ಅಹೋ ಸುಮಹದ್ ಆಖ್ಯಾನಂ ಭವತಾ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಮ್ ಭಾರತಾನಾಂ ಚ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಪಾರ್ಥಿವಾನಾಂ ತಥೈವ ಚ
ಅಯ್ಯೋ, ನೀವು ಹೇಳಿದ ಈ ಕಥೆ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದದು; ಭಾರತವಂಶದವರಿಗೂ ಎಲ್ಲ ರಾಜರಿಗೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟದ್ದು.
ದೇವಾನಾಂ ದಾನವಾನಾಂ ಚ ಗನ್ಧರ್ವೋರಗರಕ್ಷಸಾಮ್ ದೈತ್ಯಾನಾಮ್ ಅಥ ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಗುಹ್ಯಕಾನಾಂ ತಥೈವ ಚ
ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ನಾಗರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ದೈತ್ಯರು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯಕರುಗಳ ವಿಷಯವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅತ್ಯದ್ಭುತಾನಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ವಿಕ್ರಮಾ ಧರ್ಮನಿಶ್ಚಯಾಃ ವಿವಿಧಾಶ್ ಚ ಕಥಾ ದಿವ್ಯಾ ಜನ್ಮ ಚಾಗ್ರ್ಯಮ್ ಅನುತ್ತಮಮ್
ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಶೌರ್ಯಮಯವಾದ ಸಾಹಸಗಳು, ಧರ್ಮದ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯಗಳು, ವಿವಿಧ ದೈವಿಕ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದ, ಅಪೂರ್ವವಾದ ಜನ್ಮ—all ಇವುಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸೃಷ್ಟಿಃ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ ಸಮ್ಯಕ್ ತ್ವಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಮಹಾಮತೇ ಪ್ರಜಾಪತೀನಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಗುಹ್ಯಕಾಪ್ಸರಸಾಂ ತಥಾ
ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೀಯ, ಮಹಾಮತಿವಂತನೇ; ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು ಕೂಡ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ಥಾವರಂ ಜಙ್ಗಮಂ ಸರ್ವಮ್ ಉತ್ಪನ್ನಂ ವಿವಿಧಂ ಜಗತ್ ತ್ವಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಮಹಾಭಾಗ ಶ್ರುತಂ ಚೈತನ್ ಮನೋಹರಮ್
ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ—ಎಲ್ಲವೂ, ಈ ವಿಭಿನ್ನ ಜಗತ್ತು—all ನೀನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೀಯ, ಮಹಾಭಾಗನೇ; ಈ ಮನೋಹರವಾದ ಕಥನವನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
ಕಥಿತಂ ಪುಣ್ಯಫಲದಂ ಪುರಾಣಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಯಾ ಗಿರಾ ಮನಃಕರ್ಣಸುಖಂ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರೀಣಾತ್ಯ್ ಅಮೃತಸಂಮಿತಮ್
ಪುನ್ಯಫಲವನ್ನು ನೀಡುವ ಪುರಾಣವನ್ನು ನೀನು ಮೃದುವಾದ, ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಕಿವಿಗೂ ಹಿತವಾಗಿರುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೀಯ; ಅದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಮೃತದಂತೆ ಆನಂದಕರವಾಗಿದೆ.
ಇದಾನೀಂ ಶ್ರೋತುಮ್ ಇಚ್ಛಾಮಃ ಸಕಲಂ ಮಣ್ಡಲಂ ಭುವಃ ವಕ್ತುಮ್ ಅರ್ಹಸಿ ಸರ್ವಜ್ಞ ಪರಂ ಕೌತೂಹಲಂ ಹಿ ನಃ
ಈಗ ನಾವು ಭೂಮಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಲಯವನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರುವ ನೀನು ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯನು, ಏಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಕುತೂಹಲ ಬಹಳವಾಗಿದೆ.
ಯಾವನ್ತಃ ಸಾಗರಾ ದ್ವೀಪಾಸ್ ತಥಾ ವರ್ಷಾಣಿ ಪರ್ವತಾಃ ವನಾನಿ ಸರಿತಃ ಪುಣ್ಯದೇವಾದೀನಾಂ ಮಹಾಮತೇ
ಎಷ್ಟು ಸಮುದ್ರಗಳು, ದ್ವೀಪಗಳು, ದೇಶಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಕಾಡುಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯ ದೇವತೆಗಳು ಇವೆಂದು, ಮಹಾಮತಿವಂತನೇ, ನಾವು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ.
ಯತ್ಪ್ರಮಾಣಮ್ ಇದಂ ಸರ್ವಂ ಯದಾಧಾರಂ ಯದಾತ್ಮಕಮ್ ಸಂಸ್ಥಾನಮ್ ಅಸ್ಯ ಜಗತೋ ಯಥಾವದ್ ವಕ್ತುಮ್ ಅರ್ಹಸಿ
ಇವೆಲ್ಲವು ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು, ಯಾವದನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ, ಇದರ ಸ್ವರೂಪವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನು ನಿಜವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ರಚನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕು.
ಮುನಯಃ ಶ್ರೂಯತಾಮ್ ಏತತ್ ಸಂಕ್ಷೇಪಾದ್ ವದತೋ ಮಮ ನಾಸ್ಯ ವರ್ಷಶತೇನಾಪಿ ವಕ್ತುಂ ಶಕ್ಯೋ ಽತಿವಿಸ್ತರಃ
ಮುನಿಗಳೇ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಕೇಳಿರಿ; ಏಕೆಂದರೆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಇದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರವನ್ನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಜಮ್ಬೂಪ್ಲಕ್ಷಾಹ್ವಯೌ ದ್ವೀಪೌ ಶಾಲ್ಮಲಶ್ ಚಾಪರೋ ದ್ವಿಜಾಃ ಕುಶಃ ಕ್ರೌಞ್ಚಸ್ ತಥಾ ಶಾಕಃ ಪುಷ್ಕರಶ್ ಚೈವ ಸಪ್ತಮಃ
ಜಂಬೂ ಮತ್ತು ಪ್ಲಕ್ಷ ಎಂಬ ಎರಡು ದ್ವೀಪಗಳಿವೆ, ಶಾಲ್ಮಲ ಕೂಡ ಮತ್ತೊಂದು; ಕುಶ, ಕ್ರೌಂಚ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಕ ಮತ್ತು ಏಳನೆಯದು ಪುಷ್ಕರ ಎಂಬುವು.
ಏತೇ ದ್ವೀಪಾಃ ಸಮುದ್ರೈಸ್ ತು ಸಪ್ತ ಸಪ್ತಭಿರ್ ಆವೃತಾಃ ಲವಣೇಕ್ಷುಸುರಾಸರ್ಪಿರ್ ದಧಿದುಗ್ಧಜಲೈಃ ಸಮಮ್
ಈ ದ್ವೀಪಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಏಳು ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ವೃತವಾಗಿವೆ—ಉಪ್ಪು, ಇಕ್ಕಟ್ಟಿನ ರಸ, ಮದ್ಯ, ತುಪ್ಪ, ಮೊಸರು, ಹಾಲು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸಮುದ್ರಗಳು.
ಜಮ್ಬೂದ್ವೀಪಃ ಸಮಸ್ತಾನಾಮ್ ಏತೇಷಾಂ ಮಧ್ಯಸಂಸ್ಥಿತಃ ತಸ್ಯಾಪಿ ಮಧ್ಯೇ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರಾ ಮೇರುಃ ಕನಕಪರ್ವತಃ
ಜಂಬೂದ್ವೀಪವು ಇವುಗಳೆಲ್ಲದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ; ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಕನಕಪರ್ವತವಾದ ಮೇರು ಪರ್ವತವು ಇದೆ.
ಚತುರಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೈರ್ ಯೋಜನೈಸ್ ತಸ್ಯ ಚೋಚ್ಛ್ರಯಃ ಪ್ರವಿಷ್ಟಃ ಷೋಡಶಾಧಸ್ತಾದ್ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶನ್ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ವಿಸ್ತೃತಃ
ಅದರ ಎತ್ತರ ಎಂಭತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳು; ಅದರಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳು ನೆಳದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮுப்பತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
ಮೂಲೇ ಷೋಡಶಸಾಹಸ್ರೈರ್ ವಿಸ್ತಾರಸ್ ತಸ್ಯ ಸರ್ವತಃ ಭೂಪದ್ಮಸ್ಯಾಸ್ಯ ಶೈಲೋ ಽಸೌ ಕರ್ಣಿಕಾಕಾರಸಂಸ್ಥಿತಃ
ಅದರ ಬೇಸಿನಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ; ಈ ಪರ್ವತವು ಭೂಮಿಯ ಕಮಲದ ಕರ್ಣಿಕೆಯಂತೆ ಆಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ.
ಹಿಮವಾನ್ ಹೇಮಕೂಟಶ್ ಚ ನಿಷಧಸ್ ತಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೇ ನೀಲಃ ಶ್ವೇತಶ್ ಚ ಶೃಙ್ಗೀ ಚ ಉತ್ತರೇ ವರ್ಷಪರ್ವತಾಃ
ಅದರ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಹಿಮವಂತ, ಹೇಮಕೂಟ ಮತ್ತು ನಿಷಧ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ; ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನೀಲ, ಶ್ವೇತ ಮತ್ತು ಶೃಂಗಿ ಎಂಬ ವರ್ಣಪರ್ವತಗಳಿವೆ.
ಲಕ್ಷಪ್ರಮಾಣೌ ದ್ವೌ ಮಧ್ಯೇ ದಶಹೀನಾಸ್ ತಥಾಪರೇ ಸಹಸ್ರದ್ವಿತಯೋಚ್ಛ್ರಾಯಾಸ್ ತಾವದ್ವಿಸ್ತಾರಿಣಶ್ ಚ ತೇ
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪರ್ವತಗಳು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಿವೆ, ಉಳಿದವು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಕಡಿಮೆ; ಅವುಗಳ ಎತ್ತರ ಎರಡು ಸಾವಿರ, ಹಾಗೂ ಅಗಲವೂ ಅದಷ್ಟೇ ಇದೆ.
ಭಾರತಂ ಪ್ರಥಮಂ ವರ್ಷಂ ತತಃ ಕಿಂಪುರುಷಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ಹರಿವರ್ಷಂ ತಥೈವಾನ್ಯನ್ ಮೇರೋರ್ ದಕ್ಷಿಣತೋ ದ್ವಿಜಾಃ
ಮೊದಲ ವರ್ಣವು ಭಾರತ, ನಂತರ ಕಿಂಪುರಷ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾದುದು, ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿವರ್ಣ—all ಮೇರು ಪರ್ವತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ.
ರಮ್ಯಕಂ ಚೋತ್ತರಂ ವರ್ಷಂ ತಸ್ಯೈವ ತು ಹಿರಣ್ಮಯಮ್ ಉತ್ತರಾಃ ಕುರವಶ್ ಚೈವ ಯಥಾ ವೈ ಭಾರತಂ ತಥಾ
ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಮ್ಯಕ ಎಂಬ ವರ್ಣ, ನಂತರ ಹಿರಣ್ಮಯ; ಹಾಗೆಯೇ ಉತ್ತರ ಕುರುಗಳು ಕೂಡ ಭಾರತದಂತೆ ಇದ್ದಾರೆ.
ನವಸಾಹಸ್ರಮ್ ಏಕೈಕಮ್ ಏತೇಷಾಂ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ ಇಲಾವೃತಂ ಚ ತನ್ಮಧ್ಯೇ ಸೌವರ್ಣೋ ಮೇರುರ್ ಉಚ್ಛ್ರಿತಃ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವರ್ಣವೂ ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ; ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಲಾವೃತವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸುವರ್ಣಮಯ ಮೇರು ಪರ್ವತವು ಎತ್ತರವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.
ಮೇರೋಶ್ ಚತುರ್ದಿಶಂ ತತ್ರ ನವಸಾಹಸ್ರವಿಸ್ತೃತಮ್ ಇಲಾವೃತಂ ಮಹಾಭಾಗಾಶ್ ಚತ್ವಾರಶ್ ಚಾತ್ರ ಪರ್ವತಾಃ
ಮೇರುಪರ್ವತದ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ಇಲಾವೃತ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಇದರ ಅಗಲ ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾಪರ್ವತಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.
ವಿಷ್ಕಮ್ಭಾ ವಿತತಾ ಮೇರೋರ್ ಯೋಜನಾಯುತವಿಸ್ತೃತಾಃ ಪೂರ್ವೇಣ ಮನ್ದರೋ ನಾಮ ದಕ್ಷಿಣೇ ಗನ್ಧಮಾದನಃ
ಮೇರುಪರ್ವತದ ದೊಡ್ಡ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ಅಗಲವಿದೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಂದರ ಎಂಬ ಪರ್ವತ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಗಂಧಮಾದನ ಎಂಬ ಪರ್ವತ ಇದೆ.
ವಿಪುಲಃ ಪಶ್ಚಿಮೇ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಸುಪಾರ್ಶ್ವಶ್ ಚೋತ್ತರೇ ಸ್ಥಿತಃ ಕದಮ್ಬಸ್ ತೇಷು ಜಮ್ಬೂಶ್ ಚ ಪಿಪ್ಪಲೋ ವಟ ಏವ ಚ
ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ವಿಪುಲ ಪರ್ವತ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸುಪಾರ್ಶ್ವ ಪರ್ವತ ಇದೆ. ಈ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಂಬ, ಜಾಂಬೂ, ಪೀಪ್ಪಲ ಮತ್ತು ವಟ ಮರಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ.
ಏಕಾದಶಶತಾಯಾಮಾಃ ಪಾದಪಾ ಗಿರಿಕೇತವಃ ಜಮ್ಬೂದ್ವೀಪಸ್ಯ ಸಾ ಜಮ್ಬೂರ್ ನಾಮಹೇತುರ್ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದೂವರೆ ಶತ ಯೋಜನ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತವೃಕ್ಷಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಂಬೂ ಮರವೇ ಜಾಂಬೂದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟಿದೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ.
ಮಹಾಗಜಪ್ರಮಾಣಾನಿ ಜಮ್ಬ್ವಾಸ್ ತಸ್ಯಾಃ ಫಲಾನಿ ವೈ ಪತನ್ತಿ ಭೂಭೃತಃ ಪೃಷ್ಠೇ ಶೀರ್ಯಮಾಣಾನಿ ಸರ್ವತಃ
ಆ ಜಾಂಬೂ ಮರದ ಹಣ್ಣುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಆನೆಗಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ಪರ್ವತದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಬಿದ್ದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಬ್ಬುತ್ತಾ ಕುಳಿಯುತ್ತವೆ.
ರಸೇನ ತೇಷಾಂ ವಿಖ್ಯಾತಾ ತತ್ರ ಜಮ್ಬೂನದೀತಿ ವೈ ಸರಿತ್ ಪ್ರವರ್ತತೇ ಸಾ ಚ ಪೀಯತೇ ತನ್ನಿವಾಸಿಭಿಃ
ಆ ಹಣ್ಣುಗಳ ರಸದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಜಾಂಬೂನದಿ ಎಂಬ ನದಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಆ ಭಾಗದ ಜನರು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.
ನ ಖೇದೋ ನ ಚ ದೌರ್ಗನ್ಧ್ಯಂ ನ ಜರಾ ನೇನ್ದ್ರಿಯಕ್ಷಯಃ ತತ್ಪಾನಸ್ವಸ್ಥಮನಸಾಂ ಜನಾನಾಂ ತತ್ರ ಜಾಯತೇ
ಆ ನದಿಯ ನೀರು ಕುಡಿಯುವವರಿಗೆ ಎಂದೂ ದಣಿವು, ದುರ್ಗಂಧ, ವಯಸ್ಸಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಶಕ್ತಿಕೊಳೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಸದಾ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ತೀರಮೃತ್ ತದ್ರಸಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸುಖವಾಯುವಿಶೋಷಿತಾ ಜಾಮ್ಬೂನದಾಖ್ಯಂ ಭವತಿ ಸುವರ್ಣಂ ಸಿದ್ಧಭೂಷಣಮ್
ಆ ನದಿಯ ರಸವು ತೀರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಮೃದುವಾದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಣಗಿದಾಗ, ಅದು ಜಾಂಬೂನದ ಎಂಬ ಚಿನ್ನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಸಿದ್ಧರು ಧರಿಸುವ ಆಭರಣಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಭದ್ರಾಶ್ವಂ ಪೂರ್ವತೋ ಮೇರೋಃ ಕೇತುಮಾಲಂ ಚ ಪಶ್ಚಿಮೇ ವರ್ಷೇ ದ್ವೇ ತು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾಸ್ ತಯೋರ್ ಮಧ್ಯೇ ತ್ವ್ ಇಲಾವೃತಮ್
ಮೇರುಪರ್ವತದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾಶ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕೇತುಮಾಲ ಎಂಬ ಎರಡು ದೇಶಗಳಿವೆ. ಅವೆರಡಿನ ನಡುವೆ ಇಲಾವೃತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ.
ವನಂ ಚೈತ್ರರಥಂ ಪೂರ್ವೇ ದಕ್ಷಿಣೇ ಗನ್ಧಮಾದನಮ್ ವೈಭ್ರಾಜಂ ಪಶ್ಚಿಮೇ ತದ್ವದ್ ಉತ್ತರೇ ನನ್ದನಂ ಸ್ಮೃತಮ್
ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಚೈತ್ರರಥ ಅರಣ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಗಂಧಮಾದನ ಅರಣ್ಯ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ವೈಭ್ರಾಜ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಂದನ ವನವಿದೆ.