યત્ પુરા વિહિતં કર્મ પ્રાણિના સાધ્વ્ અસાધુ વા ફલં તદનુરોધેન પ્રાપ્યતે ઽપિ ભવાન્તરે
જે કર્મ જીવએ પહેલાં કર્યું હોય, સારું કે ખરાબ, એનું ફળ તેને એ પ્રમાણે મળે છે—even બીજા જન્મમાં પણ.
સ્વદોષ એવ તત્ પિત્રા પરિહર્તવ્ય આદરાત્ તાદૃગ્ એવ ફલં તુ સ્યાદ્ યાદૃગ્ આચરિતં પુરા
પિતાએ પોતાના દોષથી સાવચેતી રાખવી જોઈએ; ફળ તો એ જ મળે જેવું પૂર્વે વર્તન કર્યું હોય.
તસ્માત્ તદ્દાનસંબન્ધં સ્વવંશાનુગતં પિતા કરોતિ શેષં દૈવેન યદ્ ભાવ્યં તદ્ ભવિષ્યતિ
એથી પિતા પોતાનાં કુળ પ્રમાણે દાન અને સંબંધ કરે છે; બાકી જેવું ભાગ્યમાં લખાયું હોય એ જ થાય છે.
તચ્ છ્રુત્વા દુહિતુર્ વાક્યં ત્વષ્ટુઃ પુત્રાય ભીષણામ્ વિશ્વરૂપાય તાં પ્રાદાદ્ વિષ્ટિં લોકભયંકરીમ્
પુત્રીના વચન સાંભળી ત્વષ્ટાએ વિશ્વરૂપ નામના પોતાના પુત્રને, લોકમાં ભય પેદા કરતી ભયાનક વિષ્ટિને આપી દીધી.
વિશ્વરૂપો ઽપિ તદ્વચ્ ચ ભીષણો ભીષણાકૃતિઃ એવં મિથઃ સંચરતોઃ શીલરૂપસમાનયોઃ
વિશ્વરૂપ પણ તદ્દન ભયાનક અને ભયજનક રૂપ ધરાવતો હતો; એમ બંને સાથે રહેતા, તેમનું સ્વભાવ અને રૂપ સરખું હતું.
પ્રીતિઃ કદાચિદ્ વૈષમ્યં દંપત્યોર્ અભવન્ મિથઃ ગણ્ડો નામાભવત્ પુત્રો હ્ય્ અતિગણ્ડસ્ તથૈવ ચ
ક્યારેક દંપતીમાં પ્રેમ, તો ક્યારેક મનમેળ ન રહેતો; તેમના પુત્રનું નામ ગણ્ડ હતું અને બીજાનો અતિગણ્ડ.
રક્તાક્ષઃ ક્રોધનશ્ ચૈવ વ્યયો દુર્મુખ એવ ચ તેભ્યઃ કનીયાન્ અભવદ્ ધર્ષણો નામ પુણ્યભાક્
લાલ આંખોવાળો, ક્રોધી, ઉડાઉ અને કડક સ્વભાવવાળો—એમાં સૌથી નાનો પુત્ર ધર્ષણ નામે પવિત્ર ફળ પામનાર હતો.
સુતઃ સુશીલઃ સુભગઃ શાન્તઃ શુદ્ધમતિઃ શુચિઃ સ કદાચિદ્ યમગૃહં દ્રષ્ટું માતુલમ્ અભ્યગાત્
એક પુત્ર સારા સ્વભાવનો, સૌભાગ્યશાળી, શાંત, શુદ્ધમન અને પવિત્ર હતો; એ ક્યારેક યમલોકમાં પોતાના મામાને મળવા ગયો.
સ દદર્શ બહૂઞ્ જન્તૂન્ સ્વર્ગસ્થાન્ ઇવ દુઃખિનઃ સ માતુલં તુ પપ્રચ્છ નત્વા ધર્મં સનાતનમ્
ત્યાં તેણે ઘણા જીવોને જોયા, સ્વર્ગમાં હોય તેમ દુઃખી. પછી તેણે નમસ્કાર કરીને પોતાના મામાને શાશ્વત ધર્મ વિશે પૂછ્યું.
ક ઇમે સુખિનસ્ તાત પચ્યન્તે નરકે ચ કે
પિતા, એ સુખી કોણ છે અને નર્કમાં કોણ દુઃખ ભોગવે છે?
એવં પૃષ્ટો ધર્મરાજઃ સર્વં પ્રાહ યથાર્થવત્ તત્કર્મણાં ગતિં સર્વામ્ અશેષેણ ન્યવેદયત્
આ રીતે પૂછતાં ધર્મરાજાએ બધું સાચું કહ્યું; તમામ કર્મોના ફળનો માર્ગ સંપૂર્ણ રીતે સમજાવ્યો.
વિહિતસ્ય ન કુર્વન્તિ યે કદાચિદ્ અતિક્રમમ્ ન તે પશ્યન્તિ નિરયં કદાચિદ્ અપિ માનવાઃ
જે લોકો કદી પણ વિધિભંગ કરતા નથી, તેઓ ક્યારેય નર્ક નથી જોતા, માનવો.
ન માનયન્તિ યે શાસ્ત્રં નાચારં ન બહુશ્રુતાન્ વિહિતાતિક્રમં કુર્યુર્ યે તે નરકગામિનઃ
જે લોકો શાસ્ત્ર, સારા આચરણ અને વિદ્વાનોનો માન આપતા નથી અને મનાઈ કરેલા કામ કરે છે, તેઓ અવશ્ય દુર્ગતિમાં જાય છે.
સ તુ શ્રુત્વા ધર્મવાક્યં હર્ષણઃ પુનર્ અબ્રવીત્
ધર્મના વચન સાંભળીને હર્ષણ આનંદથી ફરી બોલ્યો.
પિતા ત્વાષ્ટ્રો ભીષણશ્ ચ માતા વિષ્ટિશ્ ચ ભીષણા ભ્રાતરશ્ ચ મહાત્માનો યેન તે શાન્તબુદ્ધયઃ
પિતા ત્વષ્ટા ભયાનક છે, માતા વિષ્ટિ પણ ભયજનક છે અને ભાઈઓ મહાન આત્માવાળા છે, જેમના કારણે તારો મન શાંત થયું છે.
સુરૂપાશ્ ચ ભવિષ્યન્તિ નિર્દોષા મઙ્ગલપ્રદાઃ તન્ મે કર્મ વદસ્વાદ્ય તત્કર્તાસ્મિ સુરોત્તમ
તેઓ સૌ સુંદર, નિર્દોષ અને શુભતા આપનારા બનશે. હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, હવે મને એ કૃત્ય કહો, હું એ જરૂર કરીશ.
અન્યથા તાન્ ન ગચ્છેયમ્ ઇત્ય્ ઉક્તઃ પ્રાહ ધર્મરાટ્ હર્ષણં શુદ્ધબુદ્ધિં તં હર્ષણો ઽસિ ન સંશયઃ
નહીંતર હું તેમની પાસે પહોંચી શક્યો ન હોત. આવું કહેતાં ધર્મરાજાએ કહ્યું: 'હર્ષણ, તારો મન શુદ્ધ છે, તું ખરેખર હર્ષણ છે, એમાં કોઈ શંકા નથી.'
બહવઃ સ્યુઃ સુતાઃ કેચિન્ નૈવ તે કુલતન્તવઃ એક એવ સુતઃ કશ્ચિદ્ યેન તદ્ ધ્રિયતે કુલમ્
ઘણા પુત્રો હોય, પણ બધાએ વંશ આગળ વધતો નથી; માત્ર એક પુત્ર હોય છે, જેના કારણે આખું કુળ ટક્યું રહે છે.
કુલસ્યાધારભૂતો યો યઃ પિત્રોઃ પ્રિયકારકઃ યઃ પૂર્વજાન્ ઉદ્ધરતિ સ પુત્રસ્ ત્વ્ ઇતરો ગદઃ
જે કુળનો આધાર બને છે, માતા-પિતાને આનંદ આપે છે અને પૂર્વજોને ઉદ્ધરે છે, એ સાચો પુત્ર છે; બીજો તો દુ:ખરૂપ છે.
યસ્માત્ ત્વયાનુરૂપં મે પ્રોક્તં માતામહ પ્રિયમ્ તસ્માત્ ત્વં ગૌતમીં ગચ્છ સ્નાત્વા નિયતમાનસઃ
કેમ કે, હે નાનાજી, તું મને યોગ્ય અને પ્રિય વચન કહ્યું છે, તેથી તું સ્નાન કરીને, મનને નિયમમાં રાખી, ગૌતમીને મળવા જા.
સ્તુહિ વિષ્ણું જગદ્યોનિં શાન્તં પ્રીતેન ચેતસા સ તુ પ્રીતો યદિ ભવેત્ સર્વમ્ ઇષ્ટં પ્રદાસ્યતિ
વિષ્ણુ, જે જગતના આધાર છે અને શાંત સ્વરૂપ છે, તેમનું આનંદથી હૃદયથી સ્તુતિ કર; જો તેઓ પ્રસન્ન થાય તો તારી સર્વ ઇચ્છા પૂર્ણ કરશે.
ઇતિ શ્રુત્વા ધર્મવાક્યં હર્ષણો ગૌતમીં યયૌ શુચિસ્ તુષ્ટાવ દેવેશં હરિં પ્રીતો ઽભવદ્ ધરિઃ
ધર્મના વચન સાંભળીને હર્ષણ પવિત્ર થઈ ગૌતમીએ ગયો અને દેવોના દેવ હરિની સ્તુતિ કરી; હરિ પ્રસન્ન થયા.
હર્ષણાય તતઃ પ્રાદાત્ કુલભદ્રં તતસ્ તુ સઃ સર્વાભદ્રપ્રશમનપૂર્વકં ભદ્રમ્ અસ્તુ તે
પછી હરિએ હર્ષણને કુળનું કલ્યાણ આપ્યું અને સર્વ દુ:ખ દૂર કરીને કહ્યું: 'તને સુખ મળે.'
તદ્ ભદ્રા પ્રોચ્યતે વિષ્ટિઃ પિતા ભદ્રસ્ તથા સુતાઃ તતઃ પ્રભૃતિ તત્ તીર્થં ભદ્રતીર્થં તદ્ ઉચ્યતે
એથી વિષ્ટિને ભદ્રા કહેવાય છે, પિતા પણ ભદ્ર છે અને પુત્રો પણ; ત્યારથી એ તીર્થને ભદ્રતીર્થ કહેવામાં આવે છે.
સર્વમઙ્ગલદં પુંસાં તત્ર ભદ્રપતિર્ હરિઃ તત્તીર્થસેવિનાં પુંસાં સર્વસિદ્ધિપ્રદાયકમ્ મઙ્ગલૈકનિધિઃ સાક્ષાદ્ દેવદેવો જનાર્દનઃ
ત્યાં હરિ સર્વેને શુભતા આપે છે; જે લોકો એ તીર્થમાં સેવા કરે છે, તેમને સર્વ સિદ્ધિ મળે છે; ભગવાન જનાર્દન સ્વયં એકમાત્ર શુભતાનો ખજાનો છે.
પતત્રિતીર્થમ્ આખ્યાતં રોગઘ્નં પાપનાશનમ્ તસ્ય શ્રવણમાત્રેણ કૃતકૃત્યો ભવેન્ નરઃ
પતત્રિતીર્થ એ નામે જાણીતું છે, જે રોગ અને પાપ નાશ કરે છે; માત્ર એનું શ્રવણ કરવાથી મનુષ્યનું જીવન સફળ થાય છે.
બભૂવતુઃ કશ્યપસ્ય સુતાવ્ અરુણાવ્ ઈશ્વરૌ સંપાતિશ્ ચ જટાયુશ્ ચ સંભવેતાં તદન્વયે
કશ્યપના બે પુત્રો જન્મ્યા, બંને દિવ્ય સ્વરૂપ ધરાવતા: સંપાતિ અને જટાયુ, જે એ વંશમાં પ્રગટ થયા.
તાર્ક્ષ્યપ્રજાપતેઃ પુત્રાવ્ અરુણો ગરુડસ્ તથા તદન્વયે સંભૂતઃ ચ સંપાતિઃ પતગોત્તમઃ
તાર્ક્ષ્ય પ્રજાપતિના પુત્રો અરુણ અને ગરુડ છે; અને એ વંશમાં સંપાતિ, સર્વ પંખીઓમાં શ્રેષ્ઠ, જન્મ્યો.
જટાયુર્ ઇતિ વિખ્યાતો હ્ય્ અપરઃ સોદરો ઽનુજઃ અન્યોન્યસ્પર્ધયા યુક્તાવ્ ઉન્મત્તૌ સ્વબલેન તૌ
બીજો, જટાયુ નામે પ્રસિદ્ધ, નાના ભાઈ છે; બંને ભાઈઓ પરસ્પર સ્પર્ધામાં અને પોતાની તાકાતમાં મસ્ત હતા.
સંજગ્મતુર્ દિનકરં નમસ્કર્તું વિહાયસિ યાવત્ સૂર્યસ્ય સામીપ્યં પ્રાપ્તૌ તૌ વિહગોત્તમૌ
બન્ને શ્રેષ્ઠ પંખીઓ આકાશમાં ઉડીને સૂર્યને વંદન કરવા ગયા; જેમ જેમ તેઓ સૂર્યની નજીક પહોંચ્યા.