്ങനെ അതിയായ വേദനയോടെ ഗോപി സ്ത്രീകൾ നോക്കുമ്പോൾ, രാമനോടൊപ്പം കേശവൻ വ്രജഭൂമിയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
ഗച്ഛന്തോ ജവനാശ്വേന രഥേന യമുനാതടമ് പ്രാപ്താ മധ്യാഹ്നസമയേ രാമാക്രൂരജനാര്ദനാഃ
വേഗത്തിലുള്ള കുതിരകൾ കയറിയ രഥത്തിൽ യാത്രചെയ്ത്, രാമനും അകൃൂരനും ജനാർദ്ദനനും മദ്ധ്യാഹ്ന സമയത്ത് യമുനാതീരത്ത് എത്തി.
അഥാഹ കൃഷ്ണമ് അക്രൂരോ ഭവദ്ഭ്യാം താവദ് ആസ്യതാമ് യാവത് കരോമി കാലിന്ദ്യാമ് ആഹ്നികാര്ഹണമ് അമ്ഭസി
അപ്പോൾ അകൃൂരൻ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ രണ്ടു പേരും ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കുക, ഞാൻ കാലിന്ദി നദിയിൽ എന്റെ ദിവസചടങ്ങുകൾ പൂർത്തിയാക്കട്ടെ.'
തഥേത്യ് ഉക്തേ തതഃ സ്നാതഃ സ്വാചാന്തഃ സ മഹാമതിഃ ദധ്യൌ ബ്രഹ്മ പരം വിപ്രാഃ പ്രവിശ്യ യമുനാജലേ
കൃഷ്ണൻ സമ്മതിച്ചതിനുശേഷം, ആ ജ്ഞാനിയാകുന്ന അകൃൂരൻ കുളിച്ച്, മനസ്സു ശുദ്ധീകരിച്ച്, യമുനാ ജലത്തിൽ കടന്ന് പരമബ്രഹ്മത്തെ ധ്യാനിച്ചു, മഹർഷിമാരേ.
ഫണാസഹസ്രമാലാഢ്യം ബലഭദ്രം ദദര്ശ സഃ കുന്ദാമലാങ്ഗമ് ഉന്നിദ്രപദ്മപത്ത്രായതേക്ഷണമ്
അവിടെ അകൃൂരൻ കണ്ടത്: ആയിരം ഫണികളുള്ള മാലയണിഞ്ഞ ബാലഭദ്രൻ, കുന്ദപുഷ്പം പോലെ വെളുത്ത ശരീരം, വിരിഞ്ഞ താമരയിലപോലെയുള്ള വലിയ കണ്ണുകൾ.
വൃതം വാസുകിഡിമ്ഭൌഘൈര് മഹദ്ഭിഃ പവനാശിഭിഃ സംസ്തൂയമാനമ് ഉദ്ഗന്ധിവനമാലാവിഭൂഷിതമ്
വാസുകി മുതലായ വലിയ പാമ്പുകൾ ചുറ്റി നിന്നു; വായുവിന്റെ ദേവന്മാർ സ്തുതിച്ചു; പുഷ്പവനങ്ങൾ പോലെയുള്ള സുഗന്ധമുള്ള മാലകൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ദധാനമ് അസിതേ വസ്ത്രേ ചാരുരൂപാവതംസകമ് ചാരുകുണ്ഡലിനം മത്തമ് അന്തര്ജലതലേ സ്ഥിതമ്
അവൻ കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച്, മനോഹരമായ മുടിയണിയും കാതിലഭരണങ്ങളും ധരിച്ച്, മദ്യപാനത്തിൽ മയങ്ങി, ജലത്തിനടിയിൽ നില്ക്കുന്നു.
തസ്യോത്സങ്ഗേ ഘനശ്യാമമ് ആതാമ്രായതലോചനമ് ചതുര്ബാഹുമ് ഉദാരാങ്ഗം ചക്രാദ്യായുധഭൂഷണമ്
അവന്റെ മടിയിൽ ഇരിക്കുന്നത്, കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള ശരീരവും താമ്രവർണ്ണമായ താമരക്കണ്ണുകളും നാലു കൈകളും ഉജ്ജ്വലമായ അവയവങ്ങളും ചക്രം മുതലായ ആയുധങ്ങൾ അണിഞ്ഞ കൃഷ്ണനാണ്.
പീതേ വസാനം വസനേ ചിത്രമാല്യവിഭൂഷിതമ് ശക്രചാപതഡിന്മാലാവിചിത്രമ് ഇവ തോയദമ്
അവൻ മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, അത്ഭുതകരമായ പുഷ്പമാലകൾ അണിഞ്ഞു, ഇന്ദ്രധനുസ്സിന്റെ നിറങ്ങൾ പോലെ അലങ്കരിച്ച മഴമേഘംപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
ശ്രീവത്സവക്ഷസം ചാരുകേയൂരമുകുടോജ്ജ്വലമ് ദദര്ശ കൃഷ്ണമ് അക്ലിഷ്ടം പുണ്ഡരീകാവതംസകമ്
അകൃൂരൻ കണ്ടത്: കൃഷ്ണൻ, അകൃത്യമായവൻ, ശ്രീവത്സം നെഞ്ചിൽ, മനോഹരമായ കൈവളകളും മുടിയണിയും, താമരപുഷ്പം തലയിൽ അലങ്കാരമായി.
സനന്ദനാദ്യൈര് മുനിഭിഃ സിദ്ധയോഗൈര് അകല്മഷൈഃ സംചിന്ത്യമാനം മനസാ നാസാഗ്രന്യസ്തലോചനൈഃ
സനന്ദനൻ തുടങ്ങിയ മുനികളും, പാപരഹിതരായ സിദ്ധയോഗികളും, മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച്, മൂക്കിന്റെ അറ്റത്ത് ദൃഷ്ടി നിർത്തി അവനെ ചിന്തിച്ചു.
ബലകൃഷ്ണൌ തദാക്രൂരഃ പ്രത്യഭിജ്ഞായ വിസ്മിതഃ അചിന്തയദ് അഥോ ശീഘ്രം കഥമ് അത്രാഗതാവ് ഇതി
അപ്പോൾ അകൃൂരൻ ബാലരാമനെയും കൃഷ്ണനെയും തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ അത്ഭുതപ്പെട്ടു: ഇവർ ഇങ്ങനെ വേഗത്തിൽ ഇവിടെ എങ്ങനെ എത്തി എന്ന് വിചാരിച്ചു.
വിവക്ഷോഃ സ്തമ്ഭയാമ് ആസ വാചം തസ്യ ജനാര്ദനഃ തതോ നിഷ്ക്രമ്യ സലിലാദ് രഥമ് അഭ്യാഗതഃ പുനഃ
അവൻ സംസാരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ ജനാർദ്ദനൻ അവന്റെ വാക്കുകൾ അടച്ചു; പിന്നെ ജലത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്ന് വീണ്ടും രഥത്തിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചു.
ദദര്ശ തത്ര ചൈവോഭൌ രഥസ്യോപരി സംസ്ഥിതൌ രാമകൃഷ്ണൌ യഥാ പൂര്വം മനുഷ്യവപുഷാന്വിതൌ
അവിടെ അകൃൂരൻ കണ്ടത്: രഥത്തിന്മേൽ, മുമ്പുപോലെ, മനുഷ്യരൂപത്തിൽ രാമനും കൃഷ്ണനും നില്ക്കുന്നു.
നിമഗ്നശ് ച പുനസ് തോയേ ദദൃശേ സ തഥൈവ തൌ സംസ്തൂയമാനൌ ഗന്ധര്വൈര് മുനിസിദ്ധമഹോരഗൈഃ
വീണ്ടും ആ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയപ്പോൾ, അക്രൂരൻ അവരെ അതേപോലെ തന്നെ കണ്ടു. ഗാന്ധർവന്മാരും മുനിമാരും സിദ്ധന്മാരും മഹാനാഗന്മാരും അവരെ സ്തുതിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.
തതോ വിജ്ഞാതസദ്ഭാവഃ സ തു ദാനപതിസ് തദാ തുഷ്ടാവ സര്വവിജ്ഞാനമയമ് അച്യുതമ് ഈശ്വരമ്
അപ്പോൾ അവരുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കി, ആ ദാനപതി സർവ്വവിജ്ഞാനത്തിന്റെ സാരമായ അച്യുതനെ, സർവ്വേശ്വരനെ, സ്തുതിച്ചു.