ತೇಷಾಂ ತು ತಿರ್ಯಗ್ಗಮನಂ ಹಿ ದೃಷ್ಟಂ ನಾಧೋ ಗತಿಃ ಪಾಪಕೃತಾಂ ನಿವಾಸಃ ನ ವಾ ಪ್ರಧಾನಾ ಅಪಿ ತೇ ದ್ವಿಜಾತಯೋ ಯೇ ಜ್ಞಾನಮ್ ಏತನ್ ಮುನಯೋ ನ ಸಕ್ತಾಃ
ಅವರಿಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಜನ್ಮಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಕೆಳಗೆ ಹೋಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಪಾಪಿಗಳೊಡನೆ ವಾಸಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದ ದ್ವಿಜರು, ಮುಖ್ಯರಾದವರಾದರೂ, ಮುನಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಾಂಖ್ಯಂ ವಿಶಾಲಂ ಪರಮಂ ಪುರಾಣಂ ಮಹಾರ್ಣವಂ ವಿಮಲಮ್ ಉದಾರಕಾನ್ತಮ್ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಹಿ ಸಾಂಖ್ಯಾ ಮುನಯೋ ಮಹಾತ್ಮ ನಾರಾಯಣೇ ಧಾರಯತಾಪ್ರಮೇಯಮ್
ಸಾಂಖ್ಯವು ವಿಶಾಲ, ಪರಮ, ಪುರಾತನ, ಮಹಾ ಸಾಗರದಂತೆ, ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಉದಾರವಾದ ಸುಂದರತೆಯಾಗಿದೆ. ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಮುನಿಗಳು ಆ ಅಪಾರವಾದ ಸಾಂಖ್ಯವನ್ನು ನಾರಾಯಣನಲ್ಲಿ ಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಏತನ್ ಮಯೋಕ್ತಂ ಪರಮಂ ಹಿ ತತ್ತ್ವಂ ನಾರಾಯಣಾದ್ ವಿಶ್ವಮ್ ಇದಂ ಪುರಾಣಮ್ ಸ ಸರ್ಗಕಾಲೇ ಚ ಕರೋತಿ ಸರ್ಗಂ ಸಂಹಾರಕಾಲೇ ಚ ಹರೇತ ಭೂಯಃ
ಈ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ: ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಈ ಪುರಾತನ ಜಗತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಲಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಕಿಂ ತದ್ ಅಕ್ಷರಮ್ ಇತ್ಯ್ ಉಕ್ತಂ ಯಸ್ಮಾನ್ ನಾವರ್ತತೇ ಪುನಃ ಕಿಂಸ್ವಿತ್ ತತ್ ಕ್ಷರಮ್ ಇತ್ಯ್ ಉಕ್ತಂ ಯಸ್ಮಾದ್ ಆವರ್ತತೇ ಪುನಃ
ಯಾವುದರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವಿಕೆ ಇಲ್ಲವೋ ಅದನ್ನು ಅಕ್ಷರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವಿಕೆ ಇರುವುದನ್ನು ಕ್ಷರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಅಕ್ಷರಾಕ್ಷರಯೋರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಂ ಪೃಚ್ಛಾಮಸ್ ತ್ವಾಂ ಮಹಾಮುನೇ ಉಪಲಬ್ಧುಂ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ತ್ವೇನ ಮುನಿಪುಂಗವ
ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
ತ್ವಂ ಹಿ ಜ್ಞಾನವಿದಾಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಪ್ರೋಚ್ಯಸೇ ವೇದಪಾರಗೈಃ ಋಷಿಭಿಶ್ ಚ ಮಹಾಭಾಗೈರ್ ಯತಿಭಿಶ್ ಚ ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ
ನೀನು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಿತವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ವೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದವರು, ಮಹಾಭಾಗರು, ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಯತಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ.
ತದ್ ಏತಚ್ ಛ್ರೋತುಮ್ ಇಚ್ಛಾಮಸ್ ತ್ವತ್ತಃ ಸರ್ವಂ ಮಹಾಮತೇ ನ ತೃಪ್ತಿಮ್ ಅಧಿಗಚ್ಛಾಮಃ ಶೃಣ್ವನ್ತೋ ಽಮೃತಮ್ ಉತ್ತಮಮ್
ಅದಕ್ಕಾಗಿ, ಮಹಾಮತಿವಂತನೇ, ನಾವು ನಿನ್ನಿಂದ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ; ಈ ಪರಮ ಅಮೃತವನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ನಮಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಅತ್ರ ವೋ ವರ್ಣಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಇತಿಹಾಸಂ ಪುರಾತನಮ್ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಚ ಸಂವಾದಂ ಕರಾಲಜನಕಸ್ಯ ಚ
ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅದು ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಕರಾಳಜನಕನ ಸಂವಾದವಾಗಿದೆ.
ವಸಿಷ್ಠಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಮ್ ಆಸೀನಮ್ ಋಷೀಣಾಂ ಭಾಸ್ಕರದ್ಯುತಿಮ್ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಜನಕೋ ರಾಜಾ ಜ್ಞಾನಂ ನೈಃಶ್ರೇಯಸಂ ಪರಮ್
ವಸಿಷ್ಠನು, ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಭಾಸ್ಕರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದಾಗ, ರಾಜನು ಜನಕನು ಅವನನ್ನು ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ತರುವ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕುರಿತು ಕೇಳಿದನು.
ಪರಮಾತ್ಮನಿ ಕುಶಲಮ್ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಗತಿನಿಶ್ಚಯಮ್ ಮೈತ್ರಾವರುಣಿಮ್ ಆಸೀನಮ್ ಅಭಿವಾದ್ಯ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ
ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರಣನ ಪುತ್ರನಾದ, ಪರಮಾತ್ಮಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತನಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ, ಕರಾಳಜನಕನು ಕೈಮುಗಿದು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದನು.
ಸ್ವಚ್ಛನ್ದಂ ಸುಕೃತಂ ಚೈವ ಮಧುರಂ ಚಾಪ್ಯ್ ಅನುಲ್ಬಣಮ್ ಪಪ್ರಚ್ಛರ್ಷಿವರಂ ರಾಜಾ ಕರಾಲಜನಕಃ ಪುರಾ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕರಾಳಜನಕನಾದ ರಾಜನು, ಕೈಮುಗಿದು, ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ, ಧರ್ಮಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಮಧುರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಆ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.
ಭಗವಞ್ ಶ್ರೋತುಮ್ ಇಚ್ಛಾಮಿ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಸನಾತನಮ್ ಯಸ್ಮಿನ್ ನ ಪುನರಾವೃತ್ತಿಂ ಪ್ರಾಪ್ನುವನ್ತಿ ಮನೀಷಿಣಃ
ಭಗವಂತನೇ, ನಾನು ಆ ಪರಮ, ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಚ್ ಚ ತತ್ ಕ್ಷರಮ್ ಇತ್ಯ್ ಉಕ್ತಂ ಯತ್ರೇದಂ ಕ್ಷರತೇ ಜಗತ್ ಯಚ್ ಚಾಕ್ಷರಮ್ ಇತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಶಿವಂ ಕ್ಷೇಮಮ್ ಅನಾಮಯಮ್
ಈ ಜಗತ್ತು ಕ್ಷಯವಾಗುವದು ಯಾವ ಕ್ಷರದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಅಕ್ಷರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಶುಭಕರ, ಕ್ಷೇಮಕರ ಮತ್ತು ದುಃಖವಿಲ್ಲದದು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸು.
ಶ್ರೂಯತಾಂ ಪೃಥಿವೀಪಾಲ ಕ್ಷರತೀದಂ ಯಥಾ ಜಗತ್ ಯತ್ರ ಕ್ಷರತಿ ಪೂರ್ವೇಣ ಯಾವತ್ಕಾಲೇನ ಚಾಪ್ಯ್ ಅಥ
ಭೂಪಾಲಕನೇ, ಈ ಜಗತ್ತು ಹೇಗೆ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಕಾಲದವರೆಗೆ ಅದು ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು.
ಯುಗಂ ದ್ವಾದಶಸಾಹಸ್ರ್ಯಂ ಕಲ್ಪಂ ವಿದ್ಧಿ ಚತುರ್ಯುಗಮ್ ದಶಕಲ್ಪಶತಾವರ್ತಮ್ ಅಹಸ್ ತದ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಮ್ ಉಚ್ಯತೇ
ಒಂದು ಯುಗವು ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪ. ಹತ್ತು ಕಲ್ಪಗಳ ಶತಾವರ್ತನೆ ಒಂದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಹಗಲು ಎಂದು ತಿಳಿಯು.
ರಾತ್ರಿಶ್ ಚೈತಾವತೀ ರಾಜನ್ ಯಸ್ಯಾನ್ತೇ ಪ್ರತಿಬುಧ್ಯತೇ ಸೃಜತ್ಯ್ ಅನನ್ತಕರ್ಮಾಣಿ ಮಹಾನ್ತಂ ಭೂತಮ್ ಅಗ್ರಜಮ್
ರಾಜನೇ, ಅವನ ರಾತ್ರಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ದೀರ್ಘವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಅದರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಅನೇಕ ಸೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಪ್ರಾಚೀನ ಭೂತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಮೂರ್ತಿಮನ್ತಮ್ ಅಮೂರ್ತಾತ್ಮಾ ವಿಶ್ವಂ ಶಂಭುಃ ಸ್ವಯಂಭುವಃ ಯತ್ರೋತ್ಪತ್ತಿಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಮೂಲತೋ ನೃಪಸತ್ತಮ
ರೂಪವಂತನೂ ರೂಪವಿಲ್ಲದ ಆತ್ಮನೂ ಆದ ಶಿವನು, ಸ್ವಯಂ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಈ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲವನು. ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ಈಗ ಅವನ ಮೂಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಅಣಿಮಾ ಲಘಿಮಾ ಪ್ರಾಪ್ತಿರ್ ಈಶಾನಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅವ್ಯಯಮ್ ಸರ್ವತಃಪಾಣಿಪಾದಾನ್ತಂ ಸರ್ವತೋಕ್ಷಿಶಿರೋಮುಖಮ್
ಅಣಿಮಾ, ಲಘಿಮಾ, ಪ್ರಾಪ್ತಿ, ಈಶಾನ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಬೆಳಕು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೈ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಣ್ಣು, ತಲೆ, ಮುಖಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು.
ಸರ್ವತಃಶ್ರುತಿಮಲ್ ಲೋಕೇ ಸರ್ವಮ್ ಆವೃತ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭೋ ಭಗವಾನ್ ಏಷ ಬುದ್ಧಿರ್ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಿಃ
ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೇಳುವ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಇರುವವನು, ಅವನೇ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭನು, ಅವನನ್ನು ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಮಹಾನ್ ಇತಿ ಚ ಯೋಗೇಷು ವಿರಿಞ್ಚಿರ್ ಇತಿ ಚಾಪ್ಯ್ ಅಥ ಸಾಂಖ್ಯೇ ಚ ಪಠ್ಯತೇ ಶಾಸ್ತ್ರೇ ನಾಮಭಿರ್ ಬಹುಧಾತ್ಮಕಃ
ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಮಹಾನ್ ಎಂದು, ಬೇರೆಡೆ ವಿರಿಂಚಿ ಎಂದು, ಹಾಗೂ ಸಾಂಖ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಚಿತ್ರರೂಪೋ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ಏಕಾಕ್ಷರ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ ಧೃತಮ್ ಏಕಾತ್ಮಕಂ ಯೇನ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮ್ ಆತ್ಮನಾ
ಅದ್ಭುತವಾದ ರೂಪಗಳನುಳ್ಳ, ಜಗತ್ತಿನ ಆತ್ಮ, ಒಂದು ಅಕ್ಷರ ಎಂದು ನೆನಪಾಗುವವನು, ತನ್ನ ಆತ್ಮದಿಂದಲೇ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲಿಸುವವನು.
ತಥೈವ ಬಹುರೂಪತ್ವಾದ್ ವಿಶ್ವರೂಪ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ ಏಷ ವೈ ವಿಕ್ರಿಯಾಪನ್ನಃ ಸೃಜತ್ಯ್ ಆತ್ಮಾನಮ್ ಆತ್ಮನಾ
ಹಾಗೆಯೇ, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ವಿಶ್ವರೂಪ ಎಂದು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈವನು ಸ್ವತಃ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡು ತನ್ನನ್ನೇ ತನ್ನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಧಾನಂ ತಸ್ಯ ಸಂಯೋಗಾದ್ ಉತ್ಪನ್ನಂ ಸುಮಹತ್ ಪುರಮ್ ಅಹಂಕಾರಂ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಪ್ರಜಾಪತಿನಮಸ್ಕೃತಮ್
ಪ್ರಧಾನೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಒಂದು ಮಹತ್ತರವಾದ ನಗರವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಅದು ಮಹಾ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಅಹಂಕಾರ, ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವದು.
ಅವ್ಯಕ್ತಾದ್ ವ್ಯಕ್ತಿಮ್ ಆಪನ್ನಂ ವಿದ್ಯಾಸರ್ಗಂ ವದನ್ತಿ ತಮ್ ಮಹಾನ್ತಂ ಚಾಪ್ಯ್ ಅಹಂಕಾರಮ್ ಅವಿದ್ಯಾಸರ್ಗ ಏವ ಚ
ಅಪ್ರಕಟದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದುದು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ವಿದ್ಯಾಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಹತ್ತಾದ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಅವಿದ್ಯೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಚರಶ್ ಚ ಚರಶ್ ಚೈವ ಸಮುತ್ಪನ್ನೌ ತಥೈಕತಃ ವಿದ್ಯಾವಿದ್ಯೇತಿ ವಿಖ್ಯಾತೇ ಶ್ರುತಿಶಾಸ್ತ್ರಾನುಚಿನ್ತಕೈಃ
ಚಲಿಸುವವು ಮತ್ತು ಅಚಲವಾಗಿರುವವು ಎರಡೂ ಕೂಡ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅವಿದ್ಯೆ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.
ಭೂತಸರ್ಗಮ್ ಅಹಂಕಾರಾತ್ ತೃತೀಯಂ ವಿದ್ಧಿ ಪಾರ್ಥಿವ ಅಹಂಕಾರೇಷು ನೃಪತೇ ಚತುರ್ಥಂ ವಿದ್ಧಿ ವೈಕೃತಮ್
ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಭೂತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಆಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಮೂರನೆಯದು ಎಂದು ತಿಳಿ, ರಾಜಕುಮಾರನೇ. ಅಹಂಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು ವೈಕೃತ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ತಿಳಿ.
ವಾಯುರ್ ಜ್ಯೋತಿರ್ ಅಥಾಕಾಶಮ್ ಆಪೋ ಽಥ ಪೃಥಿವೀ ತಥಾ ಶಬ್ದಸ್ಪರ್ಶೌ ಚ ರೂಪಂ ಚ ರಸೋ ಗನ್ಧಸ್ ತಥೈವ ಚ
ಗಾಳಿ, ಬೆಳಕು, ಆಕಾಶ, ನೀರು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ; ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ, ರುಚಿ ಮತ್ತು ವಾಸನೆ ಕೂಡ.
ಏವಂ ಯುಗಪದ್ ಉತ್ಪನ್ನಂ ದಶವರ್ಗಮ್ ಅಸಂಶಯಮ್ ಪಞ್ಚಮಂ ವಿದ್ಧಿ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ಭೌತಿಕಂ ಸರ್ಗಮ್ ಅರ್ಥಕೃತ್
ಹೀಗೆ, ಈ ಹತ್ತು ವರ್ಗಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿವೆ ಎಂಬುದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹ. ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಐದನೆಯದು ಭೌತಿಕ ಸೃಷ್ಟಿ, ಅದು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ.
ಶ್ರೋತ್ರಂ ತ್ವಕ್ ಚಕ್ಷುಷೀ ಜಿಹ್ವಾ ಘ್ರಾಣಮ್ ಏವ ಚ ಪಞ್ಚಮಮ್ ವಾಗ್ ಹಸ್ತೌ ಚೈವ ಪಾದೌ ಚ ಪಾಯುರ್ ಮೇಢ್ರಂ ತಥೈವ ಚ
ಕಿವಿ, ಚರ್ಮ, ಕಣ್ಣು, ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೂಗು ಐದನೆಯದು; ಮಾತು, ಕೈಗಳು, ಕಾಲುಗಳು, ಗುದ ಮತ್ತು ಲಿಂಗವೂ ಸಹ.
ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚೈತಾನಿ ತಥಾ ಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ ಸಂಭೂತಾನೀಹ ಯುಗಪನ್ ಮನಸಾ ಸಹ ಪಾರ್ಥಿವ
ಇವು ಬುದ್ಧೀಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು; ಇವು ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿವೆ, ರಾಜಕುಮಾರನೇ.