તં વૃક્ષા જગૃહુર્ ગર્ભમ્ એકં ચક્રે ચ મારુતઃ સોમેનાપ્યાયિતો ગોભિઃ સ તદા વવૃદ્ધે શનૈઃ
એ બીજને વૃક્ષોએ પકડી લીધું, પવનએ તેને એક કર્યું; ચંદ્ર અને ગાયોના પોષણથી તે ધીરે ધીરે વિકસ્યું.
મારિષા નામ કન્યાભૂદ્ વૃક્ષાણાં ચારુલોચના પ્રાચેતસાનાં સા ભાર્યા દક્ષસ્ય જનની દ્વિજાઃ
વૃક્ષોમાંથી મારીષા નામની સુંદર આંખોવાળી કન્યા જન્મી; તે પ્રાચેતસની પત્ની અને દક્ષની માતા બની, હે દ્વિજો.
સ ચાપિ ભગવાન્ કણ્ડુઃ ક્ષીણે તપસિ સત્તમઃ પુરુષોત્તમાખ્યં ભો વિપ્રા વિષ્ણોર્ આયતનં યયૌ
અને ભગવાન કંડુ, જ્યારે તેમનું તપસ્યાનું ફળ પૂરું થયું, ત્યારે, હે શ્રેષ્ઠ ઋષિ, પુરુષોત્તમ નામના વિષ્ણુના ધામે ગયા.
દદર્શ પરમં ક્ષેત્રં મુક્તિદં ભુવિ દુર્લભમ્ દક્ષિણસ્યોદધેસ્ તીરે સર્વકામફલપ્રદમ્
ત્યાં તેણે પરમ પવિત્ર ક્ષેત્ર જોયું, જે મુક્તિ આપનારું અને ધરતી પર દુર્લભ છે; દક્ષિણના સમુદ્રકાંઠે, સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરનારું.
સુરમ્યં વાલુકાકીર્ણં કેતકીવનશોભિતમ્ નાનાદ્રુમલતાકીર્ણં નાનાપક્ષિરુતં શિવમ્
એ સ્થળ મનોહર, રેતીથી ઢંકાયેલું, કેતકીના વનોથી શોભાયમાન, વિવિધ વૃક્ષો અને લતાઓથી ભરેલું અને અનેક પક્ષીઓના કલરવથી ગુંજતું, પવિત્ર હતું.
સર્વત્ર સુખસંચારં સર્વર્તુકુસુમાન્વિતમ્ સર્વસૌખ્યપ્રદં નૄણાં ધન્યં સર્વગુણાકરમ્
એ સ્થળે સર્વત્ર સરળ સંચાર, બધાં ઋતુઓના ફૂલોની શોભા, મનુષ્યોને સર્વ સુખ આપનારું, ધન્ય અને સર્વ ગુણોથી ભરપૂર હતું.
ભૃગ્વાદ્યૈઃ સેવિતં પૂર્વં મુનિસિદ્ધવરૈસ્ તથા ગન્ધર્વૈઃ કિંનરૈર્ યક્ષૈસ્ તથાન્યૈર્ મોક્ષકાઙ્ક્ષિભિઃ
એ સ્થળે પહેલાં ભૃગુ વગેરે ઋષિઓ, સિદ્ધો, ગંધર્વો, કિન્નરો, યક્ષો અને મોક્ષ ઇચ્છનાર અન્યોએ સેવા કરી હતી.
દદર્શ ચ હરિં તત્ર દેવૈઃ સર્વૈર્ અલંકૃતમ્ બ્રાહ્મણાદ્યૈસ્ તથા વર્ણૈર્ આશ્રમસ્થૈર્ નિષેવિતમ્
ત્યાં તેણે હરિને જોયા, જે સર્વ દેવતાઓથી શોભાયમાન હતા, બ્રાહ્મણો અને અન્ય વર્ણોના તથા આશ્રમવાસીઓ દ્વારા સેવા પામતા હતા.
દૃષ્ટ્વૈવ સ તદા ક્ષેત્રં દેવં ચ પુરુષોત્તમમ્ કૃતકૃત્યમ્ ઇવાત્માનં મેને સ મુનિસત્તમઃ
તે પવિત્ર ક્ષેત્ર અને સર્વોચ્ચ ભગવાનને જોઈને, મહાન ઋષિએ પોતાને જીવનસફળ માન્યો.
તત્રૈકાગ્રમના ભૂત્વા ચકારારાધનં હરેઃ બ્રહ્મપારમયં કુર્વઞ્ જપમ્ એકાગ્રમાનસઃ ઊર્ધ્વબાહુર્ મહાયોગી સ્થિત્વાસૌ મુનિસત્તમઃ
ત્યાં મન એકાગ્ર કરીને, મહાયોગીએ ઊંચા હાથ કરીને, એકાગ્ર ચિત્તથી હરિની આરાધના શરૂ કરી, અને પરમ બ્રહ્મમંત્રનો જાપ કર્યો.
બ્રહ્મપારં મુને શ્રોતુમ્ ઇચ્છામઃ પરમં શુભમ્ જપતા કણ્ડુના દેવો યેનારાધ્યત કેશવઃ
હે મહાન ઋષિ, અમે એ પરમ પવિત્ર બ્રહ્મમંત્ર વિશે સાંભળવા ઈચ્છીએ છીએ, જેના જાપથી કંડુ ઋષિએ કેશવનુ પૂજન કર્યું હતું.
પારં પરં વિષ્ણુર્ અપારપારઃ પરઃ પરેભ્યઃ પરમાત્મરૂપઃ સ બ્રહ્મપારઃ પરપારભૂતઃ પરઃ પરાણામ્ અપિ પારપારઃ
વિષ્ણુ સર્વથી પર છે, અનંત છે, સર્વે કરતાં ઊંચા છે, પરમાત્મા સ્વરૂપ છે, અને સર્વોચ્ચ બ્રહ્મ છે—even સર્વોચ્ચ કરતાં પણ પર છે.
સ કારણં કારણસંશ્રિતો ઽપિ તસ્યાપિ હેતુઃ પરહેતુહેતુઃ કાર્યો ઽપિ ચૈષ સહ કર્મકર્તૃ રૂપૈર્ અનેકૈર્ અવતીહ સર્વમ્
એ જ સર્વનું કારણ છે, કારણનું પણ કારણ છે, અને સર્વ કારણોનો પણ મૂળ છે; તે પરિણામ રૂપે પણ અનેક રૂપે સર્વ કર્મોમાં પ્રગટ થાય છે.
બ્રહ્મ પ્રભુર્ બ્રહ્મ સ સર્વભૂતો બ્રહ્મ પ્રજાનાં પતિર્ અચ્યુતો ઽસૌ બ્રહ્માવ્યયં નિત્યમ્ અજં સ વિષ્ણુર્ અપક્ષયાદ્યૈર્ અખિલૈર્ અસઙ્ગઃ
એ બ્રહ્મ છે, સર્વનો સ્વામી છે, સર્વ જીવમાં વ્યાપક છે, અવિનાશી છે, સર્વ પ્રજાનો અધિપતિ છે, અચ્યૂત છે, સદા અવિનાશી, અજન્મા, અને સર્વ ક્ષયથી રહિત છે.
બ્રહ્માક્ષરમ્ અજં નિત્યં યથાસૌ પુરુષોત્તમઃ તથા રાગાદયો દોષાઃ પ્રયાન્તુ પ્રશમં મમ
જે રીતે એ પુરુષોત્તમ, અવિનાશી, અજન્મા અને શાશ્વત છે, એ જ રીતે મારા અંતરમાં રહેલા રાગાદિ દોષો શાંત થાય.
શ્રુત્વા તસ્ય મુનેર્ જાપ્યં બ્રહ્મપારં દ્વિજોત્તમાઃ ભક્તિં ચ પરમાં જ્ઞાત્વા સુદૃઢાં પુરુષોત્તમઃ
હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજગણો, જ્યારે એ મહાન ઋષિના બ્રહ્મમંત્રના જાપને અને તેની અડગ, શ્રેષ્ઠ ભક્તિને પુરુષોત્તમે સાંભળી અને જાણી લીધી—
પ્રીત્યા સ પરયા દેવસ્ તદાસૌ ભક્તવત્સલઃ ગત્વા તસ્ય સમીપં તુ પ્રોવાચ મધુસૂદનઃ
ત્યારે ભગવાને, ભક્તપ્રેમથી ભરપૂર થઈ, ભક્તવત્સલ સ્વરૂપે, તેના પાસે જઈને મધુસૂદને કહ્યું.
મેઘગમ્ભીરયા વાચા દિશઃ સંનાદયન્ન્ ઇવ આરુહ્ય ગરુડં વિપ્રા વિનતાકુલનન્દનમ્
વિનતા કુળના પુત્ર, ગરુડ પર આરૂઢ થઈ, મેઘ જેવો ગૂંજી ઉઠતો અવાજ કરીને, સર્વ દિશાઓમાં ધ્વનિ ફેલાવી, ભગવાન પ્રગટ થયા.
મુને બ્રૂહિ પરં કાર્યં યત્ તે મનસિ વર્તતે વરદો ઽહમ્ અનુપ્રાપ્તો વરં વરય સુવ્રત
"હે ઋષિ, તારા મનમાં જે શ્રેષ્ઠ ઇચ્છા છે, તે કહો. હું વરદાન આપનાર બની આવ્યો છું; હે ધર્મનિષ્ઠ, તું વર માંગ."
શ્રુત્વૈવં વચનં તસ્ય દેવદેવસ્ય ચક્રિણઃ ચક્ષુર્ ઉન્મીલ્ય સહસા દદર્શ પુરતો હરિમ્
દેવદેવ, ચક્રધારી ભગવાનના એ વચન સાંભળી, ઋષિએ અચાનક આંખો ખોલી અને સામે હરિને જોયા.
અતસીપુષ્પસંકાશં પદ્મપત્ત્રાયતેક્ષણમ્ શઙ્ખચક્રગદાપાણિં મુકુટાઙ્ગદધારિણમ્
એણે અતસીના ફૂલ જેવું કાંતિમય રૂપ, કમળની પાંખડી જેવી વિશાળ આંખો, શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરેલા, મુકુટ અને કંકણોથી શોભિત ભગવાનને જોયા.
ચતુર્બાહુમ્ ઉદારાઙ્ગં પીતવસ્ત્રધરં શુભમ્ શ્રીવત્સલક્ષ્મસંયુક્તં વનમાલાવિભૂષિતમ્
ચાર હાથ, ઉદાર અંગો, પીળાં વસ્ત્રો, શુભ ચિહ્નો, શ્રીવત્સથી ચિહ્નિત, અને વનમાળાથી શોભિત એવા ભગવાનને જોયા.
સર્વલક્ષણસંયુક્તં સર્વરત્નવિભૂષિતમ્ દિવ્યચન્દનલિપ્તાઙ્ગં દિવ્યમાલ્યવિભૂષિતમ્
સર્વ શુભ લક્ષણોથી યુક્ત, સર્વ રત્નોથી અલંકૃત, દિવ્ય ચંદનથી અંકિત, અને દિવ્ય માળાઓથી શોભિત એવા ભગવાનને જોયા.
તતઃ સ વિસ્મયાવિષ્ટો રોમાઞ્ચિતતનૂરુહઃ દણ્ડવત્ પ્રણિપત્યોર્વ્યાં પ્રણામમ્ અકરોત્ તદા
પછી, આશ્ચર્યથી ભરાઈ, રોમાંચથી શરીર ઊભું થઈ ગયું, અને ઋષિએ જમીન પર દંડવત પ્રણામ કરીને વંદના કરી.
અદ્ય મે સફલં જન્મ અદ્ય મે સફલં તપઃ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા મુનિશાર્દૂલાસ્ તં સ્તોતુમ્ ઉપચક્રમે
"આજે મારું જન્મ સફળ થયું, આજે મારું તપ સફળ થયું," એમ કહી, મહાન ઋષિએ ભગવાનની સ્તુતિ શરૂ કરી.
નારાયણ હરે કૃષ્ણ શ્રીવત્સાઙ્ક જગત્પતે જગદ્બીજ જગદ્ધામ જગત્સાક્ષિન્ નમો ઽસ્તુ તે
"હે નારાયણ, હે હરિ, હે કૃષ્ણ, શ્રીવત્સ ચિહ્નધારી, જગતના સ્વામી, જગતનું બીજ, જગતનું ધામ, જગતના સાક્ષી—તમને વંદન છે!"
અવ્યક્ત જિષ્ણો પ્રભવ પ્રધાનપુરુષોત્તમ પુણ્ડરીકાક્ષ ગોવિન્દ લોકનાથ નમો ઽસ્તુ તે
અવિદ્યમાન, વિજયી, સર્વનો આધાર, સર્વમાં શ્રેષ્ઠ, કમળની આંખોવાળા, ગોવિંદ, જગતના સ્વામી, તને વંદન છે.
હિરણ્યગર્ભ શ્રીનાથ પદ્મનાથ સનાતન ભૂગર્ભ ધ્રુવ ઈશાન હૃષીકેશ નમો ઽસ્તુ તે
હિરણ્યગર્ભ, શ્રીના સ્વામી, પદ્મનાથ, સનાતન, ધરતીના ગર્ભ, અડગ, ઈશાન, હૃષીકેશ, તને વંદન છે.
અનાદ્યન્તામૃતાજેય જય ત્વં જયતાં વર અજિતાખણ્ડ શ્રીકૃષ્ણ શ્રીનિવાસ નમો ઽસ્તુ તે
ન આરંભ, ન અંત, અમર, અજેય, વિજયી, વિજયીઓમાં શ્રેષ્ઠ, અખંડ, શ્રીકૃષ્ણ, શ્રીનિર્વાસ, તને વંદન છે.
પર્જન્યધર્મકર્તા ચ દુષ્પાર દુરધિષ્ઠિત દુઃખાર્તિનાશન હરે જલશાયિન્ નમો ઽસ્તુ તે
વરસાદ અને ધર્મના સર્જનહાર, પાર ન પાડી શકાય એવા, અડગ, દુઃખ અને પીડા દૂર કરનાર, હરે, જળમાં શયન કરનાર, તને વંદન છે.