അവിടെയുള്ള സ്ഥലം ശാല, കടമ്പ, പുന്നാഗം, ശരല, പ്ലാവ്, തേങ്ങ, ബകുലം, നാഗകേസരം എന്നിവയുടെ മനോഹരമായ തോട്ടങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അതോടൊപ്പം, പന, അശ്വത്ഥം, ഈന്തപ്പന, നാരങ്ങ, ബീജപൂര സദ്രശമായ സീതാഫലം, ശാല, അമ്രാതക, ലോധ്ര, ബകുലം, അനേകം വാരക വൃക്ഷങ്ങൾ എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. കപിത്തം, കർണികാരം, പാടല, അശോകം, ചംപകം, മാതളനാരങ്ങ, തമാലം, പാർിജാതം, അർജുനം എന്നിവയും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. പ്രാചീന അമലകം, ബില്വം, പ്രിയംഗു, വടം, ഖദിരം, ഇംഗുദി, സപ്തപർണ്ണം, അശ്വത്ഥം, അഗസ്ത്യ, ജംബുകം എന്നിവയും അണിനിരന്നു. മധുകം, കർണികാരം, അനേകം വാരക, തിണ്ടുകം, പലാശം, ബദരം, നീപം, സിദ്ധനിംബം, മംഗളകരമായ അഞ്ജനം എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്. വാരക, കോവിദാര, ഭല്ലാത, അമലകം, ഹിന്താലം, അങ്കോള, കരഞ്ഞ, വിഭീതകം തുടങ്ങിയവയും നിറഞ്ഞു. സസർജ, മധുകം, ആശ്മരി, ശാൽമലി, ദേവദാരു, ശാഖോടക, നിംബം, വടം, കുംബി, കൗഷ്ട, ഹരീതക എന്നിവയും അവിടെ കാണാമായിരുന്നു. ഗുഗ്ഗുലു, ചന്ദനം, അഗുരു, പാടല, ജംബീര, കരുണ, തിണ്ടിടി, രക്തചന്ദനം എന്നിവയും അതിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇങ്ങനെ അനേകം വൃക്ഷങ്ങളും ഔഷധസസ്യങ്ങളും, എല്ലാകാലത്തും കായ്കളും പൂക്കളും നൽകുന്ന കാമദേനു വൃക്ഷങ്ങളും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. അനവധി ദിവ്യപക്ഷികൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു; മദംപൊങ്ങിയ കുയിലുകൾ പാടുന്ന ശബ്ദം മുഴങ്ങുകയും, മനോഹരമായ മയിലുകൾ, തത്തകളും മൈനകളും കൂട്ടമായി നിറയുകയും ചെയ്തു. ഹാരിത, ഭൃംഗരാജ, ചാതക, ബഹുപുത്ര, ജീവഞ്ജീവ, കാക്കോല, കളവിങ്ക, പ്രാവുകൾ തുടങ്ങിയ അനേകം പക്ഷികളും അവിടെ കാണാമായിരുന്നു. പക്ഷികൾ അത്യന്തം രമണീയരായി, മനോഹരമായ പൂക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ശാഖകളിൽ ഇരുന്നു, മധുരമായി പാടിക്കൊണ്ടിരുന്നു. കെടകി തോട്ടങ്ങൾ എന്നും വെള്ളപ്പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞു, മല്ലിക, കുന്ദകുസുമം, യൂഥിക, തഗര എന്നിവയും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. കൂടാതെ കുട്ടജം, ബാണപുഷ്പം, അതിമുക്തം, കുബ്ജകം, മലതി, കരവീരം, പൊന്നാന ചെടികൾ എന്നിവയും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. അനേകം സുഗന്ധഭരിതവും മനോഹരവുമായ പൂക്കൾ, കാട്, തോട്ടം, കുഞ്ചികൾ എന്നിവയിൽ നിറഞ്ഞു, പല നിറത്തിലും സുഗന്ധത്തിലും അവ കാണാമായിരുന്നു. വിദ്യാധരന്മാരുടെ കൂട്ടങ്ങളും, സിദ്ധന്മാർ, ചാരണം, ഗാന്ധർവർ, സർപ്പങ്ങൾ, രാക്ഷസർ, ഭൂതങ്ങൾ, അപ്സരസ്സ്, കിന്നരന്മാർ എന്നിവയും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. മഹർഷിമാർ, യക്ഷന്മാർ, വിവിധ ജന്തുക്കൾ, മാൻ, മരച്ചെടികളിൽ വസിക്കുന്ന മൃഗങ്ങൾ, സിംഹങ്ങൾ, കാട്ടുപന്നികൾ, കാളകൾ എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്. കൃഷ്ണമൃഗം, കടുവ, തെളിഞ്ഞ ആനകൾ, മറ്റ് കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ എന്നിവയും കാണാം. ഇങ്ങനെ അനേകം വൃക്ഷങ്ങൾ, നന്ദനവനം പോലുള്ള തോട്ടങ്ങൾ, വള്ളിയും ചെറുപടർപ്പുകളുമുള്ള കുഞ്ചികൾ, വിവിധ ജലാശയങ്ങൾ എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്. ഹംസ, കാരണ്ടവം, കദംബപക്ഷി, മീൻപിടിക്കുന്ന പക്ഷികൾ, ചക്രവാകം എന്നിവയുടെ കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, താമരക്കുളം, ശതപത്രം, നീലതാമര, ഉത്പല, മറ്റ് ജലപക്ഷികൾ, ജലത്തിൽ ജനിക്കുന്ന പൂക്കൾ എന്നിവയും അവിടെ മനോഹരമായി വിരിഞ്ഞിരുന്നു. പ്രഭയുള്ള കുന്നുകൾ, മനോഹരമായ ഗുഹകൾ, വിവിധ വൃക്ഷങ്ങൾ, അനേകം ധാതുക്കൾ എന്നിവകൊണ്ടും അവിടെയുള്ള മലകൾ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അത്ഭുതകരമായ ശിഖരങ്ങൾ, എല്ലാ ജീവികൾക്കും അനുയോജ്യമായ വാസസ്ഥലങ്ങൾ, എല്ലാ ഔഷധസസ്യങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായ, വിശാലവും വർണ്ണവതിയായും ഉള്ള മലത്തടി എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്. ഇങ്ങനെ എല്ലാ രമണീയതകളും ഭംഗികളും നിറഞ്ഞ ആ സ്ഥലം മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പുണ്യമായതും ആരാധ്യമായതുമായതായി രാജാവ് കണ്ടു. അതിന്റെ വീതി പത്ത് യോജനവും, നീളം അഞ്ചു യോജനവും ആയിരുന്നു—അത്യന്തം ദുർലഭവും അത്ഭുതകരവുമായ ഒരു സ്ഥലം. അങ്ങനെയുള്ള ഉത്തമമായ ദൈവികമായ വൈഷ്ണവമായ പുണ്യഭൂമിയിൽ, അപ്പോൾ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒരു വൈഷ്ണവ പ്രതിമയും സ്ഥാപിച്ചിരുന്നില്ലെന്ന് ആരാഞ്ഞു. ആ രാജാവ് തന്റെ സൈന്യവും വാഹനങ്ങളും കൊണ്ടു അവിടെ എത്തി, എന്തുകൊണ്ടാണ് കൃഷ്ണനും രാമനും ഭദ്രയും അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതെന്നറിയാൻ എല്ലാവർക്കും വലിയ സംശയവും ആഗ്രഹവും ഉണർന്നു. ഇതിന്റെ കാരണം മുഴുവനും ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ലോകനാഥാ, ദയവായി അതിന്റെ കാര്യമൊക്കെയും പറയേണം. അപ്പോൾ ഉത്തരം—പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന പുരാതനകഥയാകുന്നു—ഹരി ശ്രീയോട് പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ ഇതിന്റെ സംക്ഷിപ്തമായ രൂപം പറയാം. സുമേരു പർവതത്തിലെ പൊൻചൂടുള്ള ശിഖരത്തിൽ, അത്ഭുതങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, സിദ്ധന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, കിന്നരന്മാർ തുടങ്ങിയവർ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ, ദാനവർ, ഗാന്ധർവർ, നാഗർ, അപ്സരസ്സുകൾ, മഹർഷിമാർ, ഗുഹ്യകർ, സിദ്ധർ, സൂപർണ്ണർ, മരുത്ഗണങ്ങൾ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. മറ്റു ദൈവിക ജീവികളും, സാദ്ധ്യർ, കശ്യപൻ പോലെയുള്ള പ്രജാപതികൾ, വാലഖില്യർ തുടങ്ങിയവരും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. ദിവ്യമായ കർണികാരവനങ്ങൾ, എല്ലാ കാലത്തും പൂക്കളാൽ സമൃദ്ധമായ, പൊൻതിളക്കം നിറഞ്ഞ, സൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തമായിരുന്നു. അനേകം മറ്റു വൃക്ഷങ്ങളും, ശാല, താല, പുന്നാഗം, അശോകം, ശരല, വടം, മാവു, ആംരം, അർജുനം എന്നിവയുടെ കാടുകളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പാർിജാതം, ആംരം, ഖദിരം, അനീപം, ബില്വം, കടമ്പം, ധവം, ഖാദിരം, പലാശം, ശീർഷം, അമലകം, തിണ്ടുകം എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്. നാരിങ്ങ, കോല, ബകുലം, ലോധ്രം, മാതളനാരങ്ങ, ദാരുകം, സര്ജം, കർണ, തഗരം, ശിശി, ഭൂർജം, വനിംബം തുടങ്ങിയവയും അവിടെ കാണാം. പൊൻ നിറമുള്ള മറ്റു വൃക്ഷങ്ങൾ, കായ്കളാൽ വഷളായവ, വിവിധ സുഗന്ധപുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവയും അവിടെയുണ്ട്. മാലതി, യൂഥിക, മല്ലി, കുന്ദം, ബാണം, കുറുണ്ടകം, പാടല, അഗസ്ത്യ, കുട്ടജം, മന്ദാരം തുടങ്ങിയ പൂക്കളും, മനസ്സിനെ ആഹ്ലാദിപ്പിക്കുന്ന മറ്റു പലതരം പൂക്കളും അവിടെയുണ്ട്. പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ മധുരമായി പാടുന്നു; കുയിലുകളുടെ ദിവ്യശബ്ദവും മയിലുകളുടെ ഗർവമുള്ള വിളികളും മുഴങ്ങുന്നു. ഇങ്ങനെ അനേകം വൃക്ഷങ്ങളും പൂക്കളും കൊണ്ട് അത്ഭുതകരമായ ആ സ്ഥലം സമ്പൂർണ്ണമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.