വിരജ എന്ന അതിപുണ്യഭൂമിയിൽ ലോകങ്ങളുടെ മാതാക്കളായ മറ്റു ദേവികളും വസിക്കുന്നു. അവർ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നവരും, വരദായിനികളുമായ്, ഭക്തിയെ അതിയായ സ്നേഹത്തോടെ വരവേൽക്കുന്നു. അവിടെയുണ്ട് വൈതരണി എന്ന പുണ്യനദി, സകല പാപങ്ങളും മാറ്റുന്നവളായി ഒഴുകുന്നു. മഹാനായവനേ, ആ നദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ എല്ലാവിധ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് മോചനം ലഭിക്കുന്നത്. അവിടെയാണു സ്വയംഭുവായ ഹരി, വരാഹസ്വരൂപത്തിൽ വസിക്കുന്നത്. ഭക്തിപൂർവ്വം അവനെ ദർശിച്ചും നമസ്കരിച്ചും ചെയ്താൽ, പരമവിഷ്ണുവിനെ പ്രാപിക്കാമെന്നു പറയുന്നു. കപില, ഗോഗ്രഹ, സോമ, ആലാബു എന്ന തീർത്ഥം, മൃത്യുഞ്ജയ, ക്രോധതീർഥം, വാസുകി, സിദ്ധകേശ്വര—വിരജയിലുണ്ടായിരിക്കുന്ന ഈ എട്ടു തീർത്ഥങ്ങളിൽ ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവരും ദൃഢനിശ്ചയമുള്ളവരുമായവർ ആചാരപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത് ദേവന്മാരെ നമസ്കരിച്ചാൽ, അവർ സകലപാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തരായി, മനോഹരമായ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ ഗന്ധർവന്മാരുടെ സ്തുതികൾക്കിടയിലായി, എന്റെ ലോകത്തിൽ ആദരവോടെ സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു. വിരജയിൽ പിതൃകർമ്മം അർപ്പിക്കുന്നവർ, അക്ഷയമായ പിതൃതൃപ്തി ഉറപ്പാക്കുന്നു; അതിൽ സംശയമില്ല. മഹർഷിയിൽ, വിരജ എന്ന എന്റെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർ സാക്ഷാൽ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു. സമുദ്രത്തിൽ സ്നാനമെടുത്ത് കപിലനെയും ഹരിയെയും ദർശിക്കുകയും, ദേവിയായ വാരാഹിയെ കാണുകയും ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ ദേവലോകം പ്രാപിക്കും. അവിടെയുണ്ട് മറ്റ് അനേകം പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളും ദൈവക്ഷേത്രങ്ങളും; അവയെക്കുറിച്ച് അന്നേരം അറിയേണ്ടതുണ്ട്, മഹർഷിയിൽ. സമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കേ കരയിൽ, അതി രഹസ്യമായ പരമോന്നതമായ ഒരു ക്ഷേത്രം നിലകൊള്ളുന്നു; അത് പാപനാശിനിയും മോക്ഷപ്രദായിനിയുമാണ്. പുത്തൻ മണലിൽ മുഴുവനും മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന, പവിത്രവും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നവുമായ, പതിനഞ്ച് യോജന വീതിയുള്ള ഈ ഭൂമി അതിയായി അപൂർവമാണ്. അവിടെയുണ്ട് അശോകം, അർജുനം, പുന്നാഗം, ബകുലം, ശാലം, ശരലം, പ്ലാവ്, തെങ്ങ്, ശാല, പന, കപിത്ത എന്നിവയുള്പ്പെടെ അനേകം വൃക്ഷങ്ങൾ. ചമ്പക, കർണികാര, മാവു, ബില്വം, പാടല, കടമ്പ, കോവിദാര, ലക്ഷൂച, നാഗകേശര തുടങ്ങിയവയും അവിടെയുണ്ട്. പ്രാചീനമാലക, ലോധ്ര, ഓറഞ്ച്, ധാവ, ഖദിര, സര്ജ, ഭൂർജ, അശ്വകർണ, തമാല, ദേവദാരു എന്നിവയും കാണാം. മന്ദാര, പാരിജാത, ആൽ, അഗുരു, ചന്ദനം, ഈന്തപ്പഴം, അമ്രതക, സിദ്ധ, മുചുകുണ്ട, കിംശുക എന്നീ വൃക്ഷങ്ങളും, അശ്വത്ത, സപ്തപർണി, മധുധാര, ശുഭഞ്ജന, ശിംശപ, ആമലക, നിപ, നിം, തിന്ദുക, വിഭിതക എന്നിവയും അവിടെയുണ്ട്. എല്ലാ കാലാവസ്ഥയിലും പഴങ്ങളും സുഗന്ധങ്ങളും നിറഞ്ഞു കിളികളുടെയും പുഷ്പങ്ങളുടെയും സംഗീതം മുഴങ്ങുന്ന, മനസ്സിനെ ആഹ്ലാദിപ്പിക്കുന്ന പവിത്രമായ ഈ സ്ഥലം എല്ലാ കാലത്തും പുഷ്പങ്ങൾ പൂക്കുന്ന മനോഹരമായ ഒരു ഭൂമിയാണ്. ശക്തിയുള്ള, മദ്യപാനമുണ്ടാക്കിയ കിളികൾ ഉണർത്തുന്ന, കാതിന് ആഹ്ലാദം നൽകുന്ന മധുരമായ ശബ്ദങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവിടെയുണ്ട് ചകോര, താമര, ഭൃംഗരാജം, തത്ത, കുയിൽ, കലവിങ്ക, ഹരിത, ജീവജീവക തുടങ്ങിയ പക്ഷികൾ. പ്രിയപുത്ര, ചാതക തുടങ്ങിയ മറ്റു മധുരഗാനശാലികൾ, മനോഹരമായി പാടുകയും, ആഹ്ലാദകരമായി താമസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കേതകി, അതിമുക്ത, കുബ്ജക, മാലതി, കുണ്ട, വൈവിധ്യമാർന്ന വർണ്ണത്തിലുള്ള കരവീര എന്നിവയുടെ കുഞ്ചുകളും, ജംബീരം, കരുണ, അങ്കോല, മാതളനാരങ്ങ, ബീജപൂര, മത്തളുങ്ക, അടയ്ക്ക, ഹിന്തല, വാഴക്കുലകളുടെ തോട്ടങ്ങളും കാണാം. അനേകം മറ്റ് വൃക്ഷങ്ങളും, മനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങളും, കുരുമുളകുകൾ, കാട്ടുകൾ, വിവിധ ജലാശയങ്ങളും അവിടെയുണ്ട്. വ്യാപകമായ കുളങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, താമരതടങ്ങൾ, കിണറുകൾ, വിവിധ തീർത്ഥങ്ങൾ, താമരകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സുതാര്യമായ വെള്ളമുള്ള മനോഹരമായ തടാകങ്ങൾ, കുമുദം, താമര, നീലജലം പൂക്കുന്ന കാളിന്ദി എന്നിവയിൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശം കഹ്ലാ പുഷ്പങ്ങൾ, താമര, കടമ്പ, ചക്രവാക പക്ഷികൾ, ജലപക്ഷികൾ എന്നിവ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കരണ്ടവ, നീന്തുന്ന പക്ഷികൾ, ഹംസ, ആമ, മത്സ്യം, മദ്ഗു, ഡാറ്റ്യൂഹ, സരസ, കോയഷ്ടി, ബക എന്നീ പക്ഷികൾ കൊണ്ട് സമൃദ്ധമായും, വിവിധ ജലജീവികളും ജലപുഷ്പങ്ങളുമൊക്കെ നിറഞ്ഞതുമായ സ്ഥലമാണത്. ജലത്തിൽ താമസിക്കുന്ന മറ്റ് ജീവികളും, പുഷ്പങ്ങളും, അനേകം വൃക്ഷങ്ങളും, ഭൂമിയിലും ജലത്തിലും വളരുന്ന പുഷ്പങ്ങളും അവിടെയുണ്ട്. ബ്രഹ്മചാരികൾ, ഗൃഹസ്ഥർ, വാനപ്രസ്ഥർ, സംന്യാസികൾ മുതലായവർ സ്വധർമ്മത്തിൽ ഭക്തിപൂർവ്വം നിലകൊള്ളുന്നു. എല്ലാ വർഗ്ഗക്കാരും അവിടെയുണ്ട്; സന്തോഷത്തോടെയും ആരോഗ്യത്തോടെയും പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും നിറഞ്ഞു താമസിക്കുന്നു. അവിടെയാണ് എല്ലാ വിജ്ഞാനത്തിന്റെയും ധർമ്മത്തിന്റെയും ആധാരം. എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നമായ ഈ ക്ഷേത്രം അതിയായി അപൂർവവും ദുർലഭവുമാണ്. അതിൽ ഉത്തമമുനിമാരും, പ്രശസ്തനായ പരമപുരുഷനും, ഉത്കള പ്രദേശത്തിന്റെ അതിരുകൾ വരെയുള്ള പ്രദേശത്ത് വസിക്കുന്നു. കൃഷ്ണന്റെ കൃപയാൽ, ഈ ഭൂമി അതിപുണ്യമായതും വിശുദ്ധമായതുമാണ്, കാരണം ലോകാത്മാവായ പരമപുരുഷൻ അവിടെയുണ്ട്. ലോകനാഥൻ, എല്ലാം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവൻ, ഞാൻ, രുദ്രൻ, ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നിയെ മുഖ്യനാക്കി ദേവന്മാർ എല്ലാവരും അവിടെ സ്ഥാപിതരാണ്. ഞങ്ങളും, ഉത്തമമുനിമാരും, ഗന്ധർവ്വന്മാർ, അപ്സരസ്സ്, പിതൃകൾ, ദേവന്മാർ, മനുഷ്യർ എന്നിവരും അവിടെയുണ്ട്. യക്ഷന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, വ്രതസ്ഥരായ മുനിമാർ, വാലഖില്യർ, കശ്യപൻ തുടങ്ങിയ പ്രജാപതിമാർ, സൂപർണന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, നാഗന്മാർ, ദിവ്യലോകത്തിൽ താമസിക്കുന്നവർ, നാലു വേദങ്ങളും വിവിധ ശാസ്ത്രങ്ങളും അവിടെയുണ്ട്. ഇതിഹാസങ്ങളും പുരാണങ്ങളും, മഹാദാനങ്ങളോടെയുള്ള യാഗങ്ങളും, വിവിധ പുണ്യനദികളും, പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും, ക്ഷേത്രങ്ങളും അവിടെയുണ്ട്. സമുദ്രങ്ങളും പർവതങ്ങളും ഈ ഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു. ദേവന്മാർ, മഹർഷികൾ, പിതൃകൾ എന്നിവർ സേവിക്കുന്ന ഈ അതിപുണ്യഭൂമി ഇങ്ങനെ സമ്പൂർണ്ണമായി പുണ്യവും മഹത്വവും നിറഞ്ഞതാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.