മഹാമുനികളെ ഏല്പ്പിച്ചുകൊണ്ട്, സനാതനധർമ്മത്തിന്റെ വിശിഷ്ടമായ ദ്വീപചക്രങ്ങൾക്കുറിച്ച് പുണ്യകഥ തുടർന്നു. മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനോട്, അവിടത്തെ പർവതനിരകളുടെ പേരുകൾ ആദ്യം പറഞ്ഞുതുടങ്ങി: ക്രൗഞ്ച, വാമന, അതിന്റെ ശേഷം അന്തകാരക എന്നിങ്ങനെ. ദേവവ്രത, ധാമ, പുണ്ടരികവനം, ദുണ്ടുഭി, മഹാശൈല—ഇവയെല്ലാം പരസ്പരം ഇരട്ടിയോളം വലിപ്പമുള്ള പർവതങ്ങൾ ആയിരുന്നു. ഓരോ ദ്വീപിലും, അവിടത്തെ മനോഹരമായ പ്രദേശങ്ങളിലും, അതിജന്യമായ പർവതനിരകളിലും, ജനങ്ങൾ ദുഃഖമില്ലാതെ, ദേവസംഘങ്ങളോടൊപ്പം സമൃദ്ധിയോടെ, ഭാഗ്യവാന്മാരായി ജീവിച്ചു. അവിടത്തെ ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ എന്നിങ്ങനെ വർഗ്ഗങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു; അവർക്കായി പാനീയമായി ഒഴുകുന്ന നദികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഏഴ് പ്രധാന നദികളും അനവധി ചെറുനദികളും അവിടെയുണ്ട്: ഗൗരി, കുമുദ്വതി, സന്ധ്യ, രാത്രി, മനോജവ, ഖ്യാതി, പുണ്ടരിക—ഈ ഏഴു നദികൾ പ്രദേശങ്ങളിലുടനീളം ഒഴുകുന്നു. അവിടെയും, ഭാഗവതസ്വരൂപനായ ജനാർദ്ദനൻ വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് പുഷ്കരത്തിൽ തുടങ്ങിയവയിൽ, ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ധ്യാനയോഗങ്ങളിൽ, യാഗസമയങ്ങളിൽ രുദ്രനെയും അവിടവിടെ ആരാധിക്കുന്നു. ക്രൗഞ്ചദ്വീപ് മുഴുവൻ തൈര് സമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു; ഈ സമുദ്രം ദ്വീപിന്റെ തന്നെ വലിപ്പം കൊണ്ടാണ്, അതിന് പുറത്തായി ശാകദ്വീപം വലിച്ചിരിക്കുന്നു. ശാകദ്വീപം ക്രൗഞ്ചദ്വീപിന്റെ ഇരട്ടിയോളം വലിപ്പമുള്ളതാണ്; ഭവ്യൻ എന്ന മഹാത്മാവാണ് അതിന്റെ അധിപൻ. ഭവ്യന് ഏഴ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും, അവർക്കു ഏഴ് പ്രദേശങ്ങൾ നൽകുകയുണ്ടായി: ജലദ, കുമാര, സുകുമാര, മണിരക, കുസമോദ, മോദകി, മഹാദ്രുമ—ഇവയാണ് അവയുടെ പേരുകൾ; ഇവിടെയും ഏഴ് പ്രദേശങ്ങൾ അവരവരുടെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അവിടെയുള്ള ഏഴ് പർവതങ്ങൾ പ്രദേശങ്ങൾ തമ്മിൽ വിഭജിക്കുന്നു: ഉദയഗിരി, ജലധര, റൈവതക, ശ്യാമ, അംബോഗിരി, ആസ്തികേയ, രമ്യ, കെസരി—ഇവയാണ് അവയുടെ പട്ടിക. ശാകദ്വീപിൽ ശാകവൃക്ഷം എന്ന മഹാവൃക്ഷം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അതിന്റെ ഇലയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കാറ്റിന്റെ സ്പർശത്തിൽ പരമാനന്ദം ലഭിക്കുന്നു. സിദ്ധന്മാരും ഗന്ധർവ്വന്മാരും അതിനെ സേവിക്കുന്നു. അവിടെയുള്ള നാലു വർഗ്ഗങ്ങളിലുമുള്ള മഹാത്മാക്കളായ ജനങ്ങൾ രോഗരഹിതരായി, ഭയരഹിതരായി, സമാധാനത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു. അവിടുത്തെ വിശുദ്ധ നദികൾ പാപവും ഭയവും നീക്കം ചെയ്യുന്നു: സുകുമാരി, കുമാരി, നാളിനി, റെണുക, ഇക്ഷു, ധേനുക, ഗഭസ്തി, സപ്തമി എന്നിവയും, പലയായിരം ചെറുനദികളും അവിടെ ഉണ്ട്. ജലധിയും മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലുമുള്ള ജനങ്ങൾ ആനന്ദത്തോടെ ഈ നദികളുടെ ജലം കുടിക്കുന്നു. അവിടെയുള്ളവർ ധർമ്മത്തിന്റെ നാലിൽ ഒരു ഭാഗം പ്രാപിച്ചവരാണ്; സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്കു ഒഴുകുന്ന വിശുദ്ധ നദികൾ അവിടെയും ഉണ്ട്. അവിടുത്തെ ജനങ്ങളിൽ ധർമ്മത്തിൽ ച്യുതിയില്ല; അതികം ആനന്ദമോ ദുഃഖമോ ഇല്ല; ഏഴ് ദേശങ്ങളിലും അതിരുകൾ ലംഘിക്കപ്പെടുന്നില്ല. അവിടെ മഗൻമാർ, മഗധന്മാർ, മനസന്മാർ, മന്ദഗന്മാർ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവർ വസിക്കുന്നു; മഗന്മാർ ബ്രാഹ്മണന്മാരാണ്, മഗധന്മാർ ക്ഷത്രിയർ, മനസന്മാർ വൈശ്യർ, മന്ദഗന്മാർ ശൂദ്രർ. ശാകദ്വീപിൽ വിഷ്ണു സൂര്യസ്വരൂപനായ ഹരിയായി വസിക്കുന്നു; അവിടുത്തെ മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ചവർ യഥാവിധി ആചാരങ്ങളോടെ അവനെ ആരാധിക്കുന്നു. ശാകദ്വീപിനു പുറത്തായി, എല്ലാ ദിശകളിലും, പാൽസമുദ്രം ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു. ഈ പാൽസമുദ്രം ശാകദ്വീപിന്റെ തന്നെ വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അതിന് പുറത്തായി പുഷ്കരദ്വീപ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. പുഷ്കരദ്വീപ് ശാകദ്വീപിന്റെ ഇരട്ടിയോളം വിസ്തീർണ്ണമുള്ളതും, സവനപുത്രന്റെ ഭൂപ്രദേശമായുമാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ധാതകി എന്നവനും, അവന്റെ പേരിൽ രണ്ട് പ്രദേശങ്ങൾ, ധാതകീഖണ്ഡം എന്ന മറ്റൊരു വലിയ പ്രദേശവും അവിടുണ്ട്. അവിടുത്തെ പ്രശസ്തമായ ഒരു പർവതം—മാനസോത്തര—വളയാകൃതിയിലാണ്, മദ്ധ്യത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അൻപതിനായിരം യോജന ഉയരവും അത്ര തന്നെ വീതിയും ഉള്ള ഈ പർവതം പുഷ്കരദ്വീപിനെ രണ്ടു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കുന്നു. ഈ രണ്ട് പ്രദേശങ്ങൾ തമ്മിൽ, വലിയ വളയാകൃതിയിലുള്ള പർവതം ഉണ്ട്; അവിടുത്തെ മനുഷ്യർ പത്തായിരം വർഷം ജീവിക്കുന്നു. അവർ രോഗവും ദുഃഖവും ഇല്ലാതെ, രാഗദ്വേഷരഹിതരായി, ഉന്നതതയോ താഴ്മയോ ഇല്ലാതെ, കൊല്ലുന്നവരും കൊല്ലപ്പെടുന്നവരും ഇല്ലാതെ ജീവിക്കുന്നു. അവിടുത്തെ ജനങ്ങളിൽ അസൂയ, ദ്വേഷം, ഭയം, ക്രോധം, ദോഷം, ലോഭം എന്നിവ ഇല്ല; പുറത്തുള്ളത് വലിയ പ്രദേശം, അകത്തു ധാതകീഖണ്ഡം. മാനസോത്തരപർവതം ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും സേവിക്കുന്നു; പുഷ്കരദ്വീപിൽ സത്യമോ അസത്യമോ ഇല്ല. അവിടെ നദികളോ പർവതങ്ങളോ ഇല്ല; അവിടുത്തെ മനുഷ്യർ ദേവന്മാരെപ്പോലെ ഒരേ രൂപത്തിൽ, സമാനമായി ജീവിക്കുന്നു. അവിടുത്തെ ജനങ്ങളിൽ വർഗ്ഗമോ ആശ്രമമോ ഇല്ല; ധർമ്മാനുഷ്ഠാനമില്ല, മൂന്നുവേദങ്ങളും കൃഷിയും ശിക്ഷയും സേവനവും ഇല്ല. ഈ രണ്ടു പ്രദേശങ്ങൾ ഭൂമിയിലെ ഉന്നത സ്വർഗ്ഗങ്ങളാണ്; അവിടെ എല്ലാവർക്കും ആനന്ദം ലഭിക്കുന്നു; അവിടുത്തെ കാലം വാർദ്ധക്യവും രോഗവും ഇല്ലാത്തതാണ്. പുഷ്കരദ്വീപിലും ധാതകീഖണ്ഡത്തിലും മഹാവീതയിലും, വടവൃക്ഷം പുഷ്കരദ്വീപിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അതാണ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ പരമാധിവാസം. അവിടെ ബ്രഹ്മാവ് ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ആരാധനയോടെ വസിക്കുന്നു. പുഷ്കരദ്വീപ് മധുരജലസമുദ്രം ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പുഷ്കരദ്വീപിന്റെ വിസ്തീർണ്ണവും പരിമിതിയും ഒരുപോലെ; ഈ വിധത്തിൽ ഏഴ് ദ്വീപുകൾ ഏഴ് സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റി വലിച്ചിരിക്കുന്നു.