રમ્યં ગીતધ્વનિં શ્રુત્વા સંત્યજ્યાવસથાંસ્ તદા આજગ્મુસ્ ત્વરિતા ગોપ્યો યત્રાસ્તે મધુસૂદનઃ
મધુર ગીતની ધ્વનિ સાંભળી, ગોપીઓ ત્વરાથી પોતાના ઘર છોડીને ત્યાં આવી, જ્યાં મધુસૂદન હતા.
શનૈઃ શનૈર્ જગૌ ગોપી કાચિત્ તસ્ય પદાનુગા દત્તાવધાના કાચિચ્ ચ તમ્ એવ મનસાસ્મરત્
એક ગોપી ધીમે ધીમે કૃષ્ણના પગલાંએ પગલાં મિલાવતી ગાઈ; બીજી ધ્યાનપૂર્વક મનમાં માત્ર કૃષ્ણને જ સ્મરે છે.
કાચિત્ કૃષ્ણેતિ કૃષ્ણેતિ ચોક્ત્વા લજ્જામ્ ઉપાયયૌ યયૌ ચ કાચિત્ પ્રેમાન્ધા તત્પાર્શ્વમ્ અવિલજ્જિતા
એક ગોપી 'કૃષ્ણ, કૃષ્ણ' કહી શરમાઈ ગઈ; બીજી પ્રેમમાં અંધ બની, નિર્લજ્જતાથી કૃષ્ણની બાજુએ પહોંચી ગઈ.
કાચિદ્ આવસથસ્યાન્તઃ સ્થિત્વા દૃષ્ટ્વા બહિર્ ગુરુમ્ તન્મયત્વેન ગોવિન્દં દધ્યૌ મીલિતલોચના
એક ગોપી ઘરના અંદર રહી, બહાર મોટા માણસને જોઈ, આંખ મીંચી આખું મન ગોવિંદમાં લગાડી ધ્યાનમાં તલીન થઈ.
ગોપીપરિવૃતો રાત્રિં શરચ્ચન્દ્રમનોરમામ્ માનયામ્ આસ ગોવિન્દો રાસારમ્ભરસોત્સુકઃ
ગોપીઓથી ઘેરાયેલા ગોવિંદે, શરદચંદ્રથી શોભાયમાન રાત્રિને માન આપી, રસનૃત્ય આરંભની ઉત્સુકતા અનુભવી.
ગોપ્યશ્ ચ વૃન્દશઃ કૃષ્ણચેષ્ટાભ્યાયત્તમૂર્તયઃ અન્યદેશગતે કૃષ્ણે ચેરુર્ વૃન્દાવનાન્તરમ્
વૃંદાવનના વનમાં, કૃષ્ણ જ્યાં ક્યાંય ગયા, ત્યાં ગોપીઓ જૂથોમાં, કૃષ્ણની લિલાઓથી પ્રેરાઈ, નૃત્ય કરતી રહી.
બભ્રમુસ્ તાસ્ તતો ગોપ્યઃ કૃષ્ણદર્શનલાલસાઃ કૃષ્ણસ્ય ચરણં રાત્રૌ દૃષ્ટ્વા વૃન્દાવને દ્વિજાઃ
પછી ગોપીઓ કૃષ્ણના દર્શન માટે આતુર થઈને રાતે વૃંદાવનમાં કૃષ્ણના પગલાં જોઈને અહીં ત્યાં ફરવા લાગી હતી, હે દ્વિજ.
એવં નાનાપ્રકારાસુ કૃષ્ણચેષ્ટાસુ તાસુ ચ ગોપ્યો વ્યગ્રાઃ સમં ચેરૂ રમ્યં વૃન્દાવનં વનમ્
આ રીતે કૃષ્ણની અનેક લીલાઓમાં ગોપીઓ એકસાથે તન્મય થઈને સુંદર વૃંદાવનના વનમાં ફરતી રહી.
નિવૃત્તાસ્ તાસ્ તતો ગોપ્યો નિરાશાઃ કૃષ્ણદર્શને યમુનાતીરમ્ આગમ્ય જગુસ્ તચ્ચરિતં દ્વિજાઃ
પછી કૃષ્ણના દર્શનમાં નિરાશ થયેલી ગોપીઓ પાછી ફરી, યમુના કિનારે આવી, અને કૃષ્ણના ચરિત્રો ગાવા લાગી, હે દ્વિજ.
તતો દદૃશુર્ આયાન્તં વિકાશિમુખપઙ્કજમ્ ગોપ્યસ્ ત્રૈલોક્યગોપ્તારં કૃષ્ણમ્ અક્લિષ્ટકારિણમ્
પછી ગોપીઓએ ત્રણેય લોકના રક્ષક, સહેલાઈથી બધું કરનાર કૃષ્ણને, કમળ જેવા પ્રસન્ન ચહેરા સાથે આવે છે એમ જોયો.
કાચિદ્ આલોક્ય ગોવિન્દમ્ આયાન્તમ્ અતિહર્ષિતા કૃષ્ણ કૃષ્ણેતિ કૃષ્ણેતિ પ્રાહોત્ફુલ્લવિલોચના
એક ગોપીએ ગોવિંદને આવતા જોઈને ખૂબ આનંદ અનુભવ્યો; તેની આંખો ફૂલ જેવી ખુલ્લી થઈ ગઈ અને એ વારંવાર 'કૃષ્ણ! કૃષ્ણ!' કહીને બોલી ઉઠી.
કાચિદ્ ભ્રૂભઙ્ગુરં કૃત્વા લલાટફલકં હરિમ્ વિલોક્ય નેત્રભૃઙ્ગાભ્યાં પપૌ તન્મુખપઙ્કજમ્
એક ગોપીએ ભ્રૂભંગ કરી, કપાળ પર હાથ રાખી, હરિને જોઈને પોતાની આંખોથી એમના કમળ જેવા મુખનો અમૃત પીધો.
કાચિદ્ આલોક્ય ગોવિન્દં નિમીલિતવિલોચના તસ્યૈવ રૂપં ધ્યાયન્તી યોગારૂઢેવ સા બભૌ
એક ગોપીએ ગોવિંદને જોઈને આંખો બંધ કરી, માત્ર એમના રૂપનું ધ્યાન કરતાં યોગમાં લીન જેવી દેખાઈ.
તતઃ કાંચિત્ પ્રિયાલાપૈઃ કાંચિદ્ ભ્રૂભઙ્ગવીક્ષિતૈઃ નિન્યે ઽનુનયમ્ અન્યાશ્ ચ કરસ્પર્શેન માધવઃ
પછી માધવે કેટલીક ગોપીઓને પ્રેમભરી વાતોથી, કેટલીક ગોપીઓને ભ્રૂભંગથી, અને કેટલીક ગોપીઓને હાથના સ્પર્શથી મનાવી લીધી.
તાભિઃ પ્રસન્નચિત્તાભિર્ ગોપીભિઃ સહ સાદરમ્ રરામ રાસગોષ્ઠીભિર્ ઉદારચરિતો હરિઃ
આ પ્રસન્ન મનવાળી ગોપીઓ સાથે, ઉદાર કૃત્યોવાળા હરિએ આદરપૂર્વક રસલીલા રમવી શરૂ કરી.
રાસમણ્ડલબદ્ધો ઽપિ કૃષ્ણપાર્શ્વમ્ અનૂદ્ગતા ગોપીજનો ન ચૈવાભૂદ્ એકસ્થાનસ્થિરાત્મના
રસમંડળમાં જોડાઈ હોવા છતાં, ગોપીઓ કૃષ્ણની બાજુ છોડતી નહોતી અને કોઈ પણ એક જગ્યાએ સ્થિર રહી નહોતી.
હસ્તે પ્રગૃહ્ય ચૈકૈકાં ગોપિકાં રાસમણ્ડલમ્ ચકાર ચ કરસ્પર્શનિમીલિતદૃશં હરિઃ
હરિએ દરેક ગોપીને હાથ પકડીને રસમંડળમાં નૃત્ય કર્યું અને હાથના સ્પર્શથી આંખો મીંચી લીધી.
તતઃ પ્રવવૃતે રમ્યા ચલદ્વલયનિસ્વનૈઃ અનુયાતશરત્કાવ્યગેયગીતિર્ અનુક્રમામ્
પછી ખણખણતાં વળયોના મધુર અવાજ સાથે સુંદર નૃત્ય શરૂ થયું, અને પછીએ શરદકાળની કાવ્ય, ગીત અને સંગીત પણ વાગવા લાગ્યાં.
કૃષ્ણઃ શરચ્ચન્દ્રમસં કૌમુદીકુમુદાકરમ્ જગૌ ગોપીજનસ્ ત્વ્ એકં કૃષ્ણનામ પુનઃ પુનઃ
કૃષ્ણે શરદચંદ્ર, ચાંદની અને કમળની તળાવ વિશે ગીત ગાયું, જ્યારે ગોપીઓ વારંવાર માત્ર કૃષ્ણનું નામ જ ગાતી રહી.
પરિવૃત્તા શ્રમેણૈકા ચલદ્વલયતાપિની દદૌ બાહુલતાં સ્કન્ધે ગોપી મધુવિઘાતિનઃ
એક ગોપી નૃત્યથી થાકી ગઈ, વળયો ગરમ અને ખનખનતા હતા, તેણે પોતાની લતાજીવી બાહુ મધુવિઘાતી કૃષ્ણના ખભા પર મૂકી.
કાચિત્ પ્રવિલસદ્બાહુઃ પરિરભ્ય ચુચુમ્બ તમ્ ગોપી ગીતસ્તુતિવ્યાજનિપુણા મધુસૂદનમ્
એક ગોપીએ તેજસ્વી બાહુથી કૃષ્ણને ભેળવીને ચુંબન કર્યું, અને ગીત તથા સ્તુતિથી મધુસૂદનને પ્રસન્ન કરવા ماهિર હતી.
ગોપીકપોલસંશ્લેષમ્ અભિપદ્ય હરેર્ ભુજૌ પુલકોદ્ગમશસ્યાય સ્વેદામ્બુઘનતાં ગતૌ
હરિના ભુજાઓને ભેળવી, ગોપીઓએ એમના ગાલનો સ્પર્શ મેળવ્યો, અને એમના શરીરે પર પરસેવો અને રોમાંચ છવાઈ ગયો.
રાસગેયં જગૌ કૃષ્ણો યાવત્ તારતરધ્વનિઃ સાધુ કૃષ્ણેતિ કૃષ્ણેતિ તાવત્ તા દ્વિગુણં જગુઃ
જ્યારે કૃષ્ણે રસગીત ઊંચા સ્વરે ગાયું, ત્યારે ગોપીઓએ 'કૃષ્ણ! કૃષ્ણ!' એમ બે ગણી વધારે ગાયું.
ગતે ઽનુગમનં ચક્રુર્ વલને સંમુખં યયુઃ પ્રતિલોમાનુલોમેન ભેજુર્ ગોપાઙ્ગના હરિમ્
જ્યારે કૃષ્ણ ગયા, ત્યારે ગોપીઓએ એમનું અનુસરણ કર્યું, ખણખણતાં વળયો સાથે આગળ વધી, અને ગોપીઓ હરિને આગળ અને પાછળથી મળવા ગઈ.
સ તદા સહ ગોપીભી રરામ મધુસૂદનઃ સ વર્ષકોટિપ્રતિમઃ ક્ષણસ્ તેન વિનાભવત્
પછી મધુસૂદન ગોપીઓ સાથે આનંદમાં તલ્લીન થયો. એ ક્ષણ, લાખો વર્ષ જેટલી લાંબી લાગતી, પણ કૃષ્ણ વિના પળમાં જ વીતી ગઈ.
તા વાર્યમાણાઃ પિતૃભિઃ પતિભિર્ ભ્રાતૃભિસ્ તથા કૃષ્ણં ગોપાઙ્ગના રાત્રૌ રમયન્તિ રતિપ્રિયાઃ
પિતાઓ, પતિઓ અને ભાઈઓએ રોકવા છતાં, ગોપીઓ, જે આનંદપ્રિય હતી, રાત્રે કૃષ્ણ સાથે રમતી.
સો ઽપિ કૈશોરકવયા માનયન્ મધુસૂદનઃ રેમે તાભિર્ અમેયાત્મા ક્ષપાસુ ક્ષપિતાહિતઃ
મધુસૂદન પણ યુવાનીના ઉમે, ગોપીઓનું માન રાખી, રાત્રે એમની સાથે રમતો અને એમના દુઃખ દૂર કરતો.
તદ્ભર્તૃષુ તથા તાસુ સર્વભૂતેષુ ચેશ્વરઃ આત્મસ્વરૂપરૂપો ઽસૌ વ્યાપ્ય સર્વમ્ અવસ્થિતઃ
એ ગોપીઓના પતિઓમાં, ગોપીઓમાં અને બધા જીવમાં, જે સ્વરૂપે આત્મા છે એવો ભગવાન સર્વત્ર વ્યાપી અને સ્થિર રહ્યો.
યથા સમસ્તભૂતેષુ નભો ઽગ્નિઃ પૃથિવી જલમ્ વાયુશ્ ચાત્મા તથૈવાસૌ વ્યાપ્ય સર્વમ્ અવસ્થિતઃ
જેમ આકાશ, અગ્નિ, ધરતી, પાણી, વાયુ અને આત્મા બધામાં વ્યાપેલા છે, તેમ એ ભગવાન પણ સર્વત્ર વ્યાપી અને સ્થિર રહ્યો.
પ્રદોષાર્ધે કદાચિત્ તુ રાસાસક્તે જનાર્દને ત્રાસયન્ સમદો ગોષ્ઠાન્ અરિષ્ટઃ સમુપાગતઃ
મધ્યરાત્રે, જયારે જનાર્દન રાસમાં તલ્લીન હતો, ત્યારે અરીષ્ટ નામનો દાનવ ગોકુલમાં ભય ફેલાવતો આવી પહોંચ્યો.