മഹർഷികൾക്കിടയിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണൻ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ ദേവതകളുടെയും അവരുടെ വംശജരുടെയും മഹത്തായ കഥ പറയാം. ഹര, ബഹുരൂപ, ത്രയംബക, അപരാജിത, വൃഷാകപി, ശംഭു, കപർദി, റൈവത—ഇവരെ കൂടാതെ, മൃഗവ്യാധ, ശർവ, കപാലി—ഇവർ പതിനൊന്ന്, രുദ്രർ എന്നറിയപ്പെടുന്നവരും, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും അധിപതികളും ആണ്. മഹർഷികൾക്കിടയിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവരേ, പുരാണത്തിൽ നൂറ് രുദ്രർ അതി ശക്തിയോടെ വിവരണയിലുണ്ട്; അവരാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചലമായതും എല്ലാം ആകൃതിയിലാക്കുന്നത്. ഇപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവരേ, കശ്യപപ്രജാപതിയുടെ ഭാര്യമാരെക്കുറിച്ചും കേൾക്കൂ: അദിതി, ദിതി, ദനു, അരിഷ്ടാ, സുരസാ, ഖസാ, സുരഭി, വിനതാ, താമ്രാ, ക്രോധവശാ, ഇറാ, കദ്രൂ, മുണി—ഇവരിൽ നിന്നാണ് അവരുടെ സന്തതികൾ ജനിച്ചത്. പൂർവ മന്വന്തരത്തിൽ, തുഷിതർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പന്ത്രണ്ടു ശ്രേഷ്ഠ ദേവതകൾ, വൈവസ്വത മന്വന്തരത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ പരസ്പരം സംസാരിച്ചു. ചാക്ഷുഷ മനുവിന്റെ പ്രശസ്ത കാലഘട്ടം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, അവർ ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഒന്നിച്ചു ചേർന്നു. "വേഗം വരൂ, ദേവതകളേ, നമുക്ക് അദിതിയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച് വരാനിരിക്കുന്ന മന്വന്തരത്തിൽ ജനിക്കാം; അതാണ് നമ്മുക്ക് അനുയോജ്യം," എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ, ചാക്ഷുഷ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, അവർ അദിതി, ദക്ഷയുടെ മകൾ, കശ്യപ, മാരീചിയുടെ പുത്രൻ, ഇവരിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്. അവിടെ, വിഷ്ണു, ശക്ര, അര്യമൻ, ധാത്രി, ത്വഷ്ടൃ, പൂഷൻ, വിവസ്വാൻ, സവിറ്റൃ, മിത്ര, വരുണ, അംശ, ഭഗ—ഇവരെല്ലാം പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. സോമന്റെ പതിനേഴു ഭാര്യമാർ, വ്രതത്തിൽ പ്രശസ്തരായവർ, അതിമഹത്തായ ഊർജ്ജത്തോടും പ്രകാശത്തോടും കൂടി സന്തതികളെ പ്രസവിച്ചു. അരിഷ്ടനേമിയുടെ ഭാര്യമാർ, അറിവിലും സന്തതികളിലും സമ്പന്നരായവർ, പതിനാറു സന്തതികളെ പ്രസവിച്ചു; അവയിൽ നാലു പേർ വിദ്യുത് (മിന്നൽ) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ചാക്ഷുഷ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, ബ്രഹ്മർഷിമാർ ആദരിക്കുന്ന ഋഗ് വേദം, ദേവർഷി കൃഷാശ്വയുടെ ആയുധങ്ങൾ, ഇവയും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ആയിരം യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ദേവതകളുടെ ഈ സംഘങ്ങൾ വീണ്ടും ഇവിടെ ജനിക്കുന്നു; ആകെ മുപ്പത്തി മൂന്നു ദേവതകൾ, ആഗ്രഹത്തിൽ ജനിച്ചവരാണ്. അവരുടെ ഇടയിൽ സൃഷ്ടിയും ലയവും വിവരിക്കപ്പെടുന്നു; സൂര്യൻ ആകാശത്ത് ഉദിക്കാനും അസ്തമിക്കാനും പോലെ. ഇങ്ങനെ, ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലും ദേവതകളുടെ ഈ വിഭാഗങ്ങൾ ജനിക്കുന്നു; ദിതി, കശ്യപനിൽ നിന്ന് രണ്ട് പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. ഹിരണ്യകശിപു, ശക്തിയുള്ള ഹിരണ്യാക്ഷ, ഒരു മകൾ സിംഹിക—അവൾ വിപ്രചിത്തിയുടെ ഭാര്യയായി. സിംഹികയുടെ പുത്രന്മാർ, സൈംഹികേയർ എന്നറിയപ്പെടുന്നവർ, അതിമഹത്തായ ശക്തിയുള്ളവരാണ്. ഹിരണ്യകശിപുവിന് നാല് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ഹ്രാദ, അനുഹ്രാദ, ശക്തിയുള്ള പ്രഹ്രാദ, സംഹ്രാദ—നാല് പേരും. ഹ്രാദയുടെ പുത്രൻ ഹ്രദ; ഹ്രദയുടെ രണ്ട് വീര പുത്രന്മാർ: ശിവ, കാല. പ്രഹ്രാദനിൽ നിന്ന് വിരോചന ജനിച്ചു; വിരോചനയിൽ നിന്ന് ബലി ജനിച്ചു. ബലി, വ്രതത്തിൽ സമ്പന്നനായ, നൂറ് പുത്രന്മാർക്കു പിതാവാണ്; ബാണൻ മൂത്തവൻ, ധൃതരാഷ്ട്ര, സൂര്യ, ചന്ദ്ര, ചന്ദ്രതാപന—ഇവരും. കുംബനാഭ, ഗർദഭാക്ഷ, കുക്ഷി, മറ്റു പലരും. ബാണൻ, അതിശക്തിയുള്ളവനും, പശുപതിക്ക് പ്രിയവനും ആണ്. പൂർവയുഗത്തിൽ, ബാണൻ ഉമാപതിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു; അവൻ കർശനമായി പ്രാർത്ഥിച്ചു, ഉമാപതിയുടെ സമീപത്ത് വസിക്കാനുള്ള वरം നേടി. ഹിരണ്യാക്ഷയുടെ പുത്രന്മാർ: ബർഭര, ശകുനി, ഭൂതസന്താപന—ബുദ്ധിമാന്മാരും ശക്തിയുള്ളവരും. മഹാനാഭ, വീരനായ, കാലനാഭ; കൂടാതെ, ദനുവിന്റെ നൂറ് പുത്രന്മാർ, ഭയങ്കര ശക്തിയുള്ളവരും. അവരെ പ്രധാനമായി ഞാൻ പറയാം: ദ്വിമൂർധ, ശങ്കുകർണ, ഹയശിരാ, അയോമുഖ, ശംബര, കപില, വാമന, മാരീചി, മഘവാൻ, ഇൽവല, സ്വസൃമ; വിക്ഷോഭണ, കെതു, കെതുവീര്യശതഹ്രദ, ഇന്ദ്രജിത്, സർവജിത്, വജ്രനാഭ; ഏകചക്ര, ശക്തിയുള്ളവൻ, താരക, അതിശക്തിയുള്ളവൻ, വൈശ്വാനര, പുലോമ, വിദ്രാവണമഹാശിരാ; സ്വർഭാനു, വൃഷപർവ, വിപ്രചിതി—ഇവരെല്ലാം ദനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ, കശ്യപനിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവർ. വിപ്രചിതിയെ നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഈ ദാനവർ അതിശക്തിയുള്ളവരാണ്; അവരുടെ പുത്രന്മാരെയും മരുമക്കളെയും എണ്ണാൻ കഴിയില്ല, അത്രയും അനേകമാണ്. സ്വർഭാനുവിന്റെ മകൾ പ്രഭാ; പുലോമയുടെ മകൾ ശചി. ഉപദീപ്തി, ഹയശിരാ, ശർമിഷ്ഠ, വാർഷപർവണി, പുലോമ, കാലിക—ഇവരെല്ലാം വൈശ്വാനരസിന്റെ മക്കൾ. അനേകം മക്കളും വംശജരും ഉള്ള മാരീചിയുടെ ഭാര്യമാർ, അവരിൽ നിന്ന് അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; ദാനവരുടെ സന്തോഷം. മറ്റൊരു പതിനാലു നൂറ് ഹിരണ്യപുരവാസികൾ മാരീചിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു; അവർ വലിയ തപസ്സുള്ളവരും. പൗലോമാസും കാലകേയാസും, ശക്തിയുള്ള ദാനവരും, ദേവതകൾക്ക് അജയരായ ഹിരണ്യപുരവാസികളും. പിതാമഹന്റെ കൃപയാൽ, സവ്യാസാചിൻ കൊല്ലപ്പെട്ടവർ നശിച്ചു; അതിനുശേഷം, മറ്റു അതിശക്തിയുള്ള ദാനവർ, അതിമഹത്തായ ഭയങ്കരന്മാർ, ശേഷിച്ചു. അവിടെ, സിംഹികയിൽ, വിപ്രചിതിക്ക് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; ദൈത്യ-ദാനവരുടെ സംയുക്തത്തിൽ, ഭയങ്കര ശക്തിയുള്ള മക്കൾ ജനിച്ചു. സൈംഹികേയർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇവർ പതിമൂന്ന് പേരാണ്; വംശ, ശല്യ, ശക്തിയുള്ള നല, ബല—ഇവരൊക്കെയും. ഇങ്ങനെ, ദേവതകളുടെയും ദാനവരുടെയും വംശം, അവരുടെ സന്തതികൾ, ശക്തികൾ, ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലും പുനർജനനം, സൃഷ്ടി, ലയ—എല്ലാം ഈ മഹത്തായ കഥയിൽ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.