കശ്യപമുനിയുടെ ഭാര്യയായ ദാനുവിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരായിരുന്നു സ്വർഭാനു, വൃഷപർവ, വിപ്രചിത്തി എന്നിങ്ങനെയുള്ള വീര്യശാലികളും ധീരരുമായ ദാനവന്മാർ. ഈ ദാനവന്മാർ, പ്രത്യേകിച്ച് വിപ്രചിത്തിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, അത്യന്തം ശക്തരായിരുന്നതും അവരുടെ പുത്രന്മാരെയും പുത്രപൗത്രന്മാരെയും എണ്ണിക്കഴിയാത്തത്ര വലിയൊരു വർഗ്ഗമായിരുന്നതും ആയിരുന്നു. സ്വർഭാനുവിന്റെ പുത്രിയും പ്രഭയും, പുലോമയുടെ പുത്രിയും ശചിയും, വൈശ്വാനരസിന്റെ പുത്രിമാരായ ഉപദീപ്തി, ഹയശിരാ, ശർമിഷ്ഠ, വാർഷപർവണി, പുലോമ, കാലിക എന്നീ സ്ത്രീകളും ഈ ദാനവകുലത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. മറീചിയുടെ ഭാര്യമാർക്ക് അനേകം സന്താനങ്ങളും വലിയ സന്തതികളും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരിൽ നിന്ന് അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു—ദാനവരുടെ ആനന്ദം. മറീചി ഹിരണ്യപുരവാസികളായ മറ്റൊരു പതിനാലുനൂറ് ദാനവന്മാരെയും സൃഷ്ടിച്ചു; ഇവർ വലിയ തപസ്സിൽ തിളങ്ങുന്നവരായിരുന്നു. പൗലോമന്മാരും കാലകേയന്മാരും—ഹിരണ്യപുരവാസികൾ—ദേവന്മാർക്ക് അജേയരായ ശക്തിമാന്മാരായ ദാനവരായിരുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, സവ്യാസാചിയായ അർജുനൻ അവരെ സംഹരിച്ചു; എന്നാൽ അതിനുശേഷവും അത്യന്തം ശക്തിയുള്ള, ഭയാനകമായ മറ്റ് ദാനവർ ശേഷിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട്, വിപ്രചിത്തിക്കും സിംഹികയ്ക്കും പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അതുപോലെ ദൈത്യന്മാരുടെയും ദാനവരുടെയും സംയോജനത്തിൽ ധീരതയിൽ തിളങ്ങുന്ന പുത്രന്മാരും ജനിച്ചു. ഇവരെ സിംഹികേയന്മാർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു—അവരുടെ എണ്ണം പതിമൂന്നു; വംശ, ശല്യ, ശക്തനായ നള, ബാല, വാതാപി, നമുചി, ഇൽവല, അന്ജിക എന്ന സഹോദരി, നരക, കാലനാഭ, ശരമാന, സ്വരകല്പൻ എന്നിവരാണ് ഇവർ. അവരുടെ പുത്രന്മാരുടെയും പുത്രപൗത്രന്മാരുടെയും എണ്ണം നൂറുകളും ആയിരങ്ങളും ആയിരുന്നു. ഈ ദാനവകുലത്തിൽ നിന്നാണ് ദൈത്യനായ സംഹ്രാദിന്റെ വംശത്തിൽ നിന്നുള്ള നിവാതകവചന്മാർ ഉദിച്ചുവരുന്നത്. വലിയ തപസ്സിലൂടെ ജനിച്ച ഈ ശുദ്ധാത്മാക്കളായവരുടെ മൂന്നു കോടി പുത്രന്മാർ മണിവതിയിൽ വസിച്ചിരുന്നതായി പറയുന്നു. ഇവരും ദേവന്മാർക്ക് അജേയരായിരുന്നുവെങ്കിലും, അർജുനൻ അവരെ സംഹരിച്ചു. താമ്രയുടെ ആറു പ്രസിദ്ധ പുത്രിമാരും ഉണ്ടായിരുന്നു: ക്രൗഞ്ചി, ശ്യേനീ, ഭാസി, സുഗ്രീവി, ശുചിഗൃധ്രികാ. ക്രൗഞ്ചി ഉല്ലുകളും അവയുടെ ജാതികളും പ്രസവിച്ചു; ശ്യേനീ കിളികൾ, ഭാസി നീർക്കാക്ക, ഗൃധ്രി കഴുകൻ, ശുചി ജലപക്ഷികൾ, സുഗ്രീവി ശ്രേഷ്ഠപക്ഷികൾ എന്നിവ പ്രസവിച്ചു. കുതിരകൾ, ഒട്ടകങ്ങൾ, കഴുതകൾ—ഇവയെല്ലാം താമ്രയുടെ സന്തതികളാണ്. വിനതയ്ക്ക് ഗരുഡനും അരുണനും എന്ന രണ്ടു വിശ്രുത പുത്രന്മാരുണ്ടായിരുന്നു. പറക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഗരുഡൻ തന്റെ ശക്തിയിൽ അതിക്രമിയായിരുന്നതും, സുരസയ്ക്ക് ആയിരം മഹാശക്തിയുള്ള സർപ്പങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നുമാണ് പറയുന്നത്. കദ്രുവയുടെ വംശത്തിൽ ആയിരം ശക്തിവാന്മാരായ, പല തലകളുള്ള, ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കളായ സർപ്പങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. നാഗങ്ങൾ, സൂപർണ്ണന്റെ കീഴിലുള്ളവർ, അനേകം തലകളോടുകൂടി ജനിച്ചു; അവരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായത് ശേഷൻ, വാസുകി, തക്ഷക. എയർാവതം, മഹാപദ്മം, കംബല, അശ്വതര, ഏലാപത്ര, ശംഖ, കർക്കോടക, ധനഞ്ജയ, മഹാനീല, മഹാകർണ, ധൃതരാഷ്ട്ര, ബാലാഹക, കുഹര, പുഷ്പദംഷ്ട്ര, ദുര്മുഖ, സുമുഖ, ശംഖ, ശംഖപാല, കപില, വാമന, നഹുഷ, ശംഖരോമ, മണി തുടങ്ങിയവരാണ് പ്രധാനവർ. ഇവരുടെ പുത്രന്മാരുടെയും പുത്രപൗത്രന്മാരുടെയും എണ്ണം നൂറുകളിലും ആയിരങ്ങളിലുമാണ്. പതിനാലായിരം ഭയാനകരായ, വായു ഭക്ഷിക്കുന്നവർ ഇവരിലുണ്ട്. ക്രോധവംശം മുഴുവൻ കപടമുള്ളവരാണെന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പറയുന്നു; ഭൗമജാതികളായ ഭൂതങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, ജലജീവികൾ—all ഭൂമിയുടെ സന്തതികളാണ്. സുരഭി പശുക്കളെയും മഹിഷികളെയും പ്രസവിച്ചു; ഇരാ എല്ലാ മരങ്ങളും ലതകളും കുരുമുളകുകളും പുല്ലുകളും പ്രസവിച്ചു. ഖസാ യക്ഷന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും പ്രസവിച്ചു; ഒരു മഹർഷി അപ്സരസ്സുകളെയും പ്രസവിച്ചു; അരിഷ്ടാ മഹാശക്തിയുള്ള ഗന്ധർവന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. ഇങ്ങനെ കശ്യപന്റെ സന്തതികളായ ചലനശീലികളും അചലന്മാരും, അവരുടെ പുത്രന്മാരും പുത്രപൗത്രന്മാരും നൂറുകളിലും ആയിരങ്ങളിലുമാണ്. ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, സ്വാരോചിഷമന്വന്തരത്തിൽ ഉണ്ടായ ഈ സൃഷ്ടിയാണ് ഓർത്തുപറയപ്പെടുന്നത്; വൈവസ്വത, വാരുണ യാഗങ്ങളിലും ഈ സൃഷ്ടി വിശാലമായി നിലനിന്നിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവു സൃഷ്ടിച്ച ജീവജാലങ്ങളുടെ കഥ പറയപ്പെടുന്നു: ആദ്യമായി ഏഴു മനസ്സിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മർഷിമാരെ ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ പുത്രന്മാരായി സ്ഥാപിച്ചു. ഇതിനുശേഷം, ദേവന്മാരും ദാനവരും തമ്മിൽ സംഘർഷം ഉണ്ടായി. ദിതി, തന്റെ പുത്രന്മാരെ നഷ്ടപ്പെട്ടതുകൊണ്ട്, കശ്യപനെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു; കശ്യപൻ സന്തുഷ്ടനായി, ദിതിയെ യഥാക്രമം ആരാധിച്ചു. അവൾക്ക് താനാഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു വരം നൽകാമെന്ന് പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദിതി ഒരു ശക്തനായ പുത്രനെ—ഇന്ദ്രനെ കൊല്ലാൻ കഴിയുന്നവനെ—വരമായി അഭ്യർത്ഥിച്ചു. അവളുടെ ഈ പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് മറുപടിയായി മഹാതപസ്സിൽ തിളങ്ങുന്ന മറീചി അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു: “നീ ഒരു നൂറു വർഷം ശുദ്ധതയോടെ, വ്രതനിഷ്ഠയോടെ ഗർഭം ധരിച്ചാൽ, നിന്നുടെ പുത്രൻ ഇന്ദ്രനെ കൊല്ലും.” ദേവിയുടെ ഈ അഭ്യർത്ഥന അംഗീകരിച്ച്, ദിതി ശുദ്ധയുമായി ഗർഭം ധരിച്ചു. കശ്യപൻ ദിതിയിൽ ഗർഭം നിക്ഷേപിച്ച്, ദേവസംഘത്തെ നിയന്ത്രിച്ചു, തന്റെ അതുല്യമായ ശക്തി പിന്വലിച്ച്, അദ്ഭുതമായ ആ ശക്തി അമരന്മാർക്കും സഹിക്കാനാവാത്തതായിരുന്നു, അങ്ങനെ അദ്ദേഹം തപസ്സിനായി മലയിൽ പോയി. അതേസമയം, പാകശാസനനായ ഇന്ദ്രൻ ദിതിയിൽ ഒരു ദോഷം കണ്ടെത്താനാഗ്രഹിച്ച് കാത്തിരുന്നു. നൂറു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അമോഘശക്തിയുള്ള ഇന്ദ്രൻ ഒരു അവസരം കണ്ടു.