સ ત્વં ગચ્છ ન સંતાપં પુત્રાર્થે કર્તુમ્ અર્હસિ નાર્જુનસ્ય રિપુઃ કશ્ચિન્ મમાગ્રે પ્રભવિષ્યતિ
હવે તું જઈ શકે છે; પુત્ર માટે દુઃખ કરવું યોગ્ય નથી, કેમ કે અર્જુનનો કોઈ શત્રુ મારા સામે જીતશે નહીં.
અર્જુનાર્થે ત્વ્ અહં સર્વાન્ યુધિષ્ઠિરપુરોગમાન્ નિવૃત્તે ભારતે યુદ્ધે કુન્ત્યૈ દાસ્યામિ વિક્ષતાન્
અર્જુનના હિત માટે, ભારતયુદ્ધ પૂરૂં થયા પછી, હું યુધિષ્ઠિર સહિત બધા ઘાયલને પાછા કુંતીને આપી દઈશ.
ઇત્ય્ ઉક્તઃ સંપરિષ્વજ્ય દેવરાજો જનાર્દનમ્ આરુહ્યૈરાવતં નાગં પુનર્ એવ દિવં યયૌ
આ રીતે કહ્યું પછી, દેવરાજે જનાર્દનને ભેટી લીધો અને ઐરાવત હસ્તી પર ચડીને ફરીથી સ્વર્ગે ગયો.
કૃષ્ણો ઽપિ સહિતો ગોભિર્ ગોપાલૈશ્ ચ પુનર્ વ્રજમ્ આજગામાથ ગોપીનાં દૃષ્ટપૂતેન વર્ત્મના
કૃષ્ણ પણ ગાયો અને ગોપાલો સાથે, ગોપીઓની પવિત્ર દૃષ્ટિથી શુદ્ધ થયેલા માર્ગે ફરી વ્રજમાં પરત ફર્યા.
ગતે શક્રે તુ ગોપાલાઃ કૃષ્ણમ્ અક્લિષ્ટકારિણમ્ ઊચુઃ પ્રીત્યા ધૃતં દૃષ્ટ્વા તેન ગોવર્ધનાચલમ્
શક્ર જતાં, ગોપાલોએ નિર્દોષ કાર્યો કરનાર કૃષ્ણને પ્રેમથી કહ્યું, કેમ કે તેણે ગોવર્ધન પર્વત ઉંચક્યો હતો.
વયમ્ અસ્માન્ મહાભાગ ભવતા મહતો ભયાત્ ગાવશ્ ચ ભવતા ત્રાતા ગિરિધારણકર્મણા
હે મહાભાગ્યશાળી, તું અમને અને ગાયોને મોટા સંકટમાંથી બચાવ્યા છે, પર્વત ઉંચકવાની ક્રિયા દ્વારા.
બાલક્રીડેયમ્ અતુલા ગોપાલત્વં જુગુપ્સિતમ્ દિવ્યં ચ કર્મ ભવતઃ કિમ્ એતત્ તાત કથ્યતામ્
આ અદ્વિતીય બાળલીલા, ગોપાલપદ પણ આશ્ચર્યજનક છે; તારો કાર્ય તો દિવ્ય છે—હે પિતા, આનો અર્થ શું છે, કૃપા કરીને અમને કહો.
કાલિયો દમિતસ્ તોયે પ્રલમ્બો વિનિપાતિતઃ ધૃતો ગોવર્ધનશ્ ચાયં શઙ્કિતાનિ મનાંસિ નઃ
તુજથી જળમાં કાળિયાને શાંત કર્યો, પ્રલંબને પછાડ્યો અને ગોવર્ધન પર્વત ઉંચક્યો—આ બધાથી અમારા મનમાં આશ્ચર્ય છવાઈ ગયું છે.
સત્યં સત્યં હરેઃ પાદૌ શ્રયામો ઽમિતવિક્રમ યથા ત્વદ્વીર્યમ્ આલોક્ય ન ત્વાં મન્યામહે નરમ્
સાચે સાચે, અમે હરિના ચરણોમાં આશ્રય લઈએ છીએ, અપરંપાર પરાક્રમશાળી! તારી શક્તિ જોઈને, હવે તને સામાન્ય માનવ માનવું અમારે શક્ય નથી.
દેવો વા દાનવો વા ત્વં યક્ષો ગન્ધર્વ એવ વા કિં ચાસ્માકં વિચારેણ બાન્ધવો ઽસ્તિ નમો ઽસ્તુ તે
તુ દેવ છે કે દાનવ, યક્ષ કે ગંધર્વ — તું જે પણ હોય, એ જાણવાનો અમને શું લાભ? તું અમારો જ સંબંધિ છે. તને વંદન.
પ્રીતિઃ સસ્ત્રીકુમારસ્ય વ્રજસ્ય તવ કેશવ કર્મ ચેદમ્ અશક્યં યત્ સમસ્તૈસ્ ત્રિદશૈર્ અપિ
કેશવ, તારા ગોપગામની સ્ત્રીઓ અને બાળકોની મમતા તારી છે. તું જે કાર્ય કર્યું, એ તો બધા દેવતાઓ મળીને પણ કરી શક્યા નહિ.
બાલત્વં ચાતિવીર્યં ચ જન્મ ચાસ્માસ્વ્ અશોભનમ્ ચિન્ત્યમાનમ્ અમેયાત્મઞ્ શઙ્કાં કૃષ્ણ પ્રયચ્છતિ
તારું બાળપણ, અદભુત પરાક્રમ અને અમારામાં જન્મ — આ બધું વિચારીને, હે અપરિમિત આત્માવાળા કૃષ્ણ, અમને શંકા થાય છે.
ક્ષણં ભૂત્વા ત્વ્ અસૌ તૂષ્ણીં કિંચિત્ પ્રણયકોપવાન્ ઇત્ય્ એવમ્ ઉક્તસ્ તૈર્ ગોપૈર્ આહ કૃષ્ણો દ્વિજોત્તમાઃ
થોડો સમય કૃષ્ણ ચૂપ રહી ગયા, હળવી મમતા સાથે રીસ દેખાડી. એમ ગોપોએ કહ્યું ત્યારે, કૃષ્ણે, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, એમને ઉત્તર આપ્યો.
મત્સંબન્ધેન વો ગોપા યદિ લજ્જા ન જાયતે શ્લાઘ્યો વાહં તતઃ કિં વો વિચારેણ પ્રયોજનમ્
ગોપો, જો મારી સાથેના સંબંધથી તમને લાજ નથી આવતી, અથવા હું તમારે માટે પ્રશંસનીય છું, તો પછી વધુ વિચાર કરવાની શું જરૂર છે?
યદિ વો ઽસ્તિ મયિ પ્રીતિઃ શ્લાઘ્યો ઽહં ભવતાં યદિ તદ્ અર્ઘા બન્ધુસદૃશી બાન્ધવાઃ ક્રિયતાં મયિ
જો તમારે મને પ્રીતિ છે, જો હું તમારે માટે વખાણવા યોગ્ય છું, તો મને સંબંધિ જેવો માન આપો અને મને પોતાના પરિવારજન જેવું જ વર્તન આપો.
નાહં દેવો ન ગન્ધર્વો ન યક્ષો ન ચ દાનવઃ અહં વો બાન્ધવો જાતો નાતશ્ ચિન્ત્યમ્ અતો ઽન્યથા
હું દેવ નથી, ગંધર્વ નથી, યક્ષ નથી, દાનવ પણ નથી. હું તો તમારો જ સંબંધિ બની જન્મ્યો છું; તેથી બીજું કંઈ વિચારવાની જરૂર નથી.
ઇતિ શ્રુત્વા હરેર્ વાક્યં બદ્ધમૌનાસ્ તતો બલમ્ યયુર્ ગોપા મહાભાગાસ્ તસ્મિન્ પ્રણયકોપિનિ
હરિના આ વચન સાંભળીને, પુણ્યશાળી ગોપો મૌનથી બંધાઈ, કૃષ્ણે જે સ્થળે મમતા સાથે રીસ બતાવી હતી, ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા.
કૃષ્ણસ્ તુ વિમલં વ્યોમ શરચ્ચન્દ્રસ્ય ચન્દ્રિકામ્ તથા કુમુદિનીં ફુલ્લામ્ આમોદિતદિગન્તરામ્
કૃષ્ણે નિર્મળ આકાશ, શરદચંદ્રની ચાંદણી અને ફૂલેલી કુમુદની, જે સુગંધથી દિશાઓ મહેકી રહી હતી, એ સૌ જોયાં.
વનરાજીં તથા કૂજદ્ભૃઙ્ગમાલામનોરમામ્ વિલોક્ય સહ ગોપીભિર્ મનશ્ ચક્રે રતિં પ્રતિ
કૃષ્ણે ગોપીઓ સાથે, ભમરાઓની ગૂંજથી મોહક બનેલી વનરેખા જોઈ અને મન પ્રેમ તરફ વાળ્યું.
સહ રામેણ મધુરમ્ અતીવ વનિતાપ્રિયમ્ જગૌ કમલપાદો ઽસૌ નામ તત્ર કૃતવ્રતઃ
રામ સાથે, કમલપાદ કૃષ્ણે ત્યાં મીઠું અને સ્ત્રીઓને અતિપ્રિય એવું ગીત ગાયું, જ્યાં તેણે વ્રત ધારણ કર્યું હતું.
રમ્યં ગીતધ્વનિં શ્રુત્વા સંત્યજ્યાવસથાંસ્ તદા આજગ્મુસ્ ત્વરિતા ગોપ્યો યત્રાસ્તે મધુસૂદનઃ
મધુર ગીતની ધ્વનિ સાંભળી, ગોપીઓ ત્વરાથી પોતાના ઘર છોડીને ત્યાં આવી, જ્યાં મધુસૂદન હતા.
શનૈઃ શનૈર્ જગૌ ગોપી કાચિત્ તસ્ય પદાનુગા દત્તાવધાના કાચિચ્ ચ તમ્ એવ મનસાસ્મરત્
એક ગોપી ધીમે ધીમે કૃષ્ણના પગલાંએ પગલાં મિલાવતી ગાઈ; બીજી ધ્યાનપૂર્વક મનમાં માત્ર કૃષ્ણને જ સ્મરે છે.
કાચિત્ કૃષ્ણેતિ કૃષ્ણેતિ ચોક્ત્વા લજ્જામ્ ઉપાયયૌ યયૌ ચ કાચિત્ પ્રેમાન્ધા તત્પાર્શ્વમ્ અવિલજ્જિતા
એક ગોપી 'કૃષ્ણ, કૃષ્ણ' કહી શરમાઈ ગઈ; બીજી પ્રેમમાં અંધ બની, નિર્લજ્જતાથી કૃષ્ણની બાજુએ પહોંચી ગઈ.
કાચિદ્ આવસથસ્યાન્તઃ સ્થિત્વા દૃષ્ટ્વા બહિર્ ગુરુમ્ તન્મયત્વેન ગોવિન્દં દધ્યૌ મીલિતલોચના
એક ગોપી ઘરના અંદર રહી, બહાર મોટા માણસને જોઈ, આંખ મીંચી આખું મન ગોવિંદમાં લગાડી ધ્યાનમાં તલીન થઈ.
ગોપીપરિવૃતો રાત્રિં શરચ્ચન્દ્રમનોરમામ્ માનયામ્ આસ ગોવિન્દો રાસારમ્ભરસોત્સુકઃ
ગોપીઓથી ઘેરાયેલા ગોવિંદે, શરદચંદ્રથી શોભાયમાન રાત્રિને માન આપી, રસનૃત્ય આરંભની ઉત્સુકતા અનુભવી.
ગોપ્યશ્ ચ વૃન્દશઃ કૃષ્ણચેષ્ટાભ્યાયત્તમૂર્તયઃ અન્યદેશગતે કૃષ્ણે ચેરુર્ વૃન્દાવનાન્તરમ્
વૃંદાવનના વનમાં, કૃષ્ણ જ્યાં ક્યાંય ગયા, ત્યાં ગોપીઓ જૂથોમાં, કૃષ્ણની લિલાઓથી પ્રેરાઈ, નૃત્ય કરતી રહી.
બભ્રમુસ્ તાસ્ તતો ગોપ્યઃ કૃષ્ણદર્શનલાલસાઃ કૃષ્ણસ્ય ચરણં રાત્રૌ દૃષ્ટ્વા વૃન્દાવને દ્વિજાઃ
પછી ગોપીઓ કૃષ્ણના દર્શન માટે આતુર થઈને રાતે વૃંદાવનમાં કૃષ્ણના પગલાં જોઈને અહીં ત્યાં ફરવા લાગી હતી, હે દ્વિજ.
એવં નાનાપ્રકારાસુ કૃષ્ણચેષ્ટાસુ તાસુ ચ ગોપ્યો વ્યગ્રાઃ સમં ચેરૂ રમ્યં વૃન્દાવનં વનમ્
આ રીતે કૃષ્ણની અનેક લીલાઓમાં ગોપીઓ એકસાથે તન્મય થઈને સુંદર વૃંદાવનના વનમાં ફરતી રહી.
નિવૃત્તાસ્ તાસ્ તતો ગોપ્યો નિરાશાઃ કૃષ્ણદર્શને યમુનાતીરમ્ આગમ્ય જગુસ્ તચ્ચરિતં દ્વિજાઃ
પછી કૃષ્ણના દર્શનમાં નિરાશ થયેલી ગોપીઓ પાછી ફરી, યમુના કિનારે આવી, અને કૃષ્ણના ચરિત્રો ગાવા લાગી, હે દ્વિજ.
તતો દદૃશુર્ આયાન્તં વિકાશિમુખપઙ્કજમ્ ગોપ્યસ્ ત્રૈલોક્યગોપ્તારં કૃષ્ણમ્ અક્લિષ્ટકારિણમ્
પછી ગોપીઓએ ત્રણેય લોકના રક્ષક, સહેલાઈથી બધું કરનાર કૃષ્ણને, કમળ જેવા પ્રસન્ન ચહેરા સાથે આવે છે એમ જોયો.