ಭಜಮಾನಸ್ಯ ಸೃಞ್ಜಯ್ಯೌ ಬಾಹ್ಯಕಾಥೋಪಬಾಹ್ಯಕಾ ಆಸ್ತಾಂ ಭಾರ್ಯೇ ತಯೋಸ್ ತಸ್ಮಾಜ್ ಜಜ್ಞಿರೇ ಬಹವಃ ಸುತಾಃ
ಭಜಮಾನನಿಗೆ ಶೃಂಜಯಿ, ಬಾಹ್ಯಕ ಮತ್ತು ಉಪಬಾಹ್ಯಕ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹೆಂಡತಿಗಳು ಇದ್ದರು. ಅವರಿಂದ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು.
ಕ್ರಿಮಿಶ್ ಚ ಕ್ರಮಣಶ್ ಚೈವ ಧೃಷ್ಟಃ ಶೂರಃ ಪುರಂಜಯಃ ಏತೇ ಬಾಹ್ಯಕಸೃಞ್ಜಯ್ಯಾಂ ಭಜಮಾನಾದ್ ವಿಜಜ್ಞಿರೇ
ಕೃಮಿ, ಕ್ರಮನ, ಧೃಷ್ಟ, ಶೂರ ಮತ್ತು ಪುರಂಜಯ ಎಂಬವರು ಭಜಮಾನ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಕ-ಶೃಂಜಯಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು.
ಆಯುತಾಜಿತ್ ಸಹಸ್ರಾಜಿಚ್ ಛತಾಜಿತ್ ತ್ವ್ ಅಥ ದಾಸಕಃ ಉಪಬಾಹ್ಯಕಸೃಞ್ಜಯ್ಯಾಂ ಭಜಮಾನಾದ್ ವಿಜಜ್ಞಿರೇ
ಆಯುತಾಜಿತ್, ಸಹಸ್ರಾಜಿತ್, ಶತಾಜಿತ್ ಮತ್ತು ದಾಸಕ ಎಂಬವರು ಭಜಮಾನ ಮತ್ತು ಉಪಬಾಹ್ಯಕ-ಶೃಂಜಯಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು.
ಯಜ್ವಾ ದೇವಾವೃಧೋ ರಾಜಾ ಚಚಾರ ವಿಪುಲಂ ತಪಃ ಪುತ್ರಃ ಸರ್ವಗುಣೋಪೇತೋ ಮಮ ಸ್ಯಾದ್ ಇತಿ ನಿಶ್ಚಿತಃ
ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ರಾಜ ದೇವಾವೃದ್ಧನು ತನ್ನ ಮಗನು ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರಲಿ ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಗಂಭೀರವಾದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಸಂಯುಜ್ಯಮಾನಸ್ ತಪಸಾ ಪರ್ಣಾಶಾಯಾ ಜಲಂ ಸ್ಪೃಶನ್ ಸದೋಪಸ್ಪೃಶತಸ್ ತಸ್ಯ ಚಕಾರ ಪ್ರಿಯಮ್ ಆಪಗಾ
ಅವನಿಗೆ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಎಲೆಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿ, ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಸದಾ ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದಾಗ ಆ ನದಿ ಅವನಿಗೆ ಸದಾ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಚಿನ್ತಯಾಭಿಪರೀತಾ ಸಾ ನ ಜಗಾಮೈವ ನಿಶ್ಚಯಮ್ ಕಲ್ಯಾಣತ್ವಾನ್ ನರಪತೇಸ್ ತಸ್ಯ ಸಾ ನಿಮ್ನಗೋತ್ತಮಾ
ಆಕೆ ಆಲೋಚನೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ನದಿಯು ರಾಜನಿಗೆ ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದಳು.
ನಾಧ್ಯಗಚ್ಛತ್ ತು ತಾಂ ನಾರೀಂ ಯಸ್ಯಾಮ್ ಏವಂವಿಧಃ ಸುತಃ ಭವೇತ್ ತಸ್ಮಾತ್ ಸ್ವಯಂ ಗತ್ವಾ ಭವಾಮ್ಯ್ ಅಸ್ಯ ಸಹಾನುಗಾ
ಅವನಿಗೆ ಇಂತಹ ಗುಣಗಳಿರುವ ಮಗನನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಹುಡುಕಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಸ್ವತಃ ಹೋಗಿ ಅವನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು.
ಅಥ ಭೂತ್ವಾ ಕುಮಾರೀ ಸಾ ಬಿಭ್ರತೀ ಪರಮಂ ವಪುಃ ವರಯಾಮ್ ಆಸ ನೃಪತಿಂ ತಾಮ್ ಇಯೇಷ ಚ ಸ ಪ್ರಭುಃ
ಆಮೇಲೆ ಆಕೆ ಸುಂದರವಾದ ಯುವತಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ರಾಜನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಆ ಮಹಾಪುರುಷನೂ ಆಕೆಯನ್ನು ಬಯಸಿದನು.
ತಸ್ಯಾಮ್ ಆಧತ್ತ ಗರ್ಭಂ ಸ ತೇಜಸ್ವಿನಮ್ ಉದಾರಧೀಃ ಅಥ ಸಾ ದಶಮೇ ಮಾಸಿ ಸುಷುವೇ ಸರಿತಾಂ ವರಾ
ಆಕೆಗಿಂತ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಗರ್ಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಹತ್ತನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಆಕೆ ಮಗುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
ಪುತ್ರಂ ಸರ್ವಗುಣೋಪೇತಂ ಬಭ್ರುಂ ದೇವಾವೃಧಂ ದ್ವಿಜಾಃ ಅತ್ರ ವಂಶೇ ಪುರಾಣಜ್ಞಾ ಗಾಯನ್ತೀತಿ ಪರಿಶ್ರುತಮ್
ಅವಳು ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬಭ್ರು ಮತ್ತು ದೇವಾವೃದ್ಧ ಎಂಬ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು, ದ್ವಿಜರೆ, ಈ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೀಗೆ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಗುಣಾನ್ ದೇವಾವೃಧಸ್ಯಾಪಿ ಕೀರ್ತಯನ್ತೋ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಯಥೈವಾಗ್ರೇ ತಥಾ ದೂರಾತ್ ಪಶ್ಯಾಮಸ್ ತಾವದ್ ಅನ್ತಿಕಾತ್
ಇಂದಿಗೂ ಮಹಾತ್ಮ ದೇವಾವೃದ್ಧನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾ, ನಾವು ಹಳೆಯದಂತೆ ದೂರದಿಂದಲೂ, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ.
ಬಭ್ರುಃ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ದೇವೈರ್ ದೇವಾವೃಧಃ ಸಮಃ ಷಷ್ಟಿಶ್ ಚ ಷಟ್ ಚ ಪುರುಷಾಃ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಚ ಸಪ್ತ ಚ
ಬಭ್ರು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ದೇವಾವೃದ್ಧನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನನು. ಅಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಏಳು ಜನರು ಇದ್ದರು.
ಏತೇ ಽಮೃತತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ವೈ ಬಭ್ರೋರ್ ದೇವಾವೃಧಾದ್ ಅಪಿ ಯಜ್ವಾ ದಾನಪತಿರ್ ಧೀಮಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಃ ಸುದೃಢಾಯುಧಃ
ಇವರು ಬಭ್ರು ಮತ್ತು ದೇವಾವೃದ್ಧನಿಗಿಂತಲೂ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವವರು, ದಾನಶೀಲರು, ಬುದ್ಧಿವಂತರೂ, ವೇದಪ್ರಿಯರೂ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು.
ತಸ್ಯಾನ್ವವಾಯಃ ಸುಮಹಾನ್ ಭೋಜಾ ಯೇ ಸಾರ್ತಿಕಾವತಾಃ ಅನ್ಧಕಾತ್ ಕಾಶ್ಯದುಹಿತಾ ಚತುರೋ ಽಲಭತಾತ್ಮಜಾನ್
ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಭೋಜರು, ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ತಿಕರು ಇದ್ದರು. ಅಂಧಕನಿಗೆ ಕಾಶ್ಯನ ಮಗಳು ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರನ್ನು ಕೊಟ್ಟಳು.
ಕುಕುರಂ ಭಜಮಾನಂ ಚ ಸಸಕಂ ಬಲಬರ್ಹಿಷಮ್ ಕುಕುರಸ್ಯ ಸುತೋ ವೃಷ್ಟಿರ್ ವೃಷ್ಟೇಸ್ ತು ತನಯಸ್ ತಥಾ
ಅವರು ಕುಕುರು, ಭಜಮಾನ, ಶಶಕ ಮತ್ತು ಬಲಬರ್ಹಿಷ. ಕುಕುರುನ ಮಗ ವೃಷ್ಠಿ, ವೃಷ್ಠಿಗೂ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು.
ಕಪೋತರೋಮಾ ತಸ್ಯಾಥ ತಿಲಿರಿಸ್ ತನಯೋ ಽಭವತ್ ಜಜ್ಞೇ ಪುನರ್ ವಸುಸ್ ತಸ್ಮಾದ್ ಅಭಿಜಿಚ್ ಚ ಪುನರ್ ವಸೋಃ
ಆತನಿಗೆ ಕಪೋತರೋಮ ಎಂಬ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು, ಆತನಿಗೆ ತಿಲಿರಿ ಎಂಬ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು. ಆತನಿಂದ ಪುನರ್ವಸು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಪುನರ್ವಸುವಿನಿಂದ ಅಭಿಜಿತ್ ಹುಟ್ಟಿದನು.
ತಥಾ ವೈ ಪುತ್ರಮಿಥುನಂ ಬಭೂವಾಭಿಜಿತಃ ಕಿಲ ಆಹುಕಃ ಶ್ರಾಹುಕಶ್ ಚೈವ ಖ್ಯಾತೌ ಖ್ಯಾತಿಮತಾಂ ವರೌ
ಹೀಗೆ ಅಭಿಜಿತ್ಗೆ ಇಬ್ಬರು ಜೋಡಿ ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು: ಆಹುಕ ಮತ್ತು ಶ್ರಾಹುಕ. ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು.
ಇಮಾಂ ಚೋದಾಹರನ್ತ್ಯ್ ಅತ್ರ ಗಾಥಾಂ ಪ್ರತಿ ತಮ್ ಆಹುಕಮ್ ಶ್ವೇತೇನ ಪರಿವಾರೇಣ ಕಿಶೋರಪ್ರತಿಮೋ ಮಹಾನ್
ಇಲ್ಲಿ ಆ ಆಹುಕನ ಕುರಿತು ಈ ಗಾಥೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ: 'ಬಿಳಿಯಾದ ಬಳಗದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಯುವಕನಂತೆ ಮಹಾನ್'.
ಅಶೀತಿವರ್ಮಣಾ ಯುಕ್ತ ಆಹುಕಃ ಪ್ರಥಮಂ ವ್ರಜೇತ್ ನಾಪುತ್ರವಾನ್ ನಾಶತದೋ ನಾಸಹಸ್ರಶತಾಯುಷಃ
ಎಂಭತ್ತು ಕವಚಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಆಹುಕನು ಮೊದಲು ಹೋಗಬೇಕು; ಮಗನಿಲ್ಲದವನು, ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕದವನು, ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಜೀವಿಸಿದವನು ಅಲ್ಲ.
ನಾಶುದ್ಧಕರ್ಮಾ ನಾಯಜ್ವಾ ಯೋ ಭೋಜಮ್ ಅಭಿತೋ ವ್ರಜೇತ್ ಪೂರ್ವಸ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ನಾಗಾನಾಂ ಭೋಜಸ್ಯ ಪ್ರಯಯುಃ ಕಿಲ
ಪವಿತ್ರವಾದ ಕಾರ್ಯವಿಲ್ಲದವನು, ಯಜ್ಞ ಮಾಡದವನು ಭೋಜನ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಬಾರದು. ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಾಗರು ಭೋಜನ ಹತ್ತಿರ ಹೋದರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸೋಮಾತ್ ಸಙ್ಗಾನುಕರ್ಷಾಣಾಂ ಧ್ವಜಿನಾಂ ಸವರೂಥಿನಾಮ್ ರಥಾನಾಂ ಮೇಘಘೋಷಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ದಶೈವ ತು
ಸೋಮನಿಂದ ಧ್ವಜಗಳಿರುವ, ಸೇನೆಗಳಿರುವ, ರಥಗಳಿರುವ, ಗರ್ಜಿಸುವ ಮೇಘಗಳಂತೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸೇನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು.
ರೌಪ್ಯಕಾಞ್ಚನಕಕ್ಷಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣ್ಯ್ ಏಕವಿಂಶತಿಃ ತಾವತ್ಯ್ ಏವ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಉತ್ತರಸ್ಯಾಂ ತಥಾ ದಿಶಿ
ಬೆಳ್ಳಿಯೂ ಬಂಗಾರದ ಕವಚ ಧರಿಸಿದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ ಸೇನೆಗಳು, ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಇದ್ದವು.
ಆಭೂಮಿಪಾಲಾ ಭೋಜಾಸ್ ತು ಸನ್ತಿ ಜ್ಯಾಕಿಙ್ಕಿಣೀಕಿನಃ ಆಹುಃ ಕಿಂ ಚಾಪ್ಯ್ ಅವನ್ತಿಭ್ಯಃ ಸ್ವಸಾರಂ ದದುರ್ ಅನ್ಧಕಾಃ
ಭೂಮಿಯ ರಕ್ಷಕರಾದ ಭೋಜರು ಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಗಂಟುಗಳ ಬಳಕೆಗಲ್ಲು. ಅಂಧಕರು ತಮ್ಮ ತಂಗಿಯನ್ನು ಅವಂತಿಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಆಹುಕಸ್ಯ ತು ಕಾಶ್ಯಾಯಾಂ ದ್ವೌ ಪುತ್ರೌ ಸಂಬಭೂವತುಃ ದೇವಕಶ್ ಚೋಗ್ರಸೇನಶ್ ಚ ದೇವಗರ್ಭಸಮಾವ್ ಉಭೌ
ಆಹುಕ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಯಾದೇವಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟಿದರು: ದೇವಕ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಸೇನ. ಇಬ್ಬರೂ ದೇವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರು.
ದೇವಕಸ್ಯಾಭವನ್ ಪುತ್ರಾಶ್ ಚತ್ವಾರಸ್ ತ್ರಿದಶೋಪಮಾಃ ದೇವವಾನ್ ಉಪದೇವಶ್ ಚ ಸಂದೇವೋ ದೇವರಕ್ಷಿತಃ
ದೇವಕನಿಗೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು—ದೇವವಾನ್, ಉಪದೇವ, ಸಂದೇವ ಮತ್ತು ದೇವರಕ್ಷಿತ.
ಕುಮಾರ್ಯಃ ಸಪ್ತ ಚಾಸ್ಯಾಥ ವಸುದೇವಾಯ ತಾ ದದೌ ದೇವಕೀ ಶಾನ್ತಿದೇವಾ ಚ ಸುದೇವಾ ದೇವರಕ್ಷಿತಾ
ಮತ್ತೆ ದೇವಕಿಗೆ ಏಳು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದರು. ಅವಳವರು ದೇವಕಿ, ಶಾಂತಿದೇವಿ, ಸುದೇವಿ, ದೇವರಕ್ಷಿತಾ—ಈ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅವಳು ವಸುದೇವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಳು.
ವೃಕದೇವ್ಯ್ ಉಪದೇವೀ ಚ ಸುನಾಮ್ನೀ ಚೈವ ಸಪ್ತಮೀ ನವೋಗ್ರಸೇನಸ್ಯ ಸುತಾಸ್ ತೇಷಾಂ ಕಂಸಸ್ ತು ಪೂರ್ವಜಃ
ವೃಕದೇವಿ, ಉಪದೇವಿ, ಸುನಾಮ್ನಿ ಮತ್ತು ಏಳನೆಯದು ನವೋಗ್ರಾ—ಇವರೆಲ್ಲ ಉಗ್ರಸೇನನ ಪುತ್ರಿಯರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕಂಸನು ಹಿರಿಯನು.
ನ್ಯಗ್ರೋಧಶ್ ಚ ಸುನಾಮಾ ಚ ತಥಾ ಕಙ್ಕಃ ಸುಭೂಷಣಃ ರಾಷ್ಟ್ರಪಾಲೋ ಽಥ ಸುತನುರ್ ಅನಾವೃಷ್ಟಿಸ್ ತು ಪುಷ್ಟಿಮಾನ್
ನ್ಯಗ್ರೋಧ, ಸುನಾಮ, ಕಂಕ, ಸುಭೂಷಣ, ರಾಷ್ಟ್ರಪಾಲ, ಸುತನು, ಅನಾವೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಟಿಮಾನ—ಇವರು.
ತೇಷಾಂ ಸ್ವಸಾರಃ ಪಞ್ಚಾಸನ್ ಕಂಸಾ ಕಂಸವತೀ ತಥಾ ಸುತನೂ ರಾಷ್ಟ್ರಪಾಲೀ ಚ ಕಙ್ಕಾ ಚೈವ ವರಾಙ್ಗನಾ
ಅವರಿಗೆ ಐದು ಸಹೋದರಿಯರು ಇದ್ದರು—ಕಂಸಾ, ಕಂಸವತಿ, ಸುತನು, ರಾಷ್ಟ್ರಪಾಲಿ ಮತ್ತು ಕಂಕಾ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳ ಮಹಿಳೆಯರು.
ಉಗ್ರಸೇನಃ ಸಹಾಪತ್ಯೋ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಃ ಕುಕುರೋದ್ಭವಃ ಕುಕುರಾಣಾಮ್ ಇಮಂ ವಂಶಂ ಧಾರಯನ್ನ್ ಅಮಿತೌಜಸಾಮ್
ಉಗ್ರಸೇನನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಕುಕುರು ವಂಶದವನು, ಈ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕುಕುರು ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದನು.