ಯದಿ ತಾವದ್ ಅಯಂ ಸೂರ್ಯಶ್ ಚಾದಿದೇವಃ ಸನಾತನಃ ತತಃ ಕಸ್ಮಾತ್ ತಪಸ್ ತೇಪೇ ವರೇಪ್ಸುಃ ಪ್ರಾಕೃತೋ ಯಥಾ
ಈ ಸೂರ್ಯನು ಆದಿದೇವನೂ ಶಾಶ್ವತನೂ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ಏಕೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ವರಗಳನ್ನು ಕೋರಿದನು?
ಏತದ್ ವಃ ಸಂಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪರಂ ಗುಹ್ಯಂ ವಿಭಾವಸೋಃ ಪೃಷ್ಟಂ ಮಿತ್ರೇಣ ಯತ್ ಪೂರ್ವಂ ನಾರದಾಯ ಮಹಾತ್ಮನೇ
ಈ ಬೆಳಕಿನ ದೇವರ ಕುರಿತು, ಮಿತ್ರನು ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದ ಮತ್ತು ನಾನು ನಾರದ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಅತ್ಯಂತ ಗುಪ್ತವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ಈಗ ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪ್ರಾಙ್ ಮಯೋಕ್ತಾಸ್ ತು ಯುಷ್ಮಭ್ಯಂ ರವೇರ್ ದ್ವಾದಶ ಮೂರ್ತಯಃ ಮಿತ್ರಶ್ ಚ ವರುಣಶ್ ಚೋಭೌ ತಾಸಾಂ ತಪಸಿ ಸಂಸ್ಥಿತೌ
ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಹನ್ನೆರಡು ರೂಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರుణ ಇಬ್ಬರೂ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು.
ಅಬ್ಭಕ್ಷೋ ವರುಣಸ್ ತಾಸಾಂ ತಸ್ಥೌ ಪಶ್ಚಿಮಸಾಗರೇ ಮಿತ್ರೋ ಮಿತ್ರವನೇ ಚಾಸ್ಮಿನ್ ವಾಯುಭಕ್ಷೋ ಽಭವತ್ ತದಾ
ಅವರಲ್ಲಿ ವರಣನು ನೀರನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರದ ಬಳಿ ಇದ್ದನು. ಮಿತ್ರನು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಈ ಮಿತ್ರವನದಲ್ಲಿದ್ದನು.
ಅಥ ಮೇರುಗಿರೇಃ ಶೃಙ್ಗಾತ್ ಪ್ರಚ್ಯುತೋ ಗನ್ಧಮಾದನಾತ್ ನಾರದಸ್ ತು ಮಹಾಯೋಗೀ ಸರ್ವಾಂಲ್ ಲೋಕಾಂಶ್ ಚರನ್ ವಶೀ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಯೋಗಿಯಾದ ನಾರದನು, ಗಂಧಮಾದನ ಎಂಬ ಮೆರು ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಿಂದ ಇಳಿದು, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಆಜಗಾಮಾಥ ತತ್ರೈವ ಯತ್ರ ಮಿತ್ರೋ ಽಚರತ್ ತಪಃ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು ತಪಸ್ಯನ್ತಂ ತಸ್ಯ ಕೌತೂಹಲಂ ಹ್ಯ್ ಅಭೂತ್
ನಂತರ ಅವನು ಮಿತ್ರನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಅವನನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಂತೆ ನೋಡಿ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು.
ಯೋ ಽಕ್ಷಯಶ್ ಚಾವ್ಯಯಶ್ ಚೈವ ವ್ಯಕ್ತಾವ್ಯಕ್ತಃ ಸನಾತನಃ ಧೃತಮ್ ಏಕಾತ್ಮಕಂ ಯೇನ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಸುಮಹಾತ್ಮನಾ
ಅವನೇ ಕ್ಷಯವಿಲ್ಲದವನು, ಅವಿನಾಶಿಯಾದವನು, ವ್ಯಕ್ತವೂ ಅವ್ಯಕ್ತವೂ ಆಗಿರುವ ಶಾಶ್ವತನು. ಅವನೇ ತನ್ನ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮಹಾತ್ಮನು.
ಯಃ ಪಿತಾ ಸರ್ವದೇವಾನಾಂ ಪರಾಣಾಮ್ ಅಪಿ ಯಃ ಪರಃ ಅಯಜದ್ ದೇವತಾಃ ಕಾಸ್ ತು ಪಿತೄನ್ ವಾ ಕಾನ್ ಅಸೌ ಯಜೇತ್ ಇತಿ ಸಂಚಿನ್ತ್ಯ ಮನಸಾ ತಂ ದೇವಂ ನಾರದೋ ಽಬ್ರವೀತ್
ಅವನೇ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ತಂದೆಯೂ, ಪರಮಾತ್ಮನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಯಾವ ದೇವರನ್ನು ಅಥವಾ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಅವನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿ, ನಾರದನು ಆ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.
ವೇದೇಷು ಸಪುರಾಣೇಷು ಸಾಙ್ಗೋಪಾಙ್ಗೇಷು ಗೀಯಸೇ ತ್ವಮ್ ಅಜಃ ಶಾಶ್ವತೋ ಧಾತಾ ತ್ವಂ ನಿಧಾನಮ್ ಅನುತ್ತಮಮ್
ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಜನ್ಮಹೀನನೂ ಶಾಶ್ವತ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೂ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಧಾರವಾಗಿಯೂ ಹಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಭೂತಂ ಭವ್ಯಂ ಭವಚ್ ಚೈವ ತ್ವಯಿ ಸರ್ವಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ ಚತ್ವಾರಶ್ ಚಾಶ್ರಮಾ ದೇವ ಗೃಹಸ್ಥಾದ್ಯಾಸ್ ತಥೈವ ಹಿ
ಹಿಂದೆ, ಈಗ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರುವ ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಗೃಹಸ್ಥಾದಿ ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳೂ ದೇವಾ, ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ.
ಯಜನ್ತಿ ತ್ವಾಮ್ ಅಹರಹಸ್ ತ್ವಾಂ ಮೂರ್ತಿತ್ವಂ ಸಮಾಶ್ರಿತಮ್ ಪಿತಾ ಮಾತಾ ಚ ಸರ್ವಸ್ಯ ದೈವತಂ ತ್ವಂ ಹಿ ಶಾಶ್ವತಮ್
ಜನರು ದಿನರೂತ್ರಿ ನಿನ್ನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀನೆಲ್ಲರ ಶಾಶ್ವತ ದೇವತೆ, ತಂದೆಯೂ ತಾಯಿಯೂ ಆಗಿದ್ದೀಯ.
ಯಜಸೇ ಪಿತರಂ ಕಂ ತ್ವಂ ದೇವಂ ವಾಪಿ ನ ವಿದ್ಮಹೇ
ನೀನು ಯಾವ ಪಿತೃವನ್ನು ಅಥವಾ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿಯದು.
ಅವಾಚ್ಯಮ್ ಏತದ್ ವಕ್ತವ್ಯಂ ಪರಂ ಗುಹ್ಯಂ ಸನಾತನಮ್ ತ್ವಯಿ ಭಕ್ತಿಮತಿ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾತಥಮ್
ಇದು ಹೇಳಬಾರದ ರಹಸ್ಯವಾದ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮಹತ್ತರವಾದ ವಿಷಯ. ಆದರೆ ನೀನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಾನಿದು ನಿಜವಾದಂತೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಯತ್ ತತ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮ್ ಅವಿಜ್ಞೇಯಮ್ ಅವ್ಯಕ್ತಮ್ ಅಚಲಂ ಧ್ರುವಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯೈರ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥೈಶ್ ಚ ಸರ್ವಭೂತೈರ್ ವಿವರ್ಜಿತಮ್
ಅದು ತುಂಬಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಗ್ರಹಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ, ಕಾಣದ, ಅಚಲ, ಶಾಶ್ವತ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೂ, ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಿಗೂ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಅದು ದೂರವಾಗಿದೆ.
ಸ ಹ್ಯ್ ಅನ್ತರಾತ್ಮಾ ಭೂತಾನಾಂ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಶ್ ಚೈವ ಕಥ್ಯತೇ ತ್ರಿಗುಣಾದ್ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತೋ ಽಸೌ ಪುರುಷಶ್ ಚೈವ ಕಲ್ಪಿತಃ
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಅಂತರಾತ್ಮ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು. ಅವನು ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನನಾಗಿದ್ದು, ಪುರುಷನೆಂದು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭೋ ಭಗವಾನ್ ಸೈವ ಬುದ್ಧಿರ್ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ ಮಹಾನ್ ಇತಿ ಚ ಯೋಗೇಷು ಪ್ರಧಾನಮ್ ಇತಿ ಕಥ್ಯತೇ
ಅವನು ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನೆಂದು, ಬುದ್ಧಿಯೆಂದು, ಮಹತ್ತತ್ವವೆಂದು, ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು.
ಸಾಂಖ್ಯೇ ಚ ಕಥ್ಯತೇ ಯೋಗೇ ನಾಮಭಿರ್ ಬಹುಧಾತ್ಮಕಃ ಸ ಚ ತ್ರಿರೂಪೋ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ಶರ್ವೋ ಽಕ್ಷರ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ
ಸಾಂಖ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳ ಮೂಲಕ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮನಾಗಿ, ಶರ್ವನೆಂದು, ಅಕ್ಷರನೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಧೃತಮ್ ಏಕಾತ್ಮಕಂ ತೇನ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮ್ ಇದಮ್ ಆತ್ಮನಾ ಅಶರೀರಃ ಶರೀರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ನಿವಸತ್ಯ್ ಅಸೌ
ಒಂದೇ ಸ್ವರೂಪವಿರುವ ಅವನು ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ತನ್ನಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ದೇಹವಿಲ್ಲದವನಾದರೂ ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
ವಸನ್ನ್ ಅಪಿ ಶರೀರೇಷು ನ ಸ ಲಿಪ್ಯೇತ ಕರ್ಮಭಿಃ ಮಮಾನ್ತರಾತ್ಮಾ ತವ ಚ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ದೇಹಸಂಸ್ಥಿತಾಃ
ಅವನು ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರೂ, ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮಗಳು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ನನ್ನ ಅಂತರಾತ್ಮ, ನಿನ್ನ ಅಂತರಾತ್ಮ, ಇನ್ನಿತರ ಎಲ್ಲರ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವವರ ಅಂತರಾತ್ಮ.
ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸಾಕ್ಷಿಭೂತೋ ಽಸೌ ನ ಗ್ರಾಹ್ಯಃ ಕೇನಚಿತ್ ಕ್ವಚಿತ್ ಸಗುಣೋ ನಿರ್ಗುಣೋ ವಿಶ್ವೋ ಜ್ಞಾನಗಮ್ಯೋ ಹ್ಯ್ ಅಸೌ ಸ್ಮೃತಃ
ಅವನು ಎಲ್ಲರ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಯಾರಿಂದಲೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹಿಡಿಯಲಾಗದು. ಗುಣಗಳಿರುವವನೂ, ಗುಣರಹಿತನೂ, ವಿಶ್ವರೂಪನೂ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯಬಹುದಾದವನೆಂದು ಅವನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸರ್ವತಃಪಾಣಿಪಾದಾನ್ತಃ ಸರ್ವತೋಕ್ಷಿಶಿರೋಮುಖಃ ಸರ್ವತಃಶ್ರುತಿಮಾಂಲ್ ಲೋಕೇ ಸರ್ವಮ್ ಆವೃತ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ
ಅವನ ಕೈಗಳು, ಕಾಲುಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಅವನ ಕಣ್ಣು, ತಲೆ, ಮುಖ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಅವನ ಕಿವಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದಂತೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆವರಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.
ವಿಶ್ವಮೂರ್ಧಾ ವಿಶ್ವಭುಜೋ ವಿಶ್ವಪಾದಾಕ್ಷಿನಾಸಿಕಃ ಏಕಶ್ ಚರತಿ ವೈ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಸ್ವೈರಚಾರೀ ಯಥಾಸುಖಮ್
ಅವನಿಗೆ ವಿಶ್ವವೇ ತಲೆ, ಭುಜಗಳು, ಕಾಲುಗಳು, ಕಣ್ಣುಗಳು, ಮೂಗು. ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ, ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರಾಣೀಹ ಶರೀರಾಣಿ ತೇಷಾಂ ಚೈವ ಯಥಾಸುಖಮ್ ತಾನಿ ವೇತ್ತಿ ಸ ಯೋಗಾತ್ಮಾ ತತಃ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ಉಚ್ಯತೇ
ಇಲ್ಲಿ ದೇಹಗಳೇ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು. ಅವನು ಯೋಗಾತ್ಮನಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಅವ್ಯಕ್ತೇ ಚ ಪುರೇ ಶೇತೇ ಪುರುಷಸ್ ತೇನ ಚೋಚ್ಯತೇ ವಿಶ್ವಂ ಬಹುವಿಧಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಸ ಚ ಸರ್ವತ್ರ ಉಚ್ಯತೇ
ಅವನು ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಅದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪುರುಷನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಶ್ವವು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಸ್ಮಾತ್ ಸ ಬಹುರೂಪತ್ವಾದ್ ವಿಶ್ವರೂಪ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ ತಸ್ಯೈಕಸ್ಯ ಮಹತ್ತ್ವಂ ಹಿ ಸ ಚೈಕಃ ಪುರುಷಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಅವನಿಗೆ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ವಿಶ್ವರೂಪನೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವನ ಮಹಿಮೆ ಒಂದೇ, ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಪುರುಷನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು.
ಮಹಾಪುರುಷಶಬ್ದಂ ಹಿ ಬಿಭರ್ತ್ಯ್ ಏಕಃ ಸನಾತನಃ ಸ ತು ವಿಧಿಕ್ರಿಯಾಯತ್ತಃ ಸೃಜತ್ಯ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಆತ್ಮನಾ
ಅವನು ಶಾಶ್ವತನಾಗಿ ಮಹಾಪುರುಷ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತನ್ನಿಂದ ತಾನೇ ತನ್ನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಶತಧಾ ಸಹಸ್ರಧಾ ಚೈವ ತಥಾ ಶತಸಹಸ್ರಧಾ ಕೋಟಿಶಶ್ ಚ ಕರೋತ್ಯ್ ಏಷ ಪ್ರತ್ಯಗಾತ್ಮಾನಮ್ ಆತ್ಮನಾ
ಅವನು ಅಂತರಾತ್ಮನಾಗಿ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು, ಲಕ್ಷಾಂತರ, ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಆಕಾಶಾತ್ ಪತಿತಂ ತೋಯಂ ಯಾತಿ ಸ್ವಾದ್ವನ್ತರಂ ಯಥಾ ಭೂಮೇ ರಸವಿಶೇಷೇಣ ತಥಾ ಗುಣರಸಾತ್ ತು ಸಃ
ಆಕಾಶದಿಂದ ಬಿದ್ದ ನೀರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುಣದಂತೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಅವನು ಗುಣಗಳ ಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಏಕ ಏವ ಯಥಾ ವಾಯುರ್ ದೇಹೇಷ್ವ್ ಏವ ಹಿ ಪಞ್ಚಧಾ ಏಕತ್ವಂ ಚ ಪೃಥಕ್ತ್ವಂ ಚ ತಥಾ ತಸ್ಯ ನ ಸಂಶಯಃ
ಒಂದು ಗಾಳಿ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಭಾಗವಾಗುವಂತೆ, ಅವನೂ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವನು. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಸ್ಥಾನಾನ್ತರವಿಶೇಷಾಚ್ ಚ ಯಥಾಗ್ನಿರ್ ಲಭತೇ ಪರಾಮ್ ಸಂಜ್ಞಾಂ ತಥಾ ಮುನೇ ಸೋ ಽಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಷು ತಥಾಪ್ನುಯಾತ್
ಸ್ಥಾನಾಂತರದಿಂದ ಅಗ್ನಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳು ದೊರಕುವಂತೆ, ಮುನಿಯೇ, ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.