സരസ്വത്വ ദ്വീപം, വിജയ, കാമദ, രുദ്രകോടി, സുമനസ, സദ്രവണമിത എന്ന തീർഥം—ഇവയെല്ലാം പരമപവിത്രമായ സ്ഥലങ്ങളായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ശ്യാമന്തപഞ്ചക തീർഥം, ബ്രഹ്മ തീർഥം, സുദർശന, ഭൂമിയാകെയുള്ളതും, പരിപ്ലവ പൃഥുദകയും ഇവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പത്തു അശ്വമേധസമാനമായ തീർഥം, സർപിജ, വിഷയന്തിക, കോടിതീർഥം, പഞ്ചനദ, വരാഹ, യക്ഷിണീ തടാകം—ഇവയുടെ മഹത്വം അനുപമമാണ്. പുണ്ടരിക, സോമതീർഥം, ഉത്തമമായ മുന്ജവട, ബദരിവനം, അസിന, രത്നമൂലക—ഇവയും വിശുദ്ധതയിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്. ലോകദ്വാര, പഞ്ചതീർഥം, കപിലതീർഥം, സൂര്യതീർഥം, ശംഖിനി, ഗോകുലം എന്ന പശുക്കളുടെ വാസസ്ഥലവും ഇവിടെ ചേർന്നിരിക്കുന്നു. യക്ഷരാജാവിന്റെ തീർഥം, ബ്രഹ്മവർത്തം, സുതിതീർഥം, കാമേശ്വര, മാതൃതീർഥം, ശിതവനതീർഥം—ഇവയുടെ മഹത്വം അനന്തമാണ്. സ്നാനലോമപഹ, മാസസംസാരക, ദശാശ്വമേധ, കെദാര, ബ്രഹ്മോദുംബര—ഇവയും വിശുദ്ധമായ സ്ഥലങ്ങളാണ്. സപ്തർഷികുണ്ടം, ദേവിയുടെ തീർഥം, സുജമ്പുക, ഇതസ്പദ, കോടികുട, കിംദന, കിംജപ—ഇവയുടെ ഔന്നത്യവും വിശുദ്ധതയും വാഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. കരണ്ടവ, അവേദ്യ, മറ്റൊരു ത്രിവിഷ്ടപ, പാണിശത, മിശ്രക, മധുവട, മനോജവ—ഇവയെല്ലാം തീർഥയാത്രികർക്ക് മോക്ഷപ്രദമാണ്. കൗശികി, ദിവ്യതീർഥം, ഋണമുക്തി തീർഥം, നൃഗധൂമ എന്ന ദിവ്യതീർഥം, വിഷ്ണുപാദം—ഇവയുടെ മഹാത്മ്യവും അനന്തമാണ്. അമരന്മാരുടെ പവിത്രസരോവരം, കോടിതീർഥം, പ്രശസ്തമായ ശ്രീകുഞ്ച, ശാലിതീർഥം, വൈഖ്യാതമായ നൈമിഷ—ഇവയും തീർഥമഹിമയിൽ സമൃദ്ധമാണ്. ബ്രഹ്മസ്ഥാനം, സോമതീർഥം, കന്യാതീർഥം, ബ്രഹ്മതീർഥം, മനസ്തീർഥം, വിശുദ്ധമായ കാരുപാവനം—ഇവയുടെ വിശുദ്ധത അനൂപമമാണ്. സൌഗന്ധികവനം, മണിതീർഥം, സരസ്വതി, ഉത്തമവും പാവനവുമായ ഈശാനതീർഥം, അഞ്ചു യാഗങ്ങളുടെ സ്ഥലം—ഇവയും ഉല്ലേഖനീയമാണ്. തൃശൂലധാര, മാഹേന്ദ്ര, ദേവതകളുടെ സ്ഥിരവാസം, ശാകംഭരി, ദേവതീർഥം, സ്വർണസരോവരം—ഇവയുടെ മഹത്വം അനന്തമാണ്. ക്ഷീരശ്രവ, വിരൂപാക്ഷ, ഭൃഗുതീർഥം, കുശോദ്ഭവ, ബ്രഹ്മതീർഥം, ബ്രഹ്മയോനി, നീലപർവതം—ഇവയും സ്മരണീയമാണ്. കുബ്ജാംബക, ഭദ്രവട, വസിഷ്ഠയുടെ പീഠം, സ്വർഗ്ഗദ്വാരം, ഭൂതദ്വാരം, കാലിയുടെ ആശ്രമം—ഇവയുടെ വിശുദ്ധതയും മഹത്വവും വാഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. രുദ്രാവർത്തം, സുഗന്ധാശ്വ, കപിലവനം, ഭദ്രകർണ തടാകം, ശങ്കുകർണ തടാകം—ഇവയും തീർഥയാത്രികർക്കു പ്രിയമാണ്. ഏഴു സരസ്വതുകൾ, ഔശനസ തീർഥം, കപാലമോചന, അവകീർണ, കാമ്യക—ഇവയുടെ മഹത്വം അനന്തമാണ്. ചതുർസാമുദ്രിക, ശതക, സഹസ്രിക, റെണുക, പഞ്ചവടക, വിമോചന, ഓജസ്—ഇവയും ഉല്ലേഖനീയമായ തീർഥങ്ങളാണ്. സ്ഥാണുതീർഥം, കുറുകളുടെ തീർഥം, സ്വർഗ്ഗദ്വാരം, കുശധ്വജ, വിശ്വേശ്വര, മാനവക, കിണർ, നാരായണശരണം—ഇവയെല്ലാം മഹത്വത്തിൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഗംഗാഹ്രദ, വടമരം, ബദരിപാടനം, ഇന്ദ്രമാർഗ്ഗം, ഏകരാത്ര, ക്ഷീരകാവാസം—ഇവയും വിശുദ്ധതയിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്. സോമതീർഥം, ദധീച, ശ്രുതതീർഥം, ദ്വിജന്മാർക്ക്, കോടിതീർഥസ്ഥലി, ഭദ്രകാലി തടാകം—ഇവയുടെ മഹത്വം അനുപമമാണ്. അരുന്ധതിവനം, പരമ ബ്രഹ്മവർത്തം, അശ്വവേദി, കുബ്ജാവനം, യമുനയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥലം—ഇവയും ഉല്ലേഖനീയമാണ്. വീര, പ്രമോക്ഷ, ഉത്തമമായ സിന്ധു, ഋഷ, കുല്യ, സകൃത്തിക, ഊർവീസംക്രമണം, മായാവിദ്യയുടെ ഉത്ഭവം—ഇവയുടെ മഹത്വം അനന്തമാണ്. മഹാശ്രമ, വൈതസികാരൂപ, സുന്ദരികാശ്രമ, ബാഹുതീർഥം, മനോഹരമായ നദി, വിമലാശോക—ഇവയും തീർഥമഹിമയിൽ സമൃദ്ധമാണ്. പഞ്ചനദയുടെ തീർഥം, ജ്ഞാനിയായ മാർകണ്ഡേയന്റെ സ്ഥലം, സോമതീർഥം, സിതോദ, മത്സ്യോദരി എന്ന തീർഥം—ഇവയെല്ലാം വിശുദ്ധതയിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്. സൂര്യപ്രഭ, സൂര്യതീർഥം, അശോകവനം, അരുണാസ്പദം, കാമദ, ശുക്രതീർഥം അതിന്റെ മണലോടുകൂടി—ഇവയും മഹത്വത്തിൽ സമൃദ്ധമാണ്. പിശാചമോചന, സുഭദ്രാ തടാകം, വിമലദണ്ഡയുടെ കുളം, ചണ്ഡേശ്വര തീർഥം—ഇവയെല്ലാം തീർഥയാത്രികർക്കു മോക്ഷം നൽകുന്നു. ജ്യേഷ്ഠസ്ഥാനം എന്ന വിശുദ്ധ തടാകം, ബ്രഹ്മസര എന്ന പുണ്യസ്ഥലം, ജൈഗിഷവ്യയുടെ ഗുഹ, ഹരികേശയുടെ കാനനം—ഇവയുടെ മഹത്വം അനന്തമാണ്. അജാമുഖ തടാകം, ഘണ്ടാകർണ തടാകം, പുണ്ടരിക തടാകം, കർക്കോടകയുടെ കിണർ—ഇവയും ഉല്ലേഖനീയമാണ്. സ്വർണകിണർ, ശ്വേതതീർഥ തടാകം, ഘർഘരികയുടെ കുളം, ചന്ദ്രികയുടെ ഇരുണ്ട കിണർ—ഇവയെല്ലാം തീർഥമഹിമയിൽ സമൃദ്ധമാണ്. ശ്മശാനസ്തംഭകിണർ, വിനായക തടാകം, സിന്ധുവിൽ നിന്നുള്ള കിണർ, വീണ്ടും വിശുദ്ധ ബ്രഹ്മസര—ഇവയുടെ മഹത്വം അനുപമമാണ്. രുദ്രന്റെ വാസസ്ഥലം, നാഗതീർഥം, പുലോമക, ഭക്തന്റെ തടാകം, ക്ഷീരസരോവരം, പിതൃവാസം, കുമാരക—ഇവയും മഹത്വത്തിൽ സമൃദ്ധമാണ്. ബ്രഹ്മവർത്തം, കുശവർത്തം, ദധികർണ കിണർ, ശ്രിംഗ തീർഥം, മഹതീർഥം, ശ്രേഷ്ഠതീർഥങ്ങൾ, മഹാനദി—ഇവയുടെ വിശുദ്ധത അനന്തമാണ്. ദിവ്യവും പവിത്രവുമായ ബ്രഹ്മസര, ഗയയുടെ തലയിൽ അക്ഷയവടം, ദക്ഷിണവും ഉത്തരവും ഗോമയവും, രൂപശിതിക—ഇവയും ഉല്ലേഖനീയമാണ്. കപില തടാകം, ഗൃധ്രവടം, സാവിത്രി തടാകം, പ്രഭാസന, സീതാവനം, ഗർഭദ്വാരം, ധേനുക—ഇവയുടെ മഹത്വം അനുപമമാണ്. ധന്യക, കോകില എന്ന സ്ഥലം, മാതംഗ തടാകം, പിതൃകിണർ, രുദ്രതീർഥം, ഇന്ദ്രതീർഥം, സുമലിന—ഇവയും വിശുദ്ധതയിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്. ബ്രഹ്മാസനം, ഏഴ് കുളങ്ങൾ, രത്നസരോവരം, കൗശികി, ഭാരത, തീർഥം, ജ്യേഷ്ഠലിക—ഇവയുടെ മഹത്വം അനന്തമാണ്. വിശ്വേശ്വര, കല്പസര, കന്യാസംവേത്യ, നിശ്ചിവ, പ്രഭവ, വസിഷ്ഠയുടെ ആശ്രമം—ഇവയും ഉല്ലേഖനീയമാണ്. ദേവകൂടയും അതിന്റെ കിണറും, വസിഷ്ഠയുടെ ആശ്രമം, വീരാശ്രമം, ബ്രഹ്മസര, ബ്രഹ്മവീര, അവകപിലി—ഇവയെല്ലാം തീർഥമഹിമയിൽ സമൃദ്ധമാണ്. ഈ മഹത്തായ തീർഥങ്ങൾ എല്ലാം, പുണ്യഭൂമികൾ, പവിത്രതയിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമായ കുളങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ, കിണറുകൾ, കാനനങ്ങൾ, ദേവതകളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ—ഇവ സന്ദർശിച്ചാൽ അശേഷ പാപങ്ങൾ നശിക്കുകയും, മഹാമോക്ഷം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്നു പുരാണങ്ങൾ പാടുന്നു.