അമൃതന്മാരുടെ പുണ്യഹ്രദമായ കൊടിതീർഥം, പ്രശസ്തമായ ശ്രീകുഞ്ചം, ശാലിതീർഥം, പ്രശസ്തനായ നൈമിഷം—ഇവയെല്ലാം മഹാപുണ്യഭൂമികളാണ്. ബ്രഹ്മസ്ഥാനം, സോമതീർഥം, കന്യാതീർഥം, ബ്രഹ്മതീർഥം, മനസ്തീർഥം, വിശുദ്ധമായ കാരുപാവനം—എല്ലാം ദൈവികമായ സ്മരണകളോടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നതും, ഭക്തർക്ക് മോക്ഷദായകവുമായ സ്ഥലങ്ങളാണ്. സൗഗന്ധികവനം, മണിതീർഥം, സരസ്വതി, ഉത്തമവും പാവനവുമായ ഈശാനതീർഥം, അഞ്ചു യാഗങ്ങളുടെ സ്ഥലം—ഇവിടങ്ങളിൽ ദേവതകൾക്കും മഹർഷികൾക്കും വലിയ ആരാധനയുണ്ട്. ത്രിശൂലധാര, മഹേന്ദ്ര, ദേവതകളുടെ സ്ഥിരവാസം, ശാകംഭരി, ദേവതീർഥം, സുവർണഹ്രദം—ഇവിടങ്ങളിൽ വിശുദ്ധതയുടെ സാന്നിധ്യം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ക്ഷീരശ്രവ, വിരൂപാക്ഷ, ഭൃഗുതീർഥം, കുശോദ്ഭവം, ബ്രഹ്മതീർഥം, ബ്രഹ്മയോനി, നീലപർവതം—ഇവിടങ്ങളിൽ ദിവ്യശക്തികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കുബ്ജാംബകം, ഭദ്രവട, വസിഷ്ഠാസനം, സ്വർഗ്ഗദ്വാരം, ഭവദ്വാരം, കാളിയുടെ ആശ്രമം—ഇവിടങ്ങളിൽ മഹാതപസ്സിന്റെ ഛായയുണ്ട്. രുദ്രാവർത്തം, സുഗന്ധാശ്വം, കപിലാവനം, ഭദ്രകർണ്ണഹ്രദം, ശങ്കുകർണ്ണഹ്രദം—ഇവിടങ്ങളിൽ പുണ്യജലങ്ങൾ ഒഴുകുന്നു. ഏഴു സരസ്വതങ്ങൾ, ഔശനസതീർഥം, കപാലമോചന, അവകീർണ, കാമ്യക—ഇവിടങ്ങളിലെ സ്മരണയും ആരാധനയും അനന്തമാണ്. ചതുർസാമുദ്രികം, ശതകം, സഹസ്രികം, റെണുക, അഞ്ചുവടകം, വിമോചന, ഓജസ്—ഇവിടങ്ങളിൽ വിശുദ്ധജലങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. സ്ഥാണുതീർഥം, കുരുതീർഥം, സ്വർഗ്ഗദ്വാരം, കുശധ്വജം, വിശ്വേശ്വര, മാനവക, കിണർ, നാരായണശരണം—ഇവിടങ്ങളിൽ ഭക്തർക്ക് ആത്മശാന്തിയും മോക്ഷവും ലഭിക്കുന്നു. ഗംഗാഹ്രദം, വടമരുത്, ബദരീപാടനം, ഇന്ദ്രമാർഗം, ഏകരാത്രം, ക്ഷീരകാവാസം—ഇവിടങ്ങളിൽ ദൈവാനുഭൂതി അനുഭവിക്കാം. സോമതീർഥം, ദധീച, ശ്രുതതീർഥം, കോടിതീർഥസ്ഥലി, ഭദ്രകാളീഹ്രദം—ഇവിടങ്ങളിൽ മഹാതപസ്സിന്റെ സാന്നിധ്യം ഉണ്ട്. അരുന്ധതീവനം, പരമബ്രഹ്മാവർതം, അശ്വവേദി, കുബ്ജാവനം, യമുനാസ്രോതസം—ഇവിടങ്ങളിൽ സത്യത്തിന്റെ പ്രകാശം വിരിയുന്നു. വീര, പ്രമോക്ഷ, ഉത്തമമായ സിന്ധു, ഋഷ, കുല്യ, സകൃത്തിക, ഉർവീസംക്രമണം, മായാവിദ്യയുടെ ഉദ്ഭവം—ഇവിടങ്ങളിൽ വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ആഴം കാണാം. മഹാശ്രമം, വൈതസികാരൂപം, സുന്ദരികാശ്രമം, ബാഹുതീർഥം, മനോഹരമായ നദി, വിമലാശോകം—ഇവിടങ്ങളിൽ സുഖവും സമാധാനവും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പഞ്ചനദതീർഥം, ജ്ഞാനിയായ മാർകന്ഡേയന്റെ സ്ഥലം, സോമതീർഥം, സിതോദ, മത്സ്യോദരീതീർഥം—ഇവിടങ്ങളിൽ മഹർഷികളുടെ അനുഗ്രഹം ലഭ്യമാണ്. സൂര്യപ്രഭ, സൂര്യതീർഥം, അശോകവനം, അരുണാസ്പദം, കാമദ, ശുക്രതീർഥം—ഇവിടങ്ങളിൽ ദൈവികതയുടെ ചിന്തന ഉണ്ട്. പിശാചമോചന, സుభദ്രാഹ്രദം, വിമലദണ്ഡകുണ്ടം, ചണ്ടേശ്വരതീർഥം—ഇവിടങ്ങളിൽ പാപമോചനവും വിശുദ്ധതയും ലഭ്യമാണ്. ജ്യേഷ്ഠസ്ഥാനം, ബ്രഹ്മസരം, ജൈഗിഷവ്യഗുഹ, ഹരികേശവനം—ഇവിടങ്ങളിൽ മഹർഷികളുടെ സാന്നിധ്യം ഉണ്ട്. അജാമുഖഹ്രദം, ഘണ്ടകർണഹ്രദം, പുണ്ഡരീകഹ്രദം, കർകോടകകിണർ—ഇവിടങ്ങളിൽ വിശുദ്ധജലങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. സ്വർണ്ണകിണർ, ശ്വേതതീർഥഹ്രദം, ഘർഘരികാകുണ്ടം, ചന്ദ്രികാനിലീനകിണർ—ഇവിടങ്ങളിൽ ദൈവാനുഗ്രഹം അനുഭവിക്കാം. ശ്മശാനസ്തംഭകിണർ, വിനായകഹ്രദം, സിന്ധുജന്യകിണർ, വീണ്ടും ബ്രഹ്മസരം—ഇവിടങ്ങളിൽ ആത്മശുദ്ധിക്ക് വഴി തുറക്കുന്നു. രുദ്രസദനം, നാഗതീർഥം, പുലോമക, ഭക്തഹ്രദം, ക്ഷീരഹ്രദം, പ്രേതവാസം, കുമാരകം—ഇവിടങ്ങളിൽ ദൈവാനുഗ്രഹം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മവർത്തം, കുശാവർത്തം, ദധികർണകിണർ, ശ്രിംഗതീർഥം, മഹാതീർഥം, പ്രധാനതീർഥങ്ങൾ, മഹാനദി—ഇവിടങ്ങളിൽ വിശുദ്ധതയുടെ ഉത്സവം നടക്കുന്നു. ദൈവികവും വിശുദ്ധവുമായ ബ്രഹ്മസരം, ഗയാമൂലത്തിലെ അക്ഷയവടം, ദക്ഷിണവും ഉത്തരവുമായ ഗോമായം, രൂപശിതിക—ഇവിടങ്ങളിൽ ദൈവാനുഗ്രഹം അനുഭവിക്കാം. കപിലഹ്രദം, ഗൃധ്രവടം, സാവിത്രീഹ്രദം, പ്രഭാസനം, സീതാവനം, ഗർഭദ്വാരം, ധേനുക—ഇവിടങ്ങളിൽ പുണ്യത്തിന്റെ ആഴം കാണാം. ധന്യക, കോകിലസ്ഥലം, മാതംഗഹ്രദം, പിതൃകിണർ, രുദ്രതീർഥം, ഇന്ദ്രതീർഥം, സുമലിന—ഇവിടങ്ങളിൽ ആത്മാവിന്റെ ഉണർവ് അനുഭവിക്കാം. ബ്രഹ്മാസനം, ഏഴു കുണ്ടങ്ങൾ, മണിഹ്രദം, കൗശികി, ഭാരത, തീർഥം, ജ്യേഷ്ഠാലിക—ഇവിടങ്ങളിൽ മഹത്തായ അനുഗ്രഹം ലഭ്യമാണ്. വിശ്വേശ്വര, കല്പസരം, കന്യാസംവേത്യ, നിശ്ചിവ, പ്രഭാവ, വസിഷ്ഠാശ്രമം—ഇവിടങ്ങളിൽ മഹർഷികളുടെ അനുഗ്രഹം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ദേവകൂറ്റം, അതിലെ കിണർ, വസിഷ്ഠാശ്രമം, വീരാശ്രമം, ബ്രഹ്മസരം, ബ്രഹ്മവീര, ആവകപിലി—ഇവിടങ്ങളിൽ മഹാതപസ്സിന്റെ സാന്നിധ്യം ഉണ്ട്. കുമാരനദി, ശ്രീനദി, ഗൗരിശിഖരം, ശുനഹ്പുഷ്കരി, തീർഥം, നന്ദിതീർഥം—ഇവിടങ്ങളിൽ ദൈവാനുഗ്രഹം അനുഭവിക്കാം. കുമാരസദനം, ശ്രീസദനം, ഭൂശീതളതീർഥം, കുംഭകർണഹ്രദം, കൗശികീഹ്രദം—ഇവിടങ്ങളിൽ ആത്മശാന്തി ലഭ്യമാണ്. ധർമ്മതീർഥം, കാമതീർഥം, ഉദ്ദാലകതീർഥം, സന്ധ്യതീർഥം, കരതോയ, കപില, രക്തസമുദ്രം—ഇവിടങ്ങളിൽ വിശുദ്ധതയുടെ സാന്നിധ്യം ഉണ്ട്. ശോണമൂലം, വേതസവനം, ഋഷഭം, കാലതീർഥം, പുണ്യവതീഹ്രദം, തീർഥം, ബദരികാശ്രമം—ഇവിടങ്ങളിൽ മഹർഷികളുടെ അനുഗ്രഹം ലഭ്യമാണ്. രാമതീർഥം, പിതൃവനം, വീരജതീർഥം, മാർകന്ഡേയവനം, കൃഷ്ണതീർഥം, വടമരുത്—ഇവിടങ്ങളിൽ ഭക്തർക്ക് ആത്മാനുഭവം ലഭ്യമാണ്. രോഹിണിയുടെ പ്രധാനകിണർ, ഇന്ദ്രദ്യുമ്നഹ്രദം, സാനുഗർത്തം, സമഹേന്ദ്രം, ശ്രിതീർഥം, ശ്രീനദി—ഇവിടങ്ങളിൽ വിശുദ്ധജലങ്ങൾ ഒഴുകുന്നു. ഇഷുതീർഥം, വർഷഭം, കാവേരിപുഷ്കരി, കന്യാതീർഥം, ഗോകർണം, ഗായത്രിസ്ഥലം—ഇവിടങ്ങളിൽ മഹാതപസ്സിന്റെ ഛായയുണ്ട്. ബദരീകുണ്ടം, മറ്റൊരു വിശുദ്ധപുഷ്കരി, വികർണകമെന്ന കേന്ദ്രസ്ഥലം, جاتیപുഷ്കരി, ദേവകൂപം, കുശശൈലധാര—ഇവിടങ്ങളിൽ ആത്മാനുഭവം ലഭ്യമാണ്. സകലദേവതാവ്രതം, കന്യാശ്രമപുഷ്കരി, വാലഖില്യരുടെ മറ്റൊരു സ്ഥലം, പഴയതും പുതുതുമായതും—ഇവിടങ്ങളിൽ മഹർഷികളുടെ അനുഗ്രഹം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മഹർഷികൾക്കുള്ള മറ്റൊരു അഖണ്ഡപുഷ്കരി, ഈ എല്ലാ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലും, യഥാവിധി, പൂർണ്ണവിശ്വാസത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ഭക്തർക്ക് പരമോന്നതമായ ഫലം ലഭിക്കും. ഇങ്ങനെ മഹാപുണ്യപ്രദമായ ഈ തീർത്ഥങ്ങൾ എല്ലാം ഭക്തർക്ക് വിശുദ്ധതയും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.