യജതാം നൈമിഷേയാണാം സത്ത്രേ ദ്വാദശവാര്ഷികേ ആജഗ്മുസ് തത്ര മുനയസ് തഥാന്യേ ഽപി ദ്വിജാതയഃ
നൈമിഷവാസികളുടെ പന്ത്രണ്ട് വർഷം നീണ്ട സത്രയാഗത്തിൽ, മഹർഷിമാരും മറ്റു ദ്വിജന്മാരും അവിടെ കൂടിച്ചേർന്നു.
താന് ആഗതാന് ദ്വിജാംസ് തേ തു പൂജാം ചക്രുര് യഥോചിതാമ് തേഷു തത്രോപവിഷ്ടേഷു ഋത്വിഗ്ഭിഃ സഹിതേഷു ച
അവിടെ എത്തിയ ദ്വിജന്മാരെ യഥോചിതമായി ആദരിക്കുകയും, അവർ യാഗികന്മാരോടൊപ്പം ഇരിക്കുമ്പോൾ അവരെ ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു.
തത്രാജഗാമ സൂതസ് തു മതിമാംല് ലോമഹര്ഷണഃ തം ദൃഷ്ട്വാ തേ മുനിവരാഃ പൂജാം ചക്രുര് മുദാന്വിതാഃ
അപ്പോൾ ബുദ്ധിമാൻ സുതനായ ലോമഹർഷണൻ അവിടെ എത്തി; അദ്ദേഹത്തെ കണ്ട മഹർഷിമാർ സന്തോഷത്തോടെ ആദരിച്ചു.
സോ ഽപി താന് പ്രതിപൂജ്യൈവ സംവിവേശ വരാസനേ കഥാം ചക്രുസ് തദാന്യോന്യം സൂതേന സഹിതാ ദ്വിജാഃ
അവരെ ആദരിച്ച ശേഷം അദ്ദേഹം പ്രധാനാസനത്തിൽ ഇരുന്നു; പിന്നെ ദ്വിജന്മാർ സുതനോടൊപ്പം പരസ്പരം സംവാദം തുടങ്ങി.
കഥാന്തേ വ്യാസശിഷ്യം തേ പപ്രച്ഛുഃ സംശയം മുദാ ഋത്വിഗ്ഭിഃ സഹിതാഃ സര്വേ സദസ്യൈഃ സഹ ദീക്ഷിതാഃ
സംവാദം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, യാഗികന്മാരും സദസ്യരുമായ എല്ലാ ദീക്ഷിതരും സന്തോഷത്തോടെ വ്യാസശിഷ്യനോടു സംശയങ്ങൾ ചോദിച്ചു.
പുരാണാഗമശാസ്ത്രാണി സേതിഹാസാനി സത്തമ ജാനാസി ദേവദൈത്യാനാം ചരിതം ജന്മ കര്മ ച
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, നീ പുരാണങ്ങൾ, ആഗമങ്ങൾ, ശാസ്ത്രങ്ങൾ, ഇതിഹാസങ്ങൾ, ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ജന്മവും പ്രവർത്തികളും എല്ലാം അറിയുന്നു.
ന തേ ഽസ്ത്യ് അവിദിതം കിംചിദ് വേദേ ശാസ്ത്രേ ച ഭാരതേ പുരാണേ മോക്ഷശാസ്ത്രേ ച സര്വജ്ഞോ ഽസി മഹാമതേ
വേദങ്ങളിലും ശാസ്ത്രങ്ങളിലും ഭാരതത്തിൽ, പുരാണങ്ങളിലും മോക്ഷശാസ്ത്രങ്ങളിലും നിന്നു നിന്നു ഒറ്റയും അറിയാത്തത് ഒന്നുമില്ല; മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, നീ സകലവും അറിയുന്നവനാണ്.
യഥാപൂര്വമ് ഇദം സര്വമ് ഉത്പന്നം സചരാചരമ് സസുരാസുരഗന്ധര്വം സയക്ഷോരഗരാക്ഷസമ്
മുന്പുപോലെ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും യക്ഷന്മാരും പാമ്പുകളും രാക്ഷസന്മാരും ഉൾപ്പെടെ ചലനമുള്ളതും ചലനമില്ലാത്തതുമായ ഈ സകലവും എങ്ങനെയാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്?
ശ്രോതുമ് ഇച്ഛാമഹേ സൂത ബ്രൂഹി സര്വം യഥാ ജഗത് ബഭൂവ ഭൂയശ് ച യഥാ മഹാഭാഗ ഭവിഷ്യതി
സൂതാ, ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ ലോകം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി, പിന്നെയും എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുമെന്ന് ദയവായി മുഴുവൻ പറഞ്ഞുതരേണം.
യതശ് ചൈവ ജഗത് സൂത യതശ് ചൈവ ചരാചരമ് ലീനമ് ആസീത് തഥാ യത്ര ലയമ് ഏഷ്യതി യത്ര ച
സൂതാ, ഈ ലോകം എവിടുനിന്നാണ് ഉദിച്ചത്? ചലിച്ചും അചലിച്ചും ഉള്ളതൊക്കെയും എവിടെയാണ് ലയിച്ചുപോയത്? അങ്ങനെ തന്നെ, എല്ലാം എവിടെയാണ് ലയിക്കപ്പെടുന്നത്?
അവികാരായ ശുദ്ധായ നിത്യായ പരമാത്മനേ സദൈകരൂപരൂപായ വിഷ്ണവേ സര്വജിഷ്ണവേ
മാറാത്തതും, ശുദ്ധവും, ശാശ്വതവുമായ പരമാത്മാവായ, എപ്പോഴും ഒരേ രൂപത്തിലുള്ള, സർവ്വവിജയിയായ വിഷ്ണുവിനെ ഞങ്ങൾ സ്തുതിക്കുന്നു.
നമോ ഹിരണ്യഗര്ഭായ ഹരയേ ശങ്കരായ ച വാസുദേവായ താരായ സര്ഗസ്ഥിത്യന്തകര്മണേ
ഹിരണ്യഗർഭനേ, ഹരിയേ, ശങ്കരനേ, വാസുദേവനേ, രക്ഷകനേ, സൃഷ്ടി-സ്ഥിതി-ലയം ചെയ്യുന്നവനേ, നമസ്കാരം.
ഏകാനേകസ്വരൂപായ സ്ഥൂലസൂക്ഷ്മാത്മനേ നമഃ അവ്യക്തവ്യക്തഭൂതായ വിഷ്ണവേ മുക്തിഹേതവേ
ഏകവും അനേകവും ആയ രൂപങ്ങൾ ഉള്ളവനേ, സ്ഥൂലവും സൂക്ഷ്മവുമായ സ്വഭാവമുള്ളവനേ, പ്രകടവും അപ്രകടവുമായ, മോക്ഷത്തിന് കാരണമായ വിഷ്ണുവിനെ നമസ്കാരം.
സര്ഗസ്ഥിതിവിനാശായ ജഗതോ യോ ഽജരാമരഃ മൂലഭൂതോ നമസ് തസ്മൈ വിഷ്ണവേ പരമാത്മനേ
ലോകത്തിന്റെ സൃഷ്ടി, നില, ലയം എന്നിവയുടെ അജരവും അമരവുമായ മൂലമായ പരമാത്മാവായ വിഷ്ണുവിനെ ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ആധാരഭൂതം വിശ്വസ്യാപ്യ് അണീയാംസമ് അണീയസാമ് പ്രണമ്യ സര്വഭൂതസ്ഥമ് അച്യുതം പുരുഷോത്തമമ്
ലോകത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായ, ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ, എല്ലാ ജീവികളിലും നിലകൊള്ളുന്ന, അച്യുതനായ പരമപുരുഷനോട് ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ജ്ഞാനസ്വരൂപമ് അത്യന്തം നിര്മലം പരമാര്ഥതഃ തമ് ഏവാര്ഥസ്വരൂപേണ ഭ്രാന്തിദര്ശനതഃ സ്ഥിതമ്
ജ്ഞാനത്തിന്റെ സ്വരൂപമായ, പരമാർത്ഥത്തിൽ പൂർണ്ണമായും നിർമ്മലമായത്, അതേ സത്യസ്വഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, പക്ഷേ ഭ്രമയാൽ വ്യത്യസ്തമായി കാണപ്പെടുന്നു.
വിഷ്ണും ഗ്രസിഷ്ണും വിശ്വസ്യ സ്ഥിതൌ സര്ഗേ തഥാ പ്രഭുമ് സര്വജ്ഞം ജഗതാമ് ഈശമ് അജമ് അക്ഷയമ് അവ്യയമ്
ലോകം ലയിക്കുമ്പോൾ അതിനെ ഗ്രസിക്കുന്നവനും, നിലനിൽപ്പിലും സൃഷ്ടിയിലും പ്രഭുവുമായ, എല്ലാം അറിയുന്നവനും, ലോകങ്ങളുടെ അധിപനുമായ, ജനനമില്ലാത്ത, അക്ഷയമായ, മാറ്റമില്ലാത്ത വിഷ്ണുവാണ്.
ആദ്യം സുസൂക്ഷ്മം വിശ്വേശം ബ്രഹ്മാദീന് പ്രണിപത്യ ച ഇതിഹാസപുരാണജ്ഞം വേദവേദാങ്ഗപാരഗമ്
ആദ്യവും ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മവുമായ, ലോകത്തിന്റെ ഇശ്വരനായ, ബ്രഹ്മാദിമാരെ നമസ്കരിച്ച, ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും അറിയുന്ന, വേദങ്ങളും അതിന്റെ ശാഖകളും പഠിച്ചവനാണ്.
സര്വശാസ്ത്രാര്ഥതത്ത്വജ്ഞം പരാശരസുതം പ്രഭുമ് ഗുരും പ്രണമ്യ വക്ഷ്യാമി പുരാണം വേദസംമിതമ്
സർവ്വശാസ്ത്രങ്ങളുടെ അർത്ഥവും സത്യവും അറിയുന്ന, പരാശരന്റെ പുത്രനായ ഗുരുവിനെ നമസ്കരിച്ച്, ഞാൻ വേദസമ്മതമായ പുരാണം പറയുന്നു.
കഥയാമി യഥാ പൂര്വം ദക്ഷാദ്യൈര് മുനിസത്തമൈഃ പൃഷ്ടഃ പ്രോവാച ഭഗവാന് അബ്ജയോനിഃ പിതാമഹഃ
പണ്ടു ദക്ഷനും മറ്റു മഹർഷികളും ചോദിച്ചപ്പോൾ, കമലത്തിൽ ജനിച്ച പിതാമഹൻ പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ ഈ കഥ പറയാം.
ശൃണുധ്വം സംപ്രവക്ഷ്യാമി കഥാം പാപപ്രണാശിനീമ് കഥ്യമാനാം മയാ ചിത്രാം ബഹ്വര്ഥാം ശ്രുതിവിസ്തരാമ്
കേൾക്കൂ, പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന, അത്ഭുതകരമായ, ധാരാളം അർത്ഥങ്ങൾ ഉള്ള, ശ്രുതികളാൽ സമൃദ്ധമായ ഈ കഥ ഞാൻ വിശദമായി പറയുന്നു.
യസ് ത്വ് ഇമാം ധാരയേന് നിത്യം ശൃണുയാദ് വാപ്യ് അഭീക്ഷ്ണശഃ സ്വവംശധാരണം കൃത്വാ സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ
ആൾ എപ്പോഴും ഇതിനെ ധാരണം ചെയ്താലോ, ആവർത്തിച്ച് കേട്ടാലോ, തന്റെ വംശം നിലനിർത്തിയാൽ, സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ മഹത്വം നേടും.
അവ്യക്തം കാരണം യത് തന് നിത്യം സദസദാത്മകമ് പ്രധാനം പുരുഷസ് തസ്മാന് നിര്മമേ വിശ്വമ് ഈശ്വരഃ
അപ്രത്യക്ഷമായ കാരണമാണ് ശാശ്വതവും സത്തും അസത്തും ഉള്ളത്. അതിൽ നിന്നാണ് പ്രധാനം, പുരുഷൻ, ഈശ്വരൻ ലോകം സൃഷ്ടിച്ചത്.
തം ബുധ്യധ്വം മുനിശ്രേഷ്ഠാ ബ്രഹ്മാണമ് അമിതൌജസമ് സ്രഷ്ടാരം സര്വഭൂതാനാം നാരായണപരായണമ്
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അതിയായ തേജസ്സുള്ള, എല്ലാ ജീവികളുടെയും സ്രഷ്ടാവായ, നാരായണഭക്തനായ ബ്രഹ്മാവിനെ മനസ്സിലാക്കണം.
അഹംകാരസ് തു മഹതസ് തസ്മാദ് ഭൂതാനി ജജ്ഞിരേ ഭൂതഭേദാശ് ച ഭൂതേഭ്യ ഇതി സര്ഗഃ സനാതനഃ
മഹത്തിൽ നിന്ന് അഹംഭാവം ഉണ്ടാകുന്നു, അതിൽ നിന്ന് ഭൂതങ്ങൾ ജനിക്കുന്നു. ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്ന് വിവിധ ജീവികൾ ഉരുത്തിരിയുന്നു — ഇതാണ് ശാശ്വതസൃഷ്ടി.
വിസ്തരാവയവം ചൈവ യഥാപ്രജ്ഞം യഥാശ്രുതി കീര്ത്യമാനം ശൃണുധ്വം വഃ സര്വേഷാം കീര്തിവര്ധനമ്
വിശദമായ ഭാഗങ്ങളോടുകൂടിയ ഈ കഥ, നിങ്ങളുടെ എല്ലാവരുടെയും മഹത്വം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതാണെന്ന്, യഥാശക്തിയും യഥാശ്രുതിയും ഞാൻ പറയുന്നു, കേൾക്കൂ.
കീര്തിതം സ്ഥിരകീര്തീനാം സര്വേഷാം പുണ്യവര്ധനമ് തതഃ സ്വയംഭൂര് ഭഗവാന് സിസൃക്ഷുര് വിവിധാഃ പ്രജാഃ
സ്ഥിരമായ കീർത്തിയുള്ളവരുടെ പുണ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതായിത് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം സ്വയം ജനിച്ച ഭഗവാൻ, വിവിധ ജീവികളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
അപ ഏവ സസര്ജാദൌ താസു വീര്യമ് അഥാസൃജത് ആപോ നാരാ ഇതി പ്രോക്താ ആപോ വൈ നരസൂനവഃ
ആദിയിൽ അവൻ വെള്ളം സൃഷ്ടിച്ചു; അതിൽ തന്റെ വിത്ത് വച്ചു. ആ വെള്ളം 'നാരാ' എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; വെള്ളം നരന്റെ പുത്രന്മാരാണെന്നു പറയുന്നു.
അയനം തസ്യ താഃ പൂര്വം തേന നാരായണഃ സ്മൃതഃ ഹിരണ്യവര്ണമ് അഭവത് തദ് അണ്ഡമ് ഉദകേശയമ്
ആ വെള്ളം അവന്റെ ആദ്യാവാസമായിരുന്നു; അതുകൊണ്ടു അവനെ നാരായണൻ എന്നു ഓർക്കുന്നു. പൊന്നുപോലെയുള്ള ഒരു അണ്ടം വെള്ളത്തിൽ ഒഴുകി ഉണ്ടായി.
തത്ര ജജ്ഞേ സ്വയം ബ്രഹ്മാ സ്വയംഭൂര് ഇതി നഃ ശ്രുതമ് ഹിരണ്യവര്ണോ ഭഗവാന് ഉഷിത്വാ പരിവത്സരമ്
ആ അണ്ടത്തിനുള്ളിൽ സ്വയം ബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചു; അവനെ സ്വയംഭൂ എന്നു കേട്ടിരിക്കുന്നു. പൊന്നുപോലുള്ള ഭഗവാൻ അവിടെ ഒരു സംവത്സരം മുഴുവൻ താമസിച്ചു.