તતઃ ફલાન્ય્ અનેકાનિ તાલાગ્રાન્ નિપતન્ ખરઃ પૃથિવ્યાં પાતયામ્ આસ મહાવાતો ઽમ્બુદાન્ ઇવ
પછી, જ્યારે ખરો તાડના વૃક્ષના ટોચ પરથી નીચે પડ્યો, ત્યારે અનેક ફળો જમીન પર ખેરાઈ પડ્યાં, જેમ મોટો પવન વાદળોને નીચે લાવે છે.
અન્યાન્ અપ્ય્ અસ્ય વૈ જ્ઞાતીન્ આગતાન્ દૈત્યગર્દભાન્ કૃષ્ણશ્ ચિક્ષેપ તાલાગ્રે બલભદ્રશ્ ચ લીલયા
કૃષ્ણ અને બલભદ્રએ, સહેલાઈથી, ત્યાં આવેલા બીજા દૈત્ય-ખરાઓને પણ તાડના વૃક્ષ પર ફેંકી દીધા.
ક્ષણેનાલંકૃતા પૃથ્વી પક્વૈસ્ તાલફલૈસ્ તદા દૈત્યગર્દભદેહૈશ્ ચ મુનયઃ શુશુભે ઽધિકમ્
થોડી જ વારમાં, પૃથ્વી પર પાકેલા તાડફળો અને દૈત્ય-ખરાઓના શરીરો છવાઈ ગયા, જેના કારણે મુનિઓ વધુ તેજસ્વી લાગ્યા.
તતો ગાવો નિરાબાધાસ્ તસ્મિંસ્ તાલવને દ્વિજાઃ નવશષ્પં સુખં ચેરુર્ યત્ર ભુક્તમ્ અભૂત્ પુરા
પછી, એ તાળવનમાં ગાયોએ નિરાંતે અને આનંદથી તાજું ઘાસ ચર્યું, દ્વિજ, જ્યાં પહેલાં ચરવાનું મનાઈ હતું.
તસ્મિન્ રાસભદૈતેયે સાનુજે વિનિપાતિતે સર્વગોપાલગોપીનાં રમ્યં તાલવનં બભૌ
તે ગધેડા જેવા દૈત્ય અને તેના ભાઈઓના નાશ પછી, સૌ ગોપાલ અને ગોપીઓ માટે સુંદર તાળવન ઉજળી ઉદયમાન થયું.
તતસ્ તૌ જાતહર્ષૌ તુ વસુદેવસુતાવ્ ઉભૌ શુશુભાતે મહાત્માનૌ બાલશૃઙ્ગાવ્ ઇવર્ષભૌ
પછી વસુદેવના બંને પુત્રો આનંદથી ભરાયા, એ મહાન આત્માઓ બે નવયુવાન બળદ જેવા તેજસ્વી લાગ્યા.
ચારયન્તૌ ચ ગા દૂરે વ્યાહરન્તૌ ચ નામભિઃ નિયોગપાશસ્કન્ધૌ તૌ વનમાલાવિભૂષિતૌ
દૂર ગાયોને ચરાવતા અને નામે બોલાવતા, બંનેના ખભા પર ગાય ચરાવાની દોરી અને ગળામાં વનમાલા શોભતી હતી.
સુવર્ણાઞ્જનચૂર્ણાભ્યાં તદા તૌ ભૂષિતામ્બરૌ મહેન્દ્રાયુધસંકાશૌ શ્વેતકૃષ્ણાવ્ ઇવામ્બુદૌ
સુવર્ણ અને કાળી ચૂર્ણથી શોભિત વસ્ત્રો પહેરીને, તેઓ મેઘરાજાના શસ્ત્રો જેવા અને શ્વેત-કૃષ્ણ વાદળ જેવા દેખાતા.
ચેરતુર્ લોકસિદ્ધાભિઃ ક્રીડાભિર્ ઇતરેતરમ્ સમસ્તલોકનાથાનાં નાથભૂતૌ ભુવં ગતૌ
સંપૂર્ણ લોકના સ્વામીઓના પણ સ્વામી બનેલા, તેઓ લોકપાલો સાથે રમતા રમતા ધરતી પર ફરતા હતા.
મનુષ્યધર્માભિરતૌ માનયન્તૌ મનુષ્યતામ્ તજ્જાતિગુણયુક્તાભિઃ ક્રીડાભિશ્ ચેરતુર્ વનમ્
માનવ સ્વભાવમાં આનંદ માણતા, માનવતા ને માન આપતા, પોતાની જાતિના ગુણોને અનુરૂપ રમતો રમતા, તેઓ વનમાં ફરતા હતા.
તતસ્ ત્વ્ આન્દોલિકાભિશ્ ચ નિયુદ્ધૈશ્ ચ મહાબલૌ વ્યાયામં ચક્રતુસ્ તત્ર ક્ષેપણીયૈસ્ તથાશ્મભિઃ
પછી એ બે પરાક્રમી મિત્રો ત્યાં ઝૂલામાં ઝૂલ્યા, કુસ્તી કરી અને પથ્થરો ફેંકી ને વ્યાયામ કરવા લાગ્યા.
તલ્લિપ્સુર્ અસુરસ્ તત્ર ઉભયો રમમાણયોઃ આજગામ પ્રલમ્બાખ્યો ગોપવેષતિરોહિતઃ
એ બંને આનંદથી રમતા હતા ત્યારે તેમને હરાવવાનો ઇરાદો રાખી પ્રલંબ નામનો અસુર ગોપાળ જેવો વેશ ધારણ કરીને ત્યાં આવ્યો.
સો ઽવગાહત નિઃશઙ્કં તેષાં મધ્યમમાનુષઃ માનુષં રૂપમ્ આસ્થાય પ્રલમ્બો દાનવોત્તમઃ
દૈત્યોમાં શ્રેષ્ઠ એવા પ્રલંબે મનુષ્યનું રૂપ ધારણ કરી નિર્ભયપણે એ ગોપાળાઓની વચ્ચે પ્રવેશ કર્યો.
તયોશ્ છિદ્રાન્તરપ્રેપ્સુર્ અતિશીઘ્રમ્ અમન્યત કૃષ્ણં તતો રૌહિણેયં હન્તું ચક્રે મનોરથમ્
એ બંનેમાં તફાવત શોધી, પ્રલંબે ઝડપથી વિચાર્યું કે કૃષ્ણને વ્યસ્ત રાખી, રોહિણીપુત્રને મારી નાખવો.
હરિણા ક્રીડનં નામ બાલક્રીડનકં તતઃ પ્રક્રીડિતાસ્ તુ તે સર્વે દ્વૌ દ્વૌ યુગપદ્ ઉત્પતન્
પછી બધા બાળકો સાથે મળીને 'હરિણક્રીડન' નામનું રમકડું રમવા લાગ્યા, જેમાં બે-બે જોડીઓ એકસાથે ઉછળી.
શ્રીદામ્ના સહ ગોવિન્દઃ પ્રલમ્બેન તથા બલઃ ગોપાલૈર્ અપરૈશ્ ચાન્યે ગોપાલાઃ સહ પુપ્લુવુઃ
ગોવિંદ શ્રીદામા સાથે, બલદેવ પ્રલંબ સાથે અને બીજા ગોપાળાઓ પણ જોડીઓમાં ઉછળી પડ્યા.
શ્રીદામાનં તતઃ કૃષ્ણઃ પ્રલમ્બં રોહિણીસુતઃ જિતવાન્ કૃષ્ણપક્ષીયૈર્ ગોપૈર્ અન્યૈઃ પરાજિતાઃ
પછી કૃષ્ણે શ્રીદામાને હરાવ્યો અને રોહિણીપુત્રે પ્રલંબને હરાવ્યો; કૃષ્ણની બાજુના ગોપાળાઓ જીત્યા અને બીજા હારી ગયા.
તે વાહયન્તસ્ ત્વ્ અન્યોન્યં ભાણ્ડીરસ્કન્ધમ્ એત્ય વૈ પુનર્ નિવૃત્તાસ્ તે સર્વે યે યે તત્ર પરાજિતાઃ
જે હારી ગયા, તેઓએ જીતનારને પોતાના ખભા પર બેસાડી ભાંડીર વૃક્ષ પાસે લઈ ગયા અને પછી બધા પાછા આવ્યા.
સંકર્ષણં તુ સ્કન્ધેન શીઘ્રમ્ ઉત્ક્ષિપ્ય દાનવઃ ન તસ્થૌ પ્રજગામૈવ સચન્દ્ર ઇવ વારિદઃ
દૈત્યે બલદેવને ઝડપથી પોતાના ખભા પર ઉઠાવ્યો અને અટક્યા વિના, ચાંદની સાથે વાદળ જેમ દોડતો ગયો.
અશક્તો વહને તસ્ય સંરમ્ભાદ્ દાનવોત્તમઃ વવૃધે સુમહાકાયઃ પ્રાવૃષીવ બલાહકઃ
પછી દૈત્યોમાં શ્રેષ્ઠ એવા પ્રલંબે ગુસ્સામાં આવી, બલદેવને વધુ વહન કરી શક્યો નહીં અને વરસાદના વાદળ જેવો વિશાળ બની ગયો.
સંકર્ષણસ્ તુ તં દૃષ્ટ્વા દગ્ધશૈલોપમાકૃતિમ્ સ્રગ્દામલમ્બાભરણં મુકુટાટોપમસ્તકમ્
બલદેવે તેને અગ્નિ જેવા પર્વત જેવો, માથા પર મુગટ અને ગળામાં હાર તથા આભૂષણોથી શોભતો જોયો.
રૌદ્રં શકટચક્રાક્ષં પાદન્યાસચલત્ક્ષિતિમ્ હ્રિયમાણસ્ તતઃ કૃષ્ણમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્
તેના ચહેરા પર રૌદ્રતા, આંખો રથના ચકરા જેવી, પગલાં ધરતી હલાવી રહ્યા હતા; બલદેવને લઈ જતાં તેણે કૃષ્ણને કહ્યું:
કૃષ્ણ કૃષ્ણ હ્રિયે ત્વ્ એષ પર્વતોદગ્રમૂર્તિના કેનાપિ પશ્ય દૈત્યેન ગોપાલચ્છદ્મરૂપિણા
"કૃષ્ણ, કૃષ્ણ! જોયે છે કે, હું આ દૈત્યના હાથમાં પડી ગયો છું, જે ગોપાળનું વેશ ધારણ કરી, પણ અસલમાં પર્વત જેવો છે."
યદ્ અત્ર સાંપ્રતં કાર્યં મયા મધુનિષૂદન તત્ કથ્યતાં પ્રયાત્ય્ એષ દુરાત્માતિત્વરાન્વિતઃ
"મધુના વિનાશક, હવે શું કરવું એ મને કહો, કેમ કે આ દુષ્ટ આત્માવાળો બહુ ઝડપથી મને લઈ જઈ રહ્યો છે."
તમ્ આહ રામં ગોવિન્દઃ સ્મિતભિન્નૌષ્ઠસંપુટઃ મહાત્મા રૌહિણેયસ્ય બલવીર્યપ્રમાણવિત્
ગોવિંદે, જે રોહિણીપુત્રના બળ અને શક્તિ જાણતો મહાત્મા હતો, હોઠ પર સ્મિત સાથે રામને જવાબ આપ્યો:
કિમ્ અયં માનુષો ભાવો વ્યક્તમ્ એવાવલમ્બ્યતે સર્વાત્મન્ સર્વગુહ્યાનાં ગુહ્યાદ્ ગુહ્યાત્મના ત્વયા
"શું ખરેખર તું માનવ સ્વભાવ ધારણ કરે છે? તું તો સર્વના અંતર્યામી, બધા રહસ્યોમાં પણ સૌથી રહસ્યમય છે, સર્વવ્યાપક છે."
સ્મરાશેષજગદીશ કારણં કારણાગ્રજ આત્માનમ્ એકં તદ્વચ્ ચ જગત્ય્ એકાર્ણવે ચ યઃ
"હે જગતના સ્વામી, કારણોના પણ કારણ, એકમાત્ર આત્મા, જગતમાં અને એક મહાસાગરમાં જે એકરૂપ છે, એ સ્વરૂપને યાદ કર."
ભવાન્ અહં ચ વિશ્વાત્મન્ન્ એકમ્ એવ હિ કારણમ્ જગતો ઽસ્ય જગત્ય્ અર્થે ભેદેનાવાં વ્યવસ્થિતૌ
"હે વિશ્વાત્મા, હું અને તું – બંને આ જગતનું એકમાત્ર કારણ છીએ; જગતના હિત માટે આપણે બે રૂપે દેખાઈએ છીએ, પણ વાસ્તવમાં એક જ છીએ."
તત્ સ્મર્યતામ્ અમેયાત્મંસ્ ત્વયાત્મા જહિ દાનવમ્ માનુષ્યમ્ એવમ્ આલમ્બ્ય બન્ધૂનાં ક્રિયતાં હિતમ્
તમારી અસીમ આત્માને યાદ કરો, અને અંદરના દાનવને જીતો. માનવ સ્વરૂપ ધારણ કરી, તમારા પોતાના સગાં-સંબંધીઓનું ભલું કરો.
ઇતિ સંસ્મારિતો વિપ્રાઃ કૃષ્ણેન સુમહાત્મના વિહસ્ય પીડયામ્ આસ પ્રલમ્બં બલવાન્ બલઃ
કૃષ્ણ ભગવાને એમને યાદ અપાવ્યા, ત્યારે બ્રાહ્મણો હસી પડ્યા, અને બલવાન બલરામે પ્રલંબને તકલીફ આપવાનું શરૂ કર્યું.