ભૂતપાવ્યક્ત ભૂતેશ ભૂતતત્ત્વૈર્ અનાકુલ ભૂતાધિવાસ ભૂતાત્મન્ ભૂતગર્ભ નમો ઽસ્તુ તે
ભૂતોના સ્વામી, અવિદ્યમાન, ભૂતેશ, તત્વોથી અચળ, સર્વ જીવોમાં રહેનારા, સર્વ જીવોમાં આત્મા, સર્વનો આધાર, તને વંદન છે.
યજ્ઞયજ્વન્ યજ્ઞધર યજ્ઞધાતાભયપ્રદ યજ્ઞગર્ભ હિરણ્યાઙ્ગ પૃશ્નિગર્ભ નમો ઽસ્તુ તે
યજ્ઞ, યજમાન, યજ્ઞને ધારણ કરનાર, નિર્ભયતા આપનાર, યજ્ઞનો આધાર, સુવર્ણ અંગવાળા, પૃશ્નિમાંથી જન્મેલા, તને વંદન છે.
ક્ષેત્રજ્ઞઃ ક્ષેત્રભૃત્ ક્ષેત્રી ક્ષેત્રહા ક્ષેત્રકૃદ્ વશી ક્ષેત્રાત્મન્ ક્ષેત્રરહિત ક્ષેત્રસ્રષ્ટ્રે નમો ઽસ્તુ તે
ક્ષેત્રને જાણનાર, ક્ષેત્રને ધારણ કરનાર, ક્ષેત્રમાં રહેનાર, ક્ષેત્રનો નાશ કરનાર, ક્ષેત્રના સર્જનહાર, સર્વને વશમાં રાખનાર, ક્ષેત્રના આત્મા, ક્ષેત્રથી પર, ક્ષેત્રના સર્જક, તને વંદન છે.
ગુણાલય ગુણાવાસ ગુણાશ્રય ગુણાવહ ગુણભોક્તૃ ગુણારામ ગુણત્યાગિન્ નમો ઽસ્તુ તે
ગુણોનું નિવાસ, ગુણોનું સ્થાન, ગુણોનો આશ્રય, ગુણો લાવનાર, ગુણોનો ભોગવનાર, ગુણોમાં આનંદ માણનાર, ગુણો ત્યાગનાર, તને વંદન છે.
ત્વં વિષ્ણુસ્ ત્વં હરિશ્ ચક્રી ત્વં જિષ્ણુસ્ ત્વં જનાર્દનઃ ત્વં ભૂતસ્ ત્વં વષટ્કારસ્ ત્વં ભવ્યસ્ ત્વં ભવત્પ્રભુઃ
તુ વિષ્ણુ છે, તુ હરિ છે, તુ ચક્રધારી છે, તુ વિજયી છે, તુ જનાર્દન છે, તુ ભૂત છે, તુ વષટકાર છે, તુ ભવિષ્ય છે, તુ ભવત્પ્રભુ છે.
ત્વં ભૂતકૃત્ ત્વમ્ અવ્યક્તસ્ ત્વં ભવો ભૂતભૃદ્ ભવાન્ ત્વં ભૂતભાવનો દેવસ્ ત્વામ્ આહુર્ અજમ્ ઈશ્વરમ્
તુ સર્વ જીવનો સર્જક છે, તુ અવિદ્યમાન છે, તુ ભવ છે, તુ સર્વ જીવનો આધાર છે, તુ સર્વ જીવને ઉત્પન્ન કરનાર છે, દેવો તને અજન્મા અને ઈશ્વર કહે છે.
ત્વમ્ અનન્તઃ કૃતજ્ઞસ્ ત્વં પ્રકૃતિસ્ ત્વં વૃષાકપિઃ ત્વં રુદ્રસ્ ત્વં દુરાધર્ષસ્ ત્વમ્ અમોઘસ્ ત્વમ્ ઈશ્વરઃ
તુ અનંત છે, કર્મોને જાણનાર છે, તુ પ્રકૃતિ છે, તુ વૃષાકપિ છે, તુ રુદ્ર છે, તુ દુર્લભ છે, તુ નિષ્ફળ થતો નથી, તુ ઈશ્વર છે.
ત્વં વિશ્વકર્મા જિષ્ણુસ્ ત્વં ત્વં શંભુસ્ ત્વં વૃષાકૃતિઃ ત્વં શંકરસ્ ત્વમ્ ઉશના ત્વં સત્યં ત્વં તપો જનઃ
તુ વિશ્વકર્મા છે, તુ વિજયી છે, તુ શંભુ છે, તુ વૃષરૂપ છે, તુ શંકર છે, તુ ઉશના છે, તુ સત્ય છે, તુ તપ છે, તુ જનતા છે.
ત્વં વિશ્વજેતા ત્વં શર્મ ત્વં શરણ્યસ્ ત્વમ્ અક્ષરમ્ ત્વં શંભુસ્ ત્વં સ્વયંભૂશ્ ચ ત્વં જ્યેષ્ઠસ્ ત્વં પરાયણઃ
તુ વિશ્વનો વિજયી છે, તુ આશ્રય છે, તુ શરણ આપનાર છે, તુ અક્ષય છે, તુ શંભુ છે, તુ સ્વયંભૂ છે, તુ સૌથી વયસ્ક છે, તુ પરમ ગતિ છે.
ત્વમ્ આદિત્યસ્ ત્વમ્ ઓંકારસ્ ત્વં પ્રાણસ્ ત્વં તમિસ્રહા ત્વં પર્જન્યસ્ ત્વં પ્રથિતસ્ ત્વં વેધાસ્ ત્વં સુરેશ્વરઃ
તુ આદિત્ય છે, તુ ઓમકાર છે, તુ પ્રાણ છે, તુ અંધકારનો નાશક છે, તુ વરસાદ આપનાર છે, તુ પ્રસિદ્ધ છે, તુ સર્જનહાર છે, તુ દેવોના સ્વામી છે.
ત્વમ્ ઋગ્ યજુઃ સામ ચૈવ ત્વમ્ આત્મા સંમતો ભવાન્ ત્વમ્ અગ્નિસ્ ત્વં ચ પવનસ્ ત્વમ્ આપો વસુધા ભવાન્
તુ ઋગ્વેદ, યજુર્વેદ અને સામવેદ છે; તુ આત્મા છે, એમ માનવામાં આવે છે; તુ અગ્નિ છે, તુ પવન છે, તુ જળ છે, તુ ધરા છે.
ત્વં સ્રષ્ટા ત્વં તથા ભોક્તા હોતા ત્વં ચ હવિઃ ક્રતુઃ ત્વં પ્રભુસ્ ત્વં વિભુઃ શ્રેષ્ઠસ્ ત્વં લોકપતિર્ અચ્યુતઃ
તુ સર્જનહાર છે, તુ ભોગવનાર છે, તુ હોતા છે, તુ હવિષ્ય છે, તુ યજ્ઞ છે, તુ પ્રભુ છે, તુ સર્વવ્યાપી છે, શ્રેષ્ઠ છે, તુ અચ્યૂત લોકપતિ છે.
ત્વં સર્વદર્શનઃ શ્રીમાંસ્ ત્વં સર્વદમનો ઽરિહા ત્વમ્ અહસ્ ત્વં તથા રાત્રિસ્ ત્વામ્ આહુર્ વત્સરં બુધાઃ
તુ સર્વજ્ઞ છે, તુ શ્રીમંત છે, તુ સર્વને વશમાં કરનાર છે, શત્રુઓનો નાશક છે; તુ દિવસ છે, તુ રાત છે, વિદ્વાનો તને વર્ષ કહે છે.
ત્વં કાલસ્ ત્વં કલા કાષ્ઠા ત્વં મુહૂર્તઃ ક્ષણા લવાઃ ત્વં બાલસ્ ત્વં તથા વૃદ્ધસ્ ત્વં પુમાન્ સ્ત્રી નપુંસકઃ
તુ સમય છે, તુ સમયના ભાગો અને માપ છે, તુ ક્ષણ, પળ, અણુ છે; તુ બાળક છે, તુ વૃદ્ધ છે, તુ પુરુષ, સ્ત્રી અને નપુંસક છે.
ત્વં વિશ્વયોનિસ્ ત્વં ચક્ષુસ્ ત્વં સ્થાણુસ્ ત્વં શુચિશ્રવાઃ ત્વં શાશ્વતસ્ ત્વમ્ અજિતસ્ ત્વમ્ ઉપેન્દ્રસ્ ત્વમ્ ઉત્તમઃ
તમે સમગ્ર સૃષ્ટિના મૂળ છો, તમે જ દ્રષ્ટિ છો, તમે અડગ છો, તમારી કીર્તિ પવિત્ર છે; તમે શાશ્વત છો, અપરાજિત છો, ઉપેન્દ્ર છો અને સર્વોચ્ચ છો.
ત્વં સર્વવિશ્વસુખદસ્ ત્વં વેદાઙ્ગં ત્વમ્ અવ્યયઃ ત્વં વેદવેદસ્ ત્વં ધાતા વિધાતા ત્વં સમાહિતઃ
તમે સર્વ વિશ્વને સુખ આપનાર છો, તમે જ વેદના અંગો છો, તમે અવિનાશી છો; તમે વેદના જ્ઞાનીઓ છો, તમે સર્જનહાર છો, વ્યવસ્થાપક છો અને એકાગ્ર છો.
ત્વં જલનિધિર્ આમૂલં ત્વં ધાતા ત્વં પુનર્ વસુઃ ત્વં વૈદ્યસ્ ત્વં ધૃતાત્મા ચ ત્વમ્ અતીન્દ્રિયગોચરઃ
તમે ઊંડા દરિયાની જેમ છો, તમે જ આધાર છો, તમે પુનઃ સંપત્તિ છો; તમે વૈદ્ય છો, આત્મસંયમી છો અને ઇન્દ્રિયોથી પર છો.
ત્વમ્ અગ્રણીર્ ગ્રામણીસ્ ત્વં ત્વં સુપર્ણસ્ ત્વમ્ આદિમાન્ ત્વં સંગ્રહસ્ ત્વં સુમહત્ ત્વં ધૃતાત્મા ત્વમ્ અચ્યુતઃ
તમે આગેવાન છો, નેતા છો, તમે સુપર્ણ છો, પ્રથમ જન્મેલા છો; તમે આધાર છો, અત્યંત મહાન છો, આત્મસંયમી છો અને અચ્યૂત છો.
ત્વં યમસ્ ત્વં ચ નિયમસ્ ત્વં પ્રાંશુસ્ ત્વં ચતુર્ભુજઃ ત્વમ્ એવાન્નાન્તરાત્મા ત્વં પરમાત્મા ત્વમ્ ઉચ્યતે
તમે યમ છો, નિયમ છો, ઉન્નત છો, ચતુરભુજ છો; તમે જ અન્નના આંતરિક આત્મા છો, તમે પરમાત્મા તરીકે ઓળખાવ છો.
ત્વં ગુરુસ્ ત્વં ગુરુતમસ્ ત્વં વામસ્ ત્વં પ્રદક્ષિણઃ ત્વં પિપ્પલસ્ ત્વમ્ અગમસ્ ત્વં વ્યક્તસ્ ત્વં પ્રજાપતિઃ
તમે ગુરુ છો, સર્વોત્તમ ગુરુ છો, તમે ડાબા છો, શુભ છો; તમે પિપ્પલ વૃક્ષ છો, શાસ્ત્ર છો, સ્પષ્ટ રૂપ ધરાવ છો અને પ્રજાપતિ છો.
હિરણ્યનાભસ્ ત્વં દેવસ્ ત્વં શશી ત્વં પ્રજાપતિઃ અનિર્દેશ્યવપુસ્ ત્વં વૈ ત્વં યમસ્ ત્વં સુરારિહા
તમે સુવર્ણ નાભી ધરાવ છો, દેવ છો, ચંદ્ર છો, પ્રજાપતિ છો; તમારી મૂર્તિ વર્ણનાતીત છે, તમે યમ છો અને દેવશત્રુઓના સંહારક છો.
ત્વં ચ સંકર્ષણો દેવસ્ ત્વં કર્તા ત્વં સનાતનઃ ત્વં વાસુદેવો ઽમેયાત્મા ત્વમ્ એવ ગુણવર્જિતઃ
તમે સંકર્ષણ દેવ છો, સર્જનહાર છો, શાશ્વત છો; તમે વાસુદેવ છો, અમાપ આત્મા ધરાવ છો અને ગુણોથી રહિત છો.
ત્વં જ્યેષ્ઠસ્ ત્વં વરિષ્ઠસ્ ત્વં ત્વં સહિષ્ણુશ્ ચ માધવઃ સહસ્રશીર્ષા ત્વં દેવસ્ ત્વમ્ અવ્યક્તઃ સહસ્રદૃક્
તમે જ્યેષ્ઠ છો, શ્રેષ્ઠ છો, સહનશીલ છો અને માધવ છો; તમે હજાર માથાવાળા દેવ છો, અવ્યક્ત છો અને હજાર આંખવાળા છો.
સહસ્રપાદસ્ ત્વં દેવસ્ ત્વં વિરાટ્ ત્વં સુરપ્રભુઃ ત્વમ્ એવ તિષ્ઠસે ભૂયો દેવદેવ દશાઙ્ગુલઃ
તમે હજાર પગવાળા દેવ છો, વિરાટ સ્વરૂપ છો, દેવોના સ્વામી છો; દેવોના દેવ, તમે જ ફરીથી દશ અંગુલ જેટલા રૂપે ઉભા છો.
યદ્ ભૂતં તત્ ત્વમ્ એવોક્તઃ પુરુષઃ શક્ર ઉત્તમઃ યદ્ ભાવ્યં તત્ ત્વમ્ ઈશાનસ્ ત્વમ્ ઋતસ્ ત્વં તથામૃતઃ
જે કંઈ થયું છે, તે બધું તમારું સ્વરૂપ કહેવાય છે, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ, હે મહાન ઇન્દ્ર; જે કંઈ થવાનું છે, તે પણ તમે જ છો, તમે ઈશ્વર છો, સત્ય છો અને અમૃત પણ છો.
ત્વત્તો રોહત્ય્ અયં લોકો મહીયાંસ્ ત્વમ્ અનુત્તમઃ ત્વં જ્યાયાન્ પુરુષસ્ ત્વં ચ ત્વં દેવ દશધા સ્થિતઃ
આ જગત તમારામાંથી જન્મે છે, તમે સર્વમાં શ્રેષ્ઠ અને અપ્રતિમ છો; તમે ઉત્તમ પુરુષ છો અને હે દેવ, તમે દસ રૂપે વિરાજો છો.
વિશ્વભૂતશ્ ચતુર્ભાગો નવભાગો ઽમૃતો દિવિ નવભાગો ઽન્તરિક્ષસ્થઃ પૌરુષેયઃ સનાતનઃ
તમે ચાર ભાગમાં વિશ્વરૂપ છો, નવ ભાગ સ્વર્ગમાં અમર છે; નવ ભાગ અંતરિક્ષમાં નિવાસ કરે છે, જે શાશ્વત અને પુરુષસ્વરૂપ છે.
ભાગદ્વયં ચ ભૂસંસ્થં ચતુર્ભાગો ઽપ્ય્ અભૂદ્ ઇહ ત્વત્તો યજ્ઞાઃ સંભવન્તિ જગતો વૃષ્ટિકારણમ્
બે ભાગ પૃથ્વી પર સ્થિત છે અને ચાર ભાગ અહીં પણ છે; તમારામાંથી યજ્ઞો ઉત્પન્ન થાય છે, જે જગત માટે વરસાદનું કારણ બને છે.
ત્વત્તો વિરાટ્ સમુત્પન્નો જગતો હૃદિ યઃ પુમાન્ સો ઽતિરિચ્યત ભૂતેભ્યસ્ તેજસા યશસા શ્રિયા
તમારામાંથી વિરાટ પુરુષ જન્મ્યો, જે જગતના હૃદયમાં વસે છે; તે પ્રાણીઓથી તેજ, યશ અને વૈભવમાં વધુ છે.
ત્વત્તઃ સુરાણામ્ આહારઃ પૃષદાજ્યમ્ અજાયત ગ્રામ્યારણ્યાશ્ ચૌષધયસ્ ત્વત્તઃ પશુમૃગાદયઃ
તમારામાંથી દેવોનું આહાર, ઘી ઉત્પન્ન થયું; તમારામાંથી ખેતી અને જંગલની ઔષધિઓ, પશુ, મૃગ અને અન્ય પ્રાણીઓ ઉત્પન્ન થયા.