മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവരേ, പുരുവിന്റെ മഹത്തായ വംശാവലി ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് ആരംഭത്തിൽ നിന്ന് ക്രമമായി വിശദമായി വിവരിച്ചുതരാം. പുരുവിന്റെ പുത്രൻ ബലവാനായിരുന്ന രാജാവ് സുവീരനായിരുന്നു. സുവീരന്റെ പുത്രൻ മനസ്യു, മനസ്യുവിന്റെ പുത്രൻ അഭയദ എന്ന രാജാവായിരുന്നു. അഭയദയ്ക്ക് സുധന്വൻ എന്ന രാജാവായ പുത്രനുണ്ടായി; സുധന്വന്റെ പുത്രൻ സുബാഹു, അവനിൽ നിന്ന് രൗദ്രാശ്വ ജനിച്ചു. രൗദ്രാശ്വയ്ക്ക് ദശാർണേയ, കൃകണേയ, കക്ഷേയ, സ്തണ്ഡിലേയ, സന്നതേയ എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു പുത്രന്മാരുണ്ടായിരുന്നു. കൂടാതെ ഋചേയ, ജലേയ, സ്തലേയ എന്ന ബലവാനായവൻ, ധനേയ, വനേയ എന്നിങ്ങനെ പത്ത് പുത്രന്മാരും പത്ത് പുത്രിമാരും ഉണ്ടായിരിന്നു. ഭദ്രാ, ശൂദ്രാ, മദ്രാ, ശലദാ, മലദാ, ഖലദാ, വിപ്രാ, നലദാ, സുരസാ, ഗോപാലാ ഇവരാണ് ആ പത്ത് പുത്രിമാർ. ഗോപാലയും സ്ത്രീരത്നകൂട്ടയും ആ പത്തുപേർക്കൊപ്പം, അത്രിവംശത്തിൽ ജനിച്ച ഒരു മഹർഷിയും, അവരുടെ ഭർത്താവായ പ്രഭാകരനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഭദ്രയിൽ നിന്ന് പ്രഭാകരൻ, സൂര്യൻ സ്വർഭാനുവാൽ അസ്തമിച്ചുകൊണ്ടു ഭൂമിയിലേക്ക് വീണപ്പോൾ, പ്രശസ്തനായ സോമനെ ജനിപ്പിച്ചു. ലോകം അന്ധകാരത്തിലായപ്പോൾ, അവൻ പ്രകാശം പകരുകയും, "നിനക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ" എന്ന് വീണുപോകുന്ന സൂര്യൻ പ്രസ്താവിക്കുകയും ചെയ്തു. ആ മഹർഷിയുടെ വചനശക്തിയാൽ സൂര്യൻ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് വീണില്ല; മഹാതപസ്വിയായ അത്രി ശ്രേഷ്ഠവംശങ്ങളെ സ്ഥാപിച്ചു. അത്രിയുടെ യാഗങ്ങളിൽ ദേവതകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശക്തിയെ സ്ഥാപിച്ചു; തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരമായാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ആ പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചത്. അതുവഴി, മഹാബലശാലികളായ പത്ത് പുത്രന്മാർ, കഠിനതപസ്സിൽ താല്പര്യമുള്ളവർ, വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ ബ്രാഹ്മണർ, വംശങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാക്കളായി ജനിച്ചു. അവർ സ്വസ്ത്യാത്രേയന്മാർ എന്നറിയപ്പെട്ടു; അവർക്ക് മൂന്നു ഋണങ്ങളും ഇല്ലായിരുന്നു. കക്ഷേയന് മൂന്ന് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: സഭാനര, ചാക്ഷുഷ, പരമാന്യു. സഭാനരന്റെ പുത്രൻ ബുദ്ധിമാൻ ആയിരുന്ന കലാനല രാജാവായിരുന്നു. കലാനലന്റെ പുത്രൻ ധർമ്മജ്ഞനായ സൃഞ്ജയ, സൃഞ്ജയയുടെ പുത്രൻ വീരനായ പുരംജയ. മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവരേ, പുരംജയയുടെ പുത്രൻ ജനമേജയ; രാജർഷിയായ ജനമേജയയ്ക്ക് മഹാശാല എന്ന പുത്രനുണ്ടായി. ദേവതകളിൽ പ്രശസ്തനും ഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധിയുള്ളവനുമായ മഹാമനസാണ് മഹാശാലയുടെ പുത്രൻ. മഹാമനസിന് ദേവസംഘങ്ങളിൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട, വീരനായ സുമഹാമനസ് എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു. മഹാമനസിന് രണ്ട് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ ഉശീനരൻ ധാർമ്മികനും ക്ഷമയുള്ളവനും മഹാബലശാലിയുമായിരുന്നു; രാജർഷിവംശത്തിൽ നിന്നുള്ള അഞ്ചു ഭാര്യമാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഉണ്ടായിരുന്നു. നൃഗാ, കൃമി, നവാ, ദർവാ, അഞ്ചാമത്തേത് ദൃശദ്വതീ ഇവരാണ് ഉശീനരന്റെ ഭാര്യമാർ. ഇവരിൽ നിന്ന് മഹത്തായ വംശങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു. വൃദ്ധന്റെ പുത്രന്മാർ മഹാതപസ്സിലൂടെ ജനിച്ചു; നൃഗയിലൂടെ നൃഗൻ, കൃമിയിലൂടെ കൃമി, നവായിലൂടെ നവൻ, ദർവയിലൂടെ സുവ്രതൻ, ദൃശദ്വതിയിലൂടെ ഉശീനരന്മാരുടെ രാജാവായ ശിബി ജനിച്ചു. ശിബിയുടെ സന്തതികൾ ശിബയന്മാരായി, നൃഗയിൽ നിന്ന് യൗധേയർ, നവൻ നവരാജ്യത്തെ സ്ഥാപിച്ചു, കൃമി കൃമിലാ നഗരത്തെ സ്ഥാപിച്ചു. സുവ്രതയിൽ നിന്ന് അംബഷ്ടർ ജനിച്ചു. ശിബിയുടെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ: ശിബിക്ക് ലോകപ്രശസ്തരായ നാല് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: വൃഷദർഭൻ, സുവീരൻ, കേകയൻ, മദ്രകൻ. ഇവരാണ് ശിബിയുടെ പുത്രന്മാർ; അവരുടെ പ്രദേശങ്ങൾ അതുലമായ繁ശതയും സമൃദ്ധിയും കൈവരിച്ചു: കേകയരും മദ്രകരും അങ്ങനെ തന്നെ. വൃഷദർഭരും സുവീരരും ശിബിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചു; ഇവരാണ് കിഴക്കൻ ദിക്കിൽ രാജാവായ തിതിക്ഷുവിന്റെ സന്തതികൾ. ഉഷദ്രഥൻ എന്ന മഹാവീര്യശാലിക്ക് ഫേന എന്ന പുത്രൻ; ഫേനയിൽ നിന്ന് സുതപൻ, സുതപനിൽ നിന്ന് ബലി ജനിച്ചു. മാനവരൂപത്തിൽ ജനിച്ച ആ രാജാവ് സ്വർണവില്ലുമായി ഭരിച്ചവനായിരുന്നു; ബലി മഹായോഗിയാണ്, പുരാതനകാലത്ത് ഭരിച്ചത്. അവൻ ഭൂമിയിൽ അഞ്ചു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു: ആദ്യം അംഗൻ, പിന്നെ വംഗൻ, സുഹ്മൻ, പിന്നെ പുണ്ഡ്രൻ, കലിംഗൻ. ഇവരാണ് ബാലേയക്ഷത്രിയവർഗ്ഗം; ബാലേയരും ബ്രാഹ്മണരും ഭൂമിയിൽ ബലിയുടെ സന്തതികളാണ്. ബലിക്ക് സന്തോഷപൂർവ്വം ബ്രഹ്മാവ് ഒരു വരം നൽകി: പരമയോഗശക്തി, ഒരു കല്പം ദൈർഘ്യമുള്ള ആയുസ്സ്. ബലി അപരിമിതമായ ശക്തിയും, ധർമ്മത്തിന്റെ സാരഭോധവും, യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനാവാത്ത ശക്തിയും, ധർമ്മാധിപത്യവും നേടി. അവൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും കാണുന്ന ദർശനം, സന്തതിയിൽ പ്രധാനത്വം, നാലു വർണ്ണങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്ന അധികാരവും, നിങ്ങളെയും ലഭിച്ചു. ഭഗവാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ രാജാവ് ബലി പരമശാന്തി നേടി; ദീർഘകാലത്തിനുശേഷം തന്റെ സ്വസ്ഥലത്തിൽ എത്തി. ആഞ്ചു പ്രദേശങ്ങൾ അങ്ങ, വംഗം, സുഹ്മം, കലിംഗം, പുണ്ഡ്രം എന്നിവയാണ്; ഇവയാണ് ഇപ്പോഴത്തെ അംഗവർഗ്ഗങ്ങൾ. അംഗന്റെ പുത്രൻ മഹാരാജാവ് ദധിവാഹനൻ; ദധിവാഹനന്റെ പുത്രൻ ദിവിരഥൻ രാജാവായി. ദിവിരഥന് ധർമ്മരഥൻ എന്ന പുത്രൻ, ഇന്ദ്രന്റെ തുല്യശക്തിയുള്ളവൻ, വിദ്യാസമ്പന്നനും; അവന്റെ പുത്രൻ ചിത്രരഥൻ. ധർമ്മരഥൻ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം കാലഞ്ജരപർവതത്തിൽ യാഗം നടത്തി; അതിൽ മഹാത്മാവായ സോമൻ ഹവിയായി സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു. ചിത്രരഥന് ദശരഥൻ എന്ന പുത്രനുണ്ടായി; അവൻ ലോമപാദൻ എന്നറിയപ്പെട്ടു. അവന്റെ മകൾ ശാന്താ. ദശരഥിയുടെ, നാലുവിധസൈന്യത്തിൽ പ്രശസ്തനായ വീരൻ, ഋഷ്യശൃംഗന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ജനിച്ചു; അവൻ വംശത്തെ വളർത്തി. ഇങ്ങനെ പുരുവിന്റെ മഹത്തായ വംശാവലിയും അവരിലൂടെ ഉത്ഭവിച്ച മഹാനുഭാവരും മഹാരാജാക്കന്മാരും മഹർഷികളും ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധരായി.