ಸಮಸ್ತಭೂಭುಜಾಂ ನಾಥ ಉಗ್ರಸೇನಃ ಸ ತಿಷ್ಠತು ಅದ್ಯ ನಿಷ್ಕೌರವಾಮ್ ಉರ್ವೀಂ ಕೃತ್ವಾ ಯಾಸ್ಯಾಮಿ ತಾಂ ಪುರೀಮ್
ಎಲ್ಲಾ ಭೂಪಾಲಕರ ರಾಜನು ಉಗ್ರಸೇನನೇ ಇರಲಿ. ಇಂದು ನಾನು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕುರುವರಿಂದ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿ, ಆ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.
ಕರ್ಣಂ ದುರ್ಯೋಧನಂ ದ್ರೋಣಮ್ ಅದ್ಯ ಭೀಷ್ಮಂ ಸಬಾಹ್ಲಿಕಮ್ ದುಃಶಾಸನಾದೀನ್ ಭೂರಿಂ ಚ ಭೂರಿಶ್ರವಸಮ್ ಏವ ಚ
ಈ ದಿನ ನಾನು ಕರ್ಣನನ್ನು, ದುರ್ವೋಧನನನ್ನು, ದ್ರೋಣನನ್ನು, ಭೀಷ್ಮನನ್ನು, ಬಾಹ್ಲಿಕನನ್ನು, ದುಶ್ಯಾಸನನನ್ನು, ಭೂರಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಭೂರಿಶ್ರವನು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸೋಮದತ್ತಂ ಶಲಂ ಭೀಮಮ್ ಅರ್ಜುನಂ ಸಯುಧಿಷ್ಠಿರಮ್ ಯಮಜೌ ಕೌರವಾಂಶ್ ಚಾನ್ಯಾನ್ ಹನ್ಯಾಂ ಸಾಶ್ವರಥದ್ವಿಪಾನ್
ಸೋಮದತ್ತ, ಶಾಲ, ಭೀಮ, ಅರ್ಜುನ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಯಮಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಇತರ ಕುರುವರನ್ನು ಅವರ ಕುದುರೆ, ರಥ, ಆನೆಗಳೊಡನೆ ಹತ್ಯೆಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ವೀರಮ್ ಆದಾಯ ತಂ ಸಾಮ್ಬಂ ಸಪತ್ನೀಕಂ ತತಃ ಪುರೀಮ್ ದ್ವಾರಕಾಮ್ ಉಗ್ರಸೇನಾದೀನ್ ಗತ್ವಾ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಬಾನ್ಧವಾನ್
ಆ ವೀರನಾದ ಸಾಮ್ಬನನ್ನು ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯೊಡನೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಉಗ್ರಸೇನ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ.
ಅಥವಾ ಕೌರವಾದೀನಾಂ ಸಮಸ್ತೈಃ ಕುರುಭಿಃ ಸಹ ಭಾರಾವತರಣೇ ಶೀಘ್ರಂ ದೇವರಾಜೇನ ಚೋದಿತಃ
ಅಥವಾ, ದೇವೇಂದ್ರನು ಆದೇಶಿಸಿದಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಕುರುಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ನಾಯಕರುಗಳೊಡನೆ ಭೂಭಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ಭಾಗೀರಥ್ಯಾಂ ಕ್ಷಿಪಾಮ್ಯ್ ಆಶು ನಗರಂ ನಾಗಸಾಹ್ವಯಮ್
ನಾನು ಹಸ್ತಿನಾಪುರ ನಗರವನ್ನು ಭಗೀರಥಿ ನದಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಎಸೆಯುತ್ತೇನೆ.
ಇತ್ಯ್ ಉಕ್ತ್ವಾ ಕ್ರೋಧರಕ್ತಾಕ್ಷಸ್ ತಾಲಾಙ್ಕೋ ಽಧೋಮುಖಂ ಹಲಮ್ ಪ್ರಾಕಾರವಪ್ರೇ ವಿನ್ಯಸ್ಯ ಚಕರ್ಷ ಮುಶಲಾಯುಧಃ
ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ತಾಳದ ಗುರುತು ಧರಿಸಿದ ಮುಶಲಾಯುಧನು ತನ್ನ ಹಲ್ಲನ್ನು ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೂ ಹೊಂಡದ ಮೇಲೂ ಇಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ಎಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಆಘೂರ್ಣಿತಂ ತತ್ ಸಹಸಾ ತತೋ ವೈ ಹಸ್ತಿನಾಪುರಮ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಂಕ್ಷುಬ್ಧಹೃದಯಾಶ್ ಚುಕ್ರುಶುಃ ಸರ್ವಕೌರವಾಃ
ಅचानक ಹಸ್ತಿನಾಪುರ ನಗರವು ಕಂಪಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲ ಕುರುವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿ, ಅವರು ಕೂಗಿದರು.
ರಾಮ ರಾಮ ಮಹಾಬಾಹೋ ಕ್ಷಮ್ಯತಾಂ ಕ್ಷಮ್ಯತಾಂ ತ್ವಯಾ ಉಪಸಂಹ್ರಿಯತಾಂ ಕೋಪಃ ಪ್ರಸೀದ ಮುಶಲಾಯುಧ
ರಾಮಾ ರಾಮಾ, ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ದಯಮಾಡಿ ಕ್ಷಮಿಸು, ಕ್ಷಮಿಸು! ಮುಶಲಾಯುಧ, ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದು, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹವಿರಲಿ!
ಏಷ ಸಾಮ್ಬಃ ಸಪತ್ನೀಕಸ್ ತವ ನಿರ್ಯಾತಿತೋ ಬಲ ಅವಿಜ್ಞಾತಪ್ರಭಾವಾಣಾಂ ಕ್ಷಮ್ಯತಾಮ್ ಅಪರಾಧಿನಾಮ್
ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ಬನು ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯೊಡನೆ ನಿನಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ, ಬಲಾ. ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿಯದೆ ತಪ್ಪುಮಾಡಿದ ನಮಗೆ ಕ್ಷಮಿಸು.
ತತೋ ನಿರ್ಯಾತಯಾಮ್ ಆಸುಃ ಸಾಮ್ಬಂ ಪತ್ನ್ಯಾ ಸಮನ್ವಿತಮ್ ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ಸ್ವಪುರೀಂ ತೂರ್ಣಂ ಕೌರವಾ ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ
ಆಮೇಲೆ ಸಾಂಬನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡನು. ಕುರುವರು, ಮಹರ್ಷಿಗಳೆ, ತಾವು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
ಭೀಷ್ಮದ್ರೋಣಕೃಪಾದೀನಾಂ ಪ್ರಣಮ್ಯ ವದತಾಂ ಪ್ರಿಯಮ್ ಕ್ಷಾನ್ತಮ್ ಏವ ಮಯೇತ್ಯ್ ಆಹ ಬಲೋ ಬಲವತಾಂ ವರಃ
ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಬಲರಾಮನು ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕೃಪ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಹೃದಯಂಗಮವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು: 'ನಾನು ನಿಮಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಅದ್ಯಾಪ್ಯ್ ಆಘೂರ್ಣಿತಾಕಾರಂ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ತತ್ ಪುರಂ ದ್ವಿಜಾಃ ಏಷ ಪ್ರಭಾವೋ ರಾಮಸ್ಯ ಬಲಶೌರ್ಯವತೋ ದ್ವಿಜಾಃ
ಇನ್ನೂ ಇಂದಿಗೂ ಆ ಪಟ್ಟಣವು ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ದ್ವಿಜರೆ, ಇದು ಬಲ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಾಮನ ಪ್ರಭಾವವಾಗಿದೆ.
ತತಸ್ ತು ಕೌರವಾಃ ಸಾಮ್ಬಂ ಸಂಪೂಜ್ಯ ಹಲಿನಾ ಸಹ ಪ್ರೇಷಯಾಮ್ ಆಸುರ್ ಉದ್ವಾಹಧನಭಾರ್ಯಾಸಮನ್ವಿತಮ್
ಆಮೇಲೆ ಕುರುವರು ಸಾಂಬನನ್ನು ಹಳಯೋಧನ ಜೊತೆಗೆ ಗೌರವಿಸಿ, ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯೂ ವಿವಾಹದ ಉಡುಗೊರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಳಿಸಿದರು.
ಶೃಣುಧ್ವಂ ಮುನಯಃ ಸರ್ವೇ ಬಲಸ್ಯ ಬಲಶಾಲಿನಃ ಕೃತಂ ಯದ್ ಅನ್ಯದ್ ಏವಾಭೂತ್ ತದ್ ಅಪಿ ಶ್ರೂಯತಾಂ ದ್ವಿಜಾಃ
ಮುನಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಕೇಳಿರಿ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಬಲರಾಮನು ಇನ್ನೂ ಏನು ಮಾಡಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅದನ್ನೂ ನೀವು ಕೇಳಿರಿ, ದ್ವಿಜರೆ.
ನರಕಸ್ಯಾಸುರೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ದೇವಪಕ್ಷವಿರೋಧಿನಃ ಸಖಾಭವನ್ ಮಹಾವೀರ್ಯೋ ದ್ವಿವಿದೋ ನಾಮ ವಾನರಃ
ಅಸುರರ ರಾಜನಾದ ನರಕನ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ದ್ವಿವಿದ ಎಂಬ ವಾನರನು ಇದ್ದನು. ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದನು.
ವೈರಾನುಬನ್ಧಂ ಬಲವಾನ್ ಸ ಚಕಾರ ಸುರಾನ್ ಪ್ರತಿ
ಆ ಬಲಶಾಲಿಯ ವಾನರನು ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದನು.
ನರಕಂ ಹತವಾನ್ ಕೃಷ್ಣೋ ಬಲದರ್ಪಸಮನ್ವಿತಮ್ ಕರಿಷ್ಯೇ ಸರ್ವದೇವಾನಾಂ ತಸ್ಮಾದ್ ಏಷ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಮ್
ಬಲದ ಗರ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕೃಷ್ಣನು ನರಕನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಕಾರ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.
ಯಜ್ಞವಿಧ್ವಂಸನಂ ಕುರ್ವನ್ ಮರ್ತ್ಯಲೋಕಕ್ಷಯಂ ತಥಾ ತತೋ ವಿಧ್ವಂಸಯಾಮ್ ಆಸ ಯಜ್ಞಾನ್ ಅಜ್ಞಾನಮೋಹಿತಃ
ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಮನುಷ್ಯರ ಲೋಕವನ್ನೂ ಹಾಳುಮಾಡಿದನು. ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡು, ಅವನು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಬಿಭೇದ ಸಾಧುಮರ್ಯಾದಾಂ ಕ್ಷಯಂ ಚಕ್ರೇ ಚ ದೇಹಿನಾಮ್ ದದಾಹ ಚಪಲೋ ದೇಶಂ ಪುರಗ್ರಾಮಾನ್ತರಾಣಿ ಚ
ಅವನು ಸದಾಚಾರದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮುರಿದು, ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ನಾಶವನ್ನು ತಂದನು. ಚಂಚಲನಾಗಿ, ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು, ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿ ಒಳಗಡೆಗಳನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬಿಟ್ಟನು.
ಕ್ವಚಿಚ್ ಚ ಪರ್ವತಕ್ಷೇಪಾದ್ ಗ್ರಾಮಾದೀನ್ ಸಮಚೂರ್ಣಯತ್ ಶೈಲಾನ್ ಉತ್ಪಾಟ್ಯ ತೋಯೇಷು ಮುಮೋಚಾಮ್ಬುನಿಧೌ ತಥಾ
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು. ಶಿಲೆಗಳನ್ನೆಳೆದು, ಅವುಗಳನ್ನು ನದಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಕಿದನು.
ಪುನಶ್ ಚಾರ್ಣವಮಧ್ಯಸ್ಥಃ ಕ್ಷೋಭಯಾಮ್ ಆಸ ಸಾಗರಮ್ ತೇನಾತಿಕ್ಷೋಭಿತಶ್ ಚಾಬ್ಧಿರ್ ಉದ್ವೇಲೋ ಜಾಯತೇ ದ್ವಿಜಾಃ
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಲೆಯಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ಸಮುದ್ರ ತುಂಬಾ ಅಶಾಂತವಾಗಿ, ದಡವನ್ನು ದಾಟಿ ಹರಿಯಿತು, ದ್ವಿಜರೆ.
ಪ್ಲಾವಯಂಸ್ ತೀರಜಾನ್ ಗ್ರಾಮಾನ್ ಪುರಾದೀನ್ ಅತಿವೇಗವಾನ್ ಕಾಮರೂಪಂ ಮಹಾರೂಪಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಸ್ಯಾನ್ಯ್ ಅನೇಕಶಃ
ಅತಿವೇಗದಿಂದ ದಡದ ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿದನು. ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಬದಲಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿದನು.
ಲುಠನ್ ಭ್ರಮಣಸಂಮರ್ದೈಃ ಸಂಚೂರ್ಣಯತಿ ವಾನರಃ ತೇನ ವಿಪ್ರಕೃತಂ ಸರ್ವಂ ಜಗದ್ ಏತದ್ ದುರಾತ್ಮನಾ
ಗುಂಡಾಡುತ್ತಾ, ಅಲೆಮಾರಿಯಾಗಿ, ಒತ್ತಿಹಾಕುತ್ತಾ ಆ ವಾನರನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪುಡಿಮಾಡಿದನು. ಈ ದುಷ್ಟನು ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸಿದನು.
ನಿಃಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವಷಟ್ಕಾರಂ ದ್ವಿಜಾಶ್ ಚಾಸೀತ್ ಸುದುಃಖಿತಮ್ ಕದಾಚಿದ್ ರೈವತೋದ್ಯಾನೇ ಪಪೌ ಪಾನಂ ಹಲಾಯುಧಃ
ವೇದಪಾಠವೂ ಯಜ್ಞದ ಘೋಷವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ದ್ವಿಜರು ತುಂಬಾ ದುಃಖಿತರಾದರು. ಒಮ್ಮೆ ರೇವತ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಹಳಯೋಧನು ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದನು.
ರೇವತೀ ಚ ಮಹಾಭಾಗಾ ತಥೈವಾನ್ಯಾ ವರಸ್ತ್ರಿಯಃ ಉದ್ಗೀಯಮಾನೋ ವಿಲಸಲ್ಲಲನಾಮೌಲಿಮಧ್ಯಗಃ
ಮಹಾಭಾಗೆಯಾದ ರೇವತಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಕೂಡ, ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಯುವತಿಯರ ನಡುವೆ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ರೇಮೇ ಯದುವರಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಕುಬೇರ ಇವ ಮನ್ದರೇ ತತಃ ಸ ವಾನರೋ ಽಭ್ಯೇತ್ಯ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಸೀರಿಣೋ ಹಲಮ್
ಯದುಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಕುಬೇರನು ಮಂದರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವಂತೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆಗ ಆ ವಾನರನು ಬಂದು ಸೀರಿ ಎಂಬವನ ಹಾಲನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.
ಮುಶಲಂ ಚ ಚಕಾರಾಸ್ಯ ಸಂಮುಖಃ ಸ ವಿಡಮ್ಬನಾಮ್ ತಥೈವ ಯೋಷಿತಾಂ ತಾಸಾಂ ಜಹಾಸಾಭಿಮುಖಂ ಕಪಿಃ
ಮುಶಲವನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಅವನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿದನು. ಆ ವಾನರನು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಎದುರು ನಗುತ್ತಾ ನಿಂತನು.
ಪಾನಪೂರ್ಣಾಂಶ್ ಚ ಕರಕಾಂಶ್ ಚಿಕ್ಷೇಪಾಹತ್ಯ ವೈ ತದಾ ತತಃ ಕೋಪಪರೀತಾತ್ಮಾ ಭರ್ತ್ಸಯಾಮ್ ಆಸ ತಂ ಬಲಮ್
ಆಗ ಅವನು ಕುಡಿಯುವ ಪಾನದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು ಎಸೆದನು. ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಆ ಬಲವನ್ನು ಗದರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ತಥಾಪಿ ತಮ್ ಅವಜ್ಞಾಯ ಚಕ್ರೇ ಕಿಲಕಿಲಾಧ್ವನಿಮ್ ತತಃ ಸಮುತ್ಥಾಯ ಬಲೋ ಜಗೃಹೇ ಮುಶಲಂ ರುಷಾ
ಆದರೂ ಅವನನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಬಲನು ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡುವ ಶಬ್ದ ಮಾಡಿದ್ದನು. ನಂತರ ಕೋಪದಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತು, ತನ್ನ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು.