കാർതവീര്യൻ അഗ്നിയുടെ ഭയങ്കര ശക്തിയാൽ കർതവീര്യന്റെ മലകളും കാടുകളും, മനോഹരമായും നിർജനമായും ആയിരുന്ന വരുൺപുത്രന്റെ ആശ്രമവും ദഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. അതിനെത്തുടർന്ന്, അത്യന്തം ഭീതിയിലായിരുന്ന ചിത്രഭാനു, ഹേഹയനായ കാർതവീര്യനെ ദഹിപ്പിച്ചു; വരുൺ ഒരു കാലത്ത് തന്റെ പുത്രനായി ലഭിച്ച അതിപ്രഭയുള്ളവനായിരുന്നു അവൻ. അന്നേരം, പ്രശസ്തനായ വസിഷ്ഠമുനിയും ആപവ എന്നറിയപ്പെടുന്ന മഹർഷിയും, അതേ സ്ഥലത്ത് ക്രുദ്ധനായി അർജുനനായി അറിയപ്പെടുന്ന കാർതവീര്യനെ ശപിച്ചു. "ഹേഹയ, നീ എന്റെ ഈ കാട് സംരക്ഷിക്കാതിരുന്നതുകൊണ്ടും ഭയങ്കരമായ ഈ പ്രവൃത്തി ചെയ്തതുകൊണ്ടും, നിന്നെ മറ്റൊരാൾ വധിക്കും," എന്ന് അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു. "ശക്തിയുള്ള ഭാര്ഗവൻ, ജമദഗ്നിയുടെ പുത്രനായ രാമൻ, തന്റെ പരാക്രമത്തിൽ പ്രശസ്തനായവൻ, നിന്റെ ആയിരം കൈകളും വെട്ടിത്തുറന്ന് നിന്നെ നശിപ്പിക്കും. ആ ബ്രാഹ്മണമുനി, ഭാര്ഗവൻ, എപ്പോഴും സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെടാത്തവൻ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവൻ, നിന്നെ വധിക്കും." അവൻ തന്റെ رعജ്യം ധർമ്മപാലനത്തോടെ സംരക്ഷിച്ച രാജാവായിരുന്നുവെങ്കിലും, ആ മഹർഷിയുടെ ശാപം മൂലം അവന്റെ മരണസമയവും അടുക്കി വന്നു. അങ്ങനെ, ഒരു സമയത്ത് അവൻ സ്വയം ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ആ മഹാത്മാവിന് നൂറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, അഞ്ചുപേർ മാത്രമേ ശേഷിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. അവർ ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യവും, ശക്തിയും, ധൈര്യവും, ധർമ്മനിഷ്ഠയും, പ്രശസ്തിയും ഉള്ളവരായിരുന്നു: ശൂരസേന, ശൂര, വൃഷണ, മധുപധ്വജ. അവരിൽ ജയധ്വജ എന്ന മഹാരാജാവ്, അവന്തി ദേശത്തിലെ ശക്തനായ കാർതവീര്യപുത്രൻ, പ്രശസ്തനായി. ജയധ്വജന്റെ പുത്രൻ ആയിരുന്നു താലജംഗ; അവൻ അതിശക്തനായവൻ. താലജംഗന്റെ നൂറു പുത്രന്മാർ താലജംഗന്മാരെന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തരായി. അവരുടെ വംശത്തിൽ, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവരേ, മഹാത്മാക്കളായ ഹേഹയന്മാർ ഉണ്ടായി; വീതിഹോത്ര, സുജാത, ഭോജ, അവന്തി എന്നീ വംശങ്ങൾ ഇവരിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്. ടൗണ്ടികേരർ, താലജംഗർ, ഭാരതർ, സുജാതർ എന്നിങ്ങനെ അനേകർ ഇവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ എല്ലാവരെയും ഇവിടെ പരാമർശിച്ചിട്ടില്ല. വൃഷൻ എന്നയാളും മറ്റു ചിലരും ധാർമ്മികമായ യാദവരായിരുന്നു. വൃഷൻ വംശഭരണി ആയിരുന്നു; അവന്റെ പുത്രൻ മധു. മധുവിന് നൂറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; വൃഷണൻ വംശം സ്ഥാപിച്ചു. വൃഷണനിൽ നിന്ന് വൃഷ്ണികൾ, മധുവിൽ നിന്ന് മാധവന്മാർ ജനിച്ചു. യാദവരെന്ന പേരിൽ യദുവും, ഹേഹയന്മാരും അറിയപ്പെടുന്നു; അവൻ സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ തിരികെ നേടുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. ദിവസേന കാർതവീര്യന്റെ ജനനകഥ പറയുന്നവർക്കു ഈ യയാതിപുത്രന്മാരുടെ അഞ്ചു പ്രധാന വംശങ്ങൾ അറിയാവുന്നതാണ്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ. ഇവരെയാണ് ലോകത്തിലെ വീരന്മാരായി, ലോകങ്ങളെ നിലനിർത്തുന്നവരായി, ചലനസ്ഥാവരരൂപത്തിലുള്ള അഞ്ചു വിഭാഗങ്ങളായി മഹർഷികൾക്കിടയിൽ പറഞ്ഞുകാണുന്നത്. ഈ അഞ്ചു ഉത്ഭവങ്ങൾ അറിഞ്ഞ്, ധർമ്മവും സമ്പത്തും അറിയുന്ന രാജാവ് തന്റെ അഞ്ചു പുത്രന്മാരെ നിയന്ത്രിക്കുകയും, അവരിൽ അഭിമാനവും പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യും. അവൻ അഞ്ചു ദുർലഭമായ ഭൗതിക അനുഗ്രഹങ്ങൾ നേടും: ദീർഘായുസ്, കീർത്തി, പുത്രന്മാർ, സമൃദ്ധി, മഹത്വം. ഈ അഞ്ചു വിഭാഗങ്ങളെ സംരക്ഷിച്ച് ശ്രവിക്കുന്നവരേ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ ക്രോഷ്ടുവിന്റെ വംശം വിശദമായി പറയാം. യദുവിന്റെ വംശഭരണിയായ, യാഗശീലിയായ, ധാർമ്മികനായ ക്രോഷ്ടുവിന്റെ വംശം കേൾക്കുന്നതുമാത്രം പാപങ്ങൾ അകറ്റും; അവന്റെ സന്തതികളിൽ വിഷ്ണു, ഹരി, വൃഷ്ണികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനാണ്. ക്രോഷ്ടുവിന് ഗന്ധാരി, മാദ്രി എന്നവർ ഭാര്യമാരായി. ഗന്ധാരിയിൽ നിന്ന് മഹാശക്തനായ അനമിത്രൻ ജനിച്ചു. മാദ്രിയിൽ നിന്ന് യുദ്ധാജിത്, പിന്നീട് ദേവമീഢുഷ് ജനിച്ചു; അങ്ങനെ വൃഷ്ണിവംശം മൂന്നായി വികസിച്ചു. മാദ്രിയിൽ നിന്ന് പ്രശസ്തരായ വൃഷ്ണിയും അന്ധകനും ജനിച്ചു; വൃഷ്ണിക്ക് ശ്വഫൽക, ചിത്രക എന്ന രണ്ടു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി. ശ്വഫൽക ധാർമ്മികനായവൻ; അവൻ താമസിക്കുന്നിടത്ത് രോഗഭയം ഇല്ല, വരൾച്ചയില്ല, തപസ്സുമാത്രം വസിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ കാശിരാജ്യത്തിൽ മൂന്നു വർഷം മഴയില്ലാതിരുന്നപ്പോൾ, ശ്വഫൽകനെ അവിടെ കൊണ്ടുവന്നു; അവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മഴവർഷം പെയ്തു. ശ്വഫൽകന്റെ ഭാര്യയായി കാശിരാജയുടെ പുത്രിയായ ഗന്ധിനിയെ ലഭിച്ചു; അവൾ ബ്രാഹ്മണർക്കു നിത്യമായി പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്യുമായിരുന്നു. ശ്വഫൽകയിൽ നിന്ന് അക്രൂരൻ ജനിച്ചു; അക്രൂരൻ ധാന്യശീലിയും, യാഗശീലിയും, വീരനും, പണ്ഡിതനും, അതിഥിപ്രീതിയുള്ളവനും ആയിരുന്നു. അക്രൂരനോടൊപ്പം ഉപമദ്ഗു, മദ്ഗു, മേദുര, അരിമേജയ, അവിക്ഷിത, അക്ഷേപ, ശത്രുഘ്ന, അരിമർദന എന്നിവരും ജനിച്ചു. ധർമധൃക്, യതിധർമ്മ, ധർമോക്ഷ, അന്ധകരു, ആവാഹ, പ്രതിവാഹ, സുന്ദരി എന്ന മഹിള—ഇവരും അക്രൂരനിൽ നിന്നാണ്. അക്രൂറനും സുഖാത്രിയുമായി പ്രസേന, ഉപദേവ എന്നീ ദിവ്യപ്രഭയുള്ള പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. ചിത്രകയ്ക്ക് പൃഥു, വിപൃഥു, അശ്വഗ്രീവ, അശ്വബാഹു, സ്വപാർശ്വക, ഗവേഷണ എന്നീ പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി. അരിഷ്ടനേമി, അശ്വ, സുധർമ്മ, ധർമ്മഭൃത, സുബാഹു, ബഹുബാഹു, ശ്രാവിഷ്ഠ, ശ്രവണ എന്ന രണ്ടു സ്ത്രീകൾ—ഇവരും ഈ വംശത്തിൽ പിറന്നു. അസിക്നിയിൽ ശൂരൻ ജനിച്ചു; ദേവതകൾക്കും പ്രശംസനീയനായവൻ. മഹിഷിയിൽ വീര്യശാലിയായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; ഭോജ്യയിൽ പത്തു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. ശക്തനായ വസുദേവൻ, മുൻപ് ആനകദുണ്ടുഭി എന്നറിയപ്പെട്ടവൻ, ജനിച്ചപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ പാറയോലങ്ങൾ മുഴങ്ങി. ശൂരന്റെ ജനനസമയത്ത് ആകാശത്തിൽ നിന്ന് വലിയ പുഷ്പവൃഷ്ടിയും പാറയോലങ്ങളുടെ മുഴക്കവും ഉണ്ടായി. ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യരിൽ ആ രൂപത്തിൽ തുല്യനായവൻ മറ്റൊരാളുമില്ലായിരുന്നു; അവന്റെ പ്രകാശം ചന്ദ്രനുപോലെയായിരുന്നു. അവനിൽ നിന്ന് ദേവഭാഗൻ, ദേവശ്രവ, അനാധൃഷ്ടി, കണവക, വത്സവാൻ, ഗൃഞ്ജമ എന്നിങ്ങനെ പുത്രന്മാർ പിറന്നു. ഇങ്ങനെ, കാർതവീര്യനും യദുവും തുടങ്ങിയ മഹാവംശങ്ങളുടെ ഉദ്ഭവവും, അവരിൽ നിന്നുള്ള മഹാത്മാക്കളും, അവരുടെ നിർവചനം, പുണ്യവും മഹത്വവുമുള്ള ഈ വംശകഥകൾ സംസാരം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.