ઉર્વશી મેનકા રમ્ભા ઘૃતાચી પુઞ્જિકસ્થલા વિશ્વાચી સહજન્યા ચ પૂર્વચિત્તિસ્ તિલોત્તમા
ઉર્વશી, મેનકા, રંભા, ઘૃતાચી, પુંજિકસ્થલા, વિશ્વાચી, સહજન્યા, પૂર્વચિત્તિ અને તિલોત્તમા—
અલમ્બુષા મિશ્રકેશી શશિલેખા ચ વામના અન્યાશ્ ચાપ્સરસઃ સન્તિ રૂપયૌવનગર્વિતાઃ
અલંબુષા, મિશ્રકેશી, શશિલેખા, વામના અને બીજી પણ ઘણી અપ્સરાઓ છે, જે પોતાની સુંદરતા અને યુવાની પર ગર્વ કરે છે.
સુમધ્યાશ્ ચારુવદનાઃ પીનોન્નતપયોધરાઃ કામપ્રધાનકુશલાસ્ તાસ્ તત્ર સંનિયોજય
સુપટુડી, મનોહર ચહેરાવાળી, ઊંચા અને ગોળ સ્તનવાળી, કામકલા માં પારંગત એવી એ સ્ત્રીઓ ત્યાં મોકલ.
તસ્યાસ્ તદ્ વચનં શ્રુત્વા પુનઃ પ્રાહ શચીપતિઃ તિષ્ઠન્તુ નામ ચાન્યાસ્ તાસ્ ત્વં ચાત્ર કુશલા શુભે
એના વચન સાંભળી શચીપતિએ ફરી કહ્યું: બાકી બધી ત્યાં જ રહે, પણ હે શુભે, તું અહીં કામમાં નિપુણ છે.
કામં વસન્તં વાયું ચ સહાયાર્થે દદામિ તે તૈઃ સાર્ધં ગચ્છ સુશ્રોણિ યત્રાસ્તે સ મહામુનિઃ
હું તારી મદદ માટે કામદેવ, વસંત અને પવનને પણ આપું છું; એ બધાં સાથે, હે સુશોભિત કટિવાળી, જ્યાં મહાન ઋષિ છે ત્યાં જા.
શક્રસ્ય વચનં શ્રુત્વા તદા સા ચારુલોચના જગામાકાશમાર્ગેણ તૈઃ સાર્ધં ચાશ્રમં મુનેઃ
શક્રના શબ્દો સાંભળી એ સુંદર આંખોવાળી સ્ત્રીએ, એ બધાં સાથે આકાશમાર્ગે જઈને ઋષિના આશ્રમમાં પહોંચી.
ગત્વા સા તત્ર રુચિરં દદર્શ વનમ્ ઉત્તમમ્ મુનિં ચ દીપ્તતપસમ્ આશ્રમસ્થમ્ અકલ્મષમ્
ત્યાં પહોંચી, તેણે સુંદર અને ઉત્તમ વન જોયું અને તપથી તેજસ્વી, નિષ્કલંક ઋષિને આશ્રમમાં બેઠેલા જોયા.
અપશ્યત્ સા વનં રમ્યં તૈઃ સાર્ધં નન્દનોપમમ્ સર્વર્તુવરપુષ્પાઢ્યં શાખામૃગગણાકુલમ્
એણે એ મનોહર વન જોયું, જે નંદનવન જેવું લાગતું, સર્વ ઋતુના ફૂલોથી ભરેલું અને શાખા પર રહેલા હરણોના જૂથોથી ગૂંજી ઉઠેલું હતું.
પુણ્યં પદ્મબલોપેતં સપલ્લવમહાબલમ્ શ્રોત્રરમ્યાન્ સુમધુરાઞ્ શબ્દાન્ ખગમુખેરિતાન્
એ વન પવિત્ર હતું, કમળના તેજથી યુક્ત, મોટી પાંદડીઓ અને કળીઓથી ભરેલું, અને પક્ષીઓના મધુર અને સુમેળભર્યા અવાજોથી ગૂંજી ઉઠતું હતું.
સર્વર્તુફલભારાઢ્યાન્ સર્વર્તુકુસુમોજ્જ્વલાન્ અપશ્યત્ પાદપાંશ્ ચૈવ વિહંગૈર્ અનુનાદિતાન્
એણે એવા વૃક્ષો જોયા, જે દરેક ઋતુમાં ફળોથી લદાયેલા, દરેક ઋતુના ફૂલોથી શોભતા અને પક્ષીઓના કલરવથી ગૂંજી ઉઠેલા હતા.
આમ્રાન્ આમ્રાતકાન્ ભવ્યાન્ નારિકેરાન્ સતિન્દુકાન્ અથ બિલ્વાંસ્ તથા જીવાન્ દાડિમાન્ બીજપૂરકાન્
આમ્ર, જંગલી આમ્ર, સુંદર નાળિયેર, તિન્દુક, બિલ્વ, જીવ, દાડમ અને બીજવાળા ફળો—
પનસાંલ્ લકુચાન્ નીપાઞ્ શિરીષાન્ સુમનોહરાન્ પારાવતાંસ્ તથા કોલાન્ અરિમેદામ્લવેતસાન્
પનસ, લકુચ, નીપ, મનોહર શિરીષ, પારોવટ, કોલ, અરીમેદ અને ખાટા વેતસના વૃક્ષો—
ભલ્લાતકાન્ આમલકાઞ્ શતપર્ણાંશ્ ચ કિંશુકાન્ ઇઙ્ગુદાન્ કરવીરાંશ્ ચ હરીતકીવિભીતકાન્
ભલ્લાતક, આમળા, શતપર્ણ, કિંચુક, ઇંગુદ, કરવીર, હરિતકી અને વિભીતકના વૃક્ષો—
એતાન્ અન્યાંશ્ ચ સા વૃક્ષાન્ દદર્શ પૃથુલોચના તથૈવાશોકપુંનાગકેતકીબકુલાન્ અથ
પથળી આંખોવાળીએ એ અને બીજા અનેક વૃક્ષો જોયા, તેમજ અશોક, પુન્નાગ, કેતકી અને બકુલના વૃક્ષો પણ જોયા.
પારિજાતાન્ કોવિદારાન્ મન્દારેન્દીવરાંસ્ તથા પાટલાઃ પુષ્પિતા રમ્યા દેવદારુદ્રુમાંસ્ તથા
પારિજાત, કોવિદાર, મન્દાર, ઇન્દીવર, પાટલ, સુંદર ફૂલોવાળા વૃક્ષો અને દેવદારુના વૃક્ષો પણ જોયા.
શાલાંસ્ તાલાંસ્ તમાલાંશ્ ચ નિચુલાંલ્ લોમકાંસ્ તથા અન્યાંશ્ ચ પાદપશ્રેષ્ઠાન્ અપશ્યત્ ફલપુષ્પિતાન્
એણે શાલ, તાળ, તમાલ, નિકુલ, લોમક અને બીજા અનેક શ્રેષ્ઠ વૃક્ષો જોયા, જે ફળ અને ફૂલો થી લદાયેલા હતા.
ચકોરૈઃ શતપત્ત્રૈશ્ ચ ભૃઙ્ગરાજૈસ્ તથા શુકૈઃ કોકિલૈઃ કલવિઙ્કૈશ્ ચ હારીતૈર્ જીવજીવકૈઃ
ચકોર, કમળ, ભમરા, તોતા, કોયલ, કલવિંગ, હરિત અને જીવજીવક જેવા અનેક પક્ષીઓથી એ સ્થળ સુશોભિત હતું.
પ્રિયપુત્રૈશ્ ચાતકૈશ્ ચ તથાન્યૈર્ વિવિધૈઃ ખગૈઃ શ્રોત્રરમ્યં સુમધુરં કૂજદ્ભિશ્ ચાપ્ય્ અધિષ્ઠિતમ્
પ્રિય સંતાનો, ચાતક અને બીજા અનેક પ્રકારના વિવિધ પક્ષીઓ ત્યાં વસતા, જેની મીઠી અને મનોહર કૂજનથી આખું વાતાવરણ મોહક બનતું હતું.
સરાંસિ ચ મનોજ્ઞાનિ પ્રસન્નસલિલાનિ ચ કુમુદૈઃ પુણ્ડરીકૈશ્ ચ તથા નીલોત્પલૈઃ શુભૈઃ
ત્યાં મનમોહક સરોવર હતાં, જેમાં સ્વચ્છ પાણી અને કમળ, કુમુદ તથા સુંદર નીલોત્પલ ફૂલો ખીલી રહ્યા હતા.
કહ્લારૈઃ કમલૈશ્ ચૈવ આચિતાનિ સમન્તતઃ કાદમ્બૈશ્ ચક્રવાકૈશ્ ચ તથૈવ જલકુક્કુટૈઃ
આ સરોવરો ચારે બાજુથી કાહલાર અને કમળના ફૂલો, કાદંબ વૃક્ષો, ચક્રવાક અને જલકુક્કુટ પક્ષીઓથી ભરેલા હતા.
કારણ્ડવૈર્ બકૈર્ હંસૈઃ કૂર્મૈર્ મદ્ગુભિર્ એવ ચ એતૈશ્ ચાન્યૈશ્ ચ કીર્ણાનિ સમન્તાજ્ જલચારિભિઃ
કારંડવ, બગલા, હંસ, કાચબા અને મદગુ જેવી જલચર જંતુઓ તથા અન્ય અનેક જલચરોથી એ સરોવરો સર્વત્ર વ્યાપેલા હતા.
ક્રમેણૈવ તથા સા તુ વનં બભ્રામ તૈઃ સહ એવં દૃષ્ટ્વા વનં રમ્યં તૈઃ સાર્ધં પરમાદ્ભુતમ્
આ રીતે, એ સ્ત્રી ધીમે ધીમે એ વનમાં તેમના સાથે ફરતી રહી; અને એમની સાથે એ અદ્ભુત અને રમણીય વન જોઈ રહી હતી.
વિસ્મયોત્ફુલ્લનયના સા બભૂવ વરાઙ્ગના પ્રોવાચ વાયું કામં ચ વસન્તં ચ દ્વિજોત્તમાઃ
આશ્ચર્યથી આંખો ફાટીને, એ શ્રેષ્ઠાંગી સ્ત્રી બની અને વાયુ, કામ અને વસંતને સંબોધી કહ્યું, 'હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજગણો!'
કુરુધ્વં મમ સાહાય્યં યૂયં સર્વે પૃથક્ પૃથક્
તમે બધા અલગ અલગ રીતે મને સહાય કરો.
એવમ્ ઉક્ત્વા તદા સા તુ તથેત્ય્ ઉક્તા સુરૈર્ દ્વિજાઃ પ્રત્યુવાચાદ્ય યાસ્યામિ યત્રાસૌ સંસ્થિતો મુનિઃ
આ રીતે કહ્યા પછી, દેવોએ 'તેમ જ થશે' એમ કહ્યું; અને એ સ્ત્રીએ જવાબ આપ્યો, 'આજે હું ત્યાં જઈશ જ્યાં એ મુનિ સ્થિત છે.'
અદ્ય તં દેહયન્તારં પ્રયુક્તેન્દ્રિયવાજિનમ્ સ્મરશસ્ત્રગલદ્રશ્મિં કરિષ્યામિ કુસારથિમ્
આજે હું એ મુનિને, જે ઇન્દ્રિયોને વશ રાખે છે, શરીરથી ક્ષીણ છે અને પ્રેમના બાણોથી તેજસ્વી છે, કામના રથસ્વામી બનાવી દઈશ.
બ્રહ્મા જનાર્દનો વાપિ યદિ વા નીલલોહિતઃ તથાપ્ય્ અદ્ય કરિષ્યામિ કામબાણક્ષતાન્તરમ્
એ બ્રહ્મા હોય કે જનાર્દન કે નિલલોહિત પણ હોય, છતાં આજે હું એને કામના બાણોથી ઘાયલ કરી દઈશ.
ઇત્ય્ ઉક્ત્વા પ્રયયૌ સાથ યત્રાસૌ તિષ્ઠતે મુનિઃ મુનેસ્ તપઃપ્રભાવેણ પ્રશાન્તશ્વાપદાશ્રમમ્
આ રીતે કહી, એ સ્ત્રી ત્યાં ગઈ જ્યાં એ મુનિ હતો; મુનિની તપશ્ચર્યાના પ્રભાવથી એ આશ્રમમાં જંગલી પ્રાણીઓ નહોતા.
સા પુંસ્કોકિલમાધુર્યે નદીતીરે વ્યવસ્થિતા સ્તોકમાત્રં સ્થિતા તસ્માદ્ અગાયત વરાપ્સરાઃ
એ પુરુષ કોયલ જેવી મીઠી અવાજવાળી, નદીના કિનારે ઊભી રહી, થોડો સમય ત્યાં રહી અને પછી એ શ્રેષ્ઠ અપ્સરા ગાવા લાગી.
તતો વસન્તઃ સહસા બલં સમકરોત્ તદા કોકિલારાવમધુરમ્ અકાલિકમનોહરમ્
પછી અચાનક વસંતે પોતાની શક્તિથી કોયલના મીઠા અને મોહક અવાજને ઋતુની બહાર પણ ગુંજાવ્યા.