ಶೃಣುಧ್ವಂ ಮುನಯಃ ಸರ್ವೇ ಯದ್ ವೋ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಾಂಪ್ರತಮ್ ಪುರಾಣಂ ವೇದಸಂಬದ್ಧಂ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಪ್ರದಂ ಶುಭಮ್
ಮುನಿಗಳೆಲ್ಲರೂ, ಈಗ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುವ ಪುರಾತನವಾದ ವೇದಸಂಬಂಧಿತ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಅದು ಶುಭಕರವಾಗಿದ್ದು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಭಾರತಂ ವರ್ಷಂ ಕರ್ಮಭೂಮಿರ್ ಉದಾಹೃತಾ ಕರ್ಮಣಃ ಫಲಭೂಮಿಶ್ ಚ ಸ್ವರ್ಗಂ ಚ ನರಕಂ ತಥಾ
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಭಾರತವೆಂಬ ದೇಶವನ್ನು ಕರ್ಮಭೂಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವೂ, ಸ್ವರ್ಗವೂ, ನರಕವೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.
ತಸ್ಮಿನ್ ವರ್ಷೇ ನರಃ ಪಾಪಂ ಕೃತ್ವಾ ಧರ್ಮಂ ಚ ಭೋ ದ್ವಿಜಾಃ ಅವಶ್ಯಂ ಫಲಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಅಶುಭಸ್ಯ ಶುಭಸ್ಯ ಚ
ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜರೆ, ಒಬ್ಬನು ಪಾಪವನ್ನಾಗಲಿ ಪುಣ್ಯವನ್ನಾಗಲಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದ್ಯಾಃ ಸ್ವಕಂ ಕರ್ಮ ಕೃತ್ವಾ ಸಮ್ಯಕ್ ಸುಸಂಯತಾಃ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ ಪರಾಂ ಸಿದ್ಧಿಂ ತಸ್ಮಿನ್ ವರ್ಷೇ ನ ಸಂಶಯಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಇತರರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ, ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಧರ್ಮಂ ಚಾರ್ಥಂ ಚ ಕಾಮಂ ಚ ಮೋಕ್ಷಂ ಚ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಪುರುಷಃ ಸರ್ವಂ ತಸ್ಮಿನ್ ವರ್ಷೇ ಸುಸಂಯತಃ
ಉತ್ತಮ ದ್ವಿಜರೆ, ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದಿರುವವನು ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಇನ್ದ್ರಾದ್ಯಾಶ್ ಚ ಸುರಾಃ ಸರ್ವೇ ತಸ್ಮಿನ್ ವರ್ಷೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ಕೃತ್ವಾ ಸುಶೋಭನಂ ಕರ್ಮ ದೇವತ್ವಂ ಪ್ರತಿಪೇದಿರೇ
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಇಂದ್ರನು ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳು ಕೂಡ ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ದೇವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಅನ್ಯೇ ಽಪಿ ಲೇಭಿರೇ ಮೋಕ್ಷಂ ಪುರುಷಾಃ ಸಂಯತೇನ್ದ್ರಿಯಾಃ ತಸ್ಮಿನ್ ವರ್ಷೇ ಬುಧಾಃ ಶಾನ್ತಾ ವೀತರಾಗಾ ವಿಮತ್ಸರಾಃ
ಇನ್ನೂ ಕೆಲ ಬುದ್ಧಿವಂತರು, ಶಾಂತರು, ರಾಗವಿಲ್ಲದವರು, ಅಸೂಯೆ ಇಲ್ಲದವರು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದವರು, ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಯೇ ಚಾಪಿ ಸ್ವರ್ಗೇ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ವಿಮಾನೇನ ಗತಜ್ವರಾಃ ತೇ ಽಪಿ ಕೃತ್ವಾ ಶುಭಂ ಕರ್ಮ ತಸ್ಮಿನ್ ವರ್ಷೇ ದಿವಂ ಗತಾಃ
ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವ, ದುಃಖವಿಲ್ಲದವರು ಕೂಡ ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ನಿವಾಸಂ ಭಾರತೇ ವರ್ಷ ಆಕಾಙ್ಕ್ಷನ್ತಿ ಸದಾ ಸುರಾಃ ಸ್ವರ್ಗಾಪವರ್ಗಫಲದೇ ತತ್ ಪಶ್ಯಾಮಃ ಕದಾ ವಯಮ್
ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಾರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. 'ನಾವು ಯಾವಾಗ ಅದನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ?' ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಯದ್ ಏತದ್ ಭವತಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಕರ್ಮ ನಾನ್ಯತ್ರ ಪುಣ್ಯದಮ್ ಪಾಪಾಯ ವಾ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಚ ಭಾರತಮ್
ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ನೀವು ವಿವರಿಸಿದ ಕರ್ಮಗಳು ಪುಣ್ಯವನ್ನಾಗಲಿ ಪಾಪವನ್ನಾಗಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಡೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.
ತತಃ ಸ್ವರ್ಗಶ್ ಚ ಮೋಕ್ಷಶ್ ಚ ಮಧ್ಯಮಂ ತಚ್ ಚ ಗಮ್ಯತೇ ನ ಖಲ್ವ್ ಅನ್ಯತ್ರ ಮರ್ತ್ಯಾನಾಂ ಭೂಮೌ ಕರ್ಮ ವಿಧೀಯತೇ
ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಈ ಮಧ್ಯಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ಸಿಗುತ್ತವೆ; ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿಲ್ಲ.
ತಸ್ಮಾದ್ ವಿಸ್ತರತೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ನ್ ಅಸ್ಮಾಕಂ ಭಾರತಂ ವದ ಯದಿ ತೇ ಽಸ್ತಿ ದಯಾಸ್ಮಾಸು ಯಥಾವಸ್ಥಿತಿರ್ ಏವ ಚ
ಆದುದರಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮಣೇ, ನಮ್ಮ ಭಾರತಭೂಮಿಯನ್ನು ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ದಯೆ ಇದ್ದರೆ ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸು.
ತಸ್ಮಾದ್ ವರ್ಷಮ್ ಇದಂ ನಾಥ ಯೇ ವಾಸ್ಮಿನ್ ವರ್ಷಪರ್ವತಾಃ ಭೇದಾಶ್ ಚ ತಸ್ಯ ವರ್ಷಸ್ಯ ಬ್ರೂಹಿ ಸರ್ವಾನ್ ಅಶೇಷತಃ
ಆದ್ದರಿಂದ, ಸ್ವಾಮಿ, ಈ ದೇಶವನ್ನು, ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಈ ಭಾಗದ ಎಲ್ಲ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳು.
ಶೃಣುಧ್ವಂ ಭಾರತಂ ವರ್ಷಂ ನವಭೇದೇನ ಭೋ ದ್ವಿಜಾಃ ಸಮುದ್ರಾನ್ತರಿತಾ ಜ್ಞೇಯಾಸ್ ತೇ ಸಮಾಶ್ ಚ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಈಗ ಭಾರತವರ್ಷದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿರಿ, ದ್ವಿಜರೇ. ಇದು ಒಂಬತ್ತು ಭಾಗಗಳಾಗಿ, ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.
ಇನ್ದ್ರದ್ವೀಪಃ ಕಶೇರುಶ್ ಚ ತಾಮ್ರವರ್ಣೋ ಗಭಸ್ತಿಮಾನ್ ನಾಗದ್ವೀಪಸ್ ತಥಾ ಸೌಮ್ಯೋ ಗಾನ್ಧರ್ವೋ ವಾರುಣಸ್ ತಥಾ
ಇಂದ್ರದ್ವೀಪ, ಕಶೇರು, ತಾಮ್ರವರ್ಣ, ಗಭಸ್ತಿಮಾನ್, ನಾಗದ್ವೀಪ, ಸೌಮ್ಯ, ಗಾಂಧರ್ವ, ವಾರುಣ—ಇವುಗಳೆಂದರೆ.
ಅಯಂ ತು ನವಮಸ್ ತೇಷಾಂ ದ್ವೀಪಃ ಸಾಗರಸಂವೃತಃ ಯೋಜನಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಂ ವೈ ದ್ವೀಪೋ ಽಯಂ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರಃ
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರದವರೆಗೆ ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದೆ.
ಪೂರ್ವೇ ಕಿರಾತಾ ಯಸ್ಯಾಸನ್ ಪಶ್ಚಿಮೇ ಯವನಾಸ್ ತಥಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾ ವೈಶ್ಯಾಃ ಶೂದ್ರಾಶ್ ಚಾನ್ತೇ ಸ್ಥಿತಾ ದ್ವಿಜಾಃ
ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕಿರಾತರು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಯವನರು ಇದ್ದರು; ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ದ್ವಿಜರೇ.
ಇಜ್ಯಾಯುದ್ಧವಣಿಜ್ಯಾದ್ಯೈಃ ಕರ್ಮಭಿಃ ಕೃತಪಾವನಾಃ ತೇಷಾಂ ಸಂವ್ಯವಹಾರಶ್ ಚ ಏಭಿಃ ಕರ್ಮಭಿರ್ ಇಷ್ಯತೇ
ಹೋಮ, ಯುದ್ಧ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮುಂತಾದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಅವರು ಪವಿತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಪರಸ್ಪರ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಕೂಡ ಇಂತಹ ಕರ್ಮಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಸ್ವರ್ಗಾಪವರ್ಗಹೇತುಶ್ ಚ ಪುಣ್ಯಂ ಪಾಪಂ ಚ ವೈ ತಥಾ ಮಹೇನ್ದ್ರೋ ಮಲಯಃ ಸಹ್ಯಃ ಶುಕ್ತಿಮಾನ್ ಋಕ್ಷಪರ್ವತಃ
ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ, ಪಾಪದಿಂದ ದುಃಖವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ; ಮಹೇಂದ್ರ, ಮಲಯ, ಸಹ್ಯ, ಶುಕ್ತಿಮಾನ್, ಋಕ್ಷಪರ್ವತ—ಇವು ಪರ್ವತಗಳು.
ವಿನ್ಧ್ಯಶ್ ಚ ಪಾರಿಯಾತ್ರಶ್ ಚ ಸಪ್ತೈವಾತ್ರ ಕುಲಾಚಲಾಃ ತೇಷಾಂ ಸಹಸ್ರಶಶ್ ಚಾನ್ಯೇ ಭೂಧರಾ ಯೇ ಸಮೀಪಗಾಃ
ವಿಂಧ್ಯ, ಪಾರಿಯಾತ್ರ—ಇವು ಸೇರಿ ಇಲ್ಲಿ ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ವತಗಳು; ಇವುಗಳ ಬಳಿ ಸಾವಿರಾರು ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇವೆ.
ವಿಸ್ತಾರೋಚ್ಛ್ರಯಿಣೋ ರಮ್ಯಾ ವಿಪುಲಾಶ್ ಚಿತ್ರಸಾನವಃ ಕೋಲಾಹಲಃ ಸ ವೈಭ್ರಾಜೋ ಮನ್ದರೋ ದರ್ದಲಾಚಲಃ
ವಿಸ್ತಾರವಾದ, ಎತ್ತರದ, ಸುಂದರವಾದ, ವಿಶಾಲವಾದ, ವಿಭಿನ್ನ ಶಿಖರಗಳಿರುವ: ಕೊಲಾಹಲ, ವೈಭ್ರಾಜ, ಮಂದರ, ದರ್ದಲಾಚಲ.
ವಾತಂಧಯೋ ವೈದ್ಯುತಶ್ ಚ ಮೈನಾಕಃ ಸುರಸಸ್ ತಥಾ ತುಙ್ಗಪ್ರಸ್ಥೋ ನಾಗಗಿರಿರ್ ಗೋಧನಃ ಪಾಣ್ಡರಾಚಲಃ
ವಾತಂಧಯ, ವೈದ್ಯುತ, ಮೈನಾಕ, ಸುರಸ, ತುಂಗಪ್ರಸ್ಥ, ನಾಗಗಿರಿ, ಗೋಧಾನ, ಪಾಂಡರಾಚಲ.
ಪುಷ್ಪಗಿರಿರ್ ವೈಜಯನ್ತೋ ರೈವತೋ ಽರ್ಬುದ ಏವ ಚ ಋಷ್ಯಮೂಕಃ ಸ ಗೋಮನ್ಥಃ ಕೃತಶೈಲಃ ಕೃತಾಚಲಃ
ಪುಷ್ಪಗಿರಿ, ವೈಜಯಂತ, ರೈವತ, ಅರ್ಭುದ, ಋಷ್ಯಮೂಕ, ಗೋಮಂತ, ಕೃತಶೈಲ, ಕೃತಾಚಲ.
ಶ್ರೀಪಾರ್ವತಶ್ ಚಕೋರಶ್ ಚ ಶತಶೋ ಽನ್ಯೇ ಚ ಪರ್ವತಾಃ ತೈರ್ ವಿಮಿಶ್ರಾ ಜನಪದಾ ಮ್ಲೇಚ್ಛಾದ್ಯಾಶ್ ಚೈವ ಭಾಗಶಃ
ಶ್ರೀಪರ್ವತ, ಚಕೋರ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ನೂರಾರು ಪರ್ವತಗಳು; ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ವಿವಿಧ ಜನರು ಹಾಗೂ ಮ್ಲೇಚ್ಛರಂತಹ ವಿಭಿನ್ನ ಗುಂಪುಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ತೈಃ ಪೀಯನ್ತೇ ಸರಿಚ್ಛ್ರೇಷ್ಠಾಸ್ ತಾ ಬುಧ್ಯಧ್ವಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ಗಙ್ಗಾ ಸರಸ್ವತೀ ಸಿನ್ಧುಶ್ ಚನ್ದ್ರಭಾಗಾ ತಥಾಪರಾ
ಈ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಮಹತ್ವದ ನದಿಗಳು ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ—ಅವುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ: ಗಂಗಾ, ಸರಸ್ವತಿ, ಸಿಂಧು, ಚಂದ್ರಭಾಗಾ.
ಯಮುನಾ ಶತದ್ರುರ್ ವಿಪಾಶಾ ವಿತಸ್ತೈರಾವತೀ ಕುಹೂಃ ಗೋಮತೀ ಧೂತಪಾಪಾ ಚ ಬಾಹುದಾ ಚ ದೃಷದ್ವತೀ
ಯಮುನಾ, ಶತದ್ರು, ವಿಪಾಶಾ, ವಿತಸ್ತಾ, ಇರಾವತಿ, ಕುಹೂ, ಗೋಮತಿ, ಧೂತಪಾಪಾ, ಬಾಹುದಾ, ದೃಢದ್ವತಿ.
ವಿಪಾಶಾ ದೇವಿಕಾ ಚಕ್ಷುರ್ ನಿಷ್ಠೀವಾ ಗಣ್ಡಕೀ ತಥಾ ಕೌಶಿಕೀ ಚಾಪಗಾ ಚೈವ ಹಿಮವತ್ಪಾದನಿಃಸೃತಾಃ
ವಿಪಾಶಾ, ದೇವಿಕಾ, ಚಕ್ಷು, ನಿಷ್ಠೀವಾ, ಗಂಡಕಿ, ಕೌಶಿಕಿ, ಆಪಗಾ—ಇವು ಎಲ್ಲವೂ ಹಿಮವಂತನ ಪಾದದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ.
ದೇವಸ್ಮೃತಿರ್ ದೇವವತೀ ವಾತಘ್ನೀ ಸಿನ್ಧುರ್ ಏವ ಚ ವೇಣ್ಯಾ ತು ಚನ್ದನಾ ಚೈವ ಸದಾನೀರಾ ಮಹೀ ತಥಾ
ದೇವಸ್ಮೃತಿ, ದೇವವತಿ, ವಾತಘ್ನಿ, ಸಿಂಧು, ವೇಣ್ಯಾ, ಚಂದನಾ, ಸದಾನೀರಾ, ಮಹಿಯೂ ಸಹ ಸೇರಿವೆ.
ಚರ್ಮಣ್ವತೀ ವೃಷೀ ಚೈವ ವಿದಿಶಾ ವೇದವತ್ಯ್ ಅಪಿ ಸಿಪ್ರಾ ಹ್ಯ್ ಅವನ್ತೀ ಚ ತಥಾ ಪಾರಿಯಾತ್ರಾನುಗಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಚರ್ಮಣ್ವತೀ, ವೃಷೀ, ವಿಧಿಶಾ, ವೇದವತೀ, ಶಿಪ್ರಾ, ಅವಂತೀ ಮತ್ತು ಪಾರಿಯಾತ್ರ ಪರ್ವತಗಳ ಹತ್ತಿರ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳನ್ನು ಜನರು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶೋಣಾ ಮಹಾನದೀ ಚೈವ ನರ್ಮದಾ ಸುರಥಾ ಕ್ರಿಯಾ ಮನ್ದಾಕಿನೀ ದಶಾರ್ಣಾ ಚ ಚಿತ್ರಕೂಟಾ ತಥಾಪರಾ
ಶೋಣಾ, ಮಹಾನದಿ, ನರ್ಮದಾ, ಸುರಥಾ, ಕ್ರಿಯಾ, ಮಂದಾಕಿನಿ, ದಶಾರ್ಣಾ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕೂಟಾ ಎಂಬ ಇತರ ನದಿಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.