ಕರ್ಮಣಾಮ್ ಆನುಪೂರ್ವ್ಯಾ ಚ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಾಶ್ ಚ ಯೇ ವಿಭೋ ಯಾ ವಾಸ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿರ್ ಬ್ರಹ್ಮಂಸ್ ತಾಶ್ ಚಾಖ್ಯಾತುಂ ತ್ವಮ್ ಅರ್ಹಸಿ
ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಭಗವಂತನ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಅವನ ಅವತಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅವನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ನೀನು ವಿವರಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರಶ್ನಭಾರೋ ಮಹಾನ್ ಏಷ ಭವದ್ಭಿಃ ಸಮುದಾಹೃತಃ ಯಥಾಶಕ್ತ್ಯಾ ತು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶ್ರೂಯತಾಂ ವೈಷ್ಣವಂ ಯಶಃ
ನೀವು ಕೇಳಿದ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ; ನಾನು ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಹಿಮೆ ಕೇಳಿರಿ.
ವಿಷ್ಣೋಃ ಪ್ರಭಾವಶ್ರವಣೇ ದಿಷ್ಟ್ಯಾ ವೋ ಮತಿರ್ ಉತ್ಥಿತಾ ತಸ್ಮಾದ್ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸಮಸ್ತಾ ವೈ ಶೃಣುಧ್ವಂ ಯಾಃ ಪ್ರವೃತ್ತಯಃ
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕೇಳಲು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಉದಯವಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ಸಹಸ್ರಾಸ್ಯಂ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಂ ಸಹಸ್ರಚರಣಂ ಚ ಯಮ್ ಸಹಸ್ರಶಿರಸಂ ದೇವಂ ಸಹಸ್ರಕರಮ್ ಅವ್ಯಯಮ್
ಅವನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಮುಖಗಳು, ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಸಾವಿರ ಕಾಲುಗಳು, ಸಾವಿರ ತಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾವಿರ ಕೈಗಳು ಇವೆ; ಅವನು ನಾಶವಾಗದ ದೇವರು.
ಸಹಸ್ರಜಿಹ್ವಂ ಭಾಸ್ವನ್ತಂ ಸಹಸ್ರಮುಕುಟಂ ಪ್ರಭುಮ್ ಸಹಸ್ರದಂ ಸಹಸ್ರಾದಿಂ ಸಹಸ್ರಭುಜಮ್ ಅವ್ಯಯಮ್
ಅವನಿಗೆ ಸಾವಿರ ನಾಲಿಗೆಗಳು, ಸಾವಿರ ಕಿರೀಟಗಳು, ಸಾವಿರ ದಾನಗಳು, ಸಾವಿರ ಆರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಸಾವಿರ ಭುಜಗಳು ಇವೆ; ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ನಾಶರಹಿತನು.
ಹವನಂ ಸವನಂ ಚೈವ ಹೋತಾರಂ ಹವ್ಯಮ್ ಏವ ಚ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಚ ಪವಿತ್ರಾಣಿ ವೇದಿಂ ದೀಕ್ಷಾಂ ಸಮಿತ್ ಸ್ರುವಮ್
ಅವನೇ ಹೋಮ, ಅವನೇ ಹವನದ್ರವ್ಯ, ಅವನೇ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡುವ ಯಜಮಾನ, ಅವನೇ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಹವ್ಯ, ಅವನೇ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಶುದ್ಧೀಕರಣಗಳು, ವೇದಿ, ದೀಕ್ಷೆ, ಸಮಿತ್ ಮತ್ತು ಸ್ರುವವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ಸ್ರುಕ್ಸೋಮಸೂರ್ಯಮುಶಲಂ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೀಂ ದಕ್ಷಿಣಾಯನಮ್ ಅಧ್ವರ್ಯುಂ ಸಾಮಗಂ ವಿಪ್ರಂ ಸದಸ್ಯಂ ಸದನಂ ಸದಃ
ಅವನೇ ಸ್ರುಕ್, ಸೋಮ, ಸೂರ್ಯ, ಉಷಾಳು, ಪ್ರೋಕ್ಷಣಪಾತ್ರ, ದಕ್ಷಿಣಾಯನ, ಅಧ್ವರ್ಯು, ಸಾಮಗ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸಭ್ಯ, ಆಸನ ಮತ್ತು ಸಭೆ.
ಯೂಪಂ ಚಕ್ರಂ ಧ್ರುವಾಂ ದರ್ವೀಂ ಚರೂಂಶ್ ಚೋಲೂಖಲಾನಿ ಚ ಪ್ರಾಗ್ವಂಶಂ ಯಜ್ಞಭೂಮಿಂ ಚ ಹೋತಾರಂ ಚ ಪರಂ ಚ ಯತ್
ಅವನೇ ಯೂಪ, ಚಕ್ರ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಸ್ಥಳ, ದರ್ವಿ, ಚರು, ಒಲುಖಲು, ಪೂರ್ವದ ಮಡುವು, ಯಜ್ಞಭೂಮಿ, ಮುಖ್ಯ ಹೋತಾ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ಹ್ರಸ್ವಾಣ್ಯ್ ಅತಿಪ್ರಮಾಣಾನಿ ಸ್ಥಾವರಾಣಿ ಚರಾಣಿ ಚ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಾನಿ ವಾರ್ಘ್ಯಂ ಚ ಸ್ಥಣ್ಡಿಲಾನಿ ಕುಶಾಸ್ ತಥಾ
ಅವನೇ ಚಿಕ್ಕದೂ, ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದೂ, ಚಲಿಸುವವುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದವುಗಳು, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳು, ಅರ್ಘ್ಯ, ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಶವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ಮನ್ತ್ರಯಜ್ಞವಹಂ ವಹ್ನಿಂ ಭಾಗಂ ಭಾಗವಹಂ ಚ ಯತ್ ಅಗ್ರಾಸಿನಂ ಸೋಮಭುಜಂ ಹುತಾರ್ಚಿಷಮ್ ಉದಾಯುಧಮ್
ಅವನೇ ಮಂತ್ರಯಜ್ಞವನ್ನು ಹೊರುವ ಅಗ್ನಿ, ಭಾಗ, ಭಾಗವನ್ನು ಹೊರುವವ, ಮೊದಲು ಭೋಜನ ಮಾಡುವವ, ಸೋಮಪಾನಿ, ಹೋಮದ ಜ್ವಾಲೆ ಮತ್ತು ಎತ್ತಿದ ಆಯುಧವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ಆಹುರ್ ವೇದವಿದೋ ವಿಪ್ರಾ ಯಂ ಯಜ್ಞೇ ಶಾಶ್ವತಂ ಪ್ರಭುಮ್ ತಸ್ಯ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸುರೇಶಸ್ಯ ಶ್ರೀವತ್ಸಾಙ್ಕಸ್ಯ ಧೀಮತಃ
ವೇದಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ದೇವರನ್ನು ವಿಷ್ಣುವೆಂದು, ಶ್ರೀವತ್ಸಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವ ಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸಮತೀತಾನ್ಯ್ ಅನೇಕಶಃ ಭೂಯಶ್ ಚೈವ ಭವಿಷ್ಯನ್ತಿ ಹ್ಯ್ ಏವಮ್ ಆಹ ಪಿತಾಮಹಃ
ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಅವತಾರಗಳು ಕಳೆದಿವೆ, ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಅವತಾರಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಪಿತಾಮಹನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.
ಯತ್ ಪೃಚ್ಛಧ್ವಂ ಮಹಾಭಾಗಾ ದಿವ್ಯಾಂ ಪುಣ್ಯಾಮ್ ಇಮಾಂ ಕಥಾಮ್ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಾಶ್ರಿತಾಂ ವಿಷ್ಣೋಃ ಸರ್ವಪಾಪಹರಾಂ ಶಿವಾಮ್
ಧನ್ಯರೆ, ನೀವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇರುವ, ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ, ಶುಭವನ್ನು ನೀಡುವ ಈ ದಿವ್ಯ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಕೇಳಿದ್ದೀರಿ.
ಶೃಣುಧ್ವಂ ತಾಂ ಮಹಾಭಾಗಾಸ್ ತದ್ಗತೇನಾನ್ತರಾತ್ಮನಾ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯ್ ಆನುಪೂರ್ವ್ಯೇಣ ಯತ್ ಪೃಚ್ಛಧ್ವಂ ಮಮಾನಘಾಃ
ಧನ್ಯರೆ, ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅವನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿಸಿ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ; ಪಾಪರಹಿತರೇ, ನೀವು ಕೇಳಿದಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ವಾಸುದೇವಸ್ಯ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಚರಿತಂ ಚ ಮಹಾಮತೇಃ ಹಿತಾರ್ಥಂ ಸುರಮರ್ತ್ಯಾನಾಂ ಲೋಕಾನಾಂ ಪ್ರಭವಾಯ ಚ
ವಾಸುದೇವನ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಚರಿತ್ರೆ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಲೋಕಗಳ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಿವೆ.
ಬಹುಶಃ ಸರ್ವಭೂತಾತ್ಮಾ ಪ್ರಾದುರ್ಭವತಿ ವೀರ್ಯವಾನ್ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಾಂಶ್ ಚ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪುಣ್ಯಾನ್ ದಿವ್ಯಾನ್ ಗುಣಾನ್ವಿತಾನ್
ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮನಾದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯು ಪುನಃ ಪುನಃ ಅವತಾರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಪವಿತ್ರವಾದ, ದಿವ್ಯವಾದ, ಗುಣಪೂರ್ಣ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸುಪ್ತೋ ಯುಗಸಹಸ್ರಂ ಯಃ ಪ್ರಾದುರ್ಭವತಿ ಕಾರ್ಯತಃ ಪೂರ್ಣೇ ಯುಗಸಹಸ್ರೇ ಽಥ ದೇವದೇವೋ ಜಗತ್ಪತಿಃ
ಯಾರು ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ನಿದ್ರಿಸಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಬುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೋ, ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳು ತುಂಬಿದಾಗ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರು, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ಕಪಿಲಶ್ ಚೈವ ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಸ್ ತ್ರಿದಶಾಸ್ ತಥಾ ದೇವಾಃ ಸಪ್ತರ್ಷಯಶ್ ಚೈವ ನಾಗಾಶ್ ಚಾಪ್ಸರಸಸ್ ತಥಾ
ಬ್ರಹ್ಮ, ಕಪಿಲ, ತ್ರ್ಯಂಬಕ, ಮೂವತ್ತಾರು ದೇವತೆಗಳು, ಏಳು ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು—allರೂ ಆಗ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಸನತ್ಕುಮಾರಶ್ ಚ ಮಹಾನುಭಾವೋ ಮನುರ್ ಮಹಾತ್ಮಾ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಜಾಕರಃ ಪುರಾಣದೇವೋ ಽಥ ಪುರಾಣಿ ಚಕ್ರೇ ಪ್ರದೀಪ್ತವೈಶ್ವಾನರತುಲ್ಯತೇಜಾಃ
ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಮಹಾನ್ ಭಾವನೆಳ್ಳಿದವನು, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಮನುವು, ಪ್ರಜೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ಭಗವಂತನು, ಪುರಾತನ ದೇವರು—ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಹೊತ್ತ ಬೆಂಕಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಆ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಯೋ ಽಸೌ ಚಾರ್ಣವಮಧ್ಯಸ್ಥೋ ನಷ್ಟೇ ಸ್ಥಾವರಜಙ್ಗಮೇ ನಷ್ಟೇ ದೇವಾಸುರನರೇ ಪ್ರನಷ್ಟೋರಗರಾಕ್ಷಸೇ
ಅವನೇ ಆ ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವವನು; ಎಲ್ಲ ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದವುಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ, ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಮಾನವರು, ನಾಗರು, ರಾಕ್ಷಸರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲದಾಗ ಅವನು ಉಳಿದಿದ್ದಾನೆ.
ಯೋದ್ಧುಕಾಮೌ ದುರಾಧರ್ಷೌ ತಾವ್ ಉಭೌ ಮಧುಕೈಟಭೌ ಹತೌ ಭಗವತಾ ತೇನ ತಯೋರ್ ದತ್ತ್ವಾಮಿತಂ ವರಮ್
ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಸೆಪಟ್ಟು, ಎದುರಿಸಲಾಗದ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭ ಎಂಬ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಭಗವಂತನು ಮೊದಲು ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರವಾದ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
ಪುರಾ ಕಮಲನಾಭಸ್ಯ ಸ್ವಪತಃ ಸಾಗರಾಮ್ಭಸಿ ಪುಷ್ಕರೇ ತತ್ರ ಸಂಭೂತಾ ದೇವಾಃ ಸರ್ಷಿಗಣಾಸ್ ತಥಾ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕಮಲನಾಭನು ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದಾಗ, ಆ ಕಮಲದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.
ಏಷ ಪೌಷ್ಕರಕೋ ನಾಮ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವೋ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಪುರಾಣಂ ಕಥ್ಯತೇ ಯತ್ರ ದೇವಶ್ರುತಿಸಮಾಹಿತಮ್
ಈ ಮಹಾತ್ಮನ ಪೌಷ್ಕರಕ ಎಂಬ ಅವತಾರವೇ ಪುರಾಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಪವಿತ್ರ ಜ್ಞಾನವೂ ಸೇರಿದೆ.
ವಾರಾಹಸ್ ತು ಶ್ರುತಿಮುಖಃ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವೋ ಮಹಾತ್ಮನಃ ಯತ್ರ ವಿಷ್ಣುಃ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠೋ ವಾರಾಹಂ ರೂಪಮ್ ಆಸ್ಥಿತಃ
ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಮಹಾತ್ಮನು ವಾರಾಹ ಅವತಾರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು; ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಿಷ್ಣು ವಾರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.
ವೇದಪಾದೋ ಯೂಪದಂಷ್ಟ್ರಃ ಕ್ರತುದನ್ತಶ್ ಚಿತೀಮುಖಃ ಅಗ್ನಿಜಿಹ್ವೋ ದರ್ಭರೋಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಶೀರ್ಷೋ ಮಹಾತಪಾಃ
ಅವನಿಗೆ ವೇದಗಳು ಕಾಲುಗಳು, ಯಜ್ಞಸ್ತಂಭಗಳು ದಂತಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು ಹಲ್ಲುಗಳು, ಹೋಮವೇ ಬಾಯಿ, ಅಗ್ನಿಯೇ ನಾಲಿಗೆ, ದರ್ಭೆಯೇ ಕೂದಲು, ಬ್ರಹ್ಮನೇ ತಲೆ, ಮತ್ತು ಅವನು ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು.
ಅಹೋರಾತ್ರೇಕ್ಷಣೋ ದಿವ್ಯೋ ವೇದಾಙ್ಗಃ ಶ್ರುತಿಭೂಷಣಃ ಆಜ್ಯನಾಸಃ ಸ್ರುವತುಣ್ಡಃ ಸಾಮಘೋಷಸ್ವರೋ ಮಹಾನ್
ಅವನಿಗೆ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಅವನು ದಿವ್ಯನು, ವೇದಾಂಗಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನು, ಘೃತವೇ ಮೂಗು, ಸ್ರುವವೇ ಮೂಗುಚಿವುಟು, ಮತ್ತು ಸಾಮಗಾನ ಧ್ವನಿಯ ಮಹಾಸ್ವರ ಹೊಂದಿದ್ದನು.
ಸತ್ಯಧರ್ಮಮಯಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಕ್ರಮವಿಕ್ರಮಸತ್ಕೃತಃ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತನಖೋ ಘೋರಃ ಪಶುಜಾನುರ್ ಮುಖಾಕೃತಿಃ
ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿರುವವನು, ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ತನ್ನ ತಾಳಮೇಳದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಪಡೆಯುವವನು, ಪಾಪ ಪರಿಹಾರದ ನಖಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಯಾನಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಪಶುವಿನ ಬಾಯಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಉದ್ಗತಾನ್ತ್ರೋ ಹೋಮಲಿಙ್ಗೋ ಬೀಜೌಷಧಿಮಹಾಫಲಃ ವಾದ್ಯನ್ತರಾತ್ಮಾ ಮನ್ತ್ರಸ್ಫಿಗ್ ವಿಕೃತಃ ಸೋಮಶೋಣಿತಃ
ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋದ ಅಂತರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು, ಯಜ್ಞದ ಗುರುತನ್ನು ಹೊತ್ತವನು, ಬೀಜ ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳ ಮಹಾ ಫಲವಾಗಿ ಇರುವವನು, ವಾದ್ಯಗಳ ಒಳಗಿನ ಆತ್ಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಮಂತ್ರಗಳು ಅವನ ತೊಡೆಯಾಗಿವೆ, ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ವರೂಪದವನು, ಸೋಮ ಮತ್ತು ರಕ್ತದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ.
ವೇದಿಸ್ಕನ್ಧೋ ಹವಿರ್ಗನ್ಧೋ ಹವ್ಯಕವ್ಯಾತಿವೇಗವಾನ್ ಪ್ರಾಗ್ವಂಶಕಾಯೋ ದ್ಯುತಿಮಾನ್ ನಾನಾದೀಕ್ಷಾಭಿರ್ ಅನ್ವಿತಃ
ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಭುಜಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವವನು, ಹವಿಸಿನ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಹವ್ಯ-ಕವ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುವವನು, ಪೂರ್ವದ ಯಜ್ಞಮಂಟಪವನ್ನು ತನ್ನ ದೇಹವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡವನು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ವಿವಿಧ ದೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ದಕ್ಷಿಣಾಹೃದಯೋ ಯೋಗೀ ಮಹಾಸತ್ತ್ರಮಯೋ ಮಹಾನ್ ಉಪಾಕರ್ಮಾಷ್ಟರುಚಕಃ ಪ್ರವರ್ಗಾವರ್ತಭೂಷಣಃ
ಬಲಭಾಗವನ್ನು ಹೃದಯವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಯೋಗಿಯು, ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದವನು, ಎಂಟು ಭಾಗದ ಕರಂಡಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವರ್ಗ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಭರಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನು.