ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, സൃഷ്ടിയുടെ അനന്ത പ്രപഞ്ചത്തിൽ മന്വന്തരങ്ങൾ എന്ന പദവി ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. ആദ്യ മന്വന്തരത്തിൽ സ്വായംഭുവ മനുവിന് ദശപുത്രന്മാർ ജനിച്ചു—ജ്യോതിഷ്മാൻ, ദ്യുതിമാൻ, ഹവ്യ, സവല, പുത്രസംജ്ഞക തുടങ്ങി. ഈ ആദ്യ മന്വന്തരത്തിലെ മഹാപുരുഷന്മാരും, അവർക്കൊപ്പം ഔർവ, വസിഷ്ഠപുത്രൻ, സ്റ്റംഭ, കശ്യപൻ എന്നിവരും പ്രസിദ്ധരായി. വായു മഹർഷി പറഞ്ഞതുപോലെ, പ്രാണൻ, ബൃഹസ്പതി, ദത്ത, അത്രി, ച്യവനൻ എന്നിങ്ങനെ മഹാവ്രതത്തിൽ പ്രശസ്തരായ മഹർഷിമാരും ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ജീവിച്ചു. ഈ മന്വന്തരത്തിൽ തുഷിതന്മാർ എന്ന ദേവതാസംഘവും, ഹവിഘ്ന, സുകൃതി, ജ്യോതിര്, ആപ, മൂർത്തി എന്നിവരും ഓർത്തിരിക്കുന്നു. അതിനു ശേഷം സ്വാരോചിഷ മനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ—പ്രതീത, നഭസ്യ, നഭ, ഊർജ എന്നിങ്ങനെയും പ്രശസ്തരാണ്. ഭൂമിയെ ഭരിച്ച മഹാബലശാലികളും വീര്യശാലികളും ഈ മന്വന്തരത്തിൽ പ്രസിദ്ധരായി. ഇതാണ് രണ്ടാമത്തെ മന്വന്തരം. ഇനി മൂന്നാമത്തെ മന്വന്തരത്തെ കുറിച്ച് ശ്രവിക്കൂ. വസിഷ്ഠന്റെ ഏഴ് പുത്രന്മാരെ വാസിഷ്ഠന്മാർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഹിരണ്യഗർഭപുത്രന്മാരായ ഊർജ, മഹത്വത്തിൽ പ്രശസ്തരായ സപ്തർഷിമാരായി. ഉത്തമാ എന്ന മനുവിന്റെ പത്നിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ദശപുത്രന്മാർ—ഇഷ, ഊർജ, തനൂർജ, മധുര്, മാധവ, ശുചി, ശുക്ര, സഹ, നഭസ്യ, നഭ, ഭാനവ—ഇവരാണ്. ഈ മന്വന്തരത്തിലെ ദേവതാസംഘവും പ്രസിദ്ധമാണ്. നാലാമത്തെ മന്വന്തരത്തിൽ, കാവ്യന്മാർ, പൃഥു, അഗ്നി, ജഹ്നു, ധാതാ എന്നിങ്ങനെയുള്ള മഹർഷിമാരും, കപീവാൻ, അക്കപീവാൻ എന്നിവരും സപ്തർഷിമാരായി. പുരാണങ്ങളിൽ ഇവരുടെ പുത്രന്മാരെയും മരുമക്കളെയും പ്രശംസിക്കുന്നു. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ താമസ മനുവിന്റെ ദേവസംഘങ്ങൾ—ദ്യുതി, തപസ്യ, സുതപസ്, തപോഭൂത, സനാതന—എന്നിങ്ങനെയാണ്. താമസ മനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ—തപോരതി, അക്കൽമാഷ, തൻവി, ധൻവി, പരംതപ തുടങ്ങിയവരും പ്രസിദ്ധരായി. വായു മഹർഷി പറഞ്ഞതുപോലെ, ദേവബാഹു, യദുധ്ര, വേദശിരാ, ഹിരണ്യരോമ, പർജന്യ, ഊർധ്വബാഹു, സോമജ, സത്യനേത്ര, ആത്രേയൻ എന്നിങ്ങനെയുള്ള മഹർഷിമാരാണ് ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ സപ്തർഷിമാർ. അഭൂതരാജസസ്, പ്രകൃതികൾ, വാരിപ്ലവ, റൈഭ്യ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ദേവതാസംഘങ്ങളും ഓർത്തിരിക്കുന്നു. രൈവത മനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ—ധൃതിമാൻ, അവ്യയ, യുക്ത, തത്ത്വദർശി, നിരുത്സുക, ആരണ്യ, പ്രകാശ, നിർമോഹ, സത്യവാക്, കൃതി—ഇവരാണ്. ഇതാണ് അഞ്ചാമത്തെ മന്വന്തരം. അറുവതാമത്തെ മന്വന്തരത്തിൽ, ഭൃഗു, നഭ, വിവസ്വാൻ, സുധാമ, വിരജ, അതിനാമ, സഹിഷ്ണു എന്നിങ്ങനെയുള്ള മഹർഷിമാരാണ് സപ്തർഷിമാർ. ഈ മനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ, ആകാശത്തിൽ സ്വതന്ത്രമായി വസിക്കുന്ന അഞ്ചു ദേവസംഘങ്ങൾ പ്രസിദ്ധമാണ്. അങ്കിരസിന്റെ പുത്രന്മാരും, നാഡ്വലേയന്മാരും പ്രശസ്തരായ ദശപുത്രന്മാരാണ്. രുരു മുതലായ മഹർഷിമാരും ഈ മന്വന്തരത്തിൽ ജീവിച്ചു. ഇപ്പോൾ ഏഴാമത്തെ മന്വന്തരത്തെ കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. അത്രി, വസിഷ്ഠ, കശ്യപ, ഗൗതമ, ഭാരദ്വാജ, വിശ്വാമിത്ര, ഋചികപുത്രനായ ജമദഗ്നി—ഇവരാണ് ഇപ്പോഴത്തെ സപ്തർഷിമാർ. സാദ്ധ്യർ, രുദ്രർ, വിശ്വദേവർ, വസു, മരുത്, ആദിത്യർ, അശ്വിനികൾ, വൈവസ്വത ദേവതകൾ എന്നിവരും ഈ മന്വന്തരത്തിൽ ഉണ്ട്. ഇവരോടൊപ്പം, വൈവസ്വത മനുവിന്റെ ഇക്ഷ്വാകു മുതലായ പത്തു പ്രസിദ്ധപുത്രന്മാരും ഉണ്ട്. ഈ മഹർഷിമാരുടെയും അവരുടെ പുത്രന്മാരുടെയും മരുമക്കളുടെയും വംശം എല്ലാ ദിക്കുകളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും ധർമ്മസ്ഥാപനത്തിനും ലോകസംരക്ഷണത്തിനും ഏഴു ഗ്രൂപ്പുകൾ സപ്തർഷിമാരായി ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മന്വന്തരം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, നാലു ഗ്രൂപ്പുകൾ ദൈവികലോകമായ ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു. അവരുടെ സ്ഥാനത്ത് മറ്റുള്ളവർ തപസ്സാൽ അർഹത നേടി വരുന്നു. ഇങ്ങനെ, കഴിഞ്ഞവരും നിലവിലുള്ളവരും മാറി മാറി ഈ സ്ഥാനങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നു. സാവർണ മനുവിന്റെ കാലഘട്ടം വരുമ്പോൾ, ആകാശത്തിൽ ഓർത്തിരിയ്ക്കുന്ന സപ്തർഷിമാർ വരാനിരിക്കുന്നവരാണ്—രാമ, വ്യാസ, അത്രി, ഭാരദ്വാജ, ദ്രൗണി, അശ്വത്താമൻ, ഗൗതമ, അജര, ശരദ്വാൻ, കൗശിക, ഗാലവ, ഔർവ, കശ്യപ. ഇവരാണ് ഭാവിയിൽ പ്രധാന സപ്തർഷിമാർ. വൈരീ, ആധ്വരീ, ശമന, ധൃതിമാൻ, വസു, അരിഷ്ട, അധൃഷ്ട, വാജി, സുമതി എന്നിവരാണ് സാവർണ മനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ. ഇവരും ഭാവിയിൽ പ്രധാന സപ്തർഷിമാരാവും. ഈ മഹർഷിമാരുടെ പേരുകൾ പ്രഭാതത്തിൽ ഉണർന്ന് ജപിക്കുന്നവർക്ക് സൗഭാഗ്യവും, മഹത്വവും, ദീർഘായുസും ലഭിക്കും. ഈ ഏഴു ഗ്രൂപ്പുകളെ ഞാൻ സത്യമായും വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി വരാനിരിക്കുന്ന മന്വന്തരങ്ങളെ കുറിച്ച് സംക്ഷിപ്തമായി കേൾക്കൂ. ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, അഞ്ചു സാവർണ മനുവുകളുണ്ട്. അവരിൽ ഒരാൾ വൈവസ്വത മനുവാണ്, നാലുപേർ പ്രജാപതികളിൽ നിന്നുമാണ്. ഇങ്ങനെ മന്വന്തരങ്ങളുടെ മഹത്തായ പരമ്പരയിൽ മഹർഷിമാരുടെയും ദേവതകളുടെയും വംശവും, അവരുടെ ധർമ്മസംരക്ഷണവും സൃഷ്ടിയിലെ അദ്ഭുതരഹസ്യമായി നിലനിൽക്കുന്നു.