ઇત્ય્ આલોચ્ય સ દુષ્ટાત્મા કંસો રામજનાર્દનૌ હન્તું કૃતમતિર્ વીરમ્ અક્રૂરં વાક્યમ્ અબ્રવીત્
આ રીતે દુષ્ટમન કંસે રામ અને જનાર્દનને મારવાનો નક્કી કર્યો અને પછી અક્રૂરને બોલાવીને કહ્યું.
ભો ભો દાનપતે વાક્યં ક્રિયતાં પ્રીતયે મમ ઇતઃ સ્યન્દનમ્ આરુહ્ય ગમ્યતાં નન્દગોકુલમ્
હે દાનવીર, મારી ખુશી માટે મારું કહેવું સાંભળો: હવે રથ પર ચડીને નંદના ગોકુળ જાઓ.
વસુદેવસુતૌ તત્ર વિષ્ણોર્ અંશસમુદ્ભવૌ નાશાય કિલ સંભૂતૌ મમ દુષ્ટૌ પ્રવર્ધતઃ
ત્યાં વસુદેવના બે પુત્રો, જે વિષ્ણુના અંશરૂપે જન્મ્યા છે, મારા વિનાશ માટે અવતર્યા છે અને દુષ્ટ બનીને વધે છે.
ધનુર્મહમહાયાગશ્ ચતુર્દશ્યાં ભવિષ્યતિ આનેયૌ ભવતા તૌ તુ મલ્લયુદ્ધાય તત્ર વૈ
ચૌદસના દિવસે મહાન ધનુષ્યયજ્ઞ યોજાશે; એ માટે તમે એ બંનેને મલ્લયુદ્ધ માટે અહીં લાવજો.
ચાણૂરમુષ્ટિકૌ મલ્લૌ નિયુદ્ધકુશલૌ મમ તાભ્યાં સહાનયોર્ યુદ્ધં સર્વલોકો ઽત્ર પશ્યતુ
મારા ચાણૂર અને મુષ્ટિક નામના મલ્લ, યુદ્ધકૌશલ્યમાં નિપુણ છે; એ બંને સાથે એમનું યુદ્ધ થશે અને આખી દુનિયા એ યુદ્ધ જોશે.
નાગઃ કુવલયાપીડો મહામાત્રપ્રચોદિતઃ સ તૌ નિહંસ્યતે પાપૌ વસુદેવાત્મજૌ શિશૂ
કુવલયાપીડ નામનો હાથી, મહામાત્રના સંકેતે, એ બંને દુષ્ટ વસુદેવપુત્રો, ભલે બાળકો હોય, એમને મારી નાખશે.
તૌ હત્વા વસુદેવં ચ નન્દગોપં ચ દુર્મતિમ્ હનિષ્યે પિતરં ચૈવ ઉગ્રસેનં ચ દુર્મતિમ્
એ બંનેને અને પછી વસુદેવ, નંદગોપ અને એ દુષ્ટને મારી નાખીશ; પછી મારા પિતા અને ઉગ્રસેનને પણ, જે બંને દુષ્ટ છે, મારી નાખીશ.
તતઃ સમસ્તગોપાનાં ગોધનાન્ય્ અખિલાન્ય્ અહમ્ વિત્તં ચાપહરિષ્યામિ દુષ્ટાનાં મદ્વધૈષિણામ્
પછી હું બધા ગોપોનું ગૌધન અને આખું ધન, જે મારા શત્રુ છે અને મારા વિનાશની ઈચ્છા રાખે છે, એ બધું કબજે કરી લઈશ.
ત્વામ્ ઋતે યાદવાશ્ ચેમે દુષ્ટા દાનપતે મમ એતેષાં ચ વધાયાહં પ્રયતિષ્યામ્ય્ અનુક્રમાત્
તમે સિવાય, હે દાનવીર, બધા યાદવો મારા માટે દુષ્ટ છે; એમને એક પછી એક નાશ કરવા હું પ્રયત્ન કરીશ.
તતો નિષ્કણ્ટકં સર્વં રાજ્યમ્ એતદ્ અયાદવમ્ પ્રસાધિષ્યે ત્વયા તસ્માન્ મત્પ્રીત્યા વીર ગમ્યતામ્
પછી આખું રાજ્ય, યાદવો અને વિઘ્નો વિના, હું શાંતિથી ચલાવીશ; તેથી, મારી પ્રસન્નતા માટે, હે શૂરવીર, હવે જાઓ.
યથા ચ માહિષં સર્પિર્ દધિ ચાપ્ય્ ઉપહાર્ય વૈ ગોપાઃ સમાનયન્ત્ય્ આશુ ત્વયા વાચ્યાસ્ તથા તથા
જેમ ગવાળાઓ મહિષ માટે તરત ઘી અને દહીં લઈને આવે છે, એ જ રીતે તું પણ એમને એ રીતે જ કહી જજે.
ઇત્ય્ આજ્ઞપ્તસ્ તદાક્રૂરો મહાભાગવતો દ્વિજાઃ પ્રીતિમાન્ અભવત્ કૃષ્ણં શ્વો દ્રક્ષ્યામીતિ સત્વરઃ
આ રીતે આજ્ઞા મળતાં અક્રૂર, જે મહાન ભક્ત હતા, આનંદિત થયા અને ઉત્સાહથી વિચારીને, 'આવતીકાલે હું કૃષ્ણને જોઈશ' એમ મનમાં ખુશી અનુભવી.
તથેત્ય્ ઉક્ત્વા તુ રાજાનં રથમ્ આરુહ્ય સત્વરઃ નિશ્ચક્રામ તદા પુર્યા મથુરાયા મધુપ્રિયઃ
'જેમ તું કહ્યો તેમ' કહીને અક્રૂર રાજાને વિદાય આપી, ઝડપથી રથ પર ચઢ્યા અને પછી મધુરાના પ્રિય અક્રૂર શહેરમાંથી નીકળી ગયા.
કેશી ચાપિ બલોદગ્રઃ કંસદૂતઃ પ્રચોદિતઃ કૃષ્ણસ્ય નિધનાકાઙ્ક્ષી વૃન્દાવનમ્ ઉપાગમત્
કંસે મોકલેલો, બળવાન અને શક્તિશાળી કેશી, કૃષ્ણના વિનાશની ઈચ્છા રાખી, વ્રજમાં આવી પહોંચ્યો.
સ ખુરક્ષતભૂપૃષ્ઠઃ સટાક્ષેપધુતામ્બુદઃ પુનર્ વિક્રાન્તચન્દ્રાર્કમાર્ગો ગોપાન્તમ્ આગમત્
તેના ખુરથી જમીન ચીરી ગઈ અને તેની વાળના ઝાટકાથી વાદળો હલાઈ ગયા; એ ફરીથી સૂર્ય-ચંદ્રના માર્ગે આગળ વધ્યો અને ગવાળાઓ સુધી પહોંચ્યો.
તસ્ય હ્રેષિતશબ્દેન ગોપાલા દૈત્યવાજિનઃ ગોપ્યશ્ ચ ભયસંવિગ્ના ગોવિન્દં શરણં યયુઃ
તેના ડાંગરા અવાજથી ગવાળાઓ અને ગવાળણીઓ, એ દૈત્ય ઘોડાથી ભયભીત થઈ, ગોવિંદ પાસે આશરો લેવા દોડી ગયા.
ત્રાહિ ત્રાહીતિ ગોવિન્દસ્ તેષાં શ્રુત્વા તુ તદ્વચઃ સતોયજલદધ્વાનગમ્ભીરમ્ ઇદમ્ ઉક્તવાન્
'બચાવો, બચાવો' એમના રડકા સાંભળી ગોવિંદે, મેઘધ્વનિ જેવી ઊંડી વાણીમાં, એમને કહ્યું.
અલં ત્રાસેન ગોપાલાઃ કેશિનઃ કિં ભયાતુરૈઃ ભવદ્ભિર્ ગોપજાતીયૈર્ વીરવીર્યં વિલોપ્યતે
ગવાળાઓ, હવે ડરવાની જરૂર નથી! કેશીથી એટલો ડરશો કેમ? શું ગવાળાઓની વીરતા ડરથી ઓગળી જાય છે?
કિમ્ અનેનાલ્પસારેણ હ્રેષિતારોપકારિણા દૈતેયબલવાહ્યેન વલ્ગતા દુષ્ટવાજિના
આ નકામું, ડાંગરું, દૈત્યના બળથી ચાલતું, દુષ્ટ ઘોડું છે, એના માટે તમે એટલા ભયભીત થાવ છો?
એહ્ય્ એહિ દુષ્ટ કૃષ્ણો ઽહં પૂષ્ણસ્ ત્વ્ ઇવ પિનાકધૃક્ પાતયિષ્યામિ દશનાન્ વદનાદ્ અખિલાંસ્ તવ
આ, આવ દુષ્ટ! હું કૃષ્ણ છું, પૂષણ જેવો ધનુષ્યધારી; હું તારા બધાં દાંત તારા મોઢામાંથી તોડી નાખીશ.
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા સ તુ ગોવિન્દઃ કેશિનઃ સંમુખં યયૌ વિવૃતાસ્યશ્ ચ સો ઽપ્ય્ એનં દૈતેયશ્ ચ ઉપાદ્રવત્
આવું કહીને ગોવિંદ કેશીના સામેથી આગળ વધ્યા, અને એ દૈત્ય પણ મોઢું ઉઘાડી તેમને દોડી આવ્યો.
બાહુમ્ આભોગિનં કૃત્વા મુખે તસ્ય જનાર્દનઃ પ્રવેશયામ્ આસ તદા કેશિનો દુષ્ટવાજિનઃ
જનાર્દને પોતાનો હાથ સાપ જેવો વળાવીને, દુષ્ટ કેશીના મોઢામાં નાખી દીધો.
કેશિનો વદનં તેન વિશતા કૃષ્ણબાહુના શાતિતા દશનાસ્ તસ્ય સિતાભ્રાવયવા ઇવ
કૃષ્ણનો હાથ કેશીના મોઢામાં ગયો ત્યારે, તેના દાંત વાદળ જેટલા સફેદ અને તૂટી પડ્યા.
કૃષ્ણસ્ય વવૃધે બાહુઃ કેશિદેહગતો દ્વિજાઃ વિનાશાય યથા વ્યાધિર્ આપ્તભૂતૈર્ ઉપેક્ષિતઃ
કૃષ્ણનો હાથ કેશીના શરીરમાં ગયો ત્યારે, એ વધતો ગયો, એના વિનાશ માટે, જેમ રોગ અવગણવાથી વધે છે.
વિપાટિતૌષ્ઠો બહુલં સફેનં રુધિરં વમન્ સૃક્કણી વિવૃતે ચક્રે વિશ્લિષ્ટે મુક્તબન્ધને
તેના હોઠ ફાટી ગયા, ઘણું ફેંણાળુ લોહી ઉગળી રહ્યું હતું, જડબાં ખુલ્લાં અને બંધન છૂટી ગયા હતા.
જગામ ધરણીં પાદૈઃ શકૃન્મૂત્રં સમુત્સૃજન્ સ્વેદાર્દ્રગાત્રઃ શ્રાન્તશ્ ચ નિર્યત્નઃ સો ઽભવત્ તતઃ
એ જમીન પર લથડતો ગયો, શક્કર અને મૂત્ર છોડતો, શરીર પર પસીનો, થાકેલો અને નિર્વીર્ય થઈ ગયો.
વ્યાદિતાસ્યો મહારૌદ્રઃ સો ઽસુરઃ કૃષ્ણબાહુના નિપપાત દ્વિધાભૂતો વૈદ્યુતેન યથા દ્રુમઃ
મોઢું ઉઘાડીને, ભયાનક દૈત્ય કૃષ્ણના હાથથી બે ભાગમાં વહેંચાઈ, વીજળી પડેલી વૃક્ષ જેવો પડી ગયો.
દ્વિપાદપૃષ્ઠપુચ્છાર્ધશ્રવણૈકાક્ષનાસિકે કેશિનસ્ તે દ્વિધા ભૂતે શકલે ચ વિરેજતુઃ
એના બે પગ, પીઠ, પૂંછડી, અડધું કાન, એક આંખ અને નાક સાથે, કેશી બે ભાગમાં વિભાજિત થઈ, ટુકડાઓમાં ચમકતો પડ્યો.
હત્વા તુ કેશિનં કૃષ્ણો મુદિતૈર્ ગોપકૈર્ વૃતઃ અનાયસ્તતનુઃ સ્વસ્થો હસંસ્ તત્રૈવ સંસ્થિતઃ
કૃષ્ણે કેશીને માર્યા પછી, આનંદિત ગોપો સાથે ઘેરાયેલો, કશુંયે થાક્યા વિના, હસતો અને નિરાંતે ત્યાં ઊભો રહ્યો.
તતો ગોપાશ્ ચ ગોપ્યશ્ ચ હતે કેશિનિ વિસ્મિતાઃ તુષ્ટુવુઃ પુણ્ડરીકાક્ષમ્ અનુરાગમનોરમમ્
પછી ગોપો અને ગોપીઓ કેશી મારાયો તે જોઈ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા અને કમળની જેમ આંખો ધરાવતા, પ્રેમથી સૌને આનંદ આપતા કૃષ્ણની સ્તુતિ કરવા લાગ્યા.