ઇત્ય્ ઉક્તાઃ પ્રયયુર્ ગોપા નન્દગોપપુરોગમાઃ શકટારોપિતૈર્ ભાણ્ડૈઃ કરં દત્ત્વા મહાબલાઃ
આ રીતે કહેતાં, નંદના આગેવાનીમાં ગોપો પોતાના સામાન રથમાં મૂકી, કર ચૂકવી અને શક્તિશાળી બનીને ત્યાંથી નીકળી ગયા.
વસતાં ગોકુલે તેષાં પૂતના બાલઘાતિની સુપ્તં કૃષ્ણમ્ ઉપાદાય રાત્રૌ ચ પ્રદદૌ સ્તનમ્
ગોકુલમાં તેઓ રહેતા હતા ત્યારે, બાળહત્યા કરનારી પૂતનાએ રાત્રે સુતા કૃષ્ણને ઉઠાવી અને પોતાનો સ્તન આપ્યો.
યસ્મૈ યસ્મૈ સ્તનં રાત્રૌ પૂતના સંપ્રયચ્છતિ તસ્ય તસ્ય ક્ષણેનાઙ્ગં બાલકસ્યોપહન્યતે
પૂતના રાત્રે જેને પણ પોતાનો સ્તન આપતી, એ બાળકનું શરીર ક્ષણમાં જ નષ્ટ થઈ જતું.
કૃષ્ણસ્ તસ્યાઃ સ્તનં ગાઢં કરાભ્યામ્ અતિપીડિતમ્ ગૃહીત્વા પ્રાણસહિતં પપૌ ક્રોધસમન્વિતઃ
કૃષ્ણે ગુસ્સામાં આવીને પૂતનાના સ્તનને હાથથી મજબૂતીથી પકડી લીધું અને તેની સાથે જ તેનું પ્રાણ પણ પી જતું.
સા વિમુક્તમહારાવા વિચ્છિન્નસ્નાયુબન્ધના પપાત પૂતના ભૂમૌ મ્રિયમાણાતિભીષણા
પુતના, જેનું ભયાનક ચીસ હવે શાંત થઈ ગઈ હતી અને જેના સાંધા-માસાં તૂટી ગયા હતા, એ જમીન પર પડી ગઈ—મૃત્યુ સમયે એ બહુ જ ભયાનક લાગી.
તન્નાદશ્રુતિસંત્રાસાદ્ વિબુદ્ધાસ્ તે વ્રજૌકસઃ દદૃશુઃ પૂતનોત્સઙ્ગે કૃષ્ણં તાં ચ નિપાતિતામ્
વ્રજના લોકો એ ભયાનક ચીસ સાંભળીને ડરી ગયા અને જાગી ઊઠ્યા. તેમણે પુતનાના છાતી પર કૃષ્ણને બેઠો અને પુતનાને પડી ગયેલી જોઈ.
આદાય કૃષ્ણં સંત્રસ્તા યશોદા ચ તતો દ્વિજાઃ ગોપુચ્છભ્રામણાદ્યૈશ્ ચ બાલદોષમ્ અપાકરોત્
પછી યશોદા ડરીને કૃષ્ણને ઉઠાવી લીધો અને બ્રાહ્મણોએ ગાયની પૂંછડી અને બીજા વિધિઓથી બાળક પર લાગેલી બૂરી અસર દૂર કરી.
ગોપુરીષમ્ ઉપાદાય નન્દગોપો ઽપિ મસ્તકે કૃષ્ણસ્ય પ્રદદૌ રક્ષાં કુર્વન્ન્ ઇદમ્ ઉદૈરયત્
નંદ પણ ગાયનું છાણ લઈને કૃષ્ણના માથા પર મૂકી રક્ષા કરવા લાગ્યા અને એમણે આ શબ્દો ઉચ્ચાર્યા:
રક્ષતુ ત્વામ્ અશેષાણાં ભૂતાનાં પ્રભવો હરિઃ યસ્ય નાભિસમુદ્ભૂતાત્ પઙ્કજાદ્ અભવજ્ જગત્
જેના નાભિમાંથી કમળ ઉગ્યું અને એમાંથી આખું જગત પેદા થયું, એવા સર્વ જીવોના આધાર શ્રીહરિ તારી રક્ષા કરે.
યેન દંષ્ટ્રાગ્રવિધૃતા ધારયત્ય્ અવની જગત્ વરાહરૂપધૃગ્ દેવઃ સ ત્વાં રક્ષતુ કેશવઃ
જે દેવે વરાહ રૂપે પોતાના દાંત પર ધરતીને ઉંચકી રાખી, એ કેશવ તારી હંમેશા રક્ષા કરે.
ગુહ્યં સ જઠરં વિષ્ણુર્ જઙ્ઘાપાદૌ જનાર્દનઃ વામનો રક્ષતુ સદા ભવન્તં યઃ ક્ષણાદ્ અભૂત્
વિષ્ણુ તારા ગુપ્ત અંગો, જનાર્દન તારા પગ અને જાંઘ, અને ક્ષણમાં અવતાર લેનાર વામન તારી હંમેશા રક્ષા કરે.
ત્રિવિક્રમક્રમાક્રાન્તત્રૈલોક્યસ્ફુરદાયુધઃ શિરસ્ તે પાતુ ગોવિન્દઃ કણ્ઠં રક્ષતુ કેશવઃ
ત્રિવિક્રમ રૂપે ત્રણેય લોકમાં પગલાં મૂકનાર અને શસ્ત્રોથી તેજસ્વી એવા ગોવિંદ તારા માથાની રક્ષા કરે અને કેશવ તારો ગળો બચાવે.
મુખબાહૂ પ્રબાહૂ ચ મનઃ સર્વેન્દ્રિયાણિ ચ રક્ષત્વ્ અવ્યાહતૈશ્વર્યસ્ તવ નારાયણો ઽવ્યયઃ
અવિનાશી અને અખૂટ શક્તિ ધરાવતા નારાયણ તારો મુખ, હાથ, મન અને બધા ઇન્દ્રિયોનું રક્ષણ કરે.
ત્વાં દિક્ષુ પાતુ વૈકુણ્ઠો વિદિક્ષુ મધુસૂદનઃ હૃષીકેશો ઽમ્બરે ભૂમૌ રક્ષતુ ત્વાં મહીધરઃ
વૈકુંઠ તને ચારે બાજુ રક્ષા કરે, મધુસૂદન તને કોનાં દિશાઓમાં, હૃષીકેશ આકાશમાં અને મહીધર પૃથ્વી પર તારી રક્ષા કરે.
એવં કૃતસ્વસ્ત્યયનો નન્દગોપેન બાલકઃ શાયિતઃ શકટસ્યાધો બાલપર્યઙ્કિકાતલે
આ રીતે નંદએ સ્વસ્ત્યાયન વિધિ કર્યા પછી બાળકને શાકડાની નીચે, બાળખાટલા પર સુવડાવ્યો.
તે ચ ગોપા મહદ્ દૃષ્ટ્વા પૂતનાયાઃ કલેવરમ્ મૃતાયાઃ પરમં ત્રાસં વિસ્મયં ચ તદા યયુઃ
ગોપોએ જ્યારે પુતનાનું મોટું મૃતદેહ જોયું, ત્યારે તેઓને ખૂબ જ ડર અને આશ્ચર્ય લાગ્યું.
કદાચિચ્ છકટસ્યાધઃ શયાનો મધુસૂદનઃ ચિક્ષેપ ચરણાવ્ ઊર્ધ્વં સ્તનાર્થી પ્રરુરોદ ચ
એક વખત, જ્યારે મધુસૂદન શાકડાની નીચે સુતો હતો અને માતાના દૂધ માટે રડતો હતો, ત્યારે એણે પગ ઉપર ઉંચક્યા અને રડવા લાગ્યો.
તસ્ય પાદપ્રહારેણ શકટં પરિવર્તિતમ્ વિધ્વસ્તભાણ્ડકુમ્ભં તદ્ વિપરીતં પપાત વૈ
એના પગના આંચકાથી શાકડું ઉલટાઈ ગયું, એના વાસણો તૂટી ગયા અને શાકડું બીજી બાજુ પડી ગયું.
તતો હાહાકૃતઃ સર્વો ગોપગોપીજનો દ્વિજાઃ આજગામ તદા જ્ઞાત્વા બાલમ્ ઉત્તાનશાયિનમ્
પછી બધા ગોપો અને ગોપીઓ ચીસો પાડતા દોડી આવ્યા અને બાળકને પીઠ પર સુતેલું જોઈ એકઠા થયા.
ગોપાઃ કેનેતિ જગદુઃ શકટં પરિવર્તિતમ્ તત્રૈવ બાલકાઃ પ્રોચુર્ બાલેનાનેન પાતિતમ્
ગોપોએ પૂછ્યું: 'આ શાકડું કોણે ઉલટાવ્યું?' ત્યાં રહેલા બાળકો બોલ્યા: 'આ બાળકથી જ એ પડી ગયું.'
રુદતા દૃષ્ટમ્ અસ્માભિઃ પાદવિક્ષેપતાડિતમ્ શકટં પરિવૃત્તં વૈ નૈતદ્ અન્યસ્ય ચેષ્ટિતમ્
'અમે એને રડતો અને પગથી મારતો જોયો છે; શાકડું ઉલટી ગયું. બીજાએ આવું કશું કર્યું નથી.'
તતઃ પુનર્ અતીવાસન્ ગોપા વિસ્મિતચેતસઃ નન્દગોપો ઽપિ જગ્રાહ બાલમ્ અત્યન્તવિસ્મિતઃ
પછી ફરી ગોપો આશ્ચર્યમાં બેઠા રહ્યા અને નંદ પણ ખૂબ જ આશ્ચર્યમાં બાળકને ઉઠાવી લીધો.
યશોદા વિસ્મયારૂઢા ભગ્નભાણ્ડકપાલકમ્ શકટં ચાર્ચયામ્ આસ દધિપુષ્પફલાક્ષતૈઃ
યશોદાજી આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગઈ અને તૂટેલા માટલાં અને પલટાયેલી ગાડીને દહીં, ફૂલ, ફળ અને અક્ષતથી પૂજવા લાગી.
ગર્ગશ્ ચ ગોકુલે તત્ર વસુદેવપ્રચોદિતઃ પ્રચ્છન્ન એવ ગોપાનાં સંસ્કારમ્ અકરોત્ તયોઃ
વસુદેવજીના કહેવા પર ગર્ગમુનિએ ગોકુલમાં ગોપાળોને છુપાવીને બે બાળકોના સંસ્કાર કર્યા.
જ્યેષ્ઠં ચ રામમ્ ઇત્ય્ આહ કૃષ્ણં ચૈવ તથાપરમ્ ગર્ગો મતિમતાં શ્રેષ્ઠો નામ કુર્વન્ મહામતિઃ
ગર્ગમુનિએ, જે વિદ્વાનોમાં શ્રેષ્ઠ હતા, મોટા બાળકનું નામ રામ અને બીજાનું નામ કૃષ્ણ રાખ્યું.
અલ્પેનૈવ હિ કાલેન વિજ્ઞાતૌ તૌ મહાબલૌ ઘૃષ્ટજાનુકરૌ વિપ્રા બભૂવતુર્ ઉભાવ્ અપિ
થોડા જ સમયમાં, બંને બાલકો પોતાની મોટી તાકાત અને રમતાં રમતાં ઘસાઈ ગયેલા ઘૂંટણોથી બ્રાહ્મણોમાં પ્રસિદ્ધ થઈ ગયા.
કરીષભસ્મદિગ્ધાઙ્ગૌ ભ્રમમાણાવ્ ઇતસ્ તતઃ ન નિવારયિતું શક્તા યશોદા તૌ ન રોહિણી
ગાયના છાણના ભસ્મથી લપેટાયેલા અને અહીંથી ત્યાં દોડતા, યશોદા કે રોહિણી એમને રોકી શકતી નહોતી.
ગોવાટમધ્યે ક્રીડન્તૌ વત્સવાટગતૌ પુનઃ તદહર્જાતગોવત્સપુચ્છાકર્ષણતત્પરૌ
બન્ને ગોવાઠમાં રમતા રમતા વાછરિયાના વાડામાં ગયા અને એ દિવસે જ નાનાં વાછરિયાના પૂંછડા ખેંચવામાં મગ્ન થઈ ગયા.
યદા યશોદા તૌ બાલાવ્ એકસ્થાનચરાવ્ ઉભૌ શશાક નો વારયિતું ક્રીડન્તાવ્ અતિચઞ્ચલૌ
યશોદાજી જ્યારે પણ બંને બાલકોને એક સાથે રમતાં જોતી, ત્યારે એમની ખૂબ ચંચળતાને રોકી શકતી નહોતી.
દામ્ના બદ્ધ્વા તદા મધ્યે નિબબન્ધ ઉલૂખલે કૃષ્ણમ્ અક્લિષ્ટકર્માણમ્ આહ ચેદમ્ અમર્ષિતા
પછી યશોદાજી થોડી ગુસ્સે થઈ, નિર્દોષ કૃષ્ણને દોરાથી ઉલુખળ સાથે બાંધી દીધા અને એમણે કહ્યું—