ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः स्त्रियः शूद्राश् च वै नृप पुष्पैर् गन्धैस् तथा धूपैर् दीपैर् नैवेद्यकैर् वरैः
ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, स्त्रियाँ और शूद्र, हे राजन्, फूलों, सुगंध, धूप, दीप, नैवेद्य और उत्तम भेंटों से,
उपहारैर् बहुविधैः प्रणिपातैः प्रदक्षिणैः जयशब्दैस् तथा स्तोत्रैर् गीतैर् वाद्यैर् मनोहरैः
विभिन्न प्रकार की भेंटों, प्रणाम, प्रदक्षिणा, जयघोष, स्तुति, गीत और मनमोहक वाद्य-यंत्रों के साथ,
न तेषां दुर्लभं किंचित् फलं यस्य यद् ईप्सितम् भविष्यति नृपश्रेष्ठ मत्प्रसादाद् असंशयम्
उनके लिए कुछ भी दुर्लभ नहीं है; जो-जो फल जिसकी इच्छा है, वह सब मेरी कृपा से निःसंदेह प्राप्त होगा, हे श्रेष्ठ राजन्।
एवम् उक्त्वा तु तं देवस् तत्रैवान्तरधीयत स तु राजवरः श्रीमान् कृतकृत्यो ऽभवत् तदा
ऐसा कहकर वह देवता वहीं अदृश्य हो गया; और वह तेजस्वी राजा उसी समय पूर्ण तृप्त हो गया।
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन गुडिवायां द्विजोत्तमाः सर्वकामप्रदं देवं पश्येत् तं पुरुषोत्तमम्
इसलिए, हे श्रेष्ठ द्विजों, पूरी लगन से गुड़िवा में उस सर्वकामदायक परम पुरुष देवता का दर्शन करना चाहिए।
अपुत्रो लभते पुत्रान् निर्धनो लभते धनम् रोगाच् च मुच्यते रोगी कन्या प्राप्नोति सत्पतिम्
जो संतानहीन है उसे संतान मिलती है, निर्धन को धन मिलता है, रोगी रोग से मुक्त होता है और कन्या को उत्तम पति प्राप्त होता है।
आयुः कीर्तिं यशो मेधां बलं विद्यां धृतिं पशून् नरः संततिम् आप्नोति रूपयौवनसंपदम्
मनुष्य को दीर्घायु, कीर्ति, यश, बुद्धि, बल, विद्या, धैर्य, पशु, संतान, रूप, यौवन और संपत्ति प्राप्त होती है।
यान् यान् समीहते भोगान् दृष्ट्वा तं पुरुषोत्तमम् नरो वाप्य् अथवा नारी तांस् तान् प्राप्नोत्य् असंशयम्
जो-जो भोग कोई पुरुष या स्त्री उस परम पुरुष के दर्शन से चाहता है, वे सब उसे निःसंदेह प्राप्त होते हैं।
यात्रां कृत्वा गुडिवाख्यां विधिवत् सुसमाहितः आषाढस्य सिते पक्षे नरो योषिद् अथापि वा
जो कोई पुरुष या स्त्री, आषाढ़ के शुक्ल पक्ष में, विधिपूर्वक मन लगाकर गुड़िवा नाम की यात्रा करता है,
दृष्ट्वा कृष्णं च रामं च सुभद्रां च द्विजोत्तमाः दशपञ्चाश्वमेधानां फलं प्राप्नोति चाधिकम्
और हे श्रेष्ठ द्विजों, कृष्ण, राम और सुभद्रा का दर्शन करता है, वह पचास अश्वमेध यज्ञों से भी अधिक फल पाता है।
सप्तावरान् सप्त परान् वंशान् उद्धृत्य चात्मनः कामगेन विमानेन सर्वरत्नैर् अलंकृतः
अपने सात पूर्वजों और सात वंशजों को तारकर, वह मनचाहे रत्नजड़ित विमान में बैठता है।
गन्धर्वैर् अप्सरोभिश् च सेव्यमानो यथोत्तरैः रूपवान् सुभगः शूरो नरो विष्णुपुरं व्रजेत्
गंधर्वों और अप्सराओं की सेवा पाकर, सुंदर, भाग्यशाली और पराक्रमी होकर, मनुष्य विष्णुपुरी को पहुँचता है।
तत्र भुक्त्वा वरान् भोगान् यावद् आभूतसंप्लवम् सर्वकामसमृद्धात्मा जरामरणवर्जितः
वहाँ सृष्टि के अंत तक उत्तम भोग भोगकर, सभी इच्छाओं से पूर्ण होकर, वह बुढ़ापे और मृत्यु से रहित रहता है।
पुण्यक्षयाद् इहागत्य चतुर्वेदी द्विजो भवेत् वैष्णवं योगम् आस्थाय ततो मोक्षम् अवाप्नुयात्
पुण्य क्षीण होने पर यहाँ आकर, वह ब्राह्मण चारों वेदों का ज्ञाता बनता है; वैष्णव योग अपनाकर फिर मोक्ष प्राप्त करता है।
एकैकस्यास् तु यात्रायाः फलं ब्रूहि पृथक् पृथक् यत् प्राप्नोति नरः कृत्वा नारी वा तत्र संयता
प्रत्येक यात्रा का फल अलग-अलग बताइए, जो पुरुष या स्त्री वहाँ संयम से करता है, उसे क्या प्राप्त होता है।
प्रतियात्राफलं विप्राः शृणुध्वं गदतो मम यत् प्राप्नोति नरः कृत्वा तस्मिन् क्षेत्रे सुसंयतः
हे ब्राह्मणों, मेरी वाणी से प्रत्येक यात्रा का फल सुनो; जो कोई वहाँ संयम से करता है, उसे क्या प्राप्त होता है।
गुडिवायां तथोत्थाने फाल्गुन्यां विषुवे तथा यात्रां कृत्वा विधानेन दृष्ट्वा कृष्णं प्रणम्य च
गुड़िवा में, वैसे ही सूर्योदय के समय, फाल्गुन में और विषुव के अवसर पर, जब कोई विधिपूर्वक यात्रा करता है, श्रीकृष्ण के दर्शन करके और उन्हें प्रणाम करके,
संकर्षणं सुभद्रां च लभेत् सर्वत्र वै फलम् नरो गच्छेद् विष्णुलोके यावद् इन्द्राश् चतुर्दश
वह पुरुष संकर्षण और सुभद्रा के सभी फलों को प्राप्त करता है; और चौदह इन्द्रों के काल तक विष्णु के लोक में जाता है।
यावद् यात्रां ज्येष्ठमासे करोति विधिवन् नरः तावत् कल्पं विष्णुलोके सुखं भुङ्क्ते न संशयः
जितने समय तक कोई पुरुष ज्येष्ठ मास में विधिपूर्वक यात्रा करता है, उतने कल्प तक वह विष्णु लोक में सुख भोगता है, इसमें कोई संदेह नहीं।
तस्मिन् क्षेत्रवरे पुण्ये रम्ये श्रीपुरुषोत्तमे भुक्तिमुक्तिप्रदे नॄणां सर्वसत्त्वसुखावहे
उस श्रेष्ठ, पवित्र और सुंदर श्रीपुरुषोत्तम क्षेत्र में, जो पुरुषों को भोग और मोक्ष दोनों देता है, और सभी प्राणियों को सुख पहुँचाता है,
ज्येष्ठे यात्रां नरः कृत्वा नारी वा संयतेन्द्रियः यथोक्तेन विधानेन दश द्वे च समाहितः
जो पुरुष या स्त्री, इन्द्रियों को वश में रखकर, ज्येष्ठ मास में, बताई गई विधि से, बारह दिनों तक एकाग्रचित्त होकर यात्रा करता है,
प्रतिष्ठां कुरुते यस् तु शाठ्यदम्भविवर्जितः स भुक्त्वा विविधान् भोगान् मोक्षं चान्ते लभेद् ध्रुवम्
जो व्यक्ति कपट और घमंड से रहित होकर प्रतिष्ठा करता है, वह अनेक प्रकार के भोग भोगकर अंत में निश्चित ही मोक्ष प्राप्त करता है।
श्रोतुम् इच्छामहे देव प्रतिष्ठां वदतस् तव विधानं चार्चनं दानं फलं तत्र जगत्पतेः
हे देव, हम आपसे प्रतिष्ठा के विषय में, उसकी विधि, पूजन, दान और वहाँ जगत्पति के फल के बारे में सुनना चाहते हैं।
शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः प्रतिष्ठां विधिचोदिताम् यां कृत्वा तु नरो भक्त्या नारी वा लभते फलम्
हे मुनिश्रेष्ठों, प्रतिष्ठा की वह विधि सुनो, जिसे नियम से बताया गया है; उसे भक्ति से करने पर पुरुष या स्त्री फल पाते हैं।
यात्रा द्वादश संपूर्णा यदा स्यात् तु द्विजोत्तमाः तदा कुर्वीत विधिवत् प्रतिष्ठां पापनाशिनीम्
हे श्रेष्ठ द्विजों, जब बारह दिन की यात्रा पूरी हो जाए, तब विधिपूर्वक पापों का नाश करने वाली प्रतिष्ठा करनी चाहिए।
ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे त्व् एकादश्यां समाहितः गत्वा जलाशयं पुण्यम् आचम्य प्रयतः शुचिः
ज्येष्ठ मास के शुक्ल पक्ष में, एकादशी के दिन, एकाग्रचित्त होकर, पवित्र जलाशय में जाकर, आचमन करके, शुद्ध और संकल्पित होकर,
आवाह्य सर्वतीर्थानि ध्यात्वा नारायणं तथा ततः स्नानं प्रकुर्वीत विधिवत् सुसमाहितः
सभी तीर्थों का आह्वान करके, और नारायण का ध्यान करके, फिर विधिपूर्वक पूरी एकाग्रता से स्नान करना चाहिए।
यस्य यो विधिर् उद्दिष्ट ऋषिभिः स्नानकर्मणि तेनैव तु विधानेन स्नानं तस्य विधीयते
जिसका जैसा स्नान का विधान ऋषियों ने बताया है, उसी विधि से उसका स्नान करना चाहिए।
स्नात्वा सम्यग् विधानेन ततो देवान् ऋषीन् पितॄन् संतर्पयेत् तथान्यांश् च नामगोत्रविधानवित्
विधिपूर्वक अच्छी तरह स्नान करके, फिर देवताओं, ऋषियों, पितरों और अन्य लोगों को, उनके नाम और गोत्र जानकर तृप्त करना चाहिए।
उत्तीर्य वाससी धौते निर्मले परिधाय वै उपस्पृश्य विधानेन भास्कराभिमुखस् ततः
स्नान के बाद, धोए हुए और स्वच्छ वस्त्र पहनकर, विधिपूर्वक जल छूकर, फिर सूर्य की ओर मुख करके,