ಆಸೀನೋ ಹಿ ರಹಸ್ಯ್ ಏಕೋ ಗಚ್ಛೇದ್ ಅಕ್ಷರಸಾಮ್ಯತಾಮ್ ಪ್ರಮೋಹೋ ಭ್ರಮ ಆವರ್ತೋ ಘ್ರಾಣಂ ಶ್ರವಣದರ್ಶನೇ
ಒಬ್ಬನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಅವಿನಾಶಿಯ ಸಮತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಗೊಂದಲ, ಮೋಹ, ಚಂಚಲತೆ ಇವುಗಳು ಘ್ರಾಣ, ಶ್ರವಣ, ದೃಷ್ಟಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಅದ್ಭುತಾನಿ ರಸಃ ಸ್ಪರ್ಶಃ ಶೀತೋಷ್ಣಮಾರುತಾಕೃತಿಃ ಪ್ರತಿಭಾನ್ ಉಪಸರ್ಗಾಶ್ ಚ ಪ್ರತಿಸಂಗೃಹ್ಯ ಯೋಗತಃ
ರಸ, ಸ್ಪರ್ಶ, ಶೀತ, ಉಷ್ಣ, ಗಾಳಿಯ ರೂಪಗಳು, ಹೊಳೆಯುವ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಯಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಯೋಗದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು.
ತಾಂಸ್ ತತ್ತ್ವವಿದ್ ಅನಾದೃತ್ಯ ಸಾಮ್ಯೇನೈವ ನಿವರ್ತಯೇತ್ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪರಿಚಯಂ ಯೋಗೇ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ನಿಯತೋ ಮುನಿಃ
ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವನು ಇವುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ ಸಮಭಾವದಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕು. ನಿಯಮಿತ ಮುನಿಯು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯೋಗದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಗಿರಿಶೃಙ್ಗೇ ತಥಾ ಚೈತ್ಯೇ ವೃಕ್ಷಮೂಲೇಷು ಯೋಜಯೇತ್ ಸಂನಿಯಮ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಗ್ರಾಮಂ ಕೋಷ್ಠೇ ಭಾಣ್ಡಮನಾ ಇವ
ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮರದ ಬೇರುಗಳ ಬಳಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ತನ್ನ ಭಂಡಾರವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವನಂತೆ ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.
ಏಕಾಗ್ರಂ ಚಿನ್ತಯೇನ್ ನಿತ್ಯಂ ಯೋಗಾನ್ ನೋದ್ವಿಜತೇ ಮನಃ ಯೇನೋಪಾಯೇನ ಶಕ್ಯೇತ ನಿಯನ್ತುಂ ಚಞ್ಚಲಂ ಮನಃ
ಯಾವ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಆ ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಅಶಾಂತಿಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ತತ್ರ ಯುಕ್ತೋ ನಿಷೇವೇತ ನ ಚೈವ ವಿಚಲೇತ್ ತತಃ ಶೂನ್ಯಾಗಾರಾಣಿ ಚೈಕಾಗ್ರೋ ನಿವಾಸಾರ್ಥಮ್ ಉಪಕ್ರಮೇತ್
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕು, ಎಡವದೆ ಮುಂದುವರೆಯಬೇಕು. ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಖಾಲಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ವಾಸಕ್ಕೆ ಹುಡುಕಬೇಕು.
ನಾತಿವ್ರಜೇತ್ ಪರಂ ವಾಚಾ ಕರ್ಮಣಾ ಮನಸಾಪಿ ವಾ ಉಪೇಕ್ಷಕೋ ಯತಾಹಾರೋ ಲಬ್ಧಾಲಬ್ಧಸಮೋ ಭವೇತ್
ಮಾತಿನಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಹೋದಂತಾಗಬಾರದು. ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಸಮಭಾವದಿಂದ, ಅಲ್ಪ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ, ದೊರೆತರೂ ಅಥವಾ ದೊರಕದರೂ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇರಬೇಕು.
ಯಶ್ ಚೈನಮ್ ಅಭಿನನ್ದೇತ ಯಶ್ ಚೈನಮ್ ಅಭಿವಾದಯೇತ್ ಸಮಸ್ ತಯೋಶ್ ಚಾಪ್ಯ್ ಉಭಯೋರ್ ನಾಭಿಧ್ಯಾಯೇಚ್ ಛುಭಾಶುಭಮ್
ಯಾರು ಅವನನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು, ಯಾರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು, ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು. ಅವರ ಒಳ್ಳೆಯದು ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟದು ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಬಾರದು.
ನ ಪ್ರಹೃಷ್ಯೇತ ಲಾಭೇಷು ನಾಲಾಭೇಷು ಚ ಚಿನ್ತಯೇತ್ ಸಮಃ ಸರ್ವೇಷು ಭೂತೇಷು ಸಧರ್ಮಾ ಮಾತರಿಶ್ವನಃ
ಲಾಭವಾದಾಗ ಆನಂದಿಸಬಾರದು, ಲಾಭವಾಗದಿದ್ದಾಗ ಚಿಂತಿಸಬಾರದು. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಸಮಭಾವದಿಂದ, ಗಾಳಿಯ ಸ್ವಭಾವದಂತೆ ಇರಬೇಕು.
ಏವಂ ಸ್ವಸ್ಥಾತ್ಮನಃ ಸಾಧೋಃ ಸರ್ವತ್ರ ಸಮದರ್ಶಿನಃ ಷಣ್ ಮಾಸಾನ್ ನಿತ್ಯಯುಕ್ತಸ್ಯ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಾಭಿವರ್ತತೇ
ಹೀಗೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮಭಾವದಿಂದ ನೋಡುವ, ಸದಾ ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಸಜ್ಜನನು ಆರು ತಿಂಗಳು ನಿರಂತರ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.
ವೇದನಾರ್ತಾನ್ ಪರಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಮಲೋಷ್ಟಾಶ್ಮಕಾಞ್ಚನಃ ಏವಂ ತು ನಿರತೋ ಮಾರ್ಗಂ ವಿರಮೇನ್ ನ ವಿಮೋಹಿತಃ
ಇತರರು ನೋವಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಮಣ್ಣು, ಕಲ್ಲು, ಚಿನ್ನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು, ದಾರಿಯಿಂದ ತಪ್ಪದೆ, ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದೆ ಇರಬೇಕು.
ಅಪಿ ವರ್ಣಾವಕೃಷ್ಟಸ್ ತು ನಾರೀ ವಾ ಧರ್ಮಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣೀ ತಾವ್ ಅಪ್ಯ್ ಏತೇನ ಮಾರ್ಗೇಣ ಗಚ್ಛೇತಾಂ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್
ಹೀನ ಜಾತಿಯವನು ಆಗಲಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವ ಹೆಂಗಸು ಆಗಲಿ, ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಕೂಡ ಇದೇ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೂ ತಲುಪಬಹುದು.
ಅಜಂ ಪುರಾಣಮ್ ಅಜರಂ ಸನಾತನಂ ಯಮ್ ಇನ್ದ್ರಿಯಾತಿಗಮ್ ಅಗೋಚರಂ ದ್ವಿಜಾಃ ಅವೇಕ್ಷ್ಯ ಚೇಮಾಂ ಪರಮೇಷ್ಠಿಸಾಮ್ಯತಾಂ ಪ್ರಯಾನ್ತ್ಯ್ ಅನಾವೃತ್ತಿಗತಿಂ ಮನೀಷಿಣಃ
ಜನ್ಮವಿಲ್ಲದ, ಪ್ರಾಚೀನ, ವಯಸ್ಸು ಬಾರದ, ಶಾಶ್ವತ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅಲಭ್ಯವಾದ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಅರಿತು, ದ್ವಿಜರು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪರಮ ಸಮತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು, ಮರಳದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
ಯದ್ಯ್ ಏವಂ ವೇದವಚನಂ ಕುರು ಕರ್ಮ ತ್ಯಜೇತಿ ಚ ಕಾಂ ದಿಶಂ ವಿದ್ಯಯಾ ಯಾನ್ತಿ ಕಾಂ ಚ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಕರ್ಮಣಾ
ವೇದದಲ್ಲಿ 'ಕರ್ಮ ಮಾಡು' ಎಂದೂ 'ಕರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು' ಎಂದೂ ಹೇಳಿದೆ. ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಯಾವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಕರ್ಮದಿಂದ ಯಾವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ?
ಏತದ್ ವೈ ಶ್ರೋತುಮ್ ಇಚ್ಛಾಮಸ್ ತದ್ ಭವಾನ್ ಪ್ರಬ್ರವೀತು ನಃ ಏತದ್ ಅನ್ಯೋನ್ಯವೈರೂಪ್ಯಂ ವರ್ತತೇ ಪ್ರತಿಕೂಲತಃ
ಇದನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ. ಭಗವಂತನು ನಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧವಿದೆ.
ಶೃಣುಧ್ವಂ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲಾ ಯತ್ ಪೃಚ್ಛಧ್ವಂ ಸಮಾಸತಃ ಕರ್ಮವಿದ್ಯಾಮಯೌ ಚೋಭೌ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಿ ಕ್ಷರಾಕ್ಷರೌ
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನೀವು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನಾನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನೂ, ಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರ ರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಯಾಂ ದಿಶಂ ವಿದ್ಯಯಾ ಯಾನ್ತಿ ಯಾಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಚ ಕರ್ಮಣಾ ಶೃಣುಧ್ವಂ ಸಾಂಪ್ರತಂ ವಿಪ್ರಾ ಗಹನಂ ಹ್ಯ್ ಏತದ್ ಉತ್ತರಮ್
ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಯಾವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಕರ್ಮದಿಂದ ಯಾವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈಗ ಕೇಳಿರಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ಗಂಭೀರವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಅಸ್ತಿ ಧರ್ಮ ಇತಿ ಯುಕ್ತಂ ನಾಸ್ತಿ ತತ್ರೈವ ಯೋ ವದೇತ್ ಯಕ್ಷಸ್ಯ ಸಾದೃಶ್ಯಮ್ ಇದಂ ಯಕ್ಷಸ್ಯೇದಂ ಭವೇದ್ ಅಥ
'ಧರ್ಮ ಇದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಸರಿಯೇ. 'ಇಲ್ಲ' ಎಂದರೂ ಇದೇ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಯಕ್ಷನ ಸ್ವರೂಪದಂತಿದೆ; ಇದೇ ಯಕ್ಷನ ಸ್ವಭಾವ.
ದ್ವಾವ್ ಇಮಾವ್ ಅಥ ಪನ್ಥಾನೌ ಯತ್ರ ವೇದಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿಲಕ್ಷಣೋ ಧರ್ಮೋ ನಿವೃತ್ತೋ ವಾ ವಿಭಾಷಿತಃ
ವೇದಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಗಿಂತ ಕೂಡಿದ ಧರ್ಮ, ಇನ್ನೊಂದು ತ್ಯಾಗದ ಮಾರ್ಗ. ಎರಡನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕರ್ಮಣಾ ಬಧ್ಯತೇ ಜನ್ತುರ್ ವಿದ್ಯಯಾ ಚ ವಿಮುಚ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾತ್ ಕರ್ಮ ನ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಯತಯಃ ಪಾರದರ್ಶಿನಃ
ಕರ್ಮದಿಂದ ಜೀವಿ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದ ಯತಿಗಳು ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಕರ್ಮಣಾ ಜಾಯತೇ ಪ್ರೇತ್ಯ ಮೂರ್ತಿಮಾನ್ ಷೋಡಶಾತ್ಮಕಃ ವಿದ್ಯಯಾ ಜಾಯತೇ ನಿತ್ಯಮ್ ಅವ್ಯಕ್ತಂ ಹ್ಯ್ ಅಕ್ಷರಾತ್ಮಕಮ್
ಕರ್ಮದಿಂದ, ಮೃತ್ಯುವಿನ ನಂತರ, ಹದಿನಾರು ಅಂಗಗಳಿರುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸದಾ ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ, ಅಕ್ಷರ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
ಕರ್ಮ ತ್ವ್ ಏಕೇ ಪ್ರಶಂಸನ್ತಿ ಸ್ವಲ್ಪಬುದ್ಧಿರತಾ ನರಾಃ ತೇನ ತೇ ದೇಹಜಾಲೇನ ರಮಯನ್ತ ಉಪಾಸತೇ
ಕೆಲವರು ಕರ್ಮವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಪ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳವರು ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಿ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಯೇ ತು ಬುದ್ಧಿಂ ಪರಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಧರ್ಮನೈಪುಣ್ಯದರ್ಶಿನಃ ನ ತೇ ಕರ್ಮ ಪ್ರಶಂಸನ್ತಿ ಕೂಪಂ ನದ್ಯಾಂ ಪಿಬನ್ನ್ ಇವ
ಆದರೆ ಯಾರು ಉನ್ನತ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ನದಿಯಿರುವಾಗ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲದು.
ಕರ್ಮಣಾಂ ಫಲಮ್ ಆಪ್ನೋತಿ ಸುಖದುಃಖೇ ಭವಾಭವೌ ವಿದ್ಯಯಾ ತದ್ ಅವಾಪ್ನೋತಿ ಯತ್ರ ಗತ್ವಾ ನ ಶೋಚತಿ
ಕರ್ಮದಿಂದ ಸುಖದುಃಖಗಳ ಫಲ, ಹುಟ್ಟುಮರಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಯಾರಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ದುಃಖವಿಲ್ಲದ ಆ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ನ ಮ್ರಿಯತೇ ಯತ್ರ ಗತ್ವಾ ಯತ್ರ ಗತ್ವಾ ನ ಜಾಯತೇ ನ ಜೀರ್ಯತೇ ಯತ್ರ ಗತ್ವಾ ಯತ್ರ ಗತ್ವಾ ನ ವರ್ಧತೇ
ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಸಾವು ಇಲ್ಲ, ಹುಟ್ಟು ಇಲ್ಲ, ವಯಸ್ಸಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಬೆಳೆಯುವುದೂ ಇಲ್ಲ.
ಯತ್ರ ತದ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಮಮ್ ಅವ್ಯಕ್ತಮ್ ಅಚಲಂ ಧ್ರುವಮ್ ಅವ್ಯಾಕೃತಮ್ ಅನಾಯಾಮಮ್ ಅಮೃತಂ ಚಾಧಿಯೋಗವಿತ್
ಅಲ್ಲಿ ಆ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮವಿದೆ—ಅದು ಗೋಚರವಾಗದು, ಚಲನೆ ಇಲ್ಲ, ಶಾಶ್ವತ, ಬದಲಾಗದು, ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪಿ, ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರರಾದವರಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ದ್ವಂದ್ವೈರ್ ನ ಯತ್ರ ಬಾಧ್ಯನ್ತೇ ಮಾನಸೇನ ಚ ಕರ್ಮಣಾ ಸಮಾಃ ಸರ್ವತ್ರ ಮೈತ್ರಾಶ್ ಚ ಸರ್ವಭೂತಹಿತೇ ರತಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದಲೂ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ, ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಯಾರಿಗೂ ತೊಂದರೆ ಆಗದು; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮಭಾವದಿಂದ, ಸ್ನೇಹದಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು.
ವಿದ್ಯಾಮಯೋ ಽನ್ಯಃ ಪುರುಷೋ ದ್ವಿಜಾಃ ಕರ್ಮಮಯೋ ಽಪರಃ ವಿಪ್ರಾಶ್ ಚನ್ದ್ರಸಮಸ್ಪರ್ಶಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಯಾ ಕಲಯಾ ಸ್ಥಿತಃ
ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿರುವನು, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಕರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿರುವನು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಚಂದ್ರನ ಮುಟ್ಟಿದಂತೆ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾರೆ.
ತದ್ ಏತದ್ ಋಷಿಣಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ವಿಸ್ತರೇಣಾನುಗೀಯತೇ ನ ವಕ್ತುಂ ಶಕ್ಯತೇ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಚಕ್ರತನ್ತುಮ್ ಇವಾಮ್ಬರೇ
ಇದು ಋಷಿಯಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ವಿವರವಾಗಿ ಹಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರದ ಹಗ್ಗವನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ.
ಏಕಾದಶವಿಕಾರಾತ್ಮಾ ಕಲಾಸಂಭಾರಸಂಭೃತಃ ಮೂರ್ತಿಮಾನ್ ಇತಿ ತಂ ವಿದ್ಯಾದ್ ವಿಪ್ರಾಃ ಕರ್ಮಗುಣಾತ್ಮಕಮ್
ಅವನು ಹನ್ನೊಂದು ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವನು, ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಕೂಡಿರುವನು, ಕರ್ಮದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವನು ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಯಬೇಕು.