വിശ്വസാന്ദ്രമായ സങ്കല്പങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ദൈവകഥകൾക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നത് ആദിത്യന്മാരുടെ പരമ്പരയിലൂടെയാണ്. വിവസ്വാൻ, സവിതൃ, മിത്രൻ, വരുണൻ, അംശൻ, പ്രകാശമുള്ള ഭാഗൻ—ഇവരൊക്കെയും ചേർന്ന് പന്ത്രണ്ടു പേരായി ആദിത്യന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. സോമന്റെ ഇരുപത്തിയേഴു ഭാര്യമാർ, മഹാവ്രതങ്ങൾ പാലിച്ചവരായി, അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ള, അളവുകെട്ടാനാകാത്ത ശക്തിയുള്ള സന്തതികളെ പ്രസവിച്ചു. അരിപ്പിടനേമിയുടെ ഭാര്യമാരിൽ നിന്ന് പതിനാറു മക്കൾ ജനിച്ചു; അവരിൽ നാലുപേർ 'വിദ്യുത്' എന്നറിയപ്പെടുന്ന മിന്നലുകൾ ആയിരുന്നു. ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിനു ശേഷമുള്ള ഇടവേളയിൽ, ബ്രഹ്മർഷിമാർ ആദരിച്ചു പാടിയ ഋക്വേദങ്ങൾക്കും, ദേവർഷിയായ കൃഷ്ണാശ്വന്റെ ആയുധങ്ങൾക്കും വലിയ പ്രാധാന്യം ഉണ്ടായിരുന്നു. ആയിരം യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു, ഈ ദേവഗണങ്ങൾ മുപ്പത്തിമൂന്നു പേരായി, ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്നു വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഇവരിൽ പോലും സൃഷ്ടിയും ലയവും സൂര്യൻ ആകാശത്ത് ഉദിച്ച് അസ്തമിക്കുന്നതുപോലെ നടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ദേവഗണങ്ങൾ ഓരോ യുഗത്തിലും ജനിക്കുന്നു. ദിതിയും കശ്യപനും ചേർന്ന് രണ്ടു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചതായി കേൾക്കുന്നു. അവർ ഹിരണ്യകശിപുവും മഹാശക്തനായ ഹിരണ്യാക്ഷനും ആണ്. ഇവർക്കു ഒരു മകൾ സിംഹികയും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൾ വിപ്രചിത്തിയുടെ ഭാര്യയായി. സിംഹികയുടെ പുത്രന്മാർ, സിംഹികേയന്മാർ, അത്യന്തം ശക്തിശാലികളായിരുന്നു. ഹിരണ്യകശിപുവിന് നാലു പ്രസിദ്ധനായ പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ഹ്രാദൻ, അനുഹ്രാദൻ, ശക്തിശാലിയായ പ്രഹ്രാദൻ, സംഹ്രാദൻ. ഹ്രാദന്റെ പുത്രൻ ഹ്രദൻ. ഹ്രദന് രണ്ട് വീര്യശാലികളായ പുത്രന്മാർ: ശിവനും കാലനും. പ്രഹ്രാദന്റെ പുത്രനായി വിരോചനനും, വിരോചനനിൽ നിന്ന് ബാലിയും ജനിച്ചു. ബാലിക്ക് നൂറു പുത്രന്മാർ; ബാലൻ മുതിർന്നവനും, തപസ്സിൽ സമ്പന്നനുമായിരുന്നു. ധൃതരാഷ്ട്രൻ, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, ചന്ദ്രതാപനൻ എന്നിവരും അവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കുംബനാഭൻ, ഗർദഭാക്ഷൻ, കുക്ഷി തുടങ്ങിയവരും അവരിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. മുതിർന്ന ബാലൻ അത്യന്തം ശക്തിയുള്ളവനും, പശുപതിക്ക് പ്രിയങ്കരനുമായിരുന്നു. മുന് കാലഘട്ടത്തിൽ ബാലൻ ഉമാപതിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ച്, അവനെ സമീപം വസിക്കാൻ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചു. ഹിരണ്യാക്ഷന്റെ പുത്രന്മാർ ജ്ഞാനികളും ശക്തിയുള്ളവരുമായിരുന്നു: ഭർഭരൻ, ശകുനി, ഭൂതസംതാപനൻ, മഹാനാഭൻ, കാലനാഭൻ എന്നിവരും. ദാനുവിന് നൂറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ അത്യന്തം ഭയങ്കരരും വീര്യശാലികളുമായിരുന്നു. അവരിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവരെ പറയാം: ദ്വിമൂർധാ, ശങ്കുകർണ്ണൻ, പ്രശസ്തനായ ഹയശിരാ, അയോമുഖൻ, ശംബരൻ, കപിലൻ, വാമനൻ, മാർീചി, മഘവാൻ, ഇൽവലൻ, സ്വസൃമൻ, വിക്ഷോഭണൻ, കേതു, കേതുവീര്യശതഹ്രദൻ, ഇന്ദ്രജിത്, സർവജിത്, വജ്രനാഭൻ, ഏകചക്രൻ, ശക്തിയുള്ള താരക, വൈശ്വാനരൻ, പുലോമൻ, വിദ്രാവണമഹാശിരാ, സ്വർഭാനു, വൃഷപർവൻ, വിപ്രചിത്തി—ഇവരൊക്കെയും ദാനുവിന്റെ പുത്രന്മാരായി കശ്യപനിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു. ഇവരിൽ വിപ്രചിത്തിയെ നേതാവാക്കി ദാനവന്മാർ അത്യന്തം ശക്തിയുള്ളവരായിരുന്നു. അവരുടെ പുത്രന്മാരെയും മുമ്മക്കളെയും എണ്ണാൻ കഴിയില്ല. സ്വർഭാനുവിന്റെ മകൾ പ്രശസ്തയായ പ്രഭയും, പുലോമയുടെ മകൾ ശചിയും പ്രസിദ്ധരാണ്. ഉപദീപ്തി, ഹയശിരാ, ശർമിഷ്ഠ, വാർഷപർവണി, പുലോമ, കാലികാ—ഇവരൊക്കെയും വൈശ്വാനരാസിന്റെ പുത്രിമാരാണ്. മാർീചിക്ക് നിരവധി ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരിൽ നിന്ന് അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു, ദാനവന്മാരുടെ ആനന്ദം. മറ്റൊരു വിഭാഗത്തിൽ, ഹിരണ്യപുരത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന പതിനാലായിരം പേർ മാർീചിയിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; അവർ വലിയ തപസ്സുള്ളവരായിരുന്നു. പോളോമാസും കാലകേയന്മാരും, മഹാശക്തിയുള്ള ദാനവന്മാർ, ദേവന്മാർക്ക് ജയിക്കാനാവാത്തവർ, ഹിരണ്യപുരത്തിൽ വസിച്ചു. പിതാമഹന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, സവ്യാസാചിയുടെ കൈയിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവർ നശിച്ചു; പിന്നെ, മറ്റും അത്യന്തം ശക്തിയുള്ള, ഭയങ്കരമായ ദാനവന്മാർ ശേഷിച്ചു. അതിനുശേഷം, സിംഹികയിൽ വിപ്രചിത്തിക്ക് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; ദൈത്യ-ദാനവരുടെ സംയോഗത്തിൽ അത്യന്തം വീര്യശാലികളായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. അവർ 'സിംഹികേയന്മാർ' എന്നറിയപ്പെടുന്നു, പതിമൂന്നു പേർ; വംശൻ, ശല്യൻ, ശക്തിയുള്ള നളൻ, ബാലൻ, വാതാപി, നമുചി, ഇൽവലൻ, അവന്റെ സഹോദരി അഞ്ജിക, നരക, കാലനാഭൻ, ശരമാന, സ്വരകല്പൻ—ഇവരൊക്കെയും ദാനുവിന്റെ വംശം വർദ്ധിപ്പിച്ചവരാണ്. അവരുടെ പുത്രന്മാരും മുമ്മക്കളും നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനുമാണ്. അവരിൽ, ദൈത്യസംഹ്രാദന്റെ വംശത്തിൽ നിന്നുള്ള നിവാതകവചന്മാർ പ്രസിദ്ധരാണ്. വലിയ തപസ്സിലൂടെ, ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവരാൽ, മൂന്ന് കോടി പുത്രന്മാർ മണിവതിയിൽ വസിച്ചു. ദേവന്മാർക്ക് ജയിക്കാനാവാത്തവരായ ഇവരും അർജുനനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. പിന്നീട്, താമ്രയുടെ ആറു പ്രശസ്തപ്പെട്ട പുത്രിമാരുടെ കഥയുണ്ട്: ക്രൗഞ്ചി, ശ്യേനീ, ഭാസീ, സുക്രീവി, ശുചിഗൃധ്രികാ; ക്രൗഞ്ചി ഉള്ളികളും അവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പക്ഷികളെയും പ്രസവിച്ചു. ശ്യേനീ കഴുകന്മാരെ, ഭാസി നാരയന്മാരെ, ഗൃധ്രി കഴുതകളെ പ്രസവിച്ചു; ശുചി ജലപക്ഷികളെയും, സുക്രീവി ദ്വിജാതികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ പക്ഷികളെയും പ്രസവിച്ചു. കുതിരകൾ, ഒട്ടകങ്ങൾ, കഴുതകൾ എന്നിവ താമ്രയുടെ വംശത്തിൽപ്പെടുന്നു. വിനതയ്ക്ക് പ്രശസ്തമായ രണ്ട് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു—ഗരുഡനും അരുണനും. ഗരുഡൻ പറക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും, സ്വകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ ഭയങ്കരനുമായിരുന്നു. സുരസയ്ക്ക് ആയിരം ശക്തിയുള്ള പാമ്പുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, കദ്രുവിന്റെ വംശത്തിൽ ആയിരം ശക്തിയുള്ള, പലതലകളുള്ള, ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന, മഹാത്മാക്കളായ പാമ്പുകൾ ജനിച്ചു. ഇങ്ങനെ, ദേവന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും സർപ്പരാശികളുടെയും വംശപരമ്പരകൾ അനന്തവും അത്ഭുതകരവുമാണ്.