ತಸ್ಮಿನ್ ಪುರವರೇ ಕಶ್ಚಿದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವೃದ್ಧಕೌಶಿಕಃ ತತ್ಪುತ್ರೋ ಗೌತಮ ಇತಿ ಖ್ಯಾತೋ ವೇದವಿದುತ್ತಮಃ
ಆ ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಕೌಶಿಕ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ ಮಗ ಗೌತಮ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದನು.
ತಸ್ಯ ಮಾತುರ್ ಮನೋದೋಷಾದ್ ವಿಪರೀತೋ ಽಭವದ್ ದ್ವಿಜಃ ಸಖಾ ತಸ್ಯ ವಣಿಕ್ ಕಶ್ಚಿನ್ ಮಣಿಕುಣ್ಡಲ ಉಚ್ಯತೇ
ಅವನ ತಾಯಿಯ ಮನಸ್ಸಿನ ದೋಷದಿಂದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ವಭಾವದವನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಮಣಿಕುಂಡಲ ಎಂಬ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸ್ನೇಹಿತನಿದ್ದನು.
ತೇನ ಸಖ್ಯಂ ದ್ವಿಜಸ್ಯಾಸೀದ್ ವಿಷಮಂ ದ್ವಿಜವೈಶ್ಯಯೋಃ ಶ್ರೀಮದ್ದರಿದ್ರಯೋರ್ ನಿತ್ಯಂ ಪರಸ್ಪರಹಿತೈಷಿಣೋಃ
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ನಡುವೆ ಸಮಾನವಲ್ಲದ ಸ್ನೇಹವಿತ್ತು; ಒಬ್ಬನು ಶ್ರೀಮಂತ, ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಬಡವನು. ಆದರೂ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಹಿತವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕದಾಚಿದ್ ಗೌತಮೋ ವೈಶ್ಯಂ ವಿತ್ತೇಶಂ ಮಣಿಕುಣ್ಡಲಮ್ ಪ್ರಾಹೇದಂ ವಚನಂ ಪ್ರೀತ್ಯಾ ರಹಃ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಪುನಃ ಪುನಃ
ಒಂದು ದಿನ ಗೌತಮನು ಧನಿಕನಾದ ಮಣಿಕುಂಡಲನನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕರೆದು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು:
ಗಚ್ಛಾಮೋ ಧನಮ್ ಆದಾತುಂ ಪರ್ವತಾನ್ ಉದಧೀನ್ ಅಪಿ ಯೌವನಂ ತದ್ ವೃಥಾ ಜ್ಞೇಯಂ ವಿನಾ ಸೌಖ್ಯಾನುಕೂಲ್ಯತಃ ಧನಂ ವಿನಾ ತತ್ ಕಥಂ ಸ್ಯಾದ್ ಅಹೋ ಧಿಙ್ ನಿರ್ಧನಂ ನರಮ್
ನಾವು ಹೋದೂ ಧನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸೋಣ, ಪರ್ವತಗಳಿಗೂ ಸಮುದ್ರಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿ. ಧನ ಇಲ್ಲದೆ ಯೌವನ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ; ಧನವಿಲ್ಲದೆ ಸುಖ ಹೇಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಬಡವನಾದ ಮಾನವನಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ!
ಕುಣ್ಡಲೋ ದ್ವಿಜಮ್ ಆಹೇದಂ ಮತ್ಪಿತ್ರೋಪಾರ್ಜಿತಂ ಧನಮ್ ಬಹ್ವ್ ಅಸ್ತಿ ಕಿಂ ಧನೇನಾದ್ಯ ಕರಿಷ್ಯೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ ದ್ವಿಜಃ ಪುನರ್ ಉವಾಚೇದಂ ಮಣಿಕುಣ್ಡಲಮ್ ಓಜಸಾ
ಮಣಿಕುಂಡಲನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನನಗೆ ತಂದೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಬಹಳಷ್ಟು ಧನ ಇದೆ. ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಏನು ಬೇಕು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ?' ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮಣಿಕುಂಡಲನಿಗೆ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು:
ಧರ್ಮಾರ್ಥಜ್ಞಾನಕಾಮಾನಾಂ ಕೋ ನು ತೃಪ್ತಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ ಉತ್ಕರ್ಷಪ್ರಾಪ್ತಿರ್ ಏವೈಷಾಂ ಸಖೇ ಶ್ಲಾಘ್ಯಾ ಶರೀರಿಣಾಮ್
ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಜ್ಞಾನ, ಕಾಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಾವಾಗಲೂ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ? ಶರೀರಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಪಡೆಯುವುದೇ ಶ್ಲಾಘನೀಯ, ಸ್ನೇಹಿತ.
ಸ್ವೇನೈವ ವ್ಯವಸಾಯೇನ ಧನ್ಯಾ ಜೀವನ್ತಿ ಜನ್ತವಃ ಪರದತ್ತಾರ್ಥಸಂತುಷ್ಟಾಃ ಕಷ್ಟಜೀವಿನ ಏವ ತೇ
ತಮ್ಮ ಶ್ರಮದಿಂದ ಬದುಕುವ ಜೀವಿಗಳು ಧನ್ಯರು; ಪರರಿಂದ ದೊರಕಿದ ಧನದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತರಾಗುವವರು ದುಃಖಕರ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ ಪುತ್ರಃ ಶಸ್ಯತೇ ಲೋಕೇ ಪಿತೃಭಿಶ್ ಚಾಭಿನನ್ದ್ಯತೇ ಯಃ ಪೈತ್ರ್ಯಮ್ ಅಭಿಲಿಪ್ಸೇತ ನ ವಾಚಾಪಿ ತು ಕುಣ್ಡಲ
ತಂದೆಯರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆ ಮಗನನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ, ಯಾರು ಪೈತ್ರಿಕ ಧನವನ್ನು ಬಯಸದೆ, ಸ್ವಂತ ಶ್ರಮದಿಂದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನೇ ನಿಜವಾದ ಪುತ್ರ, ಮಣಿಕುಂಡಲ.
ಸ್ವಬಾಹುಬಲಮ್ ಆಶ್ರಿತ್ಯ ಯೋ ಽರ್ಥಾನ್ ಅರ್ಜಯತೇ ಸುತಃ ಸ ಕೃತಾರ್ಥೋ ಭವೇಲ್ ಲೋಕೇ ಪೈತ್ರ್ಯಂ ವಿತ್ತಂ ನ ತು ಸ್ಪೃಶೇತ್
ತಾನು ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಧನದಿಂದ ಬದುಕುವ ಮಗನೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ತಂದೆಯ ಧನವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು.
ಸ್ವಯಮ್ ಆರ್ಜ್ಯ ಸುತೋ ವಿತ್ತಂ ಪಿತ್ರೇ ದಾಸ್ಯತಿ ಬನ್ಧವೇ ತಂ ತು ಪುತ್ರಂ ವಿಜಾನೀಯಾದ್ ಇತರೋ ಯೋನಿಕೀಟಕಃ
ತಾನೇ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಧನವನ್ನು ತಂದೆಗೆ ಅಥವಾ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವವನನ್ನು ನಿಜವಾದ ಮಗನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಬೇರೆವರು ಕೇವಲ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಮಾತ್ರ.
ಏತಚ್ ಛ್ರುತ್ವಾ ತು ತದ್ ವಾಕ್ಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಯಾಭಿಲಾಷಿಣಃ ತಥೇತಿ ಮತ್ವಾ ತದ್ವಾಕ್ಯಂ ರತ್ನಾನ್ಯ್ ಆದಾಯ ಸತ್ವರಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ಕೇಳಿ, ಅವನು ಅವು ಸತ್ಯವೆಂದು ನಂಬಿ, ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ರತ್ನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
ಆತ್ಮಕೀಯಾನಿ ವಿತ್ತಾನಿ ಗೌತಮಾಯ ನ್ಯವೇದಯತ್ ಧನೇನೈತೇನ ದೇಶಾಂಶ್ ಚ ಪರಿಭ್ರಮ್ಯ ಯಥಾಸುಖಮ್
ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಧನವನ್ನು ಗೌತಮನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ಆ ಹಣದಿಂದ ಇಬ್ಬರೂ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದರು.
ಧನಾನ್ಯ್ ಆದಾಯ ವಿತ್ತಾನಿ ಪುನರ್ ಏಷ್ಯಾಮಹೇ ಗೃಹಮ್ ಸತ್ಯಮ್ ಏವ ವಣಿಗ್ ವಕ್ತಿ ಸ ತು ವಿಪ್ರಃ ಪ್ರತಾರಕಃ
'ನಾವು ಧನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗೋಣ' ಎಂದು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮೋಸಗಾರನಾಗಿದ್ದನು.
ಪಾಪಾತ್ಮಾ ಪಾಪಚಿತ್ತಂ ಚ ನ ಬುಬೋಧ ವಣಿಗ್ ದ್ವಿಜಮ್ ತೌ ಪರಸ್ಪರಮ್ ಆಮನ್ತ್ರ್ಯ ಮಾತಾಪಿತ್ರೋರ್ ಅಜಾನತೋಃ
ಪಾಪಮನೆ ಮತ್ತು ಪಾಪದ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ವಾಣಿಗನು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ; ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ತಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯದೆ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮಾತನಾಡಿದರು.
ದೇಶಾದ್ ದೇಶಾನ್ತರಂ ಯಾತೌ ಧನಾರ್ಥಂ ತೌ ವಣಿಗ್ದ್ವಿಜೌ ವಣಿಗ್ಘಸ್ತಸ್ಥಿತಂ ವಿತ್ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಹರ್ತುಮ್ ಇಚ್ಛತಿ
ಆ ವಾಣಿಗ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಇಬ್ಬರೂ ಧನದ ಆಸೆಗೆ ಒಂದು ಊರಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಊರಿಗೆ ಹೋದರು; ವಾಣಿಗನ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದನು.
ಯೇನ ಕೇನಾಪ್ಯ್ ಉಪಾಯೇನ ತದ್ ಧನಂ ಹಿ ಸಮಾಹರೇ ಅಹೋ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ರಮ್ಯಾಣಿ ನಗರಾಣಿ ಸಹಸ್ರಶಃ
ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಲಿ, ನಾನು ಆ ಹಣವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕು; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಸುಂದರ ನಗರಗಳು ಇವೆ ಎಂದು ಅವನು ಯೋಚಿಸಿದನು.
ಇಷ್ಟಪ್ರದಾತ್ರ್ಯಃ ಕಾಮಸ್ಯ ದೇವತಾ ಇವ ಯೋಷಿತಃ ಮನೋಹರಾಸ್ ತತ್ರ ತತ್ರ ಸನ್ತಿ ಕಿಂ ಕ್ರಿಯತೇ ಮಯಾ
ಯಾವೆಡೆಗೆ ನೋಡಿದರೂ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ, ಇಷ್ಟವನ್ನು ಕೊಡುವ ದೇವತೆಗಳಂತಿರುವ ಹೆಂಗಸರು ಇದ್ದಾರೆ; ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವನು ಯೋಚಿಸಿದನು.
ಧನಮ್ ಆಹೃತ್ಯ ಯತ್ನೇನ ಯೋಷಿದ್ಭ್ಯೋ ಯದಿ ದೀಯತೇ ಭುಜ್ಯನ್ತೇ ತಾಸ್ ತತೋ ನಿತ್ಯಂ ಸಫಲಂ ಜೀವಿತಂ ಹಿ ತತ್
ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಅವರು ಸದಾ ಆ ಹಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗಾದರೆ, ಅಂತಹ ಜೀವನವೇ ಫಲವತ್ತಾದದು.
ನೃತ್ಯಗೀತರತೋ ನಿತ್ಯಂ ಪಣ್ಯಸ್ತ್ರೀಭಿರ್ ಅಲಂಕೃತಃ ಭೋಕ್ಷ್ಯೇ ಕಥಂ ತು ತದ್ ವಿತ್ತಂ ವೈಶ್ಯಾನ್ ಮದ್ಧಸ್ತಮ್ ಆಗತಮ್
ನಿತ್ಯವೂ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ವೇಶ್ಯೆಯರಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ನಾನು ಆ ವಾಣಿಗನ ಕೈಯಿಂದ ಬಂದ ಹಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಪಭೋಗಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವನು ಯೋಚಿಸಿದನು.
ಏವಂ ಚಿನ್ತಯಮಾನೋ ಽಸೌ ಗೌತಮಃ ಪ್ರಹಸನ್ನ್ ಇವ ಮಣಿಕುಣ್ಡಲಮ್ ಆಹೇದಮ್ ಅಧರ್ಮಾದ್ ಏವ ಜನ್ತವಃ
ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗೌತಮನು, ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಗುವಿನಂತೆ, ಮಣಿಕುಂಡಲ ಧರಿಸಿ, 'ಅಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ವೃದ್ಧಿಂ ಸುಖಮ್ ಅಭೀಷ್ಟಾನಿ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ಧರ್ಮಿಷ್ಠಾಃ ಪ್ರಾಣಿನೋ ಲೋಕೇ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ದುಃಖಭಾಗಿನಃ
ಅವರು ವೃದ್ಧಿ, ಸುಖ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಇದು ನಿಶ್ಚಿತ; ಆದರೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಪರರು ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
ತಸ್ಮಾದ್ ಧರ್ಮೇಣ ಕಿಂ ತೇನ ದುಃಖೈಕಫಲಹೇತುನಾ
ಆದುದರಿಂದ, ದುಃಖವನ್ನೇ ಫಲವಾಗಿ ಕೊಡುವ ಧರ್ಮದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
ನೇತ್ಯ್ ಉವಾಚ ತತೋ ವೈಶ್ಯಃ ಸುಖಂ ಧರ್ಮೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ ಪಾಪೇ ದುಃಖಂ ಭಯಂ ಶೋಕೋ ದಾರಿದ್ರ್ಯಂ ಕ್ಲೇಶ ಏವ ಚ ಯತೋ ಧರ್ಮಸ್ ತತೋ ಮುಕ್ತಿಃ ಸ್ವಧರ್ಮಃ ಕಿಂ ವಿನಶ್ಯತಿ
ಅದಕ್ಕೆ ವಾಣಿಗನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಇಲ್ಲ, ಸುಖವು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ; ಪಾಪದಲ್ಲಿ ದುಃಖ, ಭಯ, ಶೋಕ, ಬಡತನ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟ ಮಾತ್ರ. ಧರ್ಮ ಇರುವಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಇದೆ; ಸ್ವಧರ್ಮವು ಹೇಗೆ ನಾಶವಾಗಬಹುದು?'
ಏವಂ ವಿವದತೋಸ್ ತತ್ರ ಸಂಪರಾಯಸ್ ತಯೋರ್ ಅಭೂತ್ ಯಸ್ಯ ಪಕ್ಷೋ ಭವೇಜ್ ಜ್ಯಾಯಾನ್ ಸ ಪರಾರ್ಥಮ್ ಅವಾಪ್ನುಯಾತ್
ಹೀಗೆ ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಜಗಳ ಉಂಟಾಯಿತು; ಯಾರ ಪರವಾಗಿಯೂ ಜಯವಾಗುತ್ತದೋ ಅವನು ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು.
ಪೃಚ್ಛಾವಃ ಕಸ್ಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಂ ಧರ್ಮಿಣೋ ವಾಪ್ಯ್ ಅಧರ್ಮಿಣಃ ವೇದಾತ್ ತು ಲೌಕಿಕಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠಂ ಲೋಕೇ ಧರ್ಮಾತ್ ಸುಖಂ ಭವೇತ್
ನಾವು ಕೇಳೋಣ, ಧರ್ಮಿಯವರ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಅಧರ್ಮಿಯವರದು? ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವೇದವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ಸುಖ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಏವಂ ವಿವದಮಾನೌ ತಾವ್ ಊಚತುಃ ಸಕಲಾಞ್ ಜನಾನ್ ಧರ್ಮಸ್ಯ ವಾಪ್ಯ್ ಅಧರ್ಮಸ್ಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಮ್ ಅನಯೋರ್ ಭುವಿ
ಹೀಗೆ ವಾದಿಸುತ್ತಾ, ಇಬ್ಬರೂ ಎಲ್ಲ ಜನರನ್ನೂ ಕೇಳಿದರು: 'ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಅಧರ್ಮದದು?'
ತದ್ ವದನ್ತು ಯಥಾವೃತ್ತಮ್ ಏವಮ್ ಊಚತುರ್ ಓಜಸಾ ಏವಂ ತತ್ರೋಚಿರೇ ಕೇಚಿದ್ ಯೇ ಧರ್ಮೇಣಾನುವರ್ತಿನಃ
ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಏನಾಯಿತೋ ಅದನ್ನು ಹೇಳಲಿ ಎಂದು ಇಬ್ಬರೂ ಬಲವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು; ಆಗ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು.
ತೈರ್ ದುಃಖಮ್ ಅನುಭೂಯತೇ ಪಾಪಿಷ್ಠಾಃ ಸುಖಿನೋ ಜನಾಃ ಸಂಪರಾಯೇ ಧನಂ ಸರ್ವಂ ಜಿತಂ ವಿಪ್ರೇ ನ್ಯವೇದಯತ್
ಅವರು ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅತ್ಯಂತ ಪಾಪಿಗಳು ಸುಖವಾಗಿರುವರು. ಆ ಜಗಳದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಹಣವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಗೆದ್ದನೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
ಮಣಿಮಾನ್ ಧರ್ಮವಿಚ್ಛ್ರೇಷ್ಠಃ ಪುನರ್ ಧರ್ಮಂ ಪ್ರಶಂಸತಿ ಮಣಿಮನ್ತಂ ದ್ವಿಜಃ ಪ್ರಾಹ ಕಿಂ ಧರ್ಮಮ್ ಅನುಶಂಸಸಿ ತಥೇತಿ ಚೇತ್ಯ್ ಆಹ ವೈಶ್ಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಪುನರ್ ಅಬ್ರವೀತ್
ಮಣಿಮಾನ್ ಎಂಬ ಧರ್ಮಜ್ಞನು ಮತ್ತೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೊಗಳಿದನು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದನು, 'ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಯಾಕೆ ಹೊಗಳುತ್ತೀಯೆ?' ವಾಣಿಗನು 'ಹೌದು' ಎಂದನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.