ഗംഗാഹ്രദം, ആ വലിയ വറ്റ, ബദരീപാടന, ഇന്ദ്രമാർഗം, ഏകരാത്ര, ക്ഷീരകാവാസം—ഇവയെല്ലാം അതിപവിത്രമായ തീർത്ഥങ്ങളാണ്. സോമതീർത്ഥം, ദധീച, ശ്രുതതീർത്ഥം, കോടിതീർത്ഥസ്ഥലീ, ഭദ്രകാളി തടാകം എന്നിവയും അതുപോലെ. അരുന്ധതീവനം, പരമ ബ്രഹ്മാവർതം, അശ്വവേദി, കുബ്ജാവനം, യമുനയുടെ ഉത്ഭവം—ഇവയും അത്യന്തം വിശിഷ്ടം. വീര, പ്രമോക്ഷ, ഉത്തമമായ സിന്ധു, ഋഷ, കുല്യാ, സകൃത്തിക, ഉർവിസംക്രമണം, മായാവിദ്യയുടെ ഉത്ഭവം—തീർത്ഥങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇവയും ഉല്ലേഖിക്കപ്പെടുന്നു. മഹാശ്രമം, വൈതസികാരൂപം, സുന്ദരികാശ്രമം, ബാഹുതീർത്ഥം, മനോഹരമായ നദി, വിമലാശോകം എന്നിവയും അതുപോലെ. പഞ്ചനദയുടെ തീർത്ഥം, ജ്ഞാനി മാർകണ്ഡേയന്റെ സ്ഥലം, സോമതീർത്ഥം, സിതോദ, മത്സ്യോദരി എന്ന തീർത്ഥം—ഇവയും ആ ശ്രേണിയിൽ. സൂര്യപ്രഭ, സൂര്യതീർത്ഥം, അശോകവനം, അരുണാസ്പദം, കാമദ, ശുക്രതീർത്ഥം—തീർത്ഥങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇവയും ഉന്നതമാണ്. പിശാചമോചന, സുഭദ്രാ തടാകം, വിമലദണ്ഡയുടെ കുളം, ചണ്ഡേശ്വരത്തിന്റെ തീർത്ഥം—ഇവയും അതുപോലെ. ജ്യേഷ്ഠസ്ഥാന തടാകം, ബ്രഹ്മസര, ജൈഗിഷവ്യയുടെ ഗുഹ, ഹരികേശയുടെ വനം—ഇവയും പവിത്രമായ സ്ഥലങ്ങൾ. അജാമുഖ തടാകം, ഘണ്ടകർണ തടാകം, പുണ്ടരിക തടാകം, കർക്കോടകയുടെ കിണർ—പവിത്രതയോടുകൂടിയവ. സ്വർണ്ണകിണർ, സ്വേതതീർത്ഥ തടാകം, ഘർഘരികയുടെ കുളം, ചന്ദ്രികയുടെ ഇരുണ്ട കിണർ—തീർത്ഥങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇവയും ഉല്ലേഖിക്കപ്പെടുന്നു. ശ്മശാനസ്തംഭ കിണർ, വിനായക തടാകം, സിന്ധുവിൽ നിന്നു ജനിച്ച കിണർ, വീണ്ടും ബ്രഹ്മസര—ഇവയും അതുപോലെ. രുദ്രന്റെ ആവാസം, നാഗതീർത്ഥം, പുലോമക, ഭക്തന്റെ തടാകം, ക്ഷീരതടാകം, പ്രേതവാസം, കുമാരക—ഇവയും അത്യന്തം വിശിഷ്ടം. ബ്രഹ്മാവർത, കുശാവർത, ദധികർണ കിണർ, ശ്രിംഗതീർത്ഥം, മഹാതീർത്ഥം, ശ്രേഷ്ഠതീർത്ഥങ്ങൾ, മഹാനദി—തീർത്ഥങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇവയും ഉന്നതമാണ്. ദിവ്യമായ, പവിത്രമായ ബ്രഹ്മസര, ഗയയുടെ തലയിൽ അക്ഷയ വറ്റ, ദക്ഷിണ, ഉത്തര ഗോമയ, രൂപശിതിക—ഇവയും അതുപോലെ. കപില തടാകം, ഗൃധ്രവറ്റ, സാവിത്രി തടാകം, പ്രഭാസന, സീതാവനം, ഗർഭദ്വാര, ധേനുക—ഇവയും പവിത്രതയോടുകൂടിയവ. ധന്യക, കോകില എന്ന സ്ഥലം, മാതംഗ തടാകം, പിതൃകിണർ, രുദ്രതീർത്ഥം, ഇന്ദ്രതീർത്ഥം, സുമലിന—ഇവയും അതുപോലെ. ബ്രഹ്മാസന, ഏഴ് കുളങ്ങൾ, രത്നതടാകം, കൗശികി, ഭാരത, തീർത്ഥം, ജ്യേഷ്ഠലിക—ഇവയും വിശിഷ്ടമായവ. വിശ്വേശ്വര, കല്പസര, കന്യാസംവേത്യ, നിശ്ചിവ, പ്രഭവ, വസിഷ്ഠയുടെ ആശ്രമം—തീർത്ഥങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇവയും ഉന്നതമാണ്. ദേവകുടയും അതിന്റെ കിണറും, വസിഷ്ഠയുടെ ആശ്രമം, വീരങ്ങളുടെ ആശ്രമം, ബ്രഹ്മസര, ബ്രഹ്മവീര, അവകപിലി—ഇവയും അതുപോലെ. കുമാരയുടെ പ്രവാഹം, ശ്രീയുടെ പ്രവാഹം, ഗൗരിയുടെ ശിഖരം, ശുനഹിന്റെ കുളം, തീർത്ഥം, നന്ദിതീർത്ഥം—ഇവയും പവിത്രതയോടുകൂടിയവ. കുമാരയുടെ ആവാസം, ശ്രീയുടെ ആവാസം, ഭൂമിയെ തണുപ്പിക്കുന്ന തീർത്ഥം, കുംഭകർണ തടാകം, കൗശികി തടാകം—ഇവയും അതുപോലെ. ധർമതീർത്ഥം, കാമതീർത്ഥം, ഉദ്ദാലകയുടെ തീർത്ഥം, സന്ധ്യതീർത്ഥം, കരതോയ, കപില, ചെങ്കടൽ—തീർത്ഥങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇവയും ഉന്നതമാണ്. ശോനയുടെ ഉത്ഭവം, മൂങ്ങാവനം, ഋഷഭ, കാലതീർത്ഥം, പുണ്യവതിയുടെ തടാകം, തീർത്ഥം, ബദരികാശ്രമം—ഇവയും അതുപോലെ. രാമതീർത്ഥം, പിതൃവനം, വിരാജതീർത്ഥം, മാർകണ്ഡേയവനം, കൃഷ്ണതീർത്ഥം, വറ്റ—ഇവയും പവിത്രതയോടുകൂടിയവ. രോഹിണിയുടെ ശ്രേഷ്ഠമായ കിണർ, ഇന്ദ്രദ്യുമ്നയുടെ തടാകം, സാനു ഗർത, സമഹേന്ദ്ര, ശ്രീതീർത്ഥം, ശ്രീനദി—തീർത്ഥങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇവയും ഉന്നതമാണ്. ഇഷുതീർത്ഥം, വാർഷഭ, കാവേരിയുടെ കുളം, കന്യാതീർത്ഥം, ഗോകർണ, ഗായത്രിയുടെ സ്ഥലം—ഇവയും അതുപോലെ. ബദരിയുടെ കുളം, മറ്റൊരു പവിത്ര കുളം, വികർണക എന്ന മദ്ധ്യസ്ഥലം, ജാതിയുടെ കുളം, ദേവകൂപം, കുശാഗ്രസ്ലോപ്പ്—തീർത്ഥങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇവയും ഉന്നതമാണ്. എല്ലാ ദേവതകളുടെ വ്രതം, കന്യാസ്രമത്തിലെ കുളം, വാലഖില്യരുടെ മറ്റൊരു സ്ഥലം, പഴയതും പുതുതും—ഇവയും അതുപോലെ. മഹർഷികൾക്കുള്ള മറ്റൊരു വിഭജിക്കാത്ത കുളം; ഈ പവിത്ര സ്ഥലങ്ങളിൽ, ശരിയായ രീതിയിൽ, പൂർണ്ണ വിശ്വാസത്തോടുകൂടി— ആ മനുഷ്യൻ, ഉപവാസവും ആത്മനിയന്ത്രണവും പാലിച്ച് അവിടെ കുളിച്ചാൽ, ദേവതകൾ, ഋഷികൾ, മനുഷ്യർ, പിതൃകൾ എന്നിവരെ യഥാക്രമം തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു. അവിടെ ദേവതകളെ ആരാധിച്ച ശേഷം മൂന്നു രാത്രികൾ താമസിച്ചാൽ, ഓരോ പവിത്ര സ്ഥലത്തിലും വ്യത്യസ്തമായി ഫലം ലഭിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ. ഒരാളിന് അശ്വമേധ യാഗത്തിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഈ പവിത്രതയുടെ മഹത്വം ദിവസവും കേൾക്കുകയോ, ആവർത്തിക്കുകയോ, മറ്റുള്ളവർക്ക് കേൾപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവർ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതരാകും. ഭൂമിയിൽ, ധർമ്മം, കാമം, ധനം, മോക്ഷം നൽകുന്ന ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ഭൂമി, പവിത്രതയുള്ളതിൽ പവിത്രമായ സ്ഥലം, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അതിനെ ഞങ്ങൾക്കു പറയുക. ഈ ചോദ്യം എന്റെ ഗുരുവിനോട് മഹർഷികൾ ഒരിക്കൽ ചോദിച്ചിരുന്നു; നിങ്ങൾ ചോദിച്ച കാര്യം ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിശദീകരിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ. അവന്റെ സ്വന്തം ആശ്രമത്തിൽ, അത്യന്തം പവിത്രവും, അനേകം പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചും, വിവിധ വൃക്ഷങ്ങളും ലതകളും നിറഞ്ഞതും, പലതരം മൃഗങ്ങൾ വസിക്കുന്നതുമായ—പുന്നാഗം, കർണികാരം, സരലം, ദേവദാരു, ശാലം, താലം, തമാലം, പനസം, ധവം, ഖാദിരം—പാടല, അശോകം, ബകുലം, കരവീരം, ചമ്പകം, അനേകം പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച മറ്റു വൃക്ഷങ്ങൾ—ഇതുപോലെ. കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ, ജ്ഞാനത്തിൽ ഉന്നതനായ, മഹാഭാരതം രചിച്ച, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും വിദഗ്ധനായ, ആത്മനിയമത്തിൽ നിശ്ചയമുള്ള, സർവജ്ഞനായ, എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമത്തിൽ അർപ്പിതനായ, പുരാണങ്ങളും ആഗമങ്ങളും പ്രസംഗിക്കുന്ന, വേദങ്ങളും അതിന്റെ ഉപശാഖകളും കൈവശമുള്ള, വ്യാസൻ ഇരുന്നു.