ಕ್ರೋಧಸ್ ತು ಪ್ರಥಮಂ ಶತ್ರುರ್ ನಿಷ್ಫಲೋ ದೇಹನಾಶನಃ ಜ್ಞಾನಖಡ್ಗೇನ ತಂ ಛಿತ್ತ್ವಾ ಪರಮಂ ಸುಖಮ್ ಆಪ್ನುಯಾತ್
ಕ್ರೋಧವೇ ಮೊದಲ ಶತ್ರು, ಅದು ವ್ಯರ್ಥವೂ ದೇಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು; ಜ್ಞಾನ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಅದನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಿದರೆ, ಪರಮ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ತೃಷ್ಣಾ ಬಹುವಿಧಾ ಮಾಯಾ ಬನ್ಧನೀ ಪಾಪಕಾರಿಣೀ ಛಿತ್ತ್ವೈತಾಂ ಜ್ಞಾನಖಡ್ಗೇನ ಸುಖಂ ತಿಷ್ಠತಿ ಮಾನವಃ
ತೃಶ್ಣೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಮಾಯೆ, ಬಂಧನಕಾರಿಣಿ ಮತ್ತು ಪಾಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವದು; ಜ್ಞಾನ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಅದನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಿದರೆ, ಮನುಷ್ಯನು ಸುಖವಾಗಿ ಇರಬಹುದು.
ಸಙ್ಗಸ್ ತು ಪರಮೋ ಽಧರ್ಮೋ ದೇವಾದೀನಾಮ್ ಇತಿ ಶ್ರುತಿಃ ಅಸಙ್ಗಸ್ಯಾತ್ಮನೋ ಹ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಸಙ್ಗೋ ಽಯಂ ಪರಮೋ ರಿಪುಃ
ಸಂಗವೇ ಅತ್ಯಂತ ಅಧರ್ಮ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಇತರರಿಗೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅಸಂಗಸ್ವರೂಪ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಈ ಸಂಗವೇ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರು.
ಛಿತ್ತ್ವೈನಂ ಜ್ಞಾನಖಡ್ಗೇನ ಶಿವೈಕತ್ವಮ್ ಅವಾಪ್ನುಯಾತ್ ಸಂಶಯಃ ಪರಮೋ ನಾಶೋ ಧರ್ಮಾರ್ಥಾನಾಂ ವಿನಾಶಕೃತ್
ಜ್ಞಾನ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಈ ಸಂಗವನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಿದರೆ, ಶಿವನೊಂದಿಗಿನ ಐಕ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಸಂಶಯವೇ ಅತ್ಯಂತ ನಾಶಕಾರಕ, ಅದು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಛಿತ್ತ್ವೈನಂ ಸಂಶಯಂ ಜನ್ತುಃ ಪರಮೇಪ್ಸಿತಮ್ ಆಪ್ನುಯಾತ್ ಪಿಶಾಚೀವ ವಿಶತ್ಯ್ ಆಶಾ ನಿರ್ದಹತ್ಯ್ ಅಖಿಲಂ ಸುಖಮ್ ಪೂರ್ಣಾಹನ್ತಾಸಿನಾ ಛಿತ್ತ್ವಾ ಜೀವನ್ ಮುಕ್ತಿಮ್ ಅವಾಪ್ನುಯಾತ್
ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಿದರೆ, ಜೀವಿಯು ಪರಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆಶೆ ಪಿಶಾಚಿಯಂತೆ ಒಳನುಗ್ಗಿ ಎಲ್ಲ ಸುಖವನ್ನೂ ದಹಿಸುತ್ತದೆ; ಪೂರ್ಣ ಅಹಂಕಾರರಹಿತ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಅದನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಿದರೆ, ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ತತೋ ಜ್ಞಾನಮ್ ಅವಾಪ್ಯಾಸೌ ಗಙ್ಗಾತೀರಂ ಸಮಾಶ್ರಿತಃ ಜ್ಞಾನಖಡ್ಗೇನ ನಿರ್ಮೋಹಸ್ ತತೋ ಮುಕ್ತಿಮ್ ಅವಾಪ ಸಃ
ಹೀಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ, ಅವನು ಗಂಗೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದನು; ಜ್ಞಾನ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಮೋಹವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.
ತತಃ ಪ್ರಭೃತಿ ತತ್ ತೀರ್ಥಂ ಖಡ್ಗತೀರ್ಥಮ್ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಮ್ ಜ್ಞಾನತೀರ್ಥಂ ಚ ಕವಷಂ ಪೈಲೂಷಂ ಸರ್ವಕಾಮದಮ್
ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಖಡ್ಗತೀರ್ಥ, ಜ್ಞಾನತೀರ್ಥ, ಕವಷ, ಪೈಲುಷ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ತೀರ್ಥವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಇತ್ಯಾದಿಷಟ್ಸಹಸ್ರಾಣಿ ತೀರ್ಥಾನ್ಯ್ ಆಹುರ್ ಮಹರ್ಷಯಃ ಅಶೇಷಪಾಪತಾಪೌಘಹರಾಣೀಷ್ಟಪ್ರದಾನಿ ಚ
ಹೀಗೆ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಆರು ಸಾವಿರ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಅವು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪ ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ, ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಆತ್ರೇಯಮ್ ಇತಿ ವಿಖ್ಯಾತಮ್ ಅನ್ವಿನ್ದ್ರಂ ತೀರ್ಥಮ್ ಉತ್ತಮಮ್ ತಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಭ್ರಷ್ಟರಾಜ್ಯಪ್ರದಾಯಕಮ್
ಆತ್ರೇಯ ಎಂಬುದು ಅನ್ವಿಂದ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತೀರ್ಥ; ಅದರ ಮಹಿಮೆ ರಾಜ್ಯಭ್ರಷ್ಟನಿಗೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಗೌತಮ್ಯಾ ಉತ್ತರೇ ತೀರ ಆತ್ರೇಯೋ ಭಗವಾನ್ ಋಷಿಃ ಅನ್ವಾರೇಭೇ ಽಥ ಸತ್ತ್ರಾಣಿ ಋತ್ವಿಗ್ಭಿರ್ ಮುನಿಭಿರ್ ವೃತಃ
ಗೌತಮಿಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಆತ್ರೇಯ ಋಷಿ, ಋತ್ವಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸತ್ರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದನು.
ತಸ್ಯ ಹೋತಾಭವತ್ ತ್ವ್ ಅಗ್ನಿರ್ ಹವ್ಯವಾಹನ ಏವ ಚ ಏವಂ ಸತ್ತ್ರೇ ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಇಷ್ಟಿಂ ಮಾಹೇಶ್ವರೀಂ ಪುನಃ
ಅವನಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯೇ ಹೋತ್ರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯವಾಹನನಾದನು; ಹೀಗೆ ಆ ಸತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರ ಯಾಗವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು.
ಕೃತ್ವೈಶ್ವರ್ಯಮ್ ಅಗಾದ್ ವಿಪ್ರಃ ಸರ್ವತ್ರ ಗತಿಮ್ ಏವ ಚ ಇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಭವನಂ ರಮ್ಯಂ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಂ ರಸಾತಲಮ್
ಆ ಯಾಗವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ನಂತರ, ಆ ವಿಪ್ರನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೋಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು — ಇಂದ್ರನ ಸುಂದರ ಭವನಕ್ಕೂ, ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೂ, ಪಾತಾಳಕ್ಕೂ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ಯಾತಿ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಃ ಪ್ರಭಾವಾತ್ ತಪಸಃ ಶುಭಾತ್ ಸ ಕದಾಚಿದ್ ದಿವಂ ಗತ್ವಾ ಇನ್ದ್ರಲೋಕಮ್ ಅಗಾತ್ ಪುನಃ
ಆ ಮಹರ್ಷಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಶುಭವಾದ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಇಂದ್ರಲೋಕವನ್ನೂ ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದನು.
ತತ್ರಾಪಶ್ಯತ್ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಂ ಸುರೈಃ ಪರಿವೃತಂ ಶುಭೈಃ ಸ್ತೂಯಮಾನಂ ಸಿದ್ಧಸಾಧ್ಯೈಃ ಪ್ರೇಕ್ಷನ್ತಂ ನೃತ್ಯಮ್ ಉತ್ತಮಮ್ ಶೃಣ್ವಾನಂ ಮಧುರಂ ಗೀತಮ್ ಅಪ್ಸರೋಭಿಶ್ ಚ ವೀಜಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಇಂದ್ರನನ್ನು, ಉತ್ತಮ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಸಿದ್ಧರು ಹಾಗೂ ಸಾಧ್ಯರು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು, ಇಂದ್ರನು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ನೃತ್ಯವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಮಧುರವಾದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ, ಅಪ್ಸರಸರು ವೀಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.
ಉಪೋಪವಿಷ್ಟೈಃ ಸುರನಾಯಕೈಸ್ ತೈಃ ಸಂಪೂಜ್ಯಮಾನಂ ಮಹದಾಸನಸ್ಥಮ್ ಜಯನ್ತಮ್ ಅಙ್ಕೇ ವಿನಿಧಾಯ ಸೂನುಂ ಶಚ್ಯಾ ಯುತಂ ಪ್ರಾಪ್ತರತಿಂ ಮಹಿಷ್ಠಮ್
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರು ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಇಂದ್ರನು ಮಹಾಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ತನ್ನ ಮಗ ಜಯಂತನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು, ಶಚಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಪರಮ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಸತಾಂ ಶರಣ್ಯಂ ವರದಂ ಮಹೇನ್ದ್ರಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ವಿಪ್ರಾಧಿಪತಿರ್ ಮಹಾತ್ಮಾ ವಿಮೋಹಿತೋ ಽಸೌ ಮುನಿರ್ ಇನ್ದ್ರಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾ ಸಮೀಹಯಾಮ್ ಆಸ ತದ್ ಇನ್ದ್ರರಾಜ್ಯಮ್
ಧರ್ಮಾತ್ಮರಿಗೆ ಆಶ್ರಯನಾದ, ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮಹೇಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಯಕನು ಇಂದ್ರನ ಮಹಿಮೆ ನೋಡಿ ಮೋಹಗೊಂಡು, ಆ ಇಂದ್ರಪದವಿಯನ್ನು ಬಯಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಸಂಪೂಜಿತೋ ದೇವಗಣೈರ್ ಯಥಾವತ್ ಸ್ವಮ್ ಆಶ್ರಮಂ ವೈ ಪುನರ್ ಆಜಗಾಮ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ತಾಂ ಶಕ್ರಪುರೀಂ ಸುರಮ್ಯಾಂ ರತ್ನೈರ್ ಯುತಾಂ ಪುಣ್ಯಗುಣೈಃ ಸುಪೂರ್ಣಾಮ್
ದೇವತೆಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವನು ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಶಕ್ರನ ಸುಂದರ ನಗರವನ್ನೂ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಪುಣ್ಯಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಗರವನ್ನೂ ನೋಡಿದ್ದನು.
ಸ್ವಮ್ ಆಶ್ರಮಂ ನಿಷ್ಪ್ರಭಹೇಮವರ್ಜ್ಯಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ವಿಪ್ರೋ ವಿರಮಂ ಜಗಾಮ ಸಮೀಹಮಾನಃ ಸುರರಾಜ್ಯಮ್ ಆಶು ಪ್ರಿಯಾಂ ತದೋವಾಚ ಮಹಾತ್ರಿಪುತ್ರಃ
ತನ್ನ ಆಶ್ರಮವು ಪ್ರಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಬಂಗಾರವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡನು. ದೇವರಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಾ, ಮಹಾತ್ರಿಯ ಮಗನಾದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ಭೋಕ್ತುಂ ನ ಶಕ್ತೋ ಽಸ್ಮಿ ಫಲಾನಿ ಮೂಲಾನ್ಯ್ ಅನುತ್ತಮಾನ್ಯ್ ಅಪ್ಯ್ ಅತಿಸಂಸ್ಕೃತಾನಿ ಸ್ಮೃತ್ವಾಮೃತಂ ಪುಣ್ಯತಮಂ ಚ ತತ್ರ ಭಕ್ಷ್ಯಂ ಚ ಭೋಜ್ಯಂ ಚ ವರಾಸನಾನಿ
ನಾನು ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಬೇರುಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಅವುಗಳನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅಮೃತವನ್ನು, ಪುಣ್ಯಮಯವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು, ರುಚಿಕರವಾದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು, ಸುಂದರ ಆಸನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಇಚ್ಛೇಯಮ್ ಇನ್ದ್ರತ್ವಮ್ ಅಹಂ ಮಹಾತ್ಮನ್ ಕುರುಷ್ವ ಶೀಘ್ರಂ ಪದಮ್ ಐನ್ದ್ರಮ್ ಅತ್ರ ಬ್ರೂಷೇ ಽನ್ಯಥಾ ಚೇನ್ ಮದುದೀರಿತಂ ತ್ವಂ ಭಸ್ಮೀಕರೋಮ್ಯ್ ಏವ ನ ಸಂಶಯೋ ಽತ್ರ
ನಾನು ಇಂದ್ರಪದವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಮಹಾತ್ಮನೆ; ನೀನು ಬೇಗನೆ ನನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಪದವನ್ನು ನೀಡು. ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ ನೀನು ಮಾಡದೆ ಬೇರೆ ಮಾತಾಡಿದರೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಭಸ್ಮಮಾಡುತ್ತೇನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ತದತ್ರಿವಾಕ್ಯಾತ್ ತ್ವರಿತಃ ಪ್ರಜಾನಾಂ ಸ್ರಷ್ಟಾ ವಿಭುರ್ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ತದೈವ ಚಕಾರ ಮೇರುಂ ಚ ಪುರೀಂ ಸುರಾಣಾಂ ಕಲ್ಪದ್ರುಮಾನ್ ಕಲ್ಪಲತಾಂ ಚ ಧೇನುಮ್
ಆಗ ಅತ್ರಿಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮೆರುಪರ್ವತವನ್ನು, ದೇವತೆಗಳ ನಗರವನ್ನು, ಕಾಮಧೇನು, ಕಾಮವೃಕ್ಷಗಳು, ಕಾಮಲತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ಚಕಾರ ವಜ್ರಾದಿವಿಭೂಷಿತಾನಿ ಗೃಹಾಣಿ ಶುಭ್ರಾಣ್ಯ್ ಅತಿಚಿತ್ರಿತಾನಿ ಚಕಾರ ಸರ್ವಾವಯವಾನವದ್ಯಾಂ ಶಚೀಂ ಸ್ಮರಸ್ಯೇವ ವಿಹಾರಶಾಲಾಮ್
ಅವನು ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಮನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೋಷರಹಿತವಾದ ಶಚಿಯನ್ನು, ಕಾಮದ ವಿಹಾರಮಂದಿರದಂತೆ ಒಂದು ಆನಂದ ಮಂದಿರವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ಸಭಾಂ ಸುಧರ್ಮಾಣಮ್ ಅಹೋ ಕ್ಷಣೇನ ತಥಾ ಚಕಾರಾಪ್ಸರಸೋ ಮನೋಜ್ಞಾಃ ಚಕಾರ ಚೋಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸಂ ಗಜಂ ಚ ವಜ್ರಾದಿ ಚಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಸುರಾನ್ ಅಶೇಷಾನ್
ಅವನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸುಧರ್ಮಾ ಸಭಾಭವನವನ್ನೂ, ಮನೋಹರವಾದ ಅಪ್ಸರಸರನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವ ಎಂಬ ಗಜವನ್ನೂ, ವಜ್ರಾದಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ನಿವಾರ್ಯಮಾಣಃ ಪ್ರಿಯಯಾತ್ರಿಪುತ್ರಃ ಶಚೀಸಮಾಮ್ ಆತ್ಮವಧೂಂ ಚಕಾರ ತದಾತ್ರಿಪುತ್ರೋ ಽತ್ರಿಮುಖೈಃ ಸಮೇತೋ ವಜ್ರಾದಿರೂಪಂ ಚ ಚಕಾರ ಚಾಸ್ತ್ರಮ್
ಪ್ರಿಯೆಯಾದ ಅತ್ರಿಪುತ್ರನನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಅವನು ಶಚಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ನಂತರ ಅತ್ರಿಯ ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ವಜ್ರಾದಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ರೂಪವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ನೃತ್ಯಾದಿ ಗೀತಾದಿ ಚ ಸರ್ವಮ್ ಏವ ಚಕಾರ ಶಕ್ರಸ್ಯ ಪುರೇ ಚ ದೃಷ್ಟಮ್ ತತ್ ಸರ್ವಮ್ ಆಸಾದ್ಯ ತದಾ ಮುನೀನ್ದ್ರಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಚೇತಾಃ ಸುತರಾಂ ಬಭೂವ
ಅವನು ಇಂದ್ರನ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ನೃತ್ಯ, ಹಾಡುಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಆ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಆ ಮಹರ್ಷಿಯು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.
ಆಪಾತರಮ್ಯೇಷ್ವ್ ಅಪಿ ಕಸ್ಯ ನಾಮ ಭವತ್ಯ್ ಅಪೇಕ್ಷಾ ನಹಿ ಗೋಚರೇಷು ಶ್ರುತ್ವಾ ಚ ದೈತ್ಯಾ ದನುಜಾಃ ಸಮೇತಾ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಕೋಪೇನ ಯುತಾನಿ ಸದ್ಯಃ
ಅಂತಹ ಅಪೂರ್ವ ಸುಂದರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಯಾವ ಆಸೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ? ಕಾಣುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ದೈತ್ಯರು, ದಾನವರು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಕ್ಷಸರು ಕೂಡ ಕೋಪದಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಕೂಡಿಬಂದರು.
ಸ್ವರ್ಗಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಕುತೋ ಹರಿರ್ ಭುವಂ ಸಮಾಗತೋ ನ್ವ್ ಏಷ ಮಿಥಃ ಸುಖಾಯ ತಸ್ಮಾದ್ ವಯಂ ಯಾಮ ಇತೋ ನು ಯೋದ್ಧುಂ ವೃತ್ರಸ್ಯ ಹನ್ತಾರಮ್ ಅದೀರ್ಘಸತ್ತ್ರಮ್
ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಹರಿಯು ಭೂಮಿಗೆ ಏಕೆ ಬಂದನು? ಪರಸ್ಪರ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಇದೆಯೇ? ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ, ಕಡಿಮೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದವನ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ.
ತತಃ ಸಮಾಗತ್ಯ ತದಾತ್ರಿಪುತ್ರಂ ಸಂವೇಷ್ಟಯಾಮ್ ಆಸುರ್ ಅಥಾಸುರಾಸ್ ತೇ ಸಂವೇಷ್ಟಯಿತ್ವಾ ಪುರಮ್ ಅತ್ರಿಪುತ್ರ ಕೃತಂ ತಥಾ ಚೇನ್ದ್ರಪುರಾಭಿಧಾನಮ್
ಆಗ ಆ ಅಸುರರು ಅತ್ರಿಪುತ್ರನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಅವನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಗರವನ್ನೂ ಆವರಿಸಿದರು. ಆ ನಗರವನ್ನು ಇಂದ್ರಪುರಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು.
ಯೋ ಜಾತ ಏವ ಪ್ರಥಮೋ ಮನಸ್ವಾನ್ ದೇವೋ ದೇವಾನ್ ಕ್ರತುನಾ ಪರ್ಯಭೂಷತ್ ಯಸ್ಯ ಶುಷ್ಮಾದ್ ರೋದಸೀ ಅಭ್ಯಸೇತಾಂ ನೃಮ್ಣಸ್ಯ ಮಹ್ನಾ ಸ ಜನಾಸ ಇನ್ದ್ರಃ
ಯಾರು ಮೊದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ, ದೃಢಮನಸ್ಸಿನ ದೇವತೆ, ಯಜ್ಞದಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದನು, ಯಾರ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಭೂಮಿಯೂ ಆಕಾಶವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ, ಆ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ಅವನು ಇಂದ್ರನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ನಾಹಂ ಹರಿರ್ ನೈವ ಶಚೀ ಮದೀಯಾ ನೇಯಂ ಪುರೀ ನೈವ ವನಂ ತದ್ ಐನ್ದ್ರಮ್ ಸ ಏವ ಚೇನ್ದ್ರೋ ವೃತ್ರಹನ್ತಾ ಸ ವಜ್ರೀ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷೋ ಗೋತ್ರಭಿದ್ ವಜ್ರಬಾಹುಃ
ನಾನು ಹರಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಶಚಿಯೂ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲ, ಈ ನಗರವೂ ಅಲ್ಲ, ಈ ಅರಣ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ. ಅವನೇ ಇಂದ್ರನು, ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನು, ವಜ್ರಧಾರಿ, ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳವನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುವವನು, ವಜ್ರದಂತೆ ಬಲವಾದ ಕೈಗಳವನು.