વિશ્વાયુશ્ ચૈવ ધર્માત્મા શ્રુતાયુશ્ ચ તથાપરઃ દૃઢાયુશ્ ચ વનાયુશ્ ચ બહ્વાયુશ્ ચોર્વશીસુતાઃ
વિશ્વાયુ, ધર્મનિષ્ઠ, શ્રુતાયુ, દૃઢાયુ, વનાયુ અને બહુઆયુ—આ બધા ઉર્વશીના પુત્રો હતા.
અમાવસોસ્ તુ દાયાદો ભીમો રાજાથ રાજરાટ્ શ્રીમાન્ ભીમસ્ય દાયાદો રાજાસીત્ કાઞ્ચનપ્રભઃ
અમાવસુનો વારસદાર ભીમ રાજા થયો, અને ભીમનો પ્રતિષ્ઠિત વારસદાર કાંચનપ્રભ રાજા થયો.
વિદ્વાંસ્ તુ કાઞ્ચનસ્યાપિ સુહોત્રો ઽભૂન્ મહાબલઃ સુહોત્રસ્યાભવજ્ જહ્નુઃ કેશિન્યા ગર્ભસંભવઃ
કાંચનપ્રભનો વિદ્વાન અને પરાક્રમી સુહોત્ર પુત્ર થયો; સુહોત્રથી કેશિનીના ગર્ભમાંથી જહ્નુ જન્મ્યો.
આજહ્રે યો મહત્ સત્ત્રં સર્પમેધં મહામખમ્ પતિલોભેન યં ગઙ્ગા પતિત્વેન સસાર હ
જેણે મહાન યજ્ઞ, સરપમેદહ કર્યો; પતિની ઈચ્છાથી ગંગા સ્ત્રીરૂપે વહેવા લાગી.
નેચ્છતઃ પ્લાવયામ્ આસ તસ્ય ગઙ્ગા તદા સદઃ સ તયા પ્લાવિતં દૃષ્ટ્વા યજ્ઞવાટં સમન્તતઃ
જ્યારે રાજાએ ઇચ્છા ન રાખી હોવા છતાં ગંગાએ તેના યજ્ઞસ્થળને પાણીથી ભર્યું, ત્યારે તેણે સર્વત્ર યજ્ઞવાટને પાણીમાં ડૂબેલો જોયો.
સૌહોત્રિર્ અશપદ્ ગઙ્ગાં ક્રુદ્ધો રાજા દ્વિજોત્તમાઃ એષ તે વિફલં યત્નં પિબન્ન્ અમ્ભઃ કરોમ્ય્ અહમ્
સુહોત્ર રાજાએ ગુસ્સામાં ગંગાને શાપ આપ્યો: 'હું તારો પ્રયાસ નિષ્ફળ કરીશ, તું જે પાણી લાવ્યું છે, તે હું પી જઇશ.'
અસ્ય ગઙ્ગે ઽવલેપસ્ય સદ્યઃ ફલમ્ અવાપ્નુહિ જહ્નુરાજર્ષિણા પીતાં ગઙ્ગાં દૃષ્ટ્વા મહર્ષયઃ
'આ અહંકાર બદલ, હે ગંગા, તું તરત જ તેનો ફળ ભોગવી લે!' મહર્ષિઓએ જોયું કે રાજા જહ્નુએ ગંગાનું પાણી પી લીધું.
ઉપનિન્યુર્ મહાભાગાં દુહિતૃત્વેન જાહ્નવીમ્ યુવનાશ્વસ્ય પુત્રીં તુ કાવેરીં જહ્નુર્ આવહત્
તેઓએ પવિત્ર જહ્નવીને તેને પુત્રીરૂપે અપાવી; અને જહ્નુએ યુવનાશ્વની પુત્રી કાવેરીને પણ અપનાવી.
યુવનાશ્વસ્ય શાપેન ગઙ્ગાર્ધેન વિનિર્ગતા કાવેરીં સરિતાં શ્રેષ્ઠાં જહ્નોર્ ભાર્યામ્ અનિન્દિતામ્
યુવનાશ્વના શ્રાપથી ગંગા અડધે જ અટકી ગઈ અને સર્વોત્તમ નદી કાવેરીમાં પ્રવેશી, જે જહ્નુની નિર્દોષ પત્ની હતી.
જહ્નુસ્ તુ દયિતં પુત્રં સુનદ્યં નામ ધાર્મિકમ્ કાવેર્યાં જનયામ્ આસ અજકસ્ તસ્ય ચાત્મજઃ
જહ્નુએ પોતાની પ્રિય અને ધર્મવંતી પત્ની કાવેરીમાંથી સુનંદ નામનો સજ્જન પુત્ર જન્માવ્યો; અને સુનંદનો પુત્ર અજક થયો.
અજકસ્ય તુ દાયાદો બલાકાશ્વો મહીપતિઃ બભૂવ મૃગયાશીલઃ કુશસ્ તસ્યાત્મજો ઽભવત્
અજકનો વારસદાર બલાકાશ્વ નામનો રાજા થયો, જેને શિકારનો ખૂબ શોખ હતો; તેના પુત્ર કુશ થયો.
કુશપુત્રા બભૂવુર્ હિ ચત્વારો દેવવર્ચસઃ કુશિકઃ કુશનાભશ્ ચ કુશામ્બો મૂર્તિમાંસ્ તથા
કુશના ચાર પુત્રો થયા, જે દેવતાની જેમ તેજસ્વી હતા: કુશિક, કુશનાભ, કુશામ્બ અને મૂર્તિમાન.
બલ્લવૈઃ સહ સંવૃદ્ધો રાજા વનચરઃ સદા કુશિકસ્ તુ તપસ્ તેપે પુત્રમ્ ઇન્દ્રસમં પ્રભુઃ
કુશિક રાજા ગાયવાળાઓ સાથે ઉછર્યો અને હંમેશા જંગલમાં રહેતો; તેણે ઈન્દ્ર સમાન પુત્ર માટે કઠિન તપ કર્યું.
લભેયમ્ ઇતિ તં શક્રસ્ ત્રાસાદ્ અભ્યેત્ય જજ્ઞિવાન્ પૂર્ણે વર્ષસહસ્રે વૈ તતઃ શક્રો હ્ય્ અપશ્યત
'મને એવો પુત્ર મળે' એવી ઈચ્છા રાખી, ઈન્દ્ર ભયવશ તેના પાસે આવ્યો; અને જ્યારે હજાર વર્ષ પૂર્ણ થયા, ત્યારે ઈન્દ્રે તેને જોયો.
અત્યુગ્રતપસં દૃષ્ટ્વા સહસ્રાક્ષઃ પુરંદરઃ સમર્થઃ પુત્રજનને સ્વયમ્ એવાસ્ય શાશ્વતઃ
તેના અત્યંત કઠિન તપસ્યા જોઈને, સહસ્રાક્ષ ઈન્દ્રે, જે પુત્ર આપવાની શક્તિ ધરાવતો હતો, પોતે જ તેનું સદા માટે કલ્યાણ કર્યું.
પુત્રાર્થં કલ્પયામ્ આસ દેવેન્દ્રઃ સુરસત્તમઃ સ ગાધિર્ અભવદ્ રાજા મઘવાન્ કૌશિકઃ સ્વયમ્
પુત્ર માટે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા ઈન્દ્રે નક્કી કર્યું કે, તે પોતે જ તેના પુત્ર રૂપે જન્મશે; આમ, મઘવાન પોતે કુશિકનો પુત્ર ગાધિ રાજા થયો.
પૌરા યસ્યાભવદ્ ભાર્યા ગાધિસ્ તસ્યામ્ અજાયત ગાધેઃ કન્યા મહાભાગા નામ્ના સત્યવતી શુભા
ગાધિની પત્ની પૌરા હતી; તેના ગર્ભથી ગાધિ જન્મ્યો. ગાધિની પુત્રી, અત્યંત ભાગ્યશાળી અને શુભ, સત્યવતી હતી.
તાં ગાધિઃ કાવ્યપુત્રાય ઋચીકાય દદૌ પ્રભુઃ તસ્યાઃ પ્રીતઃ સ વૈ ભર્તા ભાર્ગવો ભૃગુનન્દનઃ
ગાધિએ એ સત્યવતીને કાવ્યપુત્ર ઋચીકને પત્ની રૂપે આપી; pleased, her husband, the Bhārgava and descendant of Bhṛgu, accepted her. (Gujarati: તેના પતિ, ભૃગુવંશી ભારગવ ઋચીક, પ્રસન્ન થઈને તેને સ્વીકારી.)
પુત્રાર્થં સાધયામ્ આસ ચરું ગાધેસ્ તથૈવ ચ ઉવાચાહૂય તાં ભાર્યામ્ ઋચીકો ભાર્ગવસ્ તદા
પુત્રની ઈચ્છાથી ઋચીક ભર્ગવે ગાધિ માટે પણ હવન સામગ્રી તૈયાર કરી; પછી તેણે પોતાની પત્નીને બોલાવીને કહ્યું.
ઉપયોજ્યશ્ ચરુર્ અયં ત્વયા માત્રા સ્વયં શુભે તસ્યાં જનિષ્યતે પુત્રો દીપ્તિમાન્ ક્ષત્રિયર્ષભઃ
'હે શુભે, તું અને તારી માતા આ હવન સામગ્રીનો ઉપયોગ કરો; તારા ગર્ભથી તેજસ્વી અને શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિય પુત્ર જન્મશે.'
અજેયઃ ક્ષત્રિયૈર્ લોકે ક્ષત્રિયર્ષભસૂદનઃ તવાપિ પુત્રં કલ્યાણિ ધૃતિમન્તં તપોધનમ્
'એ પુત્ર જગતમાં ક્ષત્રિયોથી અજય રહેશે અને શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિયોને સંહારનાર બનશે. અને તને, હે કલ્યાણી, ધીર અને તપસ્વી પુત્ર મળશે.'
શમાત્મકં દ્વિજશ્રેષ્ઠં ચરુર્ એષ વિધાસ્યતિ એવમ્ ઉક્ત્વા તુ તાં ભાર્યામ્ ઋચીકો ભૃગુનન્દનઃ
'આ હવન સામગ્રીથી શાંત સ્વભાવવાળો શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ પુત્ર જન્મશે.' આમ કહીને ઋચીક ભૃગુવંશીએ પોતાની પત્નીને સમજાવ્યું.
તપસ્ય્ અભિરતો નિત્યમ્ અરણ્યં પ્રવિવેશ હ ગાધિઃ સદારસ્ તુ તદા ઋચીકાશ્રમમ્ અભ્યગાત્
હંમેશા તપમાં લીન રહી, ઋચીક જંગલમાં ગયો; ત્યારે ગાધિ પત્ની સાથે ઋચીકના આશ્રમમાં ગયો.
તીર્થયાત્રાપ્રસઙ્ગેન સુતાં દ્રષ્ટું નરેશ્વરઃ ચરુદ્વયં ગૃહીત્વા સા ઋષેઃ સત્યવતી તદા
તીર્થયાત્રાના પ્રસંગે, રાજા પોતાની પુત્રીને જોવા ગયો; ત્યારે સત્યવતીએ ઋષિ પાસેથી બે હવન સામગ્રી લીધી.
ચરુમ્ આદાય યત્નેન સા તુ માત્રે ન્યવેદયત્ માતા તુ તસ્યા દૈવેન દુહિત્રે સ્વં ચરું દદૌ
હવન સામગ્રીને કાળજીપૂર્વક લઈને, તેણે પોતાની માતાને આપી; પણ માતાએ, દૈવી પ્રેરણાથી, પોતાનું હવન પાત્ર પુત્રીને આપી દીધું.
તસ્યાશ્ ચરુમ્ અથાજ્ઞાનાદ્ આત્મસંસ્થં ચકાર હ અથ સત્યવતી સર્વં ક્ષત્રિયાન્તકરં તદા
અજાણતાં, સત્યવતીએ પોતાનું હવન પાત્ર પોતે જ ગ્રહણ કર્યું; તેથી, ક્ષત્રિયોના વિનાશ માટે જે હતું, તે બધું સત્યવતીએ સ્વીકારી લીધું.
ધારયામ્ આસ દીપ્તેન વપુષા ઘોરદર્શના તામ્ ઋચીકસ્ તતો દૃષ્ટ્વા યોગેનાભ્યુપસૃત્ય ચ
તેણી ભયાનક અને તેજસ્વી રૂપે તેને સહન કરી રહી હતી. ઋચીકએ તેને આવું જોઈ યોગશક્તિથી નજીક ગયો.
તતો ઽબ્રવીદ્ દ્વિજશ્રેષ્ઠઃ સ્વાં ભાર્યાં વરવર્ણિનીમ્ માત્રાસિ વઞ્ચિતા ભદ્રે ચરુવ્યત્યાસહેતુના
પછી શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ ઋચીકએ પોતાની સુંદર પત્ની સત્યવતીને કહ્યું: 'હે શુભે, તારી માતાએ ચરુ બદલાવાથી તને છેતર્યું છે.'
જનયિષ્યતિ હિ પુત્રસ્ તે ક્રૂરકર્માતિદારુણઃ ભ્રાતા જનિષ્યતે ચાપિ બ્રહ્મભૂતસ્ તપોધનઃ
'હવે તારો પુત્ર અત્યંત ક્રૂર અને ભયાનક કર્મો કરનાર થશે, પણ તેનો ભાઈ બ્રહ્મસ્વરૂપ અને તપસ્વી જન્મશે.'
વિશ્વં હિ બ્રહ્મ તપસા મયા તસ્મિન્ સમર્પિતમ્ એવમ્ ઉક્તા મહાભાગા ભર્ત્રા સત્યવતી તદા
'મારે તપથી સમગ્ર બ્રહ્મ ત્યાગીને તેના અંદર મૂક્યું છે.' પતિએ આવું કહેતાં સત્યવતીએ શ્રદ્ધાપૂર્વક સાંભળ્યું.