ಬ್ರಹ್ಮಪುರಾಣಮ್

सुपुण्ये नैमिषारण्ये पवित्रे सुमनोहरे नानामुनिजनाकीर्णे नानापुष्पोपशोभिते

ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮುನಿಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದರೂ, ವಿವಿಧ ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

सरलैः कर्णिकारैश् च पनसैर् धवखादिरैः आम्रजम्बूकपित्थैश् च न्यग्रोधैर् देवदारुभिः

ಸರಳವಾದ ಕರ್ಣಿಕಾರ, ಪನಸ, ಧವ, ಖಾದಿರ, ಮಾವು, ಜಂಬು, ಕಪಿತ್ಥ, ಅಶ್ವತ್ಥ, ಬನಿಯನ ಮರ, ದೇವದಾರು ಮುಂತಾದ ಮರಗಳಿಂದ ಆ ಅರಣ್ಯವು ತುಂಬಿತ್ತು.

अश्वत्थैः पारिजातैश् च चन्दनागुरुपाटलैः बकुलैः सप्तपर्णैश् च पुंनागैर् नागकेसरैः

ಅಶ್ವತ್ಥ, ಪಾರಿಜಾತ, ಚಂದನ, ಅಗರು, ಪಾಟಲ, ಬಕುಲ, ಸಪ್ತಪರ್ಣ, ಪುನ್ನಾಗ, ನಾಗಕೇಸರ ಮುಂತಾದ ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.

शालैस् तालैस् तमालैश् च नारिकेलैस् तथार्जुनैः अन्यैश् च बहुभिर् वृक्षैश् चम्पकाद्यैश् च शोभिते

ಶಾಲ, ತಾಳೆ, ತಮಾಲ, ತೆಂಗಿನ ಮರ, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮರಗಳು, ಚಂಪಕ ಮುಂತಾದ ಹೂವಿನ ಮರಗಳಿಂದ ಆ ಅರಣ್ಯವು ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

नानापक्षिगणाकीर्णे नानामृगगणैर् युते नानाजलाशयैः पुण्यैर् दीर्घिकाद्यैर् अलंकृते

ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ್ದು, ಪವಿತ್ರವಾದ ಜಲಾಶಯಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಿಕಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ब्राह्मणैः क्षत्रियैर् वैश्यैः शूद्रैश् चान्यैश् च जातिभिः वानप्रस्थैर् गृहस्थैश् च यतिभिर् ब्रह्मचारिभिः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾತಿಯವರು, ವಾನಪ್ರಸ್ಥರು, ಗೃಹಸ್ಥರು, ಯತಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದರು.

संपन्नैर् गोकुलैश् चैव सर्वत्र समलंकृते यवगोधूमचणकैर् माषमुद्गतिलेक्षुभिः

ಹೆಚ್ಚು ಹಸುಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಯವ, ಗೋಧಿ, ಕಡಲೆ, ಉದ್ದಿನಕಾಳು, ಹಸಿರು ಕಡಲೆ, ಎಳ್ಳು, ಸಕ್ಕರೆಕಬ್ಬು ಮುಂತಾದ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

चीनकाद्यैस् तथा मेध्यैः सस्यैश् चान्यैश् च शोभिते तत्र दीप्ते हुतवहे हूयमाने महामखे

ಚೀನಾದ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಶುದ್ಧ ಬೆಳೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅಲ್ಲೊಂದು ಮಹಾ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.

यजतां नैमिषेयाणां सत्त्रे द्वादशवार्षिके आजग्मुस् तत्र मुनयस् तथान्ये ऽपि द्विजातयः

ನೈಮಿಷದ ನಿವಾಸಿಗಳ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದ್ವಿಜರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರು.

तान् आगतान् द्विजांस् ते तु पूजां चक्रुर् यथोचिताम् तेषु तत्रोपविष्टेषु ऋत्विग्भिः सहितेषु च

ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿದರು; ಅವರು ಯಜ್ಞದ ಅರ್ಚಕರೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಾಗ,

तत्राजगाम सूतस् तु मतिमांल् लोमहर्षणः तं दृष्ट्वा ते मुनिवराः पूजां चक्रुर् मुदान्विताः

ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಸೂತ ಲೋಮಹರ್ಷಣನು ಬಂದನು; ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಗೌರವಿಸಿದರು.

सो ऽपि तान् प्रतिपूज्यैव संविवेश वरासने कथां चक्रुस् तदान्योन्यं सूतेन सहिता द्विजाः

ಅವನೂ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಮಾನ್ಯ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡನು; ನಂತರ ದ್ವಿಜರು ಸೂತನೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಿದರು.

कथान्ते व्यासशिष्यं ते पप्रच्छुः संशयं मुदा ऋत्विग्भिः सहिताः सर्वे सदस्यैः सह दीक्षिताः

ಕಥೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲ ದೀಕ್ಷಿತರು, ಅರ್ಚಕರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಭ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ವ್ಯಾಸನ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು.

पुराणागमशास्त्राणि सेतिहासानि सत्तम जानासि देवदैत्यानां चरितं जन्म कर्म च

ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ಪುರಾಣ, ಆಗಮ, ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು; ದೇವತೆ, ದೈತ್ಯರ ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಅರಿತಿರುವೆ.

न ते ऽस्त्य् अविदितं किंचिद् वेदे शास्त्रे च भारते पुराणे मोक्षशास्त्रे च सर्वज्ञो ऽसि महामते

ವೇದ, ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಹಾಭಾರತ, ಪುರಾಣ, ಮೋಕ್ಷಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯದದ್ದೆನೂ ಇಲ್ಲ; ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದ ಜ್ಞಾನಿಯೆ.

यथापूर्वम् इदं सर्वम् उत्पन्नं सचराचरम् ससुरासुरगन्धर्वं सयक्षोरगराक्षसम्

ಹಿಂದಿನಂತೆ, ಈ ಸಕಲ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು, ದೇವತೆ, ದೈತ್ಯ, ಗಂಧರ್ವ, ಯಕ್ಷ, ನಾಗ, ರಾಕ್ಷಸರು ಎಲ್ಲರೂ ಹೇಗೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸು.

श्रोतुम् इच्छामहे सूत ब्रूहि सर्वं यथा जगत् बभूव भूयश् च यथा महाभाग भविष्यति

ಸೂತ ಮಹಾಶಯನೇ, ನಮಗೆ ಈ ಜಗತ್ತು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತೆ ಮುಂದೇನು ಆಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ಆಸೆ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿ.

यतश् चैव जगत् सूत यतश् चैव चराचरम् लीनम् आसीत् तथा यत्र लयम् एष्यति यत्र च

ಸೂತನೇ, ಈ ಜಗತ್ತು ಎಲ್ಲಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು? ಚರಾಚರಗಳೆಲ್ಲಾ ಎಲ್ಲಿಂದ ಲೀನವಾದವು? ಪುನಃ ಎಲ್ಲಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಹೇಳು.

अविकाराय शुद्धाय नित्याय परमात्मने सदैकरूपरूपाय विष्णवे सर्वजिष्णवे

ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದ, ಶುದ್ಧ, ಶಾಶ್ವತ, ಸದಾ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನು ಜಯಿಸುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

नमो हिरण्यगर्भाय हरये शङ्कराय च वासुदेवाय ताराय सर्गस्थित्यन्तकर्मणे

ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ, ಹರಿ, ಶಂಕರ, ವಾಸುದೇವ, ರಕ್ಷಕ, ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯವನ್ನು ನಡೆಸುವವನೆಂಬ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.

एकानेकस्वरूपाय स्थूलसूक्ष्मात्मने नमः अव्यक्तव्यक्तभूताय विष्णवे मुक्तिहेतवे

ಒಂದೇ ಆಗಿಯೂ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ, ಸ್ಥೂಲ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ವರೂಪದ, ವ್ಯಕ್ತ ಹಾಗೂ ಅವ್ಯಕ್ತನಾದ, ಮುಕ್ತಿಗೆ ಕಾರಣನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

सर्गस्थितिविनाशाय जगतो यो ऽजरामरः मूलभूतो नमस् तस्मै विष्णवे परमात्मने

ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಮೂಲವಾದ, ವಯಸ್ಸಿಲ್ಲದ, ಅಮರನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

आधारभूतं विश्वस्याप्य् अणीयांसम् अणीयसाम् प्रणम्य सर्वभूतस्थम् अच्युतं पुरुषोत्तमम्

ಈ ವಿಶ್ವದ ಆಧಾರವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾದ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲೂ ಇರುವ, ಅಚ್ಯುತನಾದ ಪರಮಪುರುಷನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ.

ज्ञानस्वरूपम् अत्यन्तं निर्मलं परमार्थतः तम् एवार्थस्वरूपेण भ्रान्तिदर्शनतः स्थितम्

ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪ, ಪರಮ ಶುದ್ಧ, ನಿಜವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇರುವವನು, ಆದರೆ ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

विष्णुं ग्रसिष्णुं विश्वस्य स्थितौ सर्गे तथा प्रभुम् सर्वज्ञं जगताम् ईशम् अजम् अक्षयम् अव्ययम्

ವಿಷ್ಣು, ವಿಶ್ವವನ್ನು ಲಯಗೊಳಿಸುವವನು, ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭು, ಎಲ್ಲವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯ, ಜನನವಿಲ್ಲದ, ನಾಶವಾಗದ, ಅಚಲ.

आद्यं सुसूक्ष्मं विश्वेशं ब्रह्मादीन् प्रणिपत्य च इतिहासपुराणज्ञं वेदवेदाङ्गपारगम्

ಆದಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯನಿಗೆ, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ, ವೇದ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅರಿತವನಿಗೆ.

सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञं पराशरसुतं प्रभुम् गुरुं प्रणम्य वक्ष्यामि पुराणं वेदसंमितम्

ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದ, ಪರಾಶರನ ಪುತ್ರನಾದ ಗುರುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಾನು ವೇದಾನುಸಾರ ಪುರಾಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

कथयामि यथा पूर्वं दक्षाद्यैर् मुनिसत्तमैः पृष्टः प्रोवाच भगवान् अब्जयोनिः पितामहः

ಈ ಕಥೆಯನ್ನು, ಹಿಂದೆ ದಕ್ಷ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕೇಳಿದಾಗ ಕಮಲಜನನರಾದ ಪಿತಾಮಹನು ಹೇಳಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.