ഗന്ധുഷ എന്ന ശിശുരഹിതനായ രാജാവിന്, വിശ്വക്സേനൻ ശ്രേഷ്ഠലക്ഷണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതരായ മൂന്ന് പുത്രന്മാരെ സമ്മാനിച്ചു—ചാരുദേശ്ന, സുദേശ്ന, പാഞ്ചാലൻ. രുക്മിണിയുടെ പുത്രനും ശക്തശരീരിയുമായിരുന്ന ഈ ചെറുപ്പക്കാരൻ യുദ്ധത്തിൽ ഒരിക്കലും പിൻവാങ്ങിയില്ല. അവൻ പോരിലേക്കു പുറപ്പെടുമ്പോൾ ആയിരക്കണക്കിന് കാക്കകൾ അവനെ അനുഗമിച്ചു; "ഇന്ന് ചാരുദേശ്നൻ കൊല്ലുന്നവരുടെ മാംസം ഞങ്ങൾ ഭക്ഷിക്കും," എന്ന് അവ കാക്കുകൾ വിളിച്ചു. കാണവകയുടെ രണ്ട് പുത്രന്മാർ ആയിരുന്നു തന്ത്രിജയും തന്ത്രിപാലനും. ഗൃഞ്ജിമയുടെയും വീരന്മാരായ വീരു, അശ്വഹാനുസ് എന്നിവരായിരുന്നു പുത്രന്മാർ. ശ്യാമയുടെ പുത്രനായ ശാമിക് രാജ്യം കൈവശമാക്കി; ഭോജകുലത്തെ അവൻ അവഹേളിച്ചെങ്കിലും, രാജസൂയയാഗം നിർവ്വഹിച്ചു. അജാതശത്രു ശത്രുനാശത്തിനായി ജനിച്ചു. ഇനി ഞാൻ വാസുദേവന്റെ വീര്യശാലിയായ പുത്രന്മാരെ വിവരിക്കാം. ഇങ്ങനെ ശക്തിയുള്ള, അനേകശാഖകളുള്ള വൃഷ്ണിവംശം മൂന്നുവിധത്തിൽ വിവരിക്കപ്പെട്ടു. ഈ ലോകത്തിൽ വലിയ കുടുംബം നിലനിർത്തുന്നത് ഉദ്ദേശമില്ലാത്തവർക്ക് അനുചിതമാണ്. വാസുദേവന്റെ പതിനാലു ഭാര്യമാർ മനോഹരരൂപിണികളായിരുന്നു—പൗരവി, രോഹിണി, മദിര, മറ്റു ശ്രേഷ്ഠരൂപിണികൾ. വൈശാഖി, ഭദ്ര, അഞ്ചാമത്തേത് സുനാമ്നി, സഹദേവ, ശാന്തിദേവി, ശ്രീദേവി, ദേവരക്ഷിത. വൃകദേവി, ഉപദേവി, ഏഴാമത്തേത് ദേവകി; സുതനു, വഡവ—ഇവർ രണ്ടുപേരും ദാസിമാരായിരുന്നു. പൗരവി എന്ന രോഹിണി ബഹ്ലിയുടെ മകളായിരുന്നു; അവൾ മുതിർന്ന ഭാര്യയും അനകദുണ്ടുഭിയുടെ പ്രിയതാരയുമായിരുന്നു. അവൾക്ക് ആദ്യപുത്രനായി രാമൻ ജനിച്ചു—സർവ്വശരണനായവൻ; കൂടാതെ ശഥ, ദുര്ദമ, ദമന, ശുഭ്ര, പിണ്ഡരക, ഉശിനര എന്നിങ്ങനെ പുത്രന്മാരും ലഭിച്ചു. ചിത്ര എന്ന യുവതി രോഹിണിയുടെ മകളായിരുന്നു. ചിത്ര, സുഭദ്ര എന്ന പേരിലും പ്രശസ്തയായി. വാസുദേവനും ദേവകിയും ചേർന്ന് പ്രസിദ്ധനായ ശൗരിയെ ജനിപ്പിച്ചു; രാമനും രേവതിയും ചേർന്ന് നിശഠ എന്ന പ്രിയപുത്രനെയും ജനിപ്പിച്ചു. സുഭദ്രയിൽ നിന്ന് പാർത്ഥനു (അർജ്ജുനനു) അഭിമന്യു ജനിച്ചു; അക്രൂരനും കാശിരാജകുമാരിയും ചേർന്ന് സത്യകേതുവിനെ ജനിപ്പിച്ചു. വാസുദേവന്റെ ഏഴു പ്രശസ്തഭാര്യമാരിൽ നിന്ന് ജനിച്ച വീര്യശാലിയായ പുത്രന്മാരെ നിങ്ങൾ കേൾക്കട്ടെ. ശാന്തിദേവിയിൽ നിന്ന് ഭോജയും വിജയയും; സുനാമയിൽ നിന്ന് വൃകദേവനും കടയും; വൃകദേവിയിൽ നിന്ന് അഗാവഹ എന്ന മഹാത്മാവും ജനിച്ചു. തൃഗർത്തരാജകുമാരി ശിശിരായണന്റെ ഭാര്യയായി. അവൻ പുരുഷത്വം അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, പക്ഷേ അത് അവനിൽ ഉണരാതെ ഇരുന്നു; കറുത്ത ഇരുമ്പിനോട് ഉപമിക്കാവുന്നവൻ, പന്ത്രണ്ടാം വർഷം അതുപോലെയായി. ഗാർഗ്യസ് വ്യാജാരോപണത്താൽ കോപാകുലനായി, ഘോഷയുടെ മകളെ വിവാഹം നടത്തി. ഗോപാലി എന്ന അപ്സരസ്, ഗോപികയുടെ രൂപത്തിൽ, ഗാർഗ്യസിന്റെ ദുർജ്ജയമായ ഗർഭത്തെ ധരിച്ചു. ശൂലപാണിയുടെ ക്രമീകരണപ്രകാരം, ഗാർഗ്യയുടെ ഭാര്യയിൽ മനുഷ്യശിശു ജനിച്ചു—കാളയവന എന്ന മഹാബലശാലിയായ രാജാവ്. സിംഹസദൃശമായ ശരീരവും, യൗവനവും, മുന്ന് ഭാഗം മനോഹരമായ രൂപവും ഉള്ള ആ ശിശു, പുത്രനില്ലാത്ത രാജാവിന്റെ അന്തർപുരത്തിൽ വളർന്നു. ആ കാളയവനൻ യവനനായിത്തീർന്നു; യുദ്ധത്തിനൊരുങ്ങുമ്പോൾ രാജാവ് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനോട് ചോദിച്ചു. വിഖ്യാതനായ നാരദമുനി വൃഷ്ണി-അന്ധകവംശത്തെക്കുറിച്ച് അവനോട് പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം, ഒരു അക്ഷൗഹിണി സൈന്യവുമായി കാളയവനൻ മഥുരയിലേയ്ക്ക് ചുവടുവച്ചു. വൃഷ്ണി-അന്ധകനഗരത്തിലേക്ക് ദൂതനെ അയച്ചു. അപ്പോൾ കൃഷ്ണന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വൃഷ്ണികളും അന്ധകരും ഭയത്താൽ ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് ആലോചിച്ചു; ഒടുവിൽ എല്ലാവരും ഒഴിയാൻ തീരുമാനിച്ചു. അവർ മനോഹരമായ മഥുര വിട്ട്, പിനാകിയെ ആദരിച്ച്, കുസസ്ഥലീ ദ്വാരവതിയിലേക്ക് കുടിയേറാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ഇങ്ങനെ, കൃഷ്ണന്റെ ജനനകഥ ഉത്സവങ്ങളിൽ ശുദ്ധനും ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവനും പാരായണം ചെയ്താൽ, അവൻ കെടുകാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും. അതിനുശേഷം, ക്രോഷ്ടുവിന് പ്രശസ്തനായ വൃജിനീവാൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു; അവർ സ്വാഹാ സൃഷ്ടിച്ച വാർജിനീവതിനെ ആഗ്രഹിച്ചു. അവന്റെ സ്വന്തം പുത്രൻ ഉഷദ്ഗു രാജാവായി—വാക്പടുതിലും ശ്രേഷ്ഠൻ, അനേകം മഹായാഗങ്ങൾ നടത്തി ധാരാളം ദാനം നൽകിയവൻ. ഉഷദ്ഗു സന്താനാഗ്രഹത്തോടെ തന്റെ പ്രധാനപുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു; ചിത്രരഥൻ, ഉത്തമകർമശാലി, അവനായിരുന്നു. ചിത്രരഥന്റെ പുത്രനായ ശശബിന്ദു, മഹാദാനിയും മഹായാഗിയും, രാജർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ ആചാരത്തിൽ പ്രശസ്തനായി. ശശബിന്ദുവിന്റെ വംശത്തിൽ പൃഥുശ്രവ, പൃഥുയശസ് എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്ന രാജാവും, പാര്ഥശ്രവസ് എന്ന ഇടനിലക്കാരനെയും പുരാതനപണ്ഡിതർ പറയുന്നു. ആ ഇടനിലക്കാരനിൽ നിന്ന് സുയജ്ഞൻ ജനിച്ചു; സുയജ്ഞന്റെ പുത്രൻ ഉഷതാ, എല്ലാ യാഗങ്ങളും നിർവ്വഹിച്ചു, സ്വധർമ്മത്തിൽ അർപ്പിതനായി. ഉഷതയുടെ പുത്രനായി ശിനേയു ജനിച്ചു—ശത്രുനാശകൻ. ശിനേയുവിന്റെ പുത്രൻ മരുത് രാജർഷിയും രാജാവുമായിരുന്നു. മരുതിന് ഏറ്റവും മൂത്ത പുത്രനായി കംബലബർഹിഷ് ജനിച്ചു; ധർമ്മത്തിൽ ഉത്സാഹത്തോടെ തുല്യരെ പോലും മറികടന്നവൻ. കംബലബർഹിഷ് ഉത്തമസന്താനാഗ്രഹത്തോടെ ശതപ്രസവന്റെ പുത്രനായ രുക്മകവചനെ ജനിപ്പിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ രുക്മകവചൻ നൂറു കാവചധാരികളായ ധനുര്വ്വീർന്മാരെ മൂർദ്ധന്യമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് സംഹരിച്ചു, പരമോന്നത ഐശ്വര്യം നേടി. രുക്മകവചനിൽ നിന്ന് പരാജിത് ജനിച്ചു—ശത്രുവീരന്മാരെ ജയിച്ചവൻ; പരാജിതിൽ നിന്ന് അഞ്ചു മഹാബലശാലിയായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.